Найдите Истину

В Палийских Суттах и Винае

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Заметка:Переводы, словари и комментарии сделаны не Благословенным.Сверяйтесь с Пали в 4 основных никаях.

  • Dīgha Nikāya 18Длинные Наставления 18

JanavasabhasuttaДжанавасабха Сутта

1. Nātikiyādibyākaraṇa1. Ответ на вопрос Надикан

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
Вот, что я слышал:
ekaṁ samayaṁ bhagavā nātike viharati giñjakāvasathe.
nātike → nādike (si, sya-all, km, pts1ed) | nātike → nādike (pts) | nātike → nādike (bj: sīmu, syā, PTS) | nātike → nādike (cck: sī. syā. pī.) | Nādike → Bm Nātike. (pts note)
Однажды Благостный пребывал в Надике, в обители из кирпичей.

Tena kho pana samayena bhagavā parito parito janapadesu paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu byākaroti kāsikosalesu vajjimallesu cetivaṁsesu kurupañcālesu majjhasūrasenesu:
cetivaṁsesu → cetiyavaṁsesu (mr) | majjhasūrasenesu → macchasūrasenesu (si, pts1ed); macchasurasenesu (sya-all, km) | kālaṅkate → kālakate (bj, sya-all) | majjhasūrasenesu → macchasūrasenesu (bj, pts) | kāsikosalesu vajjimallesu → kāsīkosalesu vajjīmallesu (sya-all) | kālaṅkate upapattīsu byākaroti → kālakate uppattīsu vyākaroti (pts) | cetivaṁsesu → cetiyavaṁsesu (bj: machasaṁ) | cetivaṁsesu → cetiyavaṁsesu (cck: ka.) | majjhasūrasenesu → macchasurasenesu (cck: syā.); macchasūrasenesu (cck: sī. pī.) | abbhatīte → Sct abbhatite; Oldenberg, MV. i. 23, 5, abbhatitaṁ. (pts note) | uppattīsu → Sdt -tisu: Bm K upapattīsu, and below 2, 3. (pts note) | Ceti- → Bm Cetiya, and below. (pts note) | kālaṅkate upapattīsu byākaroti kāsikosalesu vajjimallesu cetivaṁsesu kurupañcālesu majjhasūrasenesu → kālakate uppattīsu vyākaroti kāsi-kosalesu vajji-mallesu ceti vaṁsesu kuru-pañcālesu maccha-sūrasenesu (pts)
И в это самое время Благостный разъяснял, как возродились [его] умершие, окончившие свои дни последователи из окрестных стран — касийцев, косалов, ваджджийцев, маллов, четийцев, вансов, куру, панчалов, маччхов, сурасенов:

“asu amutra upapanno, asu amutra upapanno.
upapanno → uppanno (pts1ed); upapannoti (mr) | upapanno asu → uppannoasu (pts) | upapanno → uppanno (pts) | upapanno → upapannoti (cck: ka.) | uppanno → -7 Sc omits; St inserts by correction; Bm K upapanno, each time; Bm adds ti after repetition. (pts note)
“Такой-то возродился там, такой-то возродился там.

Paropaññāsa nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyino anāvattidhammā tasmā lokā.
paropaññāsa → ti paropaññāsaṁ (bj) | kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | paropaññāsa nātikiyā → paropaññāsā nādikiyā (sya-all) | nātikiyā → nādikiyā (pts) | Nādikiyā → SS nadikā; Bm nātikiyā (and below); K paññāsā nād-. (pts note) | abbhatītā → So SS Bm. (pts note) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | paropaññāsa nātikiyā → paro-paññāsa nādikiyā (pts) | anāvattidhammā → anāvatti-dhammā (pts)
Более пятидесяти умерших, окончивших свои дни последователей из Надики, избавившись от пяти уз низкого порядка, стали самопроизвольно родившимися [в высшем мире], достигшими там освобождения, не подверженными возвращению из того мира.

Sādhikā navuti nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā rāgadosamohānaṁ tanuttā sakadāgāmino, sakideva imaṁ lokaṁ āgantvā dukkhassantaṁ karissanti.
sakideva → sakiṁdeva (mr) | kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | nātikiyā → nādikiyā (sya-all, pts) | sakideva → sakiṁdevaṁ (bj: kām) | sakideva → sakiṁdeva (cck: ka.) | Sādhikā → SS sādhita; below sādhika; Bm K sādhikā cp. xvi. 2, 7. (pts note) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | rāgadosamohānaṁ → rāga-dosa-mohānaṁ (pts) | sakideva → sakid eva (pts) | dukkhassantaṁ → dukkhass antaṁ (pts)
Свыше девяноста умерших, окончивших свои дни последователей из Надики, избавившись от трёх уз, сведя на нет страсть, ненависть и заблуждения, стали единожды возвращающимися, которые, вернувшись ещё раз в этот мир, положат конец боли.

Sātirekāni pañcasatāni nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā”ti.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | nātikiyā → nādikiyā (sya-all, pts) | sambodhiparāyaṇāti → sambodhiparāyanāti (sya-all, pts) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | sambodhiparāyaṇāti → sambodhiparāyaṇā ti (bjt) | pañcasatāni nātikiyā → pañca-satāni nādikiyā (pts) | avinipātadhammā → avinipāta-dhammā (pts) | sambodhiparāyaṇāti → sambodhi-parāyanā ti (pts)
Пятьсот с лишним умерших, окончивших свои дни последователей из Надики, избавившись от трёх уз, стали вступившими в поток, не подверженными падению, уверенными, движущимися к пробуждению”.

Assosuṁ kho nātikiyā paricārakā:
nātikiyā → nādikiyā (sya-all, pts)
И вот последователи из Надики услышали:
“bhagavā kira parito parito janapadesu paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu byākaroti kāsikosalesu vajjimallesu cetivaṁsesu kurupañcālesu majjhasūrasenesu:
kālaṅkate → kālakate (bj, sya-all) | majjhasūrasenesu → macchasūrasenesu (bj, pts); macchasurasenesu (sya-all) | kāsikosalesu vajjimallesu → kāsīkosalesu vajjīmallesu (sya-all) | kālaṅkate upapattīsu byākaroti → kālakate uppattīsu vyākaroti (pts)
“Ведь Благостный разъясняет, как возродились [его] умершие, окончившие свои дни последователи из окрестных стран — касийцев, косалов, ваджджийцев, маллов, четийцев, вансов, куру, панчалов, маччхов, сурасенов:
‘asu amutra upapanno, asu amutra upapanno.
upapanno paropaññāsa → upapannoti paropaññāsaṁ (bj) | upapanno → uppanno (pts) | uppanno → Bm adds ti, and below. (pts note)
„Такой-то возродился там, такой-то возродился там.
Paropaññāsa nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyino anāvattidhammā tasmā lokā.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | paropaññāsa nātikiyā → paropaññāsā nādikiyā (sya-all) | nātikiyā → nādikiyā (pts) | paropaññāsa → paropaññāsaṁ (bjt) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | paropaññāsa nātikiyā → paro-paññāsa nādikiyā (pts) | kālaṅkatā → kāla-katā (pts) | anāvattidhammā → anāvatti-dhammā (pts)
Более пятидесяти умерших, окончивших свои дни последователей из Надики, избавившись от пяти уз низкого порядка, стали самопроизвольно родившимися [в высшем мире], достигшими там освобождения, не подверженными возвращению из того мира.
Sādhikā navuti nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā rāgadosamohānaṁ tanuttā sakadāgāmino sakideva imaṁ lokaṁ āgantvā dukkhassantaṁ karissanti.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | nātikiyā → nādikiyā (sya-all, pts) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | rāgadosamohānaṁ → rāga-dosa-mohānaṁ (pts) | sakideva → sakid eva (pts) | dukkhassantaṁ → dukkhass antaṁ (pts)
Свыше девяноста умерших, окончивших свои дни последователей из Надики, избавившись от трёх уз, сведя на нет страсть, ненависть и заблуждения, стали единожды возвращающимися, которые, вернувшись ещё раз в этот мир, положат конец боли.
Sātirekāni pañcasatāni nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’”ti.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | nātikiyā → nādikiyā (sya-all, pts) | sambodhiparāyaṇāti → sambodhiparāyanāti (sya-all, pts) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | pañcasatāni nātikiyā → pañca-satāni nādikiyā (pts) | avinipātadhammā → avinipāta-dhammā (pts) | sambodhiparāyaṇāti → sambodhi-parāyanā ti (pts)
Пятьсот с лишним умерших, окончивших свои дни последователей из Надики, избавившись от трёх уз, стали вступившими в поток, не подверженными падению, уверенными, движущимися к пробуждению“”.
Tena ca nātikiyā paricārakā attamanā ahesuṁ pamuditā pītisomanassajātā bhagavato pañhaveyyākaraṇaṁ sutvā.
nātikiyā → nādikiyā (sya-all, pts) | pañhaveyyākaraṇaṁ → pañhāveyyākaraṇaṁ (sya-all) | pañhaveyyākaraṇaṁ → pañhāveyyākaraṇaṁ (bj: syā, kām) | pañhaveyyākaraṇaṁ → pañhāveyyākaraṇaṁ (cck: syā. ka.) | pañha- → Sc pañhaṁ; K pañhā. (pts note) | veyyākaraṇaṁ → St veyyākk-. (pts note) | pītisomanassajātā → pīti-somanassa jātā (pts) | pañhaveyyākaraṇaṁ → pañha veyyākaraṇaṁ (pts)
И услышав эти ответы Благостного на вопросы, последователи из Надики были удовлетворены, обрадованы, исполнились радости и веселья.

Assosi kho āyasmā ānando:И вот уважаемый Ананда услышал: “bhagavā kira parito parito janapadesu paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu byākaroti kāsikosalesu vajjimallesu cetivaṁsesu kurupañcālesu majjhasūrasenesu:
kālaṅkate → kālakate (bj, sya-all) | majjhasūrasenesu → macchasūrasenesu (bj, pts); macchasurasenesu (sya-all) | kāsikosalesu vajjimallesu → kāsīkosalesu vajjīmallesu (sya-all) | kālaṅkate upapattīsu byākaroti → kālakate uppattīsu vyākaroti (pts) | uppattīsu → SS -isu. (pts note) | kālaṅkate upapattīsu byākaroti kāsikosalesu vajjimallesu cetivaṁsesu → kālakate uppattīsu vyākaroti kāsi-kosalesu vajji-mallesu ceti-vaṁsesu (pts) | majjhasūrasenesu → maccha-sūrasenesu (pts)
“Ведь Благостный разъясняет, как возродились [его] умершие, окончившие свои дни последователи из окрестных стран — касийцев, косалов, ваджджийцев, маллов, четийцев, вансов, куру, панчалов, маччхов, сурасенов:
‘asu amutra upapanno, asu amutra upapanno.
upapanno → uppanno (pts)
„Такой-то возродился там, такой-то возродился там.
Paropaññāsa nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyino anāvattidhammā tasmā lokā.
paropaññāsa nātikiyā → ti paropaññāsanātikiyā (bj); paropaññāsā nādikiyā (sya-all) | kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | nātikiyā → nādikiyā (pts) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | paropaññāsa nātikiyā → paro-paññāsa nādikiyā (pts) | kālaṅkatā → kāla-katā (pts) | anāvattidhammā → anāvatti-dhammā (pts)
Более пятидесяти умерших, окончивших свои дни последователей из Надики, избавившись от пяти уз низкого порядка, стали самопроизвольно родившимися [в высшем мире], достигшими там освобождения, не подверженными возвращению из того мира.
Sādhikā navuti nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā rāgadosamohānaṁ tanuttā sakadāgāmino sakideva imaṁ lokaṁ āgantvā dukkhassantaṁ karissanti.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | nātikiyā → nādikiyā (sya-all, pts) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | rāgadosamohānaṁ → rāga-dosa-mohānaṁ (pts) | sakideva → sakid eva (pts) | dukkhassantaṁ → dukkhass antaṁ (pts)
Свыше девяноста умерших, окончивших свои дни последователей из Надики, избавившись от трёх уз, сведя на нет страсть, ненависть и заблуждения, стали единожды возвращающимися, которые, вернувшись ещё раз в этот мир, положат конец боли.
Sātirekāni pañcasatāni nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’ti.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | nātikiyā → nādikiyā (sya-all) | sambodhiparāyaṇāti → sambodhiparāyanāti (sya-all, pts) | pañcasatāni nātikiyā → pañca satāni nādikiyā (pts) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | sambodhiparāyaṇāti → sambodhiparāyaṇā ti (bjt) | avinipātadhammā → avinipāta-dhammā (pts) | sambodhiparāyaṇāti → sambodhi-parāyanā ti (pts)
Пятьсот с лишним умерших, окончивших свои дни последователей из Надики, избавившись от трёх уз, стали вступившими в поток, не подверженными падению, уверенными, движущимися к пробуждению“”.
Tena ca nātikiyā paricārakā attamanā ahesuṁ pamuditā pītisomanassajātā bhagavato pañhaveyyākaraṇaṁ sutvā”ti.
nātikiyā → nādikiyā (sya-all, pts) | pañhaveyyākaraṇaṁ → pañhāveyyākaraṇaṁ (sya-all) | + → ānanda parikathā (bjt) | pītisomanassajātā → pītisomanassa-jātā (pts) | pañhaveyyākaraṇaṁ sutvāti → pañha-veyyākaraṇaṁ sutvā ti (pts)
И услышав эти ответы Благостного на вопросы, последователи из Надики были удовлетворены, обрадованы, исполнились радости и веселья.

2. Ānandaparikathā2. Разъяснение Ананды

Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)
И тогда уважаемый Ананда подумал так:
“ime kho panāpi ahesuṁ māgadhakā paricārakā bahū ceva rattaññū ca abbhatītā kālaṅkatā.
kho panāpi → tena kho panāpi (sya-all); te kho panapi (pts1ed) | kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | māgadhakā → māgadhikā (sya-all) | panāpi → pana pi (pts) | panāpi → panapi (bj: PTS) | māgadhikā → māgadhakātipi pāṭho (sya-all note) | pi → -1 Bm K panāpi, and below. (pts note) | Māgadhakā → K Māgadhikā, and below; note, Māgadhakātipi pāṭho. (pts note) | ceva → eva (pts)
“Было ведь и много последователей из Магадхи — давно признанных, которые умерли, окончили свои дни,
Suññā maññe aṅgamagadhā aṅgamāgadhakehi paricārakehi abbhatītehi kālaṅkatehi.
kālaṅkatehi → kālakatehi (bj, pts) | aṅgamāgadhakehi → māgadhikehi (sya-all); māgadhakehi (pts) | kālaṅkatehi te → kālakatehi tena (sya-all) | aṅgamāgadhakehi → aṅgamāgadhikehi (bj: syā) | aṅgamāgadhakehi → aṅgamāgadhikehi (cck: syā.) | AṅgaMagadhā → Sc Māgadhā. (pts note) | Māgadhakehi → Bm Aṅga-Māg-; K -ikehi, and below. (pts note)
а между тем может показаться, что Анга и Магадха лишены последователей из Магадхи, умерших, окончивших свои дни.
Te kho panāpi ahesuṁ buddhe pasannā dhamme pasannā saṅghe pasannā sīlesu paripūrakārino.
paripūrakārino → paripūrīkārino (sya-all) | panāpi → pana pi (pts) | panāpi → tena kho panāpi (cck: syā.) | Te → K tena, and below 6. (pts note) | paripūrakārino → K paripūrīk-, and below. (pts note) | saṅghe → saṁghe (ms2005, pts)
И они тоже уверовали в Будду, уверовали в дхамму, уверовали в сангху, исполняли заповеди нравственности.
Te abbhatītā kālaṅkatā bhagavatā abyākatā;
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | abyākatā → avyākatā tesam (pts)
Благостный не разъяснил [участь] этих умерших, окончивших свои дни,
tesampissa sādhu veyyākaraṇaṁ, bahujano pasīdeyya, tato gaccheyya sugatiṁ.
tesampissa → tesampassa (bj) | tesampassa → tesampissa (bj: machasaṁ) | assa → Bm K pi 'ssa, and below. (pts note) | tesampissa → tesaṁpissa (th) | tesampissa → p assa (pts)
и хорошо было бы разъяснить это — тогда многие люди уверуют и достигнут благого удела.

Ayaṁ kho panāpi ahosi rājā māgadho seniyo bimbisāro dhammiko dhammarājā hito brāhmaṇagahapatikānaṁ negamānañceva jānapadānañca.
panāpi → pana pi (pts) | dhammarājā → dhamma-rājā (pts) | brāhmaṇagahapatikānaṁ negamānañceva jānapadānañca → brāhmaṇa-gahapatikānaṁ negamānañ eva jānapadānañ ca (pts)
Был также и царь Магадхи Сения Бимбисара, добродетельный царь добродетели, благодетельствовавший брахманам, домоправителям, и горожанам, и деревенским жителям.
Apissudaṁ manussā kittayamānarūpā viharanti:
kittayamānarūpā → kittiyamānarūpā (sya-all) | apissudaṁ → api ssudaṁ (pts) | kittayamānarūpā → kittayamāna-rūpā (pts)
Вот и люди распространяют о нем славу:
‘evaṁ no so dhammiko dhammarājā sukhāpetvā kālaṅkato, evaṁ mayaṁ tassa dhammikassa dhammarañño vijite phāsu viharimhā’ti.
phāsu → phāsukaṁ (sya-all, km) | kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all, pts) | phāsu → phāsukaṁ (bj: syā) | phāsu → phāsukaṁ (cck: syā.) | evaṁ → SS eva. (pts note) | phāsu → So SS Bm (below, Sdt phāsuṁ); K phāsukaṁ. (pts note) | dhammarājā → dhamma-rājā (pts) | dhammarañño → dhamma-rañño (pts)
„Окончил свои дни этот добродетельный царь добродетели, доставлявший нам приятное. Сколь благополучно жили мы под властью этого добродетельного царя добродетели!“
So kho panāpi ahosi buddhe pasanno dhamme pasanno saṅghe pasanno sīlesu paripūrakārī.
paripūrakārī → paripūrīkārī (sya-all) | panāpi → pana pi (pts) | saṅghe → saṁghe (ms2005, pts)
И он тоже уверовал в Будду, уверовал в дхамму, уверовал в сангху, исполнял заповеди нравственности.
Apissudaṁ manussā evamāhaṁsu:
apissudaṁ → api ssudaṁ (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
Вот и люди говорили так:
‘yāva maraṇakālāpi rājā māgadho seniyo bimbisāro bhagavantaṁ kittayamānarūpo kālaṅkato’ti.
kālaṅkatoti → kālakatoti (bj, pts) | kittayamānarūpo kālaṅkatoti → kittiyamānarūpo kālakatoti (sya-all) | maraṇakālāpi → maraṇa-kālā pi (pts) | kittayamānarūpo kālaṅkatoti → kittayamāna-rūpo kālakato ti (pts)
„Царь Магадхи Сения Бимбисара, окончивший свои дни, до самого часа смерти славил Благостного“.
So abbhatīto kālaṅkato bhagavatā abyākato.
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all, pts) | abyākato → avyākato tassa (pts)
Благостный не разъяснил [участь] этого [царя], умершего, окончившего свои дни,
Tassapissa sādhu veyyākaraṇaṁ bahujano pasīdeyya, tato gaccheyya sugatiṁ.
tassapissa → tassa passa (bj) | tassapissa → p assa (pts)
и хорошо было бы разъяснить это — тогда многие люди уверуют и достигнут благого удела.

Bhagavato kho pana sambodhi magadhesu.
magadhesu → māgadhesu (sya-all) | Magadhesu → So SS but afterwards Māg-. (pts note)
Ведь и пробуждение Благостного произошло среди жителей Магадхи.
Yattha kho pana bhagavato sambodhi magadhesu, kathaṁ tatra bhagavā māgadhake paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu na byākareyya.
pana → (bj) | tatra → tattha (bj, pts) | kālaṅkate → kālakate (bj, sya-all) | magadhesu → māgadhesu (sya-all) | māgadhake → māgadhike (sya-all) | kālaṅkate upapattīsu → kālakate uppattīsu (pts) | byākareyya → vyākareyya (pts)
А раз пробуждение Благостного произошло среди жителей Магадхи, то неужели Благостный не разъяснит, как возродились [его] умершие, окончившие свои дни последователи из Магадхи?
Bhagavā ce kho pana māgadhake paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu na byākareyya, dīnamanā tenassu māgadhakā paricārakā;
dīnamanā → ninnamanā (sya-all, km); dīnamānā (pts1ed) | ce → ceva (bj) | kālaṅkate → kālakate (bj, sya-all) | māgadhake → māgadhike (sya-all) | māgadhakā → māgadhikā (sya-all) | kālaṅkate upapattīsu → kālakate uppattīsu (pts) | byākareyya dīnamanā tenassu → vyākareyya dīnamānā tena ssu (pts) | dīnamanā → ninnamanā (cck: syā.); dīnamānā (cck: sī. pī.) | ninnamanā → dīnamānā (sya-all: sī.) | dīnamānā → Sc dinamānā; Bm dinamanā; K ninnamanā; K (Sī) dīnamānā; and below. (pts note)
Ведь если Благостный не разъяснит, как возродились [его] умершие, окончившие свои дни последователи из Магадхи, то от этого последователи из Магадхи будут несчастны.
yena kho panassu dīnamanā māgadhakā paricārakā kathaṁ te bhagavā na byākareyyā”ti?
dīnamanā māgadhakā → ninnamanā māgadhikā (sya-all) | panassu dīnamanā → pana ssu dīnamānā (pts) | te → taṁ (pts) | taṁ → Bm K te. (pts note) | kathaṁ te → kathante (th) | byākareyyāti → vyākareyyāti (pts)
Если же от этого последователи из Магадхи будут несчастны, то неужели Благостный не разъяснит этого?”

Idamāyasmā ānando māgadhake paricārake ārabbha eko raho anuvicintetvā rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
māgadhake → māgadhike (sya-all) | idamāyasmā → idam āyasmā (pts) | paccūsasamayaṁ → paccūsa-samayaṁ (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
И поразмыслив так в уединении о последователях из Магадхи, уважаемый Ананда поднялся на заре и приблизился к Благостному; приблизившись, он приветствовал Благостного и сел в стороне. И вот, сидя в стороне, уважаемый Ананда так сказал Благостному:
“sutaṁ metaṁ, bhante:
Sutaṁ → Bm sutametaṁ. (pts note) | sutaṁ metaṁ → sutammetaṁ (bjt) | metaṁ → me taṁ (pts)
“Я слышал так, господин:
‘bhagavā kira parito parito janapadesu paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu byākaroti kāsikosalesu vajjimallesu cetivaṁsesu kurupañcālesu majjhasūrasenesu:
kālaṅkate → kālakate (bj, sya-all) | majjhasūrasenesu → macchasūrasenesu (bj, pts); macchasurasenesu (sya-all) | kāsikosalesu vajjimallesu → kāsīkosalesu vajjīmallesu (sya-all) | kālaṅkate upapattīsu byākaroti → kālakate uppattīsu vyākaroti (pts) | kālaṅkate upapattīsu byākaroti kāsikosalesu vajjimallesu cetivaṁsesu → kālakate uppattīsu vyākaroti kāsi-kosalesu vajji-mallesu ceti-vaṁsesu (pts) | majjhasūrasenesu → maccha-sūrasenesu (pts)
„Благостный разъясняет, как возродились [его] умершие, окончившие свои дни последователи из окрестных стран — касийцев, коса-лов, ваджджийцев, маллов, четийцев, вансов, куру, панчалов, маччхов, сурасенов:
“asu amutra upapanno, asu amutra upapanno.
upapanno → uppanno (pts)
‘Такой-то возродился там, такой-то возродился там.
Paropaññāsa nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyino anāvattidhammā tasmā lokā.
paropaññāsa → ti paropaññāsaṁ (bj) | kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | paropaññāsa nātikiyā → paropaññāsā nādikiyā (sya-all) | nātikiyā → nādikiyā (pts) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | paropaññāsa nātikiyā → paro-paññāsa nādikiyā (pts) | anāvattidhammā → anāvatti-dhammā (pts)
Более пятидесяти умерших, окончивших свои дни последователей из Надики, избавившись от пяти уз низкого порядка, стали самопроизвольно родившимися [в высшем мире], достигшими там освобождения, не подверженными возвращению из того мира.
Sādhikā navuti nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā rāgadosamohānaṁ tanuttā sakadāgāmino, sakideva imaṁ lokaṁ āgantvā dukkhassantaṁ karissanti.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | nātikiyā → nādikiyā (sya-all, pts) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | rāgadosamohānaṁ → rāga-dosa-mohānaṁ (pts) | sakideva → sakid eva (pts) | dukkhassantaṁ → dukkhass antaṁ (pts)
Свыше девяноста умерших, окончивших свои дни последователей из Надики, избавившись от трёх уз, сведя на нет страсть, ненависть и заблуждения, стали единожды возвращающимися, которые, вернувшись ещё раз в этот мир, положат конец боли.
Sātirekāni pañcasatāni nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇāti.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | nātikiyā → nādikiyā (sya-all) | sambodhiparāyaṇāti → sambodhiparāyanāti (sya-all, pts) | pañcasatāni nātikiyā → pañca satāni nādikiyā (pts) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | avinipātadhammā → avinipāta-dhammā (pts) | sambodhiparāyaṇāti → sambodhi-parāyanā ti (pts)
Пятьсот с лишним умерших, окончивших свои дни последователей из Надики, избавившись от трёх уз, стали вступившими в поток, не подверженными падению, уверенными, движущимися к пробуждению’.
Tena ca nātikiyā paricārakā attamanā ahesuṁ pamuditā pītisomanassajātā bhagavato pañhaveyyākaraṇaṁ sutvā”’ti.
nātikiyā → nādikiyā (sya-all, pts) | pañhaveyyākaraṇaṁ sutvāti → pañhāveyyākaraṇaṁ sutvā (sya-all) | ahesuṁ → (pts) | attamanā → SS omit ahesuṁ: K attamanā ahesuṁ. (pts note) | sutvā → Bm adds ti. (pts note) | sutvāti → sutvā ti (ms2005) | pītisomanassajātā → pītisomanassa-jātā (pts) | pañhaveyyākaraṇaṁ sutvāti → pañha-veyyākaraṇaṁ sutvā (pts)
И услышав эти ответы Благостного на вопросы, последователи из Надики были удовлетворены, обрадованы, исполнились радости и веселья“.
Ime kho panāpi, bhante, ahesuṁ māgadhakā paricārakā bahū ceva rattaññū ca abbhatītā kālaṅkatā.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | māgadhakā → māgadhikā (sya-all) | panāpi → pana pi (pts) | ceva → eva (pts)
Но было ведь, господин и много последователей из Магадхи — давно признанных, которые умерли, окончили свои дни,
Suññā maññe aṅgamagadhā aṅgamāgadhakehi paricārakehi abbhatītehi kālaṅkatehi.
kālaṅkatehi → kālakatehi (bj, pts) | aṅgamāgadhakehi → māgadhikehi (sya-all); māgadhakehi (pts) | kālaṅkatehi te → kālakatehi tena (sya-all) | Aṅga-Magadhā → Bm inserts aṅga. (pts note) | aṅgamagadhā aṅgamāgadhakehi → aṅga-magadhā māgadhakehi (pts)
а между тем может показаться, что Анга и Магадха лишены последователей из Магадхи, умерших, окончивших свои дни.
Te kho panāpi, bhante, ahesuṁ buddhe pasannā dhamme pasannā saṅghe pasannā sīlesu paripūrakārino, te abbhatītā kālaṅkatā bhagavatā abyākatā.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | paripūrakārino → paripūrīkārino (sya-all) | panāpi → pana pi (pts) | Te → K tena, as in 4. (pts note) | saṅghe → saṁghe (ms2005, pts) | abyākatā → avyākatā tesaṁ (pts)
И они тоже, господин, уверовали в Будду, уверовали в дхамму, уверовали в сангху, исполняли заповеди нравственности.
Tesampissa sādhu veyyākaraṇaṁ, bahujano pasīdeyya, tato gaccheyya sugatiṁ.
tesampissa → tesampassa (bj) | tesampissa → tesaṁpissa (th) | tesampissa → p assa (pts)
Благостный не разъяснил [участь] этих умерших, окончивших свои дни, и хорошо было бы разъяснить это — тогда многие люди уверуют и достигнут благого удела.
Ayaṁ kho panāpi, bhante, ahosi rājā māgadho seniyo bimbisāro dhammiko dhammarājā hito brāhmaṇagahapatikānaṁ negamānañceva jānapadānañca.
panāpi → pana pi (pts) | janapadānañ → K jāna-. (pts note) | dhammarājā → dhamma-rājā (pts) | brāhmaṇagahapatikānaṁ negamānañceva jānapadānañca → brāhmaṇa-gahapatikānaṁ negamānañ eva janapadānañ ca (pts)
Был также и царь Магадхи Сения Бимбисара, добродетельный царь добродетели, благодетельствовавший брахманам, домоправителям, и горожанам, и деревенским жителям.
Apissudaṁ manussā kittayamānarūpā viharanti:
kittayamānarūpā → kittiyamānarūpā (sya-all) | apissudaṁ → api ssudaṁ (pts) | kittayamānarūpā → kittayamāna-rūpā (pts)
Вот и люди распространяют о нем славу:
‘evaṁ no so dhammiko dhammarājā sukhāpetvā kālaṅkato.
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all, pts) | so → SS omit evaṁ no so, 4. (pts note)
„Окончил свои дни этот добродетельный царь добродетели, доставлявший нам приятное.
Evaṁ mayaṁ tassa dhammikassa dhammarañño vijite phāsu viharimhā’ti.
phāsu → phāsukaṁ (sya-all) | dhammarañño → dhamma-rañño (pts)
Сколь благополучно жили мы под властью этого добродетельного царя добродетели!”
So kho panāpi, bhante, ahosi buddhe pasanno dhamme pasanno saṅghe pasanno sīlesu paripūrakārī.
paripūrakārī → paripūrīkārī (sya-all) | panāpi → pana pi (pts) | bhante → K omits. (pts note) | saṅghe → saṁghe (ms2005, pts)
И он тоже, господин, уверовал в Будду, уверовал в дхамму, уверовал в сангху, исполнял заповеди нравственности.
Apissudaṁ manussā evamāhaṁsu:
apissudaṁ → api ssudaṁ (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
Вот и люди говорили так:
‘yāva maraṇakālāpi rājā māgadho seniyo bimbisāro bhagavantaṁ kittayamānarūpo kālaṅkato’ti.
kālaṅkatoti → kālakatoti (bj, pts) | kittayamānarūpo kālaṅkatoti → kittiyamānarūpo kālakatoti (sya-all) | maraṇakālāpi → maraṇakālā pi (bjt) | maraṇakālāpi → maraṇa-kālā pi (pts) | kālaṅkatoti → kālakato ti (pts)
„Царь Магадхи Сения Бимбисара, окончивший свои дни, до самого часа смерти славил Благостного“.
So abbhatīto kālaṅkato bhagavatā abyākato;
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all, pts) | abyākato → avyākato tassa (pts)
Благостный не разъяснил [участь] этого [царя], умершего, окончившего свои дни,
tassapissa sādhu veyyākaraṇaṁ, bahujano pasīdeyya, tato gaccheyya sugatiṁ.
tassapissa → tassa passa (bj) | tassapissa → p assa (pts)
и хорошо было бы разъяснить это — тогда многие люди уверуют и достигнут благого удела.
Bhagavato kho pana, bhante, sambodhi magadhesu.
magadhesu → māgadhesu (sya-all) | Magadhesu → SS Māg-, but in 4 SS Mag-. (pts note)
Ведь и пробуждение Благостного произошло среди жителей Магадхи.
Yattha kho pana, bhante, bhagavato sambodhi magadhesu, kathaṁ tatra bhagavā māgadhake paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu na byākareyya?
tatra → tattha (bj, pts) | kālaṅkate → kālakate (bj, sya-all) | magadhesu → māgadhesu (sya-all) | māgadhake → māgadhike (sya-all) | kālaṅkate upapattīsu → kālakate uppattīsu (pts) | byākareyya → vyākareyya (pts)
А раз пробуждение Благостного произошло среди жителей Магадхи, то неужели Благостный не разъяснит, как возродились [его] умершие, окончившие свои дни последователи из Магадхи?
Bhagavā ce kho pana, bhante, māgadhake paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu na byākareyya, dīnamanā tenassu māgadhakā paricārakā;
kālaṅkate → kālakate (bj, sya-all) | māgadhake → māgadhike (sya-all) | dīnamanā → ninnamanā (sya-all) | māgadhakā → māgadhikā (sya-all) | kālaṅkate upapattīsu → kālakate uppattīsu (pts) | byākareyya dīnamanā tenassu → vyākareyya dīnamānā tena ssu (pts) | dīnamanā → ninanamanā (bj: syā); dīnamānā (bj: PTS)
Ведь если Благостный не разъяснит, как возродились [его] умершие, окончившие свои дни последователи из Магадхи, то от этого последователи из Магадхи будут несчастны.
yena kho panassu dīnamanā māgadhakā paricārakā kathaṁ te bhagavā na byākareyyā”ti.
panassu → panassu bhante (bj) | dīnamanā māgadhakā → ninnamanā māgadhikā (sya-all) | panassu dīnamanā → pana ssu bhante dīnamānā (pts) | te → taṁ (pts) | bhante → K omits. (pts note) | taṁ → Bm K te. (pts note) | na → SS omit na; but St has an imperfect n after kathaṁ before taṁ. (pts note) | byākareyyāti → vyākareyyāti (pts)
Если же от этого последователи из Магадхи будут несчастны, то неужели Благостный не разъяснит этого?”
Idamāyasmā ānando māgadhake paricārake ārabbha bhagavato sammukhā parikathaṁ katvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
māgadhake → māgadhike (sya-all) | idamāyasmā → idam āyasmā (pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)
Сказав так Благостному о последователях из Магадхи, уважаемый Ананда поднялся с сиденья, приветствовал Благостного и, обойдя [его] с правой стороны, удалился.

Atha kho bhagavā acirapakkante āyasmante ānande pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya nātikaṁ piṇḍāya pāvisi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | pattacīvaramādāya nātikaṁ → pattacīvaraṁ ādāya nādikaṁ (sya-all, pts) | āyasmante → āyasmato (pts) | āyasmato → Bm K āyasmante. (pts note) | atha kho → athakho (th) | acirapakkante āyasmante → acira-pakkante āyasmato (pts) | pubbaṇhasamayaṁ → pubbaṇha-samayaṁ (pts) | pattacīvaramādāya nātikaṁ → patta-cīvaraṁ ādāya nādikaṁ (pts)
И вот вскоре после того как уважаемый Ананда удалился, Благостный оделся утром, взял сосуд для подаяний и верхнюю одежды и отправился в Надику за милостыней.
Nātike piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto pāde pakkhāletvā giñjakāvasathaṁ pavisitvā māgadhake paricārake ārabbha aṭṭhiṁ katvā manasikatvā sabbaṁ cetasā samannāharitvā paññatte āsane nisīdi:
aṭṭhiṁ katvā → aṭṭhikatvā (bj, sya-all, km, pts1ed) | sabbaṁ cetasā → sabbaṁ cetaso (bj, sya-all, km); sabbacetaso (pts1ed) | aṭṭhiṁ → aṭṭhikatvā manasi (bj) | manasikatvā → (bj) | cetasā → cetesā (bj) | nātike → nādike (sya-all, pts) | māgadhake → māgadhike (sya-all) | aṭṭhiṁ katvā → aṭṭhikatvā (pts) | sabbaṁ cetasā → sabbacetaso (pts) | katvā → aṭṭhikatvā (cck: sī. syā. pī.) | cetasā → sabbacetasā (cck: pī.) | sabba-cetaso → Bm sabbaṁ cetasā; K sabbaṁ cetaso, and in 9. (pts note) | piṇḍapātapaṭikkanto → piṇḍapāta-paṭikkanto (pts)
Пройдя по Надике за милостыней, он после еды возвратился с пищей, [собранной] в чащу для милостыни, омыл ноги, вступил в обитель из кирпичей и уселся на предложенное сиденье, размышляя, устремив ум и сосредоточив все внимание на последователях из Магадхи, [и говоря себе]:
“gatiṁ nesaṁ jānissāmi abhisamparāyaṁ, yaṅgatikā te bhavanto yaṁabhisamparāyā”ti.
nesaṁ → tesaṁ (bj, pts) | yaṅgatikā → yaṁgatikā (my, bjt, th, ms2005) | yaṅgatikā → yaṁ-gatikā (pts) | yaṁabhisamparāyāti → yam-abhisamparāyā ti (pts)
“Я узнаю их путь и судьбу в будущем существовании — каков путь этих досточтимых, какова судьба в будущем существовании”.
Addasā kho bhagavā māgadhake paricārake:
māgadhake → māgadhike (sya-all)
И вот Благостный увидел, каков путь этих досточтимых последователей из Магадхи,
“yaṅgatikā te bhavanto yaṁabhisamparāyā”ti.
yaṁabhisamparāyāti atha kho → yaṁabhisamparāyā athakho (sya-all) | yaṁabhisamparāyāti → yamabhisamparāyā (pts) | yam-abhisamparāyā → Bm adds ti. (pts note) | yaṅgatikā → yaṁgatikā (my, bjt, th, ms2005) | yaṅgatikā → yaṁ-gatikā (pts)
какова судьба в будущем существовании.

Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito giñjakāvasathā nikkhamitvā vihārapacchāyāyaṁ paññatte āsane nisīdi.
sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayaṁ (sya-all) | vihārapacchāyāyaṁ → vihāracchāyāyaṁ (sya-all) | sāyanhasamayaṁ paṭisallānā → sāyaṇhasamayaṁ patisallānā (pts) | atha kho → athakho (th) | sāyanhasamayaṁ paṭisallānā → sāyaṇha-samayaṁ patisallānā (pts) | vihārapacchāyāyaṁ → vihāra-pacchāyāyaṁ (pts)
И тогда Благостный, оставив вечером своё уединение, покинул обитель из кирпичей и уселся на предложенное сиденье в тени обители.

Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
8. И тогда уважаемый Ананда приблизился к Благостному; приблизившись, он приветствовал Благостного и сел в стороне. И, сидя в стороне, уважаемый Ананда так сказал Благостному:
“upasantapadisso, bhante, bhagavā bhātiriva bhagavato mukhavaṇṇo vippasannattā indriyānaṁ.
upasantapadisso → upasantapatisso (sya-all) | vippasannattā → pasannattā (pts) | upasantapadisso → upasantapatiso (bj: kām) | upasantapadisso → upasantapatiso (cck: ka.) | upasantapatisso → upasantappadisso (sya-all: sī.) | Upasantappadisso → Sd upasampassadisso; Bm upasantapatiso; K upasantapatisso; K (Sī) upasantappadisso. (pts note) | pasannattā → Bm K vippasannattā. (pts note) | bhātiriva → bhāti-r-iva (pts) | mukhavaṇṇo vippasannattā → mukha-vaṇṇo pasannattā (pts)
“Почтенный, Благостный выглядит успокоенным, черты лица Благостного словно излучают сияние благодаря удовлетворённости жизненных сил.
Santena nūnajja, bhante, bhagavā vihārena vihāsī”ti?
nūnajja → nūn ajja (pts)
Несомненно, господин, сегодня Благостный провёл время спокойно”.

“Yadeva kho me tvaṁ, ānanda, māgadhake paricārake ārabbha sammukhā parikathaṁ katvā uṭṭhāyāsanā pakkanto, tadevāhaṁ nātike piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto pāde pakkhāletvā giñjakāvasathaṁ pavisitvā māgadhake paricārake ārabbha aṭṭhiṁ katvā manasikatvā sabbaṁ cetasā samannāharitvā paññatte āsane nisīdiṁ:
aṭṭhiṁ → aṭṭhikatvā manasi (bj) | manasikatvā → (bj) | cetasā → cetesā (bj); cetaso (sya-all) | māgadhake → māgadhike (sya-all) | nātike → nādike (sya-all) | aṭṭhiṁ katvā → aṭṭhikatvā (sya-all, pts) | tadevāhaṁ nātike → tad evāhaṁ nādike (pts) | piṇḍapātapaṭikkanto → piṇḍapāto paṭikkanto (pts) | sabbaṁ cetasā → sabbacetaso (pts) | aṭṭhikatvā → aṭṭhiṁkatvā (bj: machasaṁ) | ārabbha → So Bm K, SS omit. (pts note) | Māgadhake → K Māgadhike. (pts note) | sabba-cetaso → Bm sabbaṁ cetasā; K sabbaṁ cetaso, and below. (pts note) | yadeva → yad eva (pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)
“Когда, Ананда, сказав мне о последователях из Магадхи, ты поднялся с сиденья и удалился, я прошёл по Надике за милостыней, после еды возвратился с пищей, [собранной] в чашу для милостыни, омыл ноги, вступил в обитель из кирпичей и уселся на предложенное сиденье, размышляя, устремив ум и сосредоточив все внимание на последователях из Магадхи, [и говоря себе]:
‘gatiṁ nesaṁ jānissāmi abhisamparāyaṁ, yaṅgatikā te bhavanto yaṁabhisamparāyā’ti.
nesaṁ → tesaṁ (bj, pts) | yaṅgatikā → yaṁgatikā (my, bjt, th, ms2005) | yaṅgatikā → yaṁ-gatikā (pts) | yaṁabhisamparāyāti → yam-abhisamparāyā ti (pts)
„Я узнаю их путь и судьбу в будущем существовании — каков путь этих досточтимых, какова судьба в будущем существовании“.
Addasaṁ kho ahaṁ, ānanda, māgadhake paricārake ‘yaṅgatikā te bhavanto yaṁabhisamparāyā’ti.
yaṁabhisamparāyāti → yaṁabhisamparāyāti janavasabhāgamanaṁ (bj); yamabhisamparāyā (pts) | māgadhake → māgadhike (sya-all) | yaṁabhisamparāyāti atha kho → yaṁabhisamparāyā athakho (sya-all) | yam-abhisamparāyā → Bm adds ti. (pts note) | yaṅgatikā → yaṁgatikā (my, bjt, th, ms2005) | yaṅgatikā → yaṁ-gatikā (pts)
И вот, Ананда, я увидел, каков путь этих досточтимых последователей из Магадхи, какова судьба в будущем существовании.

3. Janavasabhayakkha3. Яккха Джанавасабха

Atha kho, ānanda, antarahito yakkho saddamanussāvesi:
atha kho → athakho (th) | saddamanussāvesi → saddam anussāvesi (pts)
И тогда, Ананда, я услышал голос невидимого яккхи:
‘janavasabho ahaṁ, bhagavā;„Благостный, я — Джанавасабха, janavasabho ahaṁ, sugatā’ti.Счастливый, я — Джанавасабха“. Abhijānāsi no tvaṁ, ānanda, ito pubbe evarūpaṁ nāmadheyyaṁ sutaṁ yadidaṁ janavasabho”ti?
sutaṁ → sutvā (pts1ed) | sutaṁ → sutvā (pts) | sutaṁ → sutvā (cck: pī.) | sutvā → Sct sutaṁ, but below sutvā; Bm K sutaṁ, and below. (pts note) | evarūpaṁ → evarūpam (pts) | janavasabhoti → janavasabho ti (pts)
Не помнишь ли, Ананда, чтобы ты слыхал прежде подобное имя — Джанавасабха?”.

“Na kho ahaṁ, bhante, abhijānāmi ito pubbe evarūpaṁ nāmadheyyaṁ sutaṁ yadidaṁ janavasabhoti, api ca me, bhante, lomāni haṭṭhāni ‘janavasabho’ti nāmadheyyaṁ sutvā.
sutaṁ → sutvā (pts) | ca → hi (pts) | haṭṭhāni janavasabhoti → naṭṭhāni janavasabho ti (pts) | hi → Bm K ca. (pts note) | api ca → apica (th) | nāmadheyyaṁ sutaṁ → nāma-dheyyaṁ sutvā (pts)
“Не помню, господин, чтобы я слыхал прежде подобное имя — Джанавасабха. Даже волоски задрожали у меня, господин, когда я услышал имя Джанавасабха.
Tassa mayhaṁ, bhante, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
И вот, господин, я думаю,
‘na hi nūna so orako yakkho bhavissati yadidaṁ evarūpaṁ nāmadheyyaṁ supaññattaṁ yadidaṁ janavasabho’”ti.
yadidaṁ → yassidaṁ (bj, pts) | hi → ha (pts) | supaññattaṁ → (pts) | yassidaṁ → yadidaṁ (bj: machasaṁ) | nūna → naha nūna (sya-all: sī.) | nūna → So Scdt K (Sī); Bm na hi nuna; K na hi nūna. (pts note) | idaṁ → Bm K yadidaṁ. (pts note) | nāma-dheyyaṁ → Bm K insert supaññattaṁ. (pts note) | yadidaṁ → yass idaṁ (pts) | janavasabhoti → janavasabho ti (pts)
что несомненно, не ничтожен тот яккха, который носит подобное имя — Джанавасабха”.

“Anantarā kho, ānanda, saddapātubhāvā uḷāravaṇṇo me yakkho sammukhe pāturahosi.
anantarā → antarā (sya-all) | saddapātubhāvā → saddassa pātubhāvo (sya-all) | uḷāravaṇṇo → uḷāravaṇṇo so (pts) | Anantarā → K antarā. (pts note) | so → Bm K omit. (pts note) | me → SS ma. (pts note) | sammukhe → Sct pamukhe; Sd pamukho. (pts note) | saddapātubhāvā → sadda-pātubhāvā (pts) | pāturahosi → pātur ahosi (pts)
10. “После того, Ананда, как послышался голос, передо мной явился этот яккха, превосходный обликом.
Dutiyakampi saddamanussāvesi:
dutiyakampi → dutiyampi (bj, cck, sya-all) | saddam → K All MSS. saddham. (pts note) | dutiyakampi saddamanussāvesi → dutiyakam pi saddam anussāvesi (pts)
И во второй раз я услышал голос:
‘bimbisāro ahaṁ, bhagavā;„Благостный, я — Бимбисара, bimbisāro ahaṁ, sugatāti.
sugatāti → sugata (sya-all, pts) | Sugata → Bm -āti. (pts note)
Счастливый, я — Бимбисара.
Idaṁ sattamaṁ kho ahaṁ, bhante, vessavaṇassa mahārājassa sahabyataṁ upapajjāmi, so tato cuto manussarājā bhavituṁ pahomi.
manussarājā bhavituṁ pahomi → so ito cuto manussesu rājā bhavituṁ pahomi (sya-all, km); amanussarājā divi homi (pts1ed) | tato → ito (sya-all) | manussarājā → manussesu rājā (sya-all) | sahabyataṁ upapajjāmi → sahavyataṁ uppajjāmi (pts) | bhavituṁ pahomi → amanussarājā divi homi (pts) | pahomi → manussarājā pi homi (bj: PTS) | pahomi → so tato cuto manussarājā, amanussarājā divi homi (cck: sī. pī.) | pahomi → tato cuto manussā rājā amanussā rājā divi homi (sya-all: sī.) | So → K So ito cuto manussesu rājā bhavituṁ pahomi; K (Sī) So tato cuto manussā rājā amanussā rājā divi homi. (pts note) | homi → -13 Bm bhavituṁ pahomi. (pts note) | manussarājā bhavituṁ pahomi → manussa-rājā amanussa-rājā divi homi (pts)
Вот, господин, в седьмой раз я возродился спутником великого царя Вессаваны. Оставив существование земным царём, я стал неземным царём на небе.

Ito satta tato satta, saṁsārāni catuddasa;
saṁsārāni → saṁsarāmi (sya-all)
Семь до того, семь после того — о четырнадцати переходах из одного существования в другое,
Nivāsamabhijānāmi, yattha me vusitaṁ pure.
nivāsamabhijānāmi → nivāsam abhijānāmi (pts)
О существованиях знаю я прожитых мною прежде.

Dīgharattaṁ kho ahaṁ, bhante, avinipāto avinipātaṁ sañjānāmi, āsā ca pana me santiṭṭhati sakadāgāmitāyā’”ti.
sakadāgāmitāyāti → sakadāgāmitāyā ti (bjt) | dīgharattaṁ → dīgha-rattaṁ (pts)
Давно уже, господин, я, не подверженный падению, осознаю [свою] неподверженность падению. И вот у меня возникло стремление стать единожды возвращающимся“”.

“Acchariyamidaṁ āyasmato janavasabhassa yakkhassa, abbhutamidaṁ āyasmato janavasabhassa yakkhassa.
abbhutamidaṁ → abbhūtamidaṁ (sya-all) | abbhutam → Sd abhibhūtam; K abbhūtam. (pts note) | acchariyamidaṁ → acchariyam idaṁ (pts) | abbhutamidaṁ → abbhutam idaṁ (pts)
“Чудесно [сказанное] уважаемым яккхой Джанавасабхой, необычайно [сказанное] уважаемым яккхой Джанавасабхой!

‘Dīgharattaṁ kho ahaṁ, bhante, avinipāto avinipātaṁ sañjānāmī’ti ca vadesi, ‘āsā ca pana me santiṭṭhati sakadāgāmitāyā’ti ca vadesi, kutonidānaṁ panāyasmā janavasabho yakkho evarūpaṁ uḷāraṁ visesādhigamaṁ sañjānātī”ti?
ca vadesi → pavedesi (sya-all) | uḷāraṁ visesādhigamaṁ → uḷāravisesādhigamaṁ (sya-all) | vadesi → K pavedesi, and in the next clause. (pts note) | uḷāraṁ → K uḷāra-. (pts note) | kutonidānaṁ → kuto nidānaṁ (bjt) | sañjānātīti → sañjānātī ti (bjt) | dīgharattaṁ → dīgha-rattaṁ (pts) | kutonidānaṁ panāyasmā → kuto nidānaṁ pan āyasmā (pts)
Ты говоришь: ,Давно уже, господин, я, не подверженный падению осознаю [свою] неподверженность падению“ и говоришь: „И вот у меня возникло стремление стать единожды возвращающимся“. По какой же причине уважаемый яккха Джанавасабха осознаёт подобное достижение — [столь] превосходное и особое?”

“‘Na aññatra, bhagavā, tava sāsanā, na aññatra, sugata, tava sāsanā;
aññatra → aññattha (bj, pts1ed) | aññatra → aññattha (pts) | aññatra → aññattha (cck: sī. pī.) | aññattha → K aññatra, and in the next clause. (pts note)
11. “Не иначе, Благостный, как благодаря твоему наставлению, не иначе, Счастливый, как благодаря твоему наставлению.
yadagge ahaṁ, bhante, bhagavati ekantikato abhippasanno, tadagge ahaṁ, bhante, dīgharattaṁ avinipāto avinipātaṁ sañjānāmi, āsā ca pana me santiṭṭhati sakadāgāmitāya.
ekantikato → ekantato (sya-all, km); ekantagato (pts1ed) | ekantikato abhippasanno → ekantagato abhipasanno (pts) | ekantikato → ekantato (bj: syā) | ekantikato → ekantato (cck: syā.); ekantagato (cck: pī.) | ekantato → ekantagato (sya-all: sī.) | ekantagato → SS ekantigato; Bm kato; K ekantato; K (Sī) ekantagato. (pts note) | abhipasanno → K abhippasanno. (pts note) | yadagge → yad-agge (pts) | ekantikato abhippasanno tadagge → ekantagato abhipasanno tad-agge (pts)
С того времени, господин, как я всецело уверовал в Благостного, с того времени, давно уже, господин, я, не подверженный падению, осознаю [свою] неподверженность падению, и вот у меня возникло стремление стать единожды возвращающимся.
Idhāhaṁ, bhante, vessavaṇena mahārājena pesito virūḷhakassa mahārājassa santike kenacideva karaṇīyena addasaṁ bhagavantaṁ antarāmagge giñjakāvasathaṁ pavisitvā māgadhake paricārake ārabbha aṭṭhiṁ katvā manasikatvā sabbaṁ cetasā samannāharitvā nisinnaṁ:
aṭṭhiṁ katvā → aṭṭhikatvā (bj, sya-all, pts) | cetasā → cetesā (bj); cetaso (sya-all) | māgadhake → māgadhike (sya-all) | sabbaṁ cetasā → sabbacetaso (pts) | Vessavaṇena → SS -vanena; and subsequently. (pts note) | kenacideva karaṇīyena → kenacidevakaraṇīyena (bjt) | kenacideva → kenacid eva (pts) | antarāmagge → antarā magge (pts) | sabbaṁ cetasā → sabba-cetaso (pts)
Вот, господин, я был послан по некоторому делу великим царём Вессаваной к великому царю Вирулхаке и на пути увидел, как Благостный вступил в обитель из кирпичей и уселся, размышляя, устремив ум и сосредоточив все внимание на последователях из Магадхи, [говоря себе]:
“gatiṁ nesaṁ jānissāmi abhisamparāyaṁ, yaṅgatikā te bhavanto yaṁabhisamparāyā”ti.
nesaṁ → tesaṁ (bj, pts) | yaṅgatikā → yaṁgatikā (my, bjt, th, ms2005) | yaṁabhisamparāyāti → yaṁabhisamparāyā ti (ms2005) | yaṅgatikā → yaṁ-gatikā (pts) | yaṁabhisamparāyāti → yam-abhisamparāyāti (pts)
„Я узнаю их путь и судьбу в будущем существовании — каков путь этих досточтимых, какова судьба в будущем существовании“.
Anacchariyaṁ kho panetaṁ, bhante, yaṁ vessavaṇassa mahārājassa tassaṁ parisāyaṁ bhāsato sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ:
sutaṁ sammukhā → (sya-all) | tassaṁ → yaṁ (pts) | yaṁ → Bm K tassaṁ. (pts note) | sammukhā → -3 K omits. (pts note) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
И ведь чудесно, господин, что когда великий царь Вессавана говорил о собрании, я из [его] уст услыхал, из [его] уст воспринял,
“yaṅgatikā te bhavanto yaṁabhisamparāyā”ti.
yaṅgatikā → yaṁgatikā (my, bjt, th, ms2005) | yaṁabhisamparāyāti → yaṁabhisamparāyā ti (ms2005) | yaṅgatikā → yaṁ-gatikā (pts) | yaṁabhisamparāyāti → yam-abhisaṁparāyā ti (pts)
каков путь этих досточтимых, какова судьба в будущем существовании.
Tassa mayhaṁ, bhante, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
Тогда, господин, я подумал так:
“bhagavantañca dakkhāmi, idañca bhagavato ārocessāmī”ti.
ārocessāmīti → āroceyyāmīti (pts) | ārocessāmīti → ārocessāmī ti (ms2005) | bhagavantañca → bhagavantañ ca (pts) | idañca → idañ ca (pts)
„Я увижу Благостного и передам это Благостному“.
Ime kho me, bhante, dvepaccayā bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ.
me → (pts) | upasaṅkamituṁ → pakkamituṁ (pts) | kho → Bm K insert me. (pts note) | pakkamituṁ → Bm upasaṁkamituṁ. (pts note) | dvepaccayā → dve paccayā (bjt, th, pts)
Таковы, господин, две причины, по которым я пришёл увидеть Благостного.

4. Devasabhā4. Собрание божеств

Purimāni, bhante, divasāni purimatarāni tadahuposathe pannarase vassūpanāyikāya puṇṇāya puṇṇamāya rattiyā kevalakappā ca devā tāvatiṁsā sudhammāyaṁ sabhāyaṁ sannisinnā honti sannipatitā.
pannarase → paṇṇarase (bj) | pannarase vassūpanāyikāya puṇṇāya → paṇṇarase vassupanāyikāya (sya-all) | tadahuposathe pannarase → tadahu posathe paṇṇarase (pts) | kevalakappā → kavalakappā (pts) | puṇṇāya → K omits. (pts note) | devā → deva (pts)
В далёкие, очень далёкие времена, господин, в тот день упосатхи, [что перед] пятнадцатым [днём месяца, когда] приближается дождливое время, в ночь полнолуния все тридцать три бога, собравшись, сидели вместе в зале Судхамма,
Mahatī ca dibbaparisā samantato nisinnā honti, cattāro ca mahārājāno catuddisā nisinnā honti.
dibbaparisā → dibbā parisā (pts1ed) | samantato nisinnā honti → sannisinnā honti (bj); sannisinnā honti sannipatitā (mr) | nisinnā → sannisinnā (bj) | honti → honti sannipatitā (bj) | dibbaparisā → dibbā parisā (bj: PTS) | honti → hoti (bj: PTS) | dibbaparisā → dibbā parisā (cck: sī. pī.) | honti → nisinnā hoti (cck: sī.); sannisinnā honti sannipatitā (cck: ka.) | dibbā → Km K dibba-, and below. (pts note) | nisinnā → Bm sannisinnā. (pts note) | honti → Sc hoti; Bm adds sannipatitā. (pts note) | mahārājā → Bm K -jāno, and below. (pts note)
и со всех сторон сидело великое божественное собрание, и с четырёх сторон сидели четыре Великих царя.

Puratthimāya disāya dhataraṭṭho mahārājā pacchimābhimukho nisinno hoti deve purakkhatvā;
deve → devehi (sya-all) | pacchimābhimukho → pacchāmukho (pts) | pacchimābhimukho → pacchābhimuko (bj: machasaṁ) | pacchimābhimukho → pacchābhimukho (cck: ka.) | pacchāmukho → Bm pacchābhimukho; K pacchimābhimukho. (pts note) | deve → K devehi, and subsequently. (pts note)
С восточной стороны, лицом к западу, сидел Великий царь Дхатараттха, чтимый богами.
dakkhiṇāya disāya virūḷhako mahārājā uttarābhimukho nisinno hoti deve purakkhatvā;
deve → devehi (sya-all)
С южной стороны, лицом к северу, сидел Великий царь Вирулхака, чтимый богами.
pacchimāya disāya virūpakkho mahārājā puratthābhimukho nisinno hoti deve purakkhatvā;
puratthābhimukho → puratthimābhimukho (sya-all, pts) | deve → devehi (sya-all) | puratthābhimukho → puratthimābhimukho (bj: machasaṁ) | puratthimābhimukho → So K; St Bm purattābhimukho. (pts note)
С западной стороны, лицом к востоку, сидел Великий царь Вирупаккха, чтимый богами.
uttarāya disāya vessavaṇo mahārājā dakkhiṇābhimukho nisinno hoti deve purakkhatvā.
deve → devehi (sya-all)
С северной стороны, лицом к югу, сидел Великий царь Вессавана, чтимый богами.
Yadā, bhante, kevalakappā ca devā tāvatiṁsā sudhammāyaṁ sabhāyaṁ sannisinnā honti sannipatitā, mahatī ca dibbaparisā samantato nisinnā honti, cattāro ca mahārājāno catuddisā nisinnā honti. Idaṁ nesaṁ hoti āsanasmiṁ;
nisinnā → sannisinnā (bj) | honti → honti sannipatitā (bj) | nesaṁ → tesaṁ (bj, pts) | sannisinnā → nisinnā (sya-all) | dibbaparisā → dibbā parisā (pts) | sannisinnā → K nisinnā. (pts note) | nisinnā → Bm sannisinnā. (pts note) | honti → Bm adds sannipatitā. (pts note) | ca → Scd omit. (pts note) | mahārājāno → mahārājā (pts)
И когда, господин, все тридцать три бога, собравшись, сидели вместе в зале Судхамма, и со всех сторон сидело великое божественное собрание, и с четырёх сторон сидели четыре Великих царя,
atha pacchā amhākaṁ āsanaṁ hoti.то таковы были их сиденья. А за ними были наши сиденья.

Ye te, bhante, devā bhagavati brahmacariyaṁ caritvā adhunūpapannā tāvatiṁsakāyaṁ, te aññe deve atirocanti vaṇṇena ceva yasasā ca.
atirocanti → ativirocenti (sya-all) | adhunūpapannā → adhunuppannā (pts) | atirocanti → K ativirocanti. (pts note) | ceva → eva (pts)
И те боги, господин, которые, ведя целомудренную жизнь, недавно родились в сонме тридцати трёх, затмевали других богов красотой и славой.
Tena sudaṁ, bhante, devā tāvatiṁsā attamanā honti pamuditā pītisomanassajātā:
tena sudaṁ → tenassudaṁ (bjt) | pītisomanassajātā → pītisomanassa-jātā (pts)
И тридцать три бога, господин, были удовлетворены этим, довольны, исполнены радости и веселья, [говоря]:
“dibbā vata bho kāyā paripūrenti, hāyanti asurakāyā”ti.
paripūrenti → paripūranti (bj) | asurakāyāti → asurā kāyāti (bj) | asura-kāyāti → Sc asukārāyāti; Sd K asurakāyāti; St asurakāyāyāti; Bm asurākāyāti. (pts note) | asurakāyāti → asurakāyā ti (ms2005)
„Поистине, божественные сонмы возрастают и уменьшаются сонмы асуров“.

Atha kho, bhante, sakko devānamindo devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sampasādaṁ viditvā imāhi gāthāhi anumodi:
kho → Bm K kho, SS omit. (pts note) | atha kho → athakho (th) | devānamindo → devānam indo (pts)
И тогда, господин, повелитель богов Сакка, видя удовлетворение тридцати трёх богов, выразил свою радость такими строфами:

“Modanti vata bho devā, tāvatiṁsā sahindakā;
sahindakā → saindakā (si) | sahindakā → saindakā (bj: sīmu) | sahindakā → saindakā (cck: sī.) | sahindakā → SS sa-indakā. See p. 221. (pts note)
„Поистине, радуются тридцать три бога вместе с [их] повелителем
Tathāgataṁ namassantā, dhammassa ca sudhammataṁ.
sudhammataṁ → modanti bho punardevāඃ tayasatriṁśa saśatrakāṁ tathāgataṁ namasyantā dharmasya sukhadharmatām (bj: mahāvastu)
Чтя Татхагату и благость дхаммы;

Nave deve ca passantā, vaṇṇavante yasassine;
nave → nave va (sya-all, pts) | ca → (sya-all, pts) | deve → So Sdt K; Sc nave ca deve; Bm nave deve ca, and so at 18. At 18 SS nave va deve; K nave ca deve. (pts note) yasassine → yasassino (sya-all, km, pts1ed) | yasassine → yasassino (pts) | yasassine → yasassino (bj: syā) | yasassine → yasassino (cck: syā.)
Смотря на новых богов, прекрасных, славных,
Sugatasmiṁ brahmacariyaṁ, caritvāna idhāgate.
brahmacariyaṁ → brahmacaryaṁ (pts) | brahmacaryaṁ → MSS. and K -cariyaṁ. (pts note)
Ведших целомудренную жизнь при Счастливом и пришедших сюда.

Te aññe atirocanti, vaṇṇena yasasāyunā;
aññe → Sc te vaṇṇa here but sabbe te at 18; Sdt te v'; aññe here but te aññe at 18. (pts note)
Они затмевают других красотой, славой, долголетием —
Sāvakā bhūripaññassa, visesūpagatā idha.
bhūripaññassa → bhūri-paññassa (pts) visesūpagatā → visesupagatā (sya-all)
Ученики Великомудрого, достигшие здесь отличия.

Idaṁ disvāna nandanti, tāvatiṁsā sahindakā;
sahindakā → Sc Bm sa-y-; K sah- and so Bm K twice at 18 and SS at 21. (pts note)
Видя это, веселятся тридцать три [бога] вместе с [их] повелителем,
Tathāgataṁ namassantā, dhammassa ca sudhammatan”ti.
sudhammatanti → sudhammatan ti (ms2005, pts)
Чтя Татхагату и благость дхаммы“.

Tena sudaṁ, bhante, devā tāvatiṁsā bhiyyoso mattāya attamanā honti pamuditā pītisomanassajātā
bhiyyoso → bhīyoso (pts) | bhiyyoso mattāya → bhiyyosomattāya (my, bjt) | pītisomanassajātā → pīti-somanassa-jātā (pts)
И тридцать три бога, господин, были ещё в большей мере удовлетворены этим, довольны, исполнены радости и веселья, [говоря]:
“dibbā vata, bho, kāyā paripūrenti, hāyanti asurakāyā”ti.
paripūrenti → paripūranti (bj) | asurakāyāti → asurā kāyāti (bjt) | asurakāyāti → asurakāyā ti (ms2005) | asurakāyāti → asura-kāyā ti (pts)
„Поистине, божественные сонмы возрастают и уменьшаются сонмы асуров“.

Atha kho, bhante, yenatthena devā tāvatiṁsā sudhammāyaṁ sabhāyaṁ sannisinnā honti sannipatitā, taṁ atthaṁ cintayitvā taṁ atthaṁ mantayitvā vuttavacanāpi taṁ cattāro mahārājāno tasmiṁ atthe honti. Paccānusiṭṭhavacanāpi taṁ cattāro mahārājāno tasmiṁ atthe honti,
vuttavacanāpi taṁ → vuttavacanā nāmidaṁ (mr) | paccānusiṭṭhavacanāpi → paccanusiṭṭhavacanāpi (sya-all, pts) | kho → (pts) | taṁ → vuttavacanā nāmidaṁ (bj: kām) | paccanusiṭṭhavacanāpi → paccanusiṭṭhavacanā pi taṁ (bj: machasaṁ) | taṁ → vuttavacanā nāmidaṁ (cck: ka.) | taṁ → paccānusiṭṭhavacanā nāmidaṁ (cck: ka.) | Atha → Bm K add kho. (pts note) | taṁ → Bm nām'; idaṁ; K agrees with SS. (pts note) | taṁ → Bm nām'; idaṁ. (pts note) | atha kho → athakho (th) | yenatthena → yen atthena (pts) | vuttavacanāpi → vutta-vacanā pi (pts) | mahārājāno → mahārājā (pts) | paccānusiṭṭhavacanāpi → paccanusiṭṭha-vacanā pi (pts)
И тогда, господин, подумав о той цели и обсудив ту цель, ради которой они, собравшись, уселись вместе в зале Судхамма, тридцать три бога произнесли слова об этой цели четырём Великим царям, наставили словами об этой цели четырёх Великих царей,
sakesu sakesu āsanesu ṭhitā avipakkantā.
avipakkantā → adhipakkantā (mr) | sakesu → (pts) | avipakkantā → ayipakkantā (bj: kām) | avipakkantā → adhipakkantā (cck: ka.) | sakesu → Bm K sakesu sakesu. (pts note)
которые, не уходя, пребывали на своих сиденьях:

Te vuttavākyā rājāno, paṭiggayhānusāsaniṁ;
vuttavākyā → vutta-vākyā (pts) paṭigayhānusāsaniṁ → Sd pariggay-; St paggay-; Bm K paṭigg-. See p. 225. (pts note)
Восприняв произнесённую речь, [восприняв] наставления, эти цари,
Vippasannamanā santā, aṭṭhaṁsu samhi āsaneti.
vippasannamanā → vippasanna-manā (pts) āsaneti → āsane ti (pts)
Успокоившись сердцем, пребывали на своих сиденьях.

Atha kho, bhante, uttarāya disāya uḷāro āloko sañjāyi, obhāso pāturahosi atikkammeva devānaṁ devānubhāvaṁ.
atha kho → athakho (th) | pāturahosi atikkammeva devānaṁ → pātur ahosi atikkamm eva devānam (pts)
И тогда, господин, великий свет родился с северной стороны, открылось сияние, превосходящее Божественный блеск богов.
Atha kho, bhante, sakko devānamindo deve tāvatiṁse āmantesi:
kho → (sya-all, pts) | Atha → Bm adds kho, but not K. (pts note) | devānamindo → devānam indo (pts)
И вот, господин, повелитель богов Сакка обратился к тридцати трём богам:
“yathā kho, mārisā, nimittāni dissanti, uḷāro āloko sañjāyati, obhāso pātubhavati, brahmā pātubhavissati. Brahmuno hetaṁ pubbanimittaṁ pātubhāvāya yadidaṁ āloko sañjāyati obhāso pātubhavatī”ti.
uḷāro → (sya-all, pts) | hetaṁ → etaṁ (pts) | Yathā → Sd yatho; Sct yato; but see i. 220; ii. 225. (pts note) | dissanti → Bm inserts uḷāro. (pts note) | Brahmuno → Bm adds h'; (from the verse). (pts note) | pātubhavatīti → pātubhavatī ti (bjt, ms2005) | nimittāni → nimittā (th, pts) | pātubhavati → pātu bhavati (pts) | pātubhavissati → pātu bhavissati (pts) | hetaṁ pubbanimittaṁ → etaṁ pubba-nimittaṁ (pts) | pātubhavatīti → pātu bhavatīti (pts)
„Когда, досточтимые, появляются знамения, рождается свет, открывается сияние, то тогда открывается Брахма. Ведь знамения, предшествующие откровению Брахмы, таковы, что рождается свет и открывается сияние.

Yathā nimittā dissanti, brahmā pātubhavissati;
pātubhavissati → pātu bhavissati (pts)
Когда являются знамения, то открывается Брахма.
Brahmuno hetaṁ nimittaṁ, obhāso vipulo mahāti.
nimittaṁ → pubbanimittaṁ (sya-all) | nimittaṁ → MSS. and K pubba-nimittaṁ. (pts note) | hetaṁ → h etaṁ (pts) mahāti → mahā ti (pts)
Ведь великое, могучее сияние — это знамение Брахмы“.

5. Sanaṅkumārakathā5. Разговор с Сананкумарой

Atha kho, bhante, devā tāvatiṁsā yathāsakesu āsanesu nisīdiṁsu:
kho → (sya-all) | yathāsakesu → sakesu (pts) | Tāvatiṁsā → Bm adds yathā. (pts note)
16. И тогда, господин, тридцать три бога уселись на свои сиденья, [говоря]:
“obhāsametaṁ ñassāma, yaṁvipāko bhavissati, sacchikatvāva naṁ gamissāmā”ti.
ñassāma → K yassāma, and below. (pts note) | gamissāmāti → gamissāmā ti (bjt, ms2005) | yaṁvipāko → yaṁ vipāko (th) | sacchikatvāva → sacchikatvā va (th, pts) | obhāsametaṁ → obhāsam etaṁ (pts) | yaṁvipāko → yaṁ-vipāko (pts)
„Узнаем, каков будет плод этого сияния — испытав [это], мы выйдем к нему [навстречу]“.
Cattāropi mahārājāno yathāsakesu āsanesu nisīdiṁsu:
cattāropi → cattāro pi (bjt)
А четыре Великих царя также уселись на свои сиденья, [говоря]:
“obhāsametaṁ ñassāma yaṁvipāko bhavissati, sacchikatvāva naṁ gamissāmā”ti.
yaṁvipāko → yaṁ vipāko (th) | sacchikatvāva → sacchikatvā va (th, pts) | gamissāmāti → gamissāmā ti (ms2005) | obhāsametaṁ → obhāsam etaṁ (pts) | yaṁvipāko → yaṁ-vipāko (pts)
„Узнаем, каков будет плод этого сияния — испытав [это], мы выйдем к нему [навстречу]“.

Idaṁ sutvā devā tāvatiṁsā ekaggā samāpajjiṁsu:
devā → So K; SS Bm omit. (pts note)
Слыша это, тридцать три бога все сошлись [во мнении]:
“obhāsametaṁ ñassāma, yaṁvipāko bhavissati, sacchikatvāva naṁ gamissāmā”ti.
yaṁvipāko → yaṁ vipāko (th) | sacchikatvāva → sacchikatvā va (th, pts) | gamissāmāti → gamissāmā ti (ms2005) | obhāsametaṁ → obhāsam etaṁ (pts) | yaṁvipāko → yaṁ-vipāko (pts)
„Узнаем, каков будет плод этого сияния — испытав [это], мы выйдем к нему [навстречу]“.

Yadā, bhante, brahmā sanaṅkumāro devānaṁ tāvatiṁsānaṁ pātubhavati, oḷārikaṁ attabhāvaṁ abhinimminitvā pātubhavati.
abhinimminitvā → K abhinimmitvā. (pts note) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | pātubhavati → pātu bhavati (pts)
Когда, господин, Брахма Сананкумара открывается тридцати трём богам, он открывается приняв грубый облик.
Yo kho pana, bhante, brahmuno pakativaṇṇo anabhisambhavanīyo so devānaṁ tāvatiṁsānaṁ cakkhupathasmiṁ.
pakativaṇṇo → pakati-vaṇṇo (pts) | cakkhupathasmiṁ → cakkhu-pathasmiṁ (pts)
Ведь естественный вид Брахмы, господин, не достигает пределов зрения тридцати трёх богов.
Yadā, bhante, brahmā sanaṅkumāro devānaṁ tāvatiṁsānaṁ pātubhavati, so aññe deve atirocati vaṇṇena ceva yasasā ca.
atirocati → atīrocati (pts) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | pātubhavati → pātu bhavati (pts) | ceva → eva (pts)
Когда, господин, Брахма Сананкумара открывается тридцати трём богам, он затмевает других богов красотой и славой.
Seyyathāpi, bhante, sovaṇṇo viggaho mānusaṁ viggahaṁ atirocati;
sovaṇṇo viggaho → sovaṇṇaviggaho (sya-all) | sovaṇṇo viggaho mānusaṁ viggahaṁ → sovaṇṇaviggaho manussaviggahaṁ (pts) | manussa-viggahaṁ → Bm K mānusaṁ. (pts note) | atirocati → Bm atiroceti. (pts note)
Это, господин, как золотая фигура затмевает человеческую фигуру,
evameva kho, bhante, yadā brahmā sanaṅkumāro devānaṁ tāvatiṁsānaṁ pātubhavati, so aññe deve atirocati vaṇṇena ceva yasasā ca.
sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | evameva → evam eva (pts) | pātubhavati → pātu bhavati (pts) | ceva → eva (pts)
так же точно, господин, когда Брахма Сананкумара открывается тридцати трём богам, он затмевает других богов красотой и славой.

Yadā, bhante, brahmā sanaṅkumāro devānaṁ tāvatiṁsānaṁ pātubhavati, na tassaṁ parisāyaṁ koci devo abhivādeti vā paccuṭṭheti vā āsanena vā nimanteti.
tassa → Bm K tassaṁ. (pts note) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | pātubhavati → pātu bhavati (pts)
Когда, господин, Брахма Сананкумара открывается тридцати трём богам, то ни один бог в этом собрании ни приветствует его, ни поднимается, ни предлагает сиденье —
Sabbeva tuṇhībhūtā pañjalikā pallaṅkena nisīdanti:
pañjalikā → Sc añjalikā, Sd pajalikā. (pts note) | na → So SS which vary afterwards; K pallaṅke, but in 18 -kena. (pts note) | sabbeva → sabbe va (th) | sabbeva tuṇhībhūtā → sabbe va tuṇhī-bhūtā (pts) | pallaṅkena → pallaṅke na (pts)
все пребывают в безмолвии и сидят, сложив ладони и скрестив под собой ноги, [с мыслью]:
“yassadāni devassa pallaṅkaṁ icchissati brahmā sanaṅkumāro, tassa devassa pallaṅke nisīdissatī”ti.
pallaṅkaṁ → (bj, sya-all, pts) | nisīdissatīti → nisīdissati (sya-all) | nisīdissatīti → K nisīdissati. (pts note) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | nisīdissatīti → nisīdissatī ti (ms2005) | yassadāni → yassa dāni (pts)
„Брахма Сананкумара усядется на ложе того бога, которого он сейчас изберёт“.
Yassa kho pana, bhante, devassa brahmā sanaṅkumāro pallaṅke nisīdati, uḷāraṁ so labhati devo vedapaṭilābhaṁ; uḷāraṁ so labhati devo somanassapaṭilābhaṁ.
pallaṅke → Sct add na. (pts note) | nisīdati → SS nisīdissati. (pts note) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | vedapaṭilābhaṁ → veda-paṭilābhaṁ (pts)
И вот, господин, на чьё ложе усаживается Брахма Сананкумара, тот бог обретает великое одушевление, тот бог обретает великое удовлетворение.
Seyyathāpi, bhante, rājā khattiyo muddhāvasitto adhunābhisitto rajjena, uḷāraṁ so labhati vedapaṭilābhaṁ, uḷāraṁ so labhati somanassapaṭilābhaṁ;
adhunābhisitto → adhunāvasitto (sya-all) | adhunāvasitto → adhunābhisittotipi pāṭho (sya-all note) | adhunābhisitto → K adhunāvasitto, and in note adhunābhisitto ti pi pāṭno. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | somanassapaṭilābhaṁ → somanassa-paṭilābhaṁ (pts)
Это, господин, как царь, повелитель, недавно увенчанный и помазанный на царство, обретает великое одушевление, обретает великое удовлетворение,
evameva kho, bhante, yassa devassa brahmā sanaṅkumāro pallaṅke nisīdati, uḷāraṁ so labhati devo vedapaṭilābhaṁ, uḷāraṁ so labhati devo somanassapaṭilābhaṁ.
sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | evameva → evam eva (pts) | somanassapaṭilābhaṁ → somanassa-paṭilābham (pts)
так же точно, господин, на чьё ложе усаживается Брахма Сананкумара, тот бог обретает великое одушевление, тот бог обретает великое удовлетворение.

Atha, bhante, brahmā sanaṅkumāro oḷārikaṁ attabhāvaṁ abhinimminitvā kumāravaṇṇī hutvā pañcasikho devānaṁ tāvatiṁsānaṁ pāturahosi.
kumāravaṇṇī → kumāravaṇṇo (sya-all, mr) | kumāravaṇṇī → kumāravaṇṇo (cck: syā. ka.) | abhinimminitvā → K abhinimmitvā. (pts note) | kumāra-vaṇṇī → K -vaṇṇo. (pts note) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | pāturahosi → pātur ahosi (pts)
И вот, господин, Брахма Сананкумара, приняв грубый облик, в виде юноши Панчасикхи, открылся тридцати трём богам.
So vehāsaṁ abbhuggantvā ākāse antalikkhe pallaṅkena nisīdi.
antalikkhe → antaḷikkhe (bj)
И поднявшись в воздух, он уселся в воздушном пространстве, скрестив под собой ноги.
Seyyathāpi, bhante, balavā puriso supaccatthate vā pallaṅke same vā bhūmibhāge pallaṅkena nisīdeyya;
seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | bhūmibhāge → bhūmi-bhāge (pts)
Это, господин, как сильный человек мог бы, скрестив под собой ноги, усесться на хорошо разостланном ложе или на ровной поверхности земли,
evameva kho, bhante, brahmā sanaṅkumāro vehāsaṁ abbhuggantvā ākāse antalikkhe pallaṅkena nisīditvā devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sampasādaṁ viditvā imāhi gāthāhi anumodi:
antalikkhe → antaḷikkhe (bj) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | pallaṅkena → pallaṅke (th) | evameva → evam eva (pts)
так же точно, господин, Брахма Сананкумара, поднявшись в воздух, уселся в воздушном пространстве, скрестив под собой ноги. И видя удовлетворение тридцати трёх богов, он выразил свою радость такими строфами:

“Modanti vata bho devā, tāvatiṁsā sahindakā;„Поистине, радуются тридцать три бога вместе с [их] повелителем, Tathāgataṁ namassantā, dhammassa ca sudhammataṁ.Чтя Татхагату и благость дхаммы;

Nave deve ca passantā, vaṇṇavante yasassine;
nave → nave va (sya-all, pts) | ca → (sya-all, pts) yasassine sugatasmiṁ → yasassino sugatamhi (sya-all) | yasassine → yasassino (pts) | yasassino → Sct Bm yasassine. (pts note)
Смотря на новых богов, прекрасных, славных,
Sugatasmiṁ brahmacariyaṁ, caritvāna idhāgate.
Sugatasmiṁ → K Sagatasmi. (pts note) | sugatasmiṁ → sugatamhi (th)
Ведших целомудренную жизнь при Счастливом и пришедших сюда.

Te aññe atirocanti, vaṇṇena yasasāyunā;Они затмевают других красотой, славой, долголетием — Sāvakā bhūripaññassa, visesūpagatā idha.
bhūripaññassa → bhūri-paññassa (pts) visesūpagatā → visesupagatā (sya-all)
Ученики Великомудрого, достигшие здесь отличия.

Idaṁ disvāna nandanti, tāvatiṁsā sahindakā;Видя это, веселятся тридцать три [бога] вместе с [их] повелителем, Tathāgataṁ namassantā, dhammassa ca sudhammatan”ti.
sudhammatanti imamatthaṁ → sudhammatan ti idam atthaṁ (pts)
Чтя Татхагату и благость дхаммы“.

Imamatthaṁ, bhante, brahmā sanaṅkumāro bhāsittha;
imamatthaṁ → idamatthaṁ (bj, sya-all) | bhāsittha imamatthaṁ → abhāsittha idamatthaṁ (sya-all, pts) | abhāsittha → Sc rāhāsittha; Sdt Bm bhāsittha here and in 21. (pts note) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt)
Так Брахма Сананкумара, господин, стал говорить об этом деле.
imamatthaṁ, bhante, brahmuno sanaṅkumārassa bhāsato aṭṭhaṅgasamannāgato saro hoti vissaṭṭho ca viññeyyo ca mañju ca savanīyo ca bindu ca avisārī ca gambhīro ca ninnādī ca.
imamatthaṁ → idamatthaṁ (bj) | mañju → mañjū (sya-all, pts) | saro → Sdt omit. (pts note) | bindu → Sd bandu, St bindū. (pts note) | sanaṅkumārassa → sanaṁkumārassa (bjt, pts) | imamatthaṁ → atthaṁ (pts) | aṭṭhaṅgasamannāgato → aṭṭhaṅga-samannāgato (pts)
И у Брахмы Сананкумары, господин, говорящем об этом деле, голос был наделён восемью свойствами: отчётливый, понятный, красивый, приятный для слуха, связный, непрерывающийся, глубокий, звучный.
Yathāparisaṁ kho pana, bhante, brahmā sanaṅkumāro sarena viññāpeti; na cassa bahiddhā parisāya ghoso niccharati.
sarena → sarena ca (sya-all) | sarena → K inserts ca. (pts note) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | yathāparisaṁ → yathā parisaṁ (pts) | cassa → assa (pts)
Когда Брахма Сананкумара, господин, обращается этим голосом к собранию, то звук его [голоса] не выходит за пределы собрания.
Yassa kho pana, bhante, evaṁ aṭṭhaṅgasamannāgato saro hoti, so vuccati “brahmassaro”ti.
brahmassaroti → brahmassaro ti (ms2005, pts) | aṭṭhaṅgasamannāgato → aṭṭhaṅga-samannāgato (pts)
И вот, господин, чей голос наделён этими восемью свойствами, тот зовётся обладающим голосом Брахмы.

Atha kho, bhante, brahmā sanaṅkumāro tettiṁse attabhāve abhinimminitvā devānaṁ tāvatiṁsānaṁ paccekapallaṅkesu pallaṅkena nisīditvā deve tāvatiṁse āmantesi:
pallaṅkena → paccekapallaṅkesu paccekapallaṅkena (si, mr), paccekapallaṅke (sya-all, km) | tettiṁse → tettiṁsa (bj) | pallaṅkena → paccekapallaṅkena (bj) | paccekapallaṅkesu pallaṅkena → paccekapallaṅke (sya-all) | pallaṅkena → paccekapallaṅkena (cck: ka.) | abhinimminitvā → K abhinimmitvā. (pts note) | pacceka-pallaṅkesu → Bm inserts pacceka-; K omits paccekapallaṅkesu, but follows with paccekapallaṅke. (pts note) | sanaṅkumāro tettiṁse → sanaṁkumāro tettiṁsa (bjt) | atha kho → athakho (th) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (pts)
20. И тогда, господин, Брахма Сананкумара, принял тридцать три облика, уселся на каждое из лож тридцати трёх богов, скрестив под собой ноги, и обратился к тридцати трём богам:
“taṁ kiṁ maññanti, bhonto devā tāvatiṁsā, yāvañca so bhagavā bahujanahitāya paṭipanno bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
yāvañca so → yāvañceso (sya-all) | yāvañca → yāva ca (pts) | lokānukampāya → lokānukampakāya (pts) | Yāva → Bm K yāvañ. (pts note) | ca → K ce. (pts note) | lokānukampakāya → K -kampāya. (pts note) | kiṁ maññanti → kimmaññanti (bjt) | bahujanahitāya → bahujana-hitāya (pts)
„Как вы думаете об этом, почтенные тридцать три бога? Ведь этот Благостный действовал ради благополучия многих людей, ради приятного для многих людей, ради сострадания к миру, ради пользы, благополучия и приятного богов и людей.
Ye hi keci, bho, buddhaṁ saraṇaṁ gatā dhammaṁ saraṇaṁ gatā saṅghaṁ saraṇaṁ gatā sīlesu paripūrakārino te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā appekacce paranimmitavasavattīnaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjanti, appekacce nimmānaratīnaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjanti, appekacce tusitānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjanti, appekacce yāmānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjanti, appekacce tāvatiṁsānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjanti, appekacce cātumahārājikānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjanti.
bho → bhonto (sya-all) | paripūrakārino → paripūrīkārino (sya-all) | paranimmitavasavattīnaṁ → parinimmitavasavattīnaṁ (sya-all) | appekacce paranimmitavasavattīnaṁ → app ekacce parinimmitavasavattīnaṁ (pts) | sahabyataṁ upapajjanti appekacce → sahavyataṁ uppajjanti app ekacce (pts); (pts) | sahabyataṁ upapajjanti appekacce cātumahārājikānaṁ → cātummahārājikānaṁ (pts) | sahabyataṁ upapajjanti → sahavyataṁ uppajjanti (pts) | bho → K bhonto. (pts note) | devānaṁ → Bm K repeat the whole clause. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | saṅghaṁ → saṁghaṁ (ms2005, pts) | paraṁ → param (pts) | appekacce paranimmitavasavattīnaṁ → app ekacce parinimmita-vasavattīnaṁ (pts)
И вот господа, те, кто нашли прибежище у Будды, нашли прибежище у дхаммы, нашли прибежище у сангхи, те, исполнив заповеди нравственности, с распадом тела после смерти [рождаются вновь, и] некоторые рождаются в свите богов параниммита-васаватти, некоторые рождаются в свите богов нимманарати, некоторые рождаются в свите богов тусита, некоторые рождаются в свите богов яма, некоторые рождаются в свите тридцати трёх богов, некоторые рождаются в свите богов — четырёх Великих царей.
Ye sabbanihīnaṁ kāyaṁ paripūrenti, te gandhabbakāyaṁ paripūrentī”ti.
paripūrentīti imamatthaṁ → paripūrentī ti idamatthaṁ (bj)
Те, кто составляют самый низкий сонм, составляют сонм гандхаббов“.

Imamatthaṁ, bhante, brahmā sanaṅkumāro bhāsittha;
imamatthaṁ → idamatthaṁ (sya-all, pts) | bhāsittha imamatthaṁ → abhāsittha idamatthaṁ (sya-all, pts) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt)
Так Брахма Сананкумара, господин, стал говорить об этом деле.
imamatthaṁ, bhante, brahmuno sanaṅkumārassa bhāsato ghosoyeva devā maññanti:
imamatthaṁ → idamatthaṁ (bj) | Brahmuno → SS -na; K brahmāsanaṁk-. (pts note) | ghoso → Sc so, Sd soso. (pts note) | yeva → Sc yevā. (pts note) | devo → Sc omits; Bm K devā. (pts note) | maññati → Bm K -nti. (pts note) | sanaṅkumārassa → sanaṁkumārassa (bjt, pts) | ghosoyeva → ghoso yeva (bjt) | imamatthaṁ → atthaṁ (pts) | ghosoyeva devā maññanti → ghoso yeva devo maññati yo (pts)
И у Брахмы Сананкумары, господин, говорящем об этом деле, звук [голоса был таков], что каждый бог подумал:
“yvāyaṁ mama pallaṅke svāyaṁ ekova bhāsatī”ti.
ekova → eko ca (sya-all) | svāyaṁ ekova → so yaṁ eko va (pts) | yaṁ → Bm yvāyaṁ. (pts note) | yaṁ → Bm K svāyaṁ. (pts note) | va → K ca. (pts note) | bhāsatīti → bhāsatī ti (ms2005)
„Говорит один лишь тот, кто находится на моем ложе“.

Ekasmiṁ bhāsamānasmiṁ, sabbe bhāsanti nimmitā;
nimmitā → ekasya bhāṣamānasya sarve bhāṣanti nirmitāඃ ekasya tuṣaṇīmbhūtasya sarve tuṣṇīmbhavanti te (bj: divyāvadāna)
Когда один говорит, то все говорят совместно;
Ekasmiṁ tuṇhimāsīne, sabbe tuṇhī bhavanti te.
tuṇhimāsīne → tuṇhimāsine (sya-all); tuṇhīm āsīne (pts) tuṇhī bhavanti → tuṇhībhavanti (bjt)
Когда один пребывает в безмолвии, то все пребывают в безмолвии.

Tadāsu devā maññanti, tāvatiṁsā sahindakā;
tadāsu → tadassu (sya-all) | tadāsu → tadā su (bjt, pts)
И вот тридцать три бога вместе с их повелителем думают тогда:
Yvāyaṁ mama pallaṅkasmiṁ, svāyaṁ ekova bhāsatīti.
yvāyaṁ → yo ayaṁ (pts) | ayaṁ → SS yoyaṁ, K yvāyaṁ. (pts note) | pallaṅke → K pallaṅkasmiṁ. (pts note) | pallaṅkasmiṁ → pallaṅke so (pts) ekova → eko ca (sya-all) | yaṁ → K svāyaṁ. K yvāyaṁ. (pts note) | va → K ca. (pts note) | bhāsatīti → bhāsatī ti (bjt) | svāyaṁ ekova → yaṁ eko va (pts)
„Говорит один лишь тот, кто находится на моем ложе“.

Atha kho, bhante, brahmā sanaṅkumāro ekattena attānaṁ upasaṁharati, ekattena attānaṁ upasaṁharitvā sakkassa devānamindassa pallaṅke pallaṅkena nisīditvā deve tāvatiṁse āmantesi:
upasaṁharati → upasaṁhāsi (bj) | āmantesi → āmantesi iddhipāda bhāvanā (bj) | pallaṅkena → (sya-all) | ekattena → ekante (pts) | upasaṁharati ekattena → upasaṁhāsi ekante (pts) | devānamindassa pallaṅke → devānam indassa (pts) | ekante → Bm K ekattena, and below. (pts note) | upasaṁhāsi → K -saṁharati. (pts note) | pallaṅkena → St Bm pallaṅke pallaṅkena; K pallaṅke. (pts note) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt) | atha kho → athakho (th) | sanaṅkumāro ekattena → sanaṁkumāro ekante (pts)
И тогда Брахма Сананкумара, господин, поместился в стороне, и, поместившись в стороне, он уселся на ложе повелителя богов Сакки и обратился к тридцати трём богам:

6. Bhāvitaiddhipāda6. Развитие основ сверхспособностей

“Taṁ kiṁ maññanti, bhonto devā tāvatiṁsā, yāva supaññattā cime tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro iddhipādā paññattā iddhipahutāya iddhivisavitāya iddhivikubbanatāya.
iddhipahutāya → iddhibahulīkatāya (sya-all, km) | supaññattā cime → supaññattāpime (sya-all) | paññattā iddhipahutāya iddhivisavitāya → iddhibahulīkatāya iddhivisevitāya (sya-all) | paññattā → (pts) | iddhipahutāya → iddhibahulīkatāya (cck: syā.) | iddhivisavitāya → iddhivisevitāya (cck: syā.) | iddhibahulīkatāya → iddhipahutāyāti pāṭhena bhavitabbaṁ (sya-all note) | iddhivisevitāya → iddhiāsevitāyāti vā iddhivisatāyāti vā pāṭho (sya-all note) | v → Bm c'; K p'; cp. 20. (pts note) | iddhipahutāya → K bahulīkatāya and below; K (note) iddhipahutāyāti pāṭhena bhaviṭabbaṁ. (pts note) | iddhi-visavitāya → K visevitāya, and below note iddhi-āsavitāyāti vā iddhivisatāyāti vā pāṭho. (pts note) | kiṁ maññanti → kimmaññanti (bjt) | yāva supaññattā → yāvasupaññattā (bjt) | supaññattā cime → suppaññattā ime (pts) | iddhivisavitāya iddhivikubbanatāya → iddhi-visavitāya iddhi-vikubbanatāya (pts)
„Как вы думаете об этом, почтенные тридцать три бога? Ведь этим Благостным, знающим, видящим, архатом, всецело пробуждённым ради умножения сверхъестественных способностей, ради развития сверхъестественных способностей, ради использования сверхъестественных способностей хорошо постигнуты эти четыре основания сверхъестественных способностей.
Katame cattāro?Каковы же эти четыре? Idha bho bhikkhu chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.
chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ (bjt, th) | chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → chanda-samādhi-padhānasaṁkhāra-samannāgataṁ (pts)
Вот, господа, монах обретает основание сверхъестественных способностей, состоящее из стремления в сочетании с сосредоточенностью и усилием.
Vīriyasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.
viriyasamādhi → Bm K repeat the clause after each. (pts note) | vīriyasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → viriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ (bjt, th) | vīriyasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti → viriyasamādhi citta-samādhi (pts)
Вот, почтенные, монах обретает основание сверхъестественных способностей, состоящее из усердия в сочетании с сосредоточенностью и усилием.
Cittasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.
cittasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ (bjt) | cittasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → cittasamādhipadhāna saṅkhārasamannāgataṁ (th) | cittasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti → vīmaṁsā-samādhipadhāna-saṁkhāra (pts)
Вот, почтенные, монах обретает основание сверхъестественных способностей, состоящее из ума в сочетании с сосредоточенностью и усилием.
Vīmaṁsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.
vīmaṁsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ (bjt, th) | vīmaṁsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → samannāgataṁ (pts)
Вот, почтенные, монах обретает основание сверхъестественных способностей, состоящее из исследования в сочетании с сосредоточенностью и усилием.
Ime kho, bho, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro iddhipādā paññattā iddhipahutāya iddhivisavitāya iddhivikubbanatāya.
iddhipahutāya iddhivisavitāya → iddhibahulīkatāya iddhivisevitāya (sya-all) | iddhivisavitāya iddhivikubbanatāya → iddhi-visavitāya iddhi-vikubbanatāya (pts)
И вот, господа, этим Благостным, знающим, видящим, архатом, всецело пробуждённым хорошо постигнуты эти четыре основания сверхъестественных способностей ради умножения сверхъестественных способностей, ради развития сверхъестественных способностей, ради использования сверхъестественных способностей.

Ye hi keci bho atītamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhosuṁ, sabbe te imesaṁyeva catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā.
ye → yepi (sya-all) | hi → K pi (but in 20 hi). (pts note) | anekavihitaṁ → SS omit here only. (pts note) | imesaṁyeva → imesaṁ yeva (bjt, pts) | imesaṁyeva → imesaññeva (th) | atītamaddhānaṁ → atītam addhānam (pts) | iddhividhaṁ → iddhi-vidhaṁ (pts) | bahulīkatattā → bahulī-katattā (pts)
Ибо те отшельники или брахманы, господа, которые в прошедшие времена осуществляли различные виды сверхъестественных способностей, — все они усердно применяли эти четыре основания сверхъестественных способностей.
Yepi hi keci bho anāgatamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhossanti, sabbe te imesaṁyeva catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā.
vā → (pts) | pi → Bm K pi hi and below. (pts note) | yepi → ye pi (bjt) | imesaṁyeva → imesaṁ yeva (bjt, pts) | imesaṁyeva → imesaññeva (th) | yepi → ye (pts) | anāgatamaddhānaṁ → anāgatam addhānaṁ (pts) | vā anekavihitaṁ iddhividhaṁ → aneka-vihitaṁ iddhi-vidhaṁ (pts) | bahulīkatattā → bahulī-katattā (pts)
Ибо те отшельники или брахманы, господа, которые в будущие времена будут осуществлять различные виды сверхъестественных способностей, — все они будут усердно применять эти четыре основания сверхъестественных способностей.
Yepi hi keci bho etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhonti, sabbe te imesaṁyeva catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā.
pi → Bm pi hi. (pts note) | imesaṁyeva → imesaṁ yeva (bjt, pts) | imesaṁyeva → imesaññeva (th) | yepi → ye (pts) | anekavihitaṁ iddhividhaṁ → aneka-vihitaṁ iddhi-vidhaṁ (pts) | bahulīkatattā → bahulī-katattā (pts)
Ибо те отшельники или брахманы, господа, которые теперь осуществляют различные виды сверхъестественных способностей, — все они усердно применяют эти четыре основания сверхъестественных способностей.
Passanti no, bhonto devā tāvatiṁsā, mamapimaṁ evarūpaṁ iddhānubhāvan”ti?
mamapimaṁ → mamapīmaṁ (sya-all); mama pi naṁ (pts) | mamapīmaṁ → mamapi naṁ (sya-all: sī.) | naṁ → Bm maṁ; K prints mama pimaṁ; K (Sī) mamapi naṁ. (pts note) | mamapimaṁ → mama pi maṁ (bjt) | iddhānubhāvanti → iddhānubhāvan ti (ms2005, pts)
Видите ли вы, почтенные тридцать три бога, и у меня подобное могущество сверхъестественных способностей?“

“Evaṁ, mahābrahme”ti.
mahābrahmeti ahampi → brahme ti aham pi (pts) | Brahme → Bm K Mahā-Brāhme. (pts note) | mahābrahmeti → mahābrahme ti (ms2005)
„Да, Брахма“.

“Ahampi kho bho imesaṁyeva catunnañca iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā evaṁ mahiddhiko evaṁmahānubhāvo”ti.
imesaṁyeva catunnañca → imesaṁ yeva catunnaṁ (bj, pts) | catunnañca → catunnaṁ (sya-all) | ahampi → ahaṁpi (th) | evaṁ mahiddhiko → evaṁmahiddhiko (th) | evaṁmahānubhāvoti → evaṁmahānubhāvo ti (ms2005) | ahampi → aham pi (pts) | bahulīkatattā evaṁ → bahulī-katattā evam (pts) | evaṁmahānubhāvoti → evam mahānubhāvo ti idam (pts)
„И я тоже, господа, столь велик силой, столь велик могуществом благодаря усердному применению этих четырёх оснований сверхъестественных способностей“.

Imamatthaṁ, bhante, brahmā sanaṅkumāro bhāsittha.
imamatthaṁ → idamatthaṁ (bj, sya-all) | bhāsittha imamatthaṁ → abhāsittha idamatthaṁ (sya-all, pts) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt)
Так Брахма Сананкумара, господин, сказал об этом деле.
Imamatthaṁ, bhante, brahmā sanaṅkumāro bhāsitvā deve tāvatiṁse āmantesi:
imamatthaṁ → idamatthaṁ (bj) | āmantesi → āmantesi okāsādhigamā (bj) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | imamatthaṁ → atthaṁ (pts)
И сказав об этом деле, Брахма Сананкумара, господин, обратился к тридцати трём богам:

7. Tividhaokāsādhigama7. Трое врат к счастью

“Taṁ kiṁ maññanti, bhonto devā tāvatiṁsā, yāvañcidaṁ tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena tayo okāsādhigamā anubuddhā sukhassādhigamāya.
sukhassādhigamāya → sukhassa adhigamāya (bj) | kiṁ maññanti → kimmaññanti (bjt) | yāvañcidaṁ → yāvañ idaṁ (pts) | sammāsambuddhena → sammā sambuddhena (pts)
„Как вы думаете об этом, почтенные тридцать три бога? Ведь этим Благостным, знающим, видящим, архатом, всецело пробуждённым ради достижения приятного постигнуты три очевидных пути.
Katame tayo?Каковы же эти три?

Idha bho ekacco saṁsaṭṭho viharati kāmehi saṁsaṭṭho akusalehi dhammehi.Вот, господа, некто живёт связанный признаками чувственности, связанный с нехорошими свойствами. So aparena samayena ariyadhammaṁ suṇāti, yoniso manasi karoti, dhammānudhammaṁ paṭipajjati.
ariyadhammaṁ → ariyaṁ dhammaṁ (pts) | manasi karoti → manasikaroti (th, pts)
Со временем он слышит праведную истину, тщательно устремляет [к ней] ум, следует истине во всей её последовательности.
So ariyadhammassavanaṁ āgamma yonisomanasikāraṁ dhammānudhammappaṭipattiṁ asaṁsaṭṭho viharati kāmehi asaṁsaṭṭho akusalehi dhammehi.
yonisomanasikāraṁ dhammānudhammappaṭipattiṁ → yoniso manasikāraṁ dhammānudhammaṁ paṭipajjati (sya-all) | dhammānudhammapaṭipattiṁ → K Dhammānudhammaṁ paṭipajjati, and below. (pts note) | ariyadhammassavanaṁ → ariyadhammasavanaṁ (bjt) | ariyadhammassavanaṁ → ariya-dhamma-savanaṁ (pts) | yonisomanasikāraṁ dhammānudhammappaṭipattiṁ → yoniso manasikāraṁ dhammānudhammapaṭipattiṁ (pts)
Достигнув слушания праведной истины, тщательного устремления ума, следования истине во всей её последовательности, он живёт не связанный с признаками чувственности, не связанный с нехорошими свойствами.
Tassa asaṁsaṭṭhassa kāmehi asaṁsaṭṭhassa akusalehi dhammehi uppajjati sukhaṁ, sukhā bhiyyo somanassaṁ.
bhiyyo → bhīyo (pts) | bhīyo → K bhiyyo and below. (pts note)
У него, не связанного с признаками чувственности, не связанного с нехорошими свойствами, возникает приятное и, от этого приятного, удовлетворённость.
Seyyathāpi, bho, pamudā pāmojjaṁ jāyetha;
pāmojjaṁ → pāmujjaṁ (pts1ed, mr) | pamudā → mudā (bj) | pamudā pāmojjaṁ → mudā pāmujjaṁ (pts) | pāmojjaṁ → pāmujjaṁ (cck: pī. ka.) | pāmojjaṁ → pāmujjantīti vā pāṭho (sya-all note) | mudā → K pamudā, and below. (pts note) | pāmujjaṁ → K pāmojjaṁ and below; K note pāmujjantīti vā pāṭho. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
Это, господа, как радость рождает удовлетворение,
evameva kho, bho, asaṁsaṭṭhassa kāmehi asaṁsaṭṭhassa akusalehi dhammehi uppajjati sukhaṁ, sukhā bhiyyo somanassaṁ.
bhiyyo → bhīyo (pts) | evameva → evam eva (pts)
так же точно, господа, у не связанного с признаками чувственности, не связанного с нехорошими свойствами, возникает приятное и, от этого приятного, удовлетворённость.
Ayaṁ kho, bho, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena paṭhamo okāsādhigamo anubuddho sukhassādhigamāya.
sukhassādhigamāya → sukhassa adhigamāya (bj) | sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts)
Таков, господа, первый очевидный путь, постигнутый ради достижения приятного этим Благостным, знающим, видящим, архатом, всецело пробуждённым.

Puna caparaṁ, bho, idhekaccassa oḷārikā kāyasaṅkhārā appaṭippassaddhā honti, oḷārikā vacīsaṅkhārā appaṭippassaddhā honti, oḷārikā cittasaṅkhārā appaṭippassaddhā honti.
pe → K repeats appaṭippassaddhā honti. (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekaccassa → idh ekaccassa (pts) | kāyasaṅkhārā → kāyasaṁkhārā (pts) | vacīsaṅkhārā → vacī-saṁkhārā citta-saṁkhārā (pts)
И далее, господа, вот у кого-либо пребывают неумиротворенными грубые наклонности, [составляющие] тело, пребывают неумиротворенными грубые наклонности, [составляющие] речь; пребывают неумиротворенными грубые наклонности, [составляющие] ум.
So aparena samayena ariyadhammaṁ suṇāti, yoniso manasi karoti, dhammānudhammaṁ paṭipajjati.
manasi karoti → manasikaroti (th, pts) | ariyadhammaṁ → ariya-dhammaṁ (pts)
Со временем он слышит праведную истину, тщательно устремляет [к ней] ум, следует истине во всей её последовательности.
Tassa ariyadhammassavanaṁ āgamma yonisomanasikāraṁ dhammānudhammappaṭipattiṁ oḷārikā kāyasaṅkhārā paṭippassambhanti, oḷārikā vacīsaṅkhārā paṭippassambhanti, oḷārikā cittasaṅkhārā paṭippassambhanti.
yonisomanasikāraṁ dhammānudhammappaṭipattiṁ → yoniso manasikāraṁ dhammānudhammaṁ paṭipajjantassa (sya-all) | dhammānudhamma-paṭipattiṁ → K dhammānudhammaṁ paṭipajjantassa. (pts note) | pe → Not in SS; K repeats the clause. (pts note) | ariyadhammassavanaṁ → ariyadhammasavanaṁ (bjt) | ariyadhammassavanaṁ → ariya-dhamma-savanaṁ (pts) | yonisomanasikāraṁ dhammānudhammappaṭipattiṁ → yoniso-manasikāraṁ dhammānudhamma-paṭipattiṁ (pts) | kāyasaṅkhārā → kāya-saṁkhārā (pts) | vacīsaṅkhārā → vacī-saṁkhārā citta-saṁkhārā (pts)
У достигшего слушания праведной истины, тщательного устремления ума, следования истине во всей её последовательности умиротворяются грубые наклонности, [составляющие] тело, умиротворяются грубые наклонности, [составляющие] речь, умиротворяются грубые наклонности, [составляющие] ум.
Tassa oḷārikānaṁ kāyasaṅkhārānaṁ paṭippassaddhiyā oḷārikānaṁ vacīsaṅkhārānaṁ paṭippassaddhiyā oḷārikānaṁ cittasaṅkhārānaṁ paṭippassaddhiyā uppajjati sukhaṁ, sukhā bhiyyo somanassaṁ.
paṭippassaddhiyā oḷārikānaṁ → (pts) | bhiyyo → bhīyo (pts) | kāyasaṅkhārānaṁ → kāya-saṁkhārānaṁ (pts) | vacīsaṅkhārānaṁ → vacīsaṁkhārānaṁ citta-saṁkhārānaṁ (pts)
С умиротворением грубых наклонностей, [составляющих] тело, с умиротворением грубых наклонностей, [составляющих] речь, с умиротворением грубых наклонностей, [составляющих] ум, у него возникает приятное и, от этого приятного, удовлетворённость.
Seyyathāpi, bho, pamudā pāmojjaṁ jāyetha;
pamudā → mudā (bj) | pamudā pāmojjaṁ → mudā pāmujjam (pts) | mudā → Bm pamudā. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
Это, господа, как радость рождает удовлетворение,
evameva kho bho oḷārikānaṁ kāyasaṅkhārānaṁ paṭippassaddhiyā oḷārikānaṁ vacīsaṅkhārānaṁ paṭippassaddhiyā oḷārikānaṁ cittasaṅkhārānaṁ paṭippassaddhiyā uppajjati sukhaṁ, sukhā bhiyyo somanassaṁ.
paṭippassaddhiyā oḷārikānaṁ → (pts) | bhiyyo → bhīyo (pts) | kho → So Bm K; SS omit. (pts note) | evameva → evam eva (pts) | kāyasaṅkhārānaṁ → kāya-saṁkhārānaṁ (pts) | vacīsaṅkhārānaṁ → vacī-saṁkhārānaṁ citta-saṁkhārānaṁ (pts)
так же точно, господа, с умиротворением грубых наклонностей, [составляющих] тело, с умиротворением грубых наклонностей, [составляющих] речь, с умиротворением грубых наклонностей, [составляющих] ум, возникает приятное и, от этого приятного, удовлетворённость.
Ayaṁ kho, bho, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena dutiyo okāsādhigamo anubuddho sukhassādhigamāya.
sukhassādhigamāya → sukhassa adhigamāya (bj) | sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts)
Таков, господа, второй очевидный путь, постигнутый ради достижения приятного этим Благостным, знающим, видящим, архатом, всецело пробуждённым.

Puna caparaṁ, bho, idhekacco ‘idaṁ kusalan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti, ‘idaṁ akusalan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
kusalanti → kusalan ti (ms2005, pts) | akusalanti → akusalan ti (ms2005, pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts) | nappajānāti → na ppajānāti (pts)
И далее, господа, вот некто не постигает в согласии с истиной: ‘это хорошо’, не постигает в согласии с истиной: ‘это нехорошо’,
‘Idaṁ sāvajjaṁ idaṁ anavajjaṁ, idaṁ sevitabbaṁ idaṁ na sevitabbaṁ, idaṁ hīnaṁ idaṁ paṇītaṁ, idaṁ kaṇhasukkasappaṭibhāgan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
sāvajjaṁ → sāvajjanti yathābhūtaṁ nappajānāti (sya-all) | anavajjaṁ → anavajjanti yathābhūtaṁ nappajānāti (sya-all) | sevitabbaṁ → sevitabbanti yathābhūtaṁ nappajānāti (sya-all) | hīnaṁ → hīnanti yathābhūtaṁ nappajānāti (sya-all) | paṇītaṁ → paṇītanti yathābhūtaṁ nappajānāti (sya-all) | sāvajjaṁ → K sāvajjan ti yathābhūtam nappajānāti, and so throughout. (pts note) | kaṇhasukkasappaṭibhāganti → kaṇhasukkasappaṭibhāgan ti (ms2005) | kaṇhasukkasappaṭibhāganti → kaṇha-sukka-sappaṭibhāgan ti (pts)
не постигает в согласии с истиной: ‘это запретно’ — ‘это не запретно’, ‘это уместно’ — ‘это неуместно’, ‘это низко’ — ‘это возвышенно’, ‘это напоминает и чёрное и белое’.
So aparena samayena ariyadhammaṁ suṇāti, yoniso manasi karoti, dhammānudhammaṁ paṭipajjati.
ariyadhammaṁ → ariyaṁ dhammam (pts) | manasi karoti → manasikaroti (th, pts)
Со временем он слышит праведную истину, тщательно устремляет [к ней] ум, следует истине во всей её последовательности.
So ariyadhammassavanaṁ āgamma yonisomanasikāraṁ dhammānudhammappaṭipattiṁ, ‘idaṁ kusalan’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘idaṁ akusalan’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
yonisomanasikāraṁ dhammānudhammappaṭipattiṁ → yoniso manasikāraṁ dhammānudhammaṁ paṭipajjati (sya-all) | ariyadhammassavanaṁ → ariyadhammasavanaṁ (bjt) | kusalanti → kusalan ti (ms2005, pts) | akusalanti → akusalan ti (ms2005, pts) | ariyadhammassavanaṁ → ariya-dhamma-savanaṁ (pts) | yonisomanasikāraṁ dhammānudhammappaṭipattiṁ → yoniso-manasikāraṁ dhammānudhamma-paṭipattiṁ (pts)
Достигнув слушания праведной истины, тщательного устремления ума, следования истине во всей её полноте, он постигает в согласии с истиной: ‘это хорошо’, постигает в согласии с истиной: ‘это нехорошо’,
‘Idaṁ sāvajjaṁ idaṁ anavajjaṁ, idaṁ sevitabbaṁ idaṁ na sevitabbaṁ, idaṁ hīnaṁ idaṁ paṇītaṁ, idaṁ kaṇhasukkasappaṭibhāgan’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
sāvajjaṁ → sāvajjanti yathābhūtaṁ pajānāti (sya-all) | anavajjaṁ → anavajjanti yathābhūtaṁ pajānāti (sya-all) | sevitabbaṁ → sevitabbanti yathābhūtaṁ pajānāti (sya-all) | hīnaṁ → hīnanti yathābhūtaṁ pajānāti (sya-all) | paṇītaṁ → paṇītanti yathābhūtaṁ pajānāti (sya-all) | kaṇhasukkasappaṭibhāganti → kaṇhasukkasappaṭibhāgan ti (ms2005) | kaṇhasukkasappaṭibhāganti → kaṇha-sukka-sappaṭibhāgan ti (pts)
постигает в согласии с истиной: ‘это запретно’ — ‘это не запретно’, ‘это уместно’ — ‘это неуместно’, ‘это низко’ — ‘это возвышенно’, ‘это напоминает и чёрное и белое’.
Tassa evaṁ jānato evaṁ passato avijjā pahīyati, vijjā uppajjati.У него, знающего так, видящего так, исчезает незнание, возникает знание. Tassa avijjāvirāgā vijjuppādā uppajjati sukhaṁ, sukhā bhiyyo somanassaṁ.
bhiyyo → bhīyo (pts) | avijjāvirāgā → Bm avijjāvitarāgā, and below. (pts note) | tassa → tass (pts)
С прекращением незнания, возникновением знания у него возникает приятное и, от этого приятного, удовлетворённость.
Seyyathāpi, bho, pamudā pāmojjaṁ jāyetha;
pamudā → mudā (bj) | pamudā pāmojjaṁ → mudā pāmujjaṁ (pts) | pāmojjaṁ → pāmujjaṁ (bj: kām) | mudā → Bm K pamudā. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
Это, господа, как радость рождает удовлетворение,
evameva kho, bho, avijjāvirāgā vijjuppādā uppajjati sukhaṁ, sukhā bhiyyo somanassaṁ.
bhiyyo → bhīyo (pts) | bho → Bm omits, but not K. (pts note) | avijjā-virāgā → Bm vitar-. (pts note) | evameva → evam eva (pts)
так же точно, господа, с прекращением незнания, возникновением знания возникает приятное и, от этого приятного, удовлетворённость.
Ayaṁ kho, bho, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena tatiyo okāsādhigamo anubuddho sukhassādhigamāya.
sukhassādhigamāya → sukhassa adhigamāya (bj) | sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts)
Таков, господа, третий очевидный путь, постигнутый ради достижения приятного этим Благостным, знающим, видящим, архатом, всецело пробуждённым.

Ime kho, bho, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena tayo okāsādhigamā anubuddhā sukhassādhigamāyā”ti.
sukhassādhigamāyāti imamatthaṁ → sukhassa adhigamāyāti idamatthaṁ (bj) | sukhassādhigamāyāti → sukhassādhigamāyā ti (ms2005) | sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts)
Таковы, господа, три очевидных пути, постигнутые ради достижения приятного этим Благостным, знающим, видящим, архатом, всецело пробуждённым“.

Imamatthaṁ, bhante, brahmā sanaṅkumāro bhāsittha,
imamatthaṁ → idamatthaṁ (sya-all, pts) | bhāsittha imamatthaṁ → abhāsittha idamatthaṁ (sya-all, pts) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt)
Так Брахма Сананкумара, господин, сказал об этом деле.
imamatthaṁ, bhante, brahmā sanaṅkumāro bhāsitvā deve tāvatiṁse āmantesi:
imamatthaṁ → idamatthaṁ (bj) | āmantesi → āmantesi satipaṭṭhānā (bj) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | imamatthaṁ → atthaṁ (pts)
И, сказав об этом деле, Брахма Сананкумара, господин, обратился к тридцати трём богам:

8. Catusatipaṭṭhāna8. Четыре способа установления памятования

“Taṁ kiṁ maññanti, bhonto devā tāvatiṁsā, yāva supaññattā cime tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro satipaṭṭhānā paññattā kusalassādhigamāya.
paññattā → (bj, sya-all, pts) | supaññattā cime → supaññattāpīme (sya-all) | v → Bm c'; K p'. (pts note) | kiṁ maññanti → kimmaññanti (bjt) | supaññattā cime → supaññattācime (bjt) | supaññattā cime → suppaññattā ime (pts)
„Как вы думаете об этом, почтенные тридцать три бога? Ведь этим Благостным, знающим, видящим, архатом, всецело пробуждённым ради достижения добра хорошо постигнуты четыре установления памятования.
Katame cattāro?Каковы же эти четыре?

Idha, bho, bhikkhu ajjhattaṁ kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
abhijjhādomanassaṁ → abhijjhā domanassaṁ (pts)
Вот, господа, монах пребывает внутренне наблюдающим тело в теле, усердным, сознательным, памятующим и устраняет мирскую алчность и неудовлетворённость.
Ajjhattaṁ kāye kāyānupassī viharanto tattha sammā samādhiyati, sammā vippasīdati.Пребывая внутренне наблюдающим тело в теле, он достигает здесь надлежащей сосредоточенности, надлежащего спокойствия. So tattha sammā samāhito sammā vippasanno bahiddhā parakāye ñāṇadassanaṁ abhinibbatteti.
sammā samāhito sammā vippasanno → sammāsamāhito sammāvippasanno (bjt, th) | parakāye ñāṇadassanaṁ → para-kāye ñāṇa-dassanaṁ (pts)
Достигнув здесь надлежащей сосредоточенности, надлежащего спокойствия, он осуществляет [в себе] знание и видение внешних, других тел.

Ajjhattaṁ vedanāsu vedanānupassī viharati …pe…
vedanānupassī viharati → (pts) | pe → spelled out in full (th)
Он пребывает внутренне наблюдающим ощущения в [своих] ощущениях …
bahiddhā paravedanāsu ñāṇadassanaṁ abhinibbatteti.Достигнув здесь надлежащей сосредоточенности, надлежащего спокойствия, он осуществляет [в себе] знание и видение внешних, других ощущений.

Ajjhattaṁ citte cittānupassī viharati …pe…
cittānupassī viharati → (pts) | pe → spelled out in full (th)
внутренне наблюдающим ум в [своём] уме …
bahiddhā paracitte ñāṇadassanaṁ abhinibbatteti.он осуществляет [в себе] знание и видение внешних, других мыслей.

Ajjhattaṁ dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
abhijjhādomanassaṁ → abhijjhā domanassaṁ (pts)
Он пребывает внутренне наблюдающим состояния в [постигаемых им] состояниях, усердным, сознательным, памятующим и устраняет мирскую алчность и неудовлетворённость.
Ajjhattaṁ dhammesu dhammānupassī viharanto tattha sammā samādhiyati, sammā vippasīdati.
samādhiyati → samādhiyatī (pts)
Пребывая внутренне наблюдающим состояния в [воспринимаемых им] состояниях, он достигает здесь надлежащей сосредоточенности, надлежащего спокойствия.
So tattha sammā samāhito sammā vippasanno bahiddhā paradhammesu ñāṇadassanaṁ abhinibbatteti.
sammā samāhito sammā vippasanno → sammāsamāhito sammāvippasanno (th)
Достигнув здесь надлежащей сосредоточенности, надлежащего спокойствия, он осуществляет [в себе] знание и видение внешних, других состояний.

Ime kho, bho, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro satipaṭṭhānā paññattā kusalassādhigamāyā”ti.
kusalassādhigamāyāti imamatthaṁ → kusalassa adhigamāyāti idamatthaṁ (bj) | kusalassādhigamāyāti → kusalassādhigamāyā ti (ms2005) | sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts)
Таковы, господа, четыре установления памятования, постигнутые ради достижения добра этим Благостным, знающим, видящим, архатом, всецело пробуждённым“.

Imamatthaṁ, bhante, brahmā sanaṅkumāro bhāsittha.
imamatthaṁ → idamatthaṁ (sya-all, pts) | bhāsittha imamatthaṁ → abhāsittha idamatthaṁ (sya-all, pts) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt)
Так Брахма Сананкумара, господин, сказал об этом деле.
Imamatthaṁ, bhante, brahmā sanaṅkumāro bhāsitvā deve tāvatiṁse āmantesi:
imamatthaṁ → idamatthaṁ (bj) | āmantesi → āmantesi samādhiparikkhārā (bj) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | imamatthaṁ → atthaṁ (pts)
И, сказав об этом деле, Брахма Сананкумара, господин, обратился к тридцати трём богам:

9. Sattasamādhiparikkhāra9. Семь составных частей умственной собранности

“Taṁ kiṁ maññanti, bhonto devā tāvatiṁsā, yāva supaññattā cime tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena satta samādhiparikkhārā sammāsamādhissa paribhāvanāya sammāsamādhissa pāripūriyā.
samādhiparikkhārā → sammāsamādhiparikkhārā (bj) | paribhāvanāya → bhāvanāya (bj, sya-all) | supaññattā cime → supaññattāpīme (sya-all) | paribhāvanāya sammāsamādhissa → bhāvanāya samādhissa (pts) | ime → Bm cime; K pime. (pts note) | samādhi-parikkhārā → Ang. iv. 40; comp. M. i. 301, Asl. 305. (pts note) | bhāvanāya → Bm pari bhāv-. (pts note) | samādhissa → Bm K omit. (pts note) | kiṁ maññanti → kimmaññanti (bjt) | yāva supaññattā cime → yāvasupaññattācime (bjt) | supaññattā cime → suppaññattā ime (pts) | sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts) | samādhiparikkhārā sammāsamādhissa paribhāvanāya sammāsamādhissa → samādhi-parikkhārā sammā-samādhissa bhāvanāya samādhissa (pts)
„Как вы думаете об этом, почтенные тридцать три бога? Ведь этим Благостным, знающим, видящим, архатом, всецело пробуждённым ради обретения надлежащей сосредоточенности, ради достижения полной сосредоточенности хорошо постигнуты семь принадлежностей сосредоточенности.
Katame satta?
satta → satta seyyathīdaṁ (pts)
Каковы же эти семь?
Sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati.
sammāsaṅkappo → sammāsaṁkappo (bjt)
Это надлежащий взгляд, надлежащее намерение, надлежащая речь, надлежащее действие, надлежащее поддержание жизни, надлежащее усилие, надлежащее памятование.
Yā kho, bho, imehi sattahaṅgehi cittassa ekaggatā parikkhatā, ayaṁ vuccati, bho, ariyo sammāsamādhi saupaniso itipi saparikkhāro itipi.
sattahaṅgehi → sattahi aṅgehi (bj) | satta → St sattahi corrected to satta; Bm K Hardy sattah'. (pts note) | parikkhatā → SS Bm parikkhattā; K parikkhatā; Sum. parikhārā. (pts note) | pi → Sc omits the second iti pi. (pts note) | sattahaṅgehi cittassa → satta aṅgehi cittass (pts) | sammāsamādhi saupaniso itipi → sammā-samādhi sa-upaniso iti pi (pts)
И вот, господа, та собранность мысли, которая состоит из этих семи частей, зовётся, господа, праведной, надлежащей сосредоточенностью, наделённой основанием и наделённой [её] принадлежностями.

Sammādiṭṭhissa, bho, sammāsaṅkappo pahoti, sammāsaṅkappassa sammāvācā pahoti, sammāvācassa sammākammanto pahoti. Sammākammantassa sammāājīvo pahoti, sammāājīvassa sammāvāyāmo pahoti, sammāvāyāmassa sammāsati pahoti, sammāsatissa sammāsamādhi pahoti, sammāsamādhissa sammāñāṇaṁ pahoti, sammāñāṇassa sammāvimutti pahoti.
pahoti → K ca hoti, and onwards. (pts note) | sammādiṭṭhissa → sammā-diṭṭhissa (pts) | sammāsaṅkappo → sammā-saṁkappo (pts) | sammāsaṅkappassa sammāvācā → sammā-saṁkappassa sammā-vācā (pts) | sammāvācassa sammākammanto → sammā-vācassa sammā-kammanto (pts) | sammākammantassa sammāājīvo → sammā-kammantassa sammā-ājīvo (pts) | sammāājīvassa → sammā-ājīvassa (pts) | sammāvāyāmassa sammāsati → sammā-vāyāmassa sammā-sati (pts) | sammāsatissa sammāsamādhi → sammā-satissa sammā-samādhi (pts) | sammāsamādhissa sammāñāṇaṁ → sammā-samādhissa sammā-ñāṇaṁ (pts) | sammāñāṇassa → sammā-ñāṇassa (pts)
От надлежащего взгляда, господа, возникает надлежащее намерение, от надлежащего намерения возникает надлежащая речь, от надлежащей речи возникает надлежащее действие, от надлежащего действия возникает надлежащее поддержание жизни, от надлежащего поддержания жизни возникает надлежащее усилие, от надлежащего усилия возникает надлежащее памятование, от надлежащего памятования возникает надлежащая сосредоточенность, от надлежащей сосредоточенности возникает надлежащее знание, от надлежащего знания возникает надлежащее освобождение.

Yañhi taṁ, bho, sammā vadamāno vadeyya:
yañhi → yaṁ hi (bjt, pts) | sammā vadamāno → sammāvadamāno (th)
И кто, господа, говоря надлежащее, скажет:
‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhi apārutā amatassa dvārā’ti idameva taṁ sammā vadamāno vadeyya.
dvārā → dvārāti (sya-all, km, mr) | opaneyyiko → opanayiko (bj, sya-all, pts) | dvārāti idameva taṁ → dvārā ti ida metaṁ (bj) | viññūhi → viññūhīti (sya-all) | apārutā → apārutā te (sya-all) | sammā vadamāno → sammāsambuddhe aveccappasādena samannāgataṁ sammāvadamāno (sya-all) | viññūhi apārutā → viññūhīti apārūtā (pts) | Bhagavatā → Sd Bhagavato. (pts note) | opanayiko → Sd omits; Bm opaneyyiko and below. (pts note) | viññūhīti → Bm viññūhi, and below. It looks as if the sentence may have once ended with viññuhīti, as on p. 222 and often elsewhere. (pts note) | Apārūtā → Sc apāyutā, corrected to apārūyutā; Sd apārūpātā, corrected to apārūtā; K apārutā. (pts note) | dvārā → Sc dvāra, omits ti. (pts note) | vadeyya → Sc omits idam . . . vadeyya; Bm idam etaṁ, etc.; K Idam eva taṁ Sammā-sambuddhe aveccappasādena samannāgataṁ, etc. (pts note) | dvārāti idameva → dvārā ti idam eva (pts)
‘Хорошо провозглашена Благостным истина — предназначенная для этого мира, непреходящая, открытая всем, ведущая к спасению, — которую мудрые должны ощутить в своём сердце, [помышляя]: 'Открыты врата бессмертия' — тот скажет это, говоря надлежащее.
Svākkhāto hi, bho, bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko, akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhi apārutā amatassa dvārā.
opaneyyiko → opanayiko (bj, sya-all, pts) | bho → (sya-all) | apārutā → apārutā te (sya-all); apārūtā (pts) | dvārā → dvārāti (sya-all) | opanayiko → opaneyyako (bj: machasaṁ) | dvārā → dvārāti (cck: syā. ka.) | bho → K omits. (pts note) | viññūhi → SS vinnūhīti; Bm -ñūhi; so K here. (pts note) | apārūtā → Sd apārūpā; K apārutā. (pts note) | dvārā → Sc dvāra; Bm add ti. (pts note)
Ибо Благостным, господа, хорошо провозглашена истина — предназначенная для этого мира, непреходящая, открытая всем, ведущая к спасению, — которую мудрые должны ощутить в своём сердце, [помышляя]: 'Открыты врата бессмертия'’.

Ye hi keci, bho, buddhe aveccappasādena samannāgatā, dhamme aveccappasādena samannāgatā, saṅghe aveccappasādena samannāgatā, ariyakantehi sīlehi samannāgatā, ye cime opapātikā dhammavinītā sātirekāni catuvīsatisatasahassāni māgadhakā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | dhammavinītā → dhamme vinītā (sya-all) | māgadhakā → māgadhikā (sya-all) | sambodhiparāyaṇā → sambodhiparāyanā (sya-all, pts) | cime → hi kec ime (pts) | hi → Sd omits ye hi; St omits hi; K Bm ye cime. (pts note) | kālakatā → Bm kālaṅk-. (pts note) | sambodhiparāyanā → Sd Atth'; ime 'v'; ettha. (pts note) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | saṅghe → saṁghe (ms2005, pts) | ariyakantehi → ariya-kantehi (pts) | dhammavinītā → dhamma-vinītā (pts) | catuvīsatisatasahassāni → catu-vīsati-sata-sahassāni (pts) | avinipātadhammā → avinipāta-dhammā (pts)
Ибо те, господа, которые наделены совершенной верой в Будду, наделены совершенной верой в дхамму, наделены совершенной верой в сангху, наделены нравственным поведением, любимы праведниками; те, которые самопроизвольно родились [здесь] сведущие в дхамме, — это двадцать четыре с лишним сотни тысяч умерших, окончивших свои дни последователей из Магадхи, которые, избавившись от трёх уз, стали вступившими в поток, не подверженными падению, уверенными, движущимися к пробуждению.
Atthi cevettha sakadāgāmino.
cevettha → ceve ttha (bjt) | cevettha → ev ettha (pts)
Есть здесь и единожды возвращающиеся.

Atthāyaṁ itarā pajā, puññābhāgāti me mano;
atthāyaṁ → athāyaṁ (bj: syā) | Atthāyaṁ → athāyaṁ (cck: sī. syā.) puññābhāgāti → puññabhāgāti (bj) | puññābhāgāti me mano → puññabhāgāti mama no (sya-all) | Puññābhāgā → Sc bhāga. (pts note) | mano → K puññabhāgāti mama me. (pts note) | puññābhāgāti → puññābhāgā ti (pts)
Об этом же, другом, мире [существ], причастных к заслугам, — я думаю,
Saṅkhātuṁ nopi sakkomi, musāvādassa ottappan”ti.
nopi → (sya-all) | pi → K omits no pi. (pts note) ottappanti imamatthaṁ → ottapanti idamatthaṁ (bj, pts) | ottapanti → ottappanti (bj: machasaṁ) | ottappan → Bm ottapan. (pts note) | ottappanti → ottappan ti (ms2005) | musāvādassa ottappanti → musā-vādassa ottappan ti idam (pts)
Что не могу даже рассказать, опасаясь лживой речи“.

Imamatthaṁ, bhante, brahmā sanaṅkumāro bhāsittha, imamatthaṁ, bhante, brahmuno sanaṅkumārassa bhāsato vessavaṇassa mahārājassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi:
imamatthaṁ → idamatthaṁ (bj, sya-all) | bhāsittha imamatthaṁ → abhāsittha idamatthaṁ (sya-all, pts) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt) | sanaṅkumārassa → sanaṁkumārassa (bjt, pts) | imamatthaṁ → atthaṁ (pts) | sanaṅkumāro bhāsittha imamatthaṁ → sanaṁkumāro abhāsittha idam atthaṁ (pts)
Так Брахма Сананкумара, господин, сказал об этом деле. И когда Брахма Сананкумара, господин, сказал об этом деле, у Великого царя Вессаваны возникло в уме такое размышление:
“acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho, evarūpopi nāma uḷāro satthā bhavissati, evarūpaṁ uḷāraṁ dhammakkhānaṁ, evarūpā uḷārā visesādhigamā paññāyissantī”ti.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all) | nāma → Sc omits pi nāma (pts note) | paññāyissantīti → paññāyissantī ti (ms2005) | evarūpopi → evarūpo pi (pts)
„Поистине, чудесно, господа, поистине, необычайно, господа, что [у нас] будет столь великий наставник, столь великая проповедь истины, что преподадут столь великое достижение отличия!“

Atha, bhante, brahmā sanaṅkumāro vessavaṇassa mahārājassa cetasā cetoparivitakkamaññāya vessavaṇaṁ mahārājānaṁ etadavoca:
mahārājānaṁ etadavoca → mahārājaṁ etad avoca (pts) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | cetoparivitakkamaññāya → ceto parivitakkamaññāya (bjt) | cetoparivitakkamaññāya → ceto-parivitakkam aññāya (pts)
Тогда, господин, Брахма Сананкумара, постигнув умом размышление, возникшее у Великого царя Вессаваны, так сказал Великому царю Вессаване:
“taṁ kiṁ maññati bhavaṁ vessavaṇo mahārājā atītampi addhānaṁ evarūpo uḷāro satthā ahosi, evarūpaṁ uḷāraṁ dhammakkhānaṁ, evarūpā uḷārā visesādhigamā paññāyiṁsu.
kiṁ maññati → kimmaññati (bjt) | atītampi → atītam pi (pts)
„Как ты думаешь об этом, почтенный Великий царь Вессавана? Ведь и в прошлые времена был столь великий наставник, столь великая проповедь истины, преподавали столь великое достижение отличия.
Anāgatampi addhānaṁ evarūpo uḷāro satthā bhavissati, evarūpaṁ uḷāraṁ dhammakkhānaṁ, evarūpā uḷārā visesādhigamā paññāyissantī”ti.
paññāyissantīti → paññāyissantī ti (ms2005) | anāgatampi → anāgatam pi (pts)
Ведь и в будущие времена будет столь великий наставник, столь великая проповедь истины, преподадут столь великое достижение отличия“”.

Imamatthaṁ, bhante, brahmā sanaṅkumāro devānaṁ tāvatiṁsānaṁ abhāsi, imamatthaṁ vessavaṇo mahārājā brahmuno sanaṅkumārassa devānaṁ tāvatiṁsānaṁ bhāsato sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ sayaṁ parisāyaṁ ārocesi’”.
sutaṁ → sutvā (pts1ed) | paṭiggahitaṁ → paṭiggahetvā (pts1ed) | imamatthaṁ → idamatthaṁ (bj, sya-all, pts) | sayaṁ → sāyaṁ (sya-all) | imamatthaṁ bhante → idam atthaṁ (pts) | sutaṁ → sutvā (pts) | paṭiggahitaṁ sayaṁ parisāyaṁ → paṭiggahetvā saparisāyaṁ (pts) | sutaṁ → sutvā (cck: sī. pī.) | paṭiggahitaṁ → sutvā sammukhā paṭiggahetvā (sya-all: sī.) | parisāyaṁ → saparisāyaṁ (sya-all: sī.) | atthaṁ → Sd Bm K insert bhante. (pts note) | paṭiggahetvā → Bm K sutaṁ sammukhā patiggahitaṁ (twice, but not the third and fourth times); K (Sī) sutvā sammukhā paṭiggahetvā. (pts note) | saparisāyaṁ → Sd yaṁ; Bm sayaṁ; K sāyaṁ parisāyaṁ; K (Sī) saparisāyaṁ. (pts note) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | sanaṅkumārassa → sanaṁkumārassa (bjt, pts)
Так Брахма Сананкумара сказал тридцати трём богам об этом деле. И Великий царь Вессавана, услышав это из уст, восприняв из уст Брахмы Сананкумары, говорящего тридцати трём богам, передал об этом деле своему окружению.

Imamatthaṁ janavasabho yakkho vessavaṇassa mahārājassa sayaṁ parisāyaṁ bhāsato sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ bhagavato ārocesi.
sutaṁ → sutvā (bj, pts1ed) | paṭiggahitaṁ → paṭiggahetvā (pts1ed) | imamatthaṁ → idamatthaṁ (bj, sya-all, pts) | sayaṁ → sāyaṁ (sya-all); (pts) | sutaṁ → sutvā (pts) | paṭiggahitaṁ → paṭiggahetvā (pts) | paṭiggahitaṁ → paṭiggahetvā (cck: sī. pī.) | paṭiggahitaṁ → sutvā sammukhā paṭiggahetvā (sya-all: sī.) | Mahārājassa → Sd inserts saṁ; Bm sayaṁ; K sāyaṁ. (pts note) | imamatthaṁ → idam atthaṁ (pts)
И яккха Джанавасабха, услышав это из уст, восприняв из уст Великого царя Вессаваны, говорящего своему собранию, передал об этом деле Благостному.
Imamatthaṁ bhagavā janavasabhassa yakkhassa sammukhā sutvā sammukhā paṭiggahetvā sāmañca abhiññāya āyasmato ānandassa ārocesi, imamatthamāyasmā ānando bhagavato sammukhā sutvā sammukhā paṭiggahetvā ārocesi bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ.
imamatthaṁ → idamatthaṁ (bj, sya-all, pts) | imamatthamāyasmā → idamatthaṁ āyasmā (bj, sya-all, pts) | abhiññāya → Sd pañña (corrected to pañca) abhiññā; Sct pañca abhiññāya. (pts note) | imamatthaṁ → idam atthaṁ (pts) | sāmañca → sāmañ ca (pts) | imamatthamāyasmā → idam atthaṁ āyasmā (pts)
И Благостный, услышав это из уст, восприняв из уст яккхи Джанавасабхи и сам познав это, передал об этом деле уважаемому Ананде. И уважаемый Ананда, услышав это из уст, восприняв из уст Благостного, передал об этом деле монахам, монахиням, преданным мирянам и преданным мирянкам.
Tayidaṁ brahmacariyaṁ iddhañceva phītañca vitthārikaṁ bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitanti.
vitthārikaṁ → vitthāritaṁ (bj) | bāhujaññaṁ → bahujaññaṁ (sya-all) | ti → = XVI. 3, 35, 36 (above pp. 113, 114). (pts note) | iddhañceva phītañca vitthārikaṁ → iddhañ eva phītañ ca vitthāritaṁ (pts) | yāva devamanussehi suppakāsitanti → yāvad eva manussehi suppakāsitan ti (pts)
И вот это целомудренное учение стало процветающим, преуспевающим, распространившимся, достоянием многих людей, широко разнёсшимся так, чтобы быть хорошо преподанным среди людей.

Janavasabhasuttaṁ niṭṭhitaṁ pañcamaṁ.
pañcamaṁ → (pts)
Окончена “Джанавасабха-сутта”. Пятая.

Слушать в MP3: пали · русский (пер. А.Я. Сыркин с Пали, ред. o)

Принципы по Суттам · Обоснование · Глоссарий