Найдите Истину

В Палийских Суттах и Винае

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Заметка:Переводы, словари и комментарии сделаны не Благословенным.Сверяйтесь с Пали в 4 основных никаях.

  • Dīgha Nikāya 6Длинные Наставления 6

MahālisuttaМахали Сутта

1. Brāhmaṇadūtavatthu1. Брахманы-посланники

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
Вот, что я слышал.
ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.
kūṭāgārasālāyaṁ → kūṭāgāra sālāyaṁ (pts)
Однажды Благостный остановился в Весали, в обители с заострённой крышей в большом лесу.
Tena kho pana samayena sambahulā kosalakā ca brāhmaṇadūtā māgadhakā ca brāhmaṇadūtā vesāliyaṁ paṭivasanti kenacideva karaṇīyena.
brāhmaṇadūtā → brāhmaṇa-dūtā (pts) | kenacideva → kenacid eva (pts)
И в это самое время многочисленные брахманы, посланные из Косалы, и брахманы, посланные из Магадхи, находились в Весали по некоторому делу.
Assosuṁ kho te kosalakā ca brāhmaṇadūtā māgadhakā ca brāhmaṇadūtā:
brāhmaṇadūtā → brāhmaṇa-dūtā (pts)
И те брахманы, посланные из Косалы, и брахманы, посланные из Магадхи, услышали:

“samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.
sakyaputto sakyakulā → sakya-putto sakya-kulā (pts) | kūṭāgārasālāyaṁ → kūṭāgāra-sālāyaṁ (pts)
“Поистине, господин отшельник Готама, сын сакьев, из племени сакьев, странствуя, остановился в Весали, в обители с заострённой крышей в большом лесу.
Taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
bhavantaṁ → bhagavantaṁ (pts) | evaṁ kalyāṇo → evaṁkalyāṇo (th)
И вот о нем, Благостном Готаме, идёт такая добрая слава:
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’.
bhagavā → bhagavāti (bj, sya-all) | itipi → iti pi (pts) | vijjācaraṇasampanno → vijjā-caraṇa sampanno (pts) | lokavidū → loka-vidū (pts) | purisadammasārathi → purisadamma-sārathi (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts)
„Он — Благостный, архат, всецело пробуждённый, наделённый знанием и добродетелью, Счастливый, знаток мира, несравненный вожатый людей, нуждающихся в узде, учитель богов и людей, Будда, Благостный.
So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.
sassamaṇabrāhmaṇiṁ → sassamaṇa-brāhmaṇiṁ (pts) | sadevamanussaṁ → sadeva-manussaṁ (pts)
Он возглашает об этом мироздании с мирами богов, Мары, Брахмы, с миром отшельников и брахманов, с богами и людьми, познав и увидев их собственными глазами.
So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.
ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ → ādi-kalyāṇaṁ majjhe kalyāṇaṁ pariyosāna-kalyāṇaṁ (pts) | sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ → savyañjanaṁ kevala-paripuṇṇaṁ (pts) | brahmacariyaṁ → brahma-cariyaṁ (pts)
Он проповедует истину — превосходную в начале, превосходную в середине, превосходную в конце — в её духе и букве; наставляет в единственно совершенном чистом целомудрии.
Sādhu kho pana tathārūpānaṁ arahataṁ dassanaṁ hotī”ti.
tathārūpānaṁ → tathā-rūpānaṁ (pts)
Поистине, хорошо лицезреть архатов, подобных ему“”.

Atha kho te kosalakā ca brāhmaṇadūtā māgadhakā ca brāhmaṇadūtā yena mahāvanaṁ kūṭāgārasālā tenupasaṅkamiṁsu.
atha kho → athakho (th) | brāhmaṇadūtā → brāhmaṇa-dūtā (pts) | kūṭāgārasālā tenupasaṅkamiṁsu → kūṭāgāra-sālā ten upasaṁkamiṁsu (pts)
И вот, брахманы, посланные из Косалы, и брахманы, посланные из Магадхи, приблизились к обители с заострённой крышей в большом лесу.

Tena kho pana samayena āyasmā nāgito bhagavato upaṭṭhāko hoti.А в это самое время уважаемый Нагита был прислужником Благостного. Atha kho te kosalakā ca brāhmaṇadūtā māgadhakā ca brāhmaṇadūtā yenāyasmā nāgito tenupasaṅkamiṁsu. upasaṅkamitvā āyasmantaṁ nāgitaṁ etadavocuṁ:
atha kho → athakho (th) | brāhmaṇadūtā → brāhmaṇa-dūtā (pts) | brāhmaṇadūtā yenāyasmā → brāhmaṇa-dūtā yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā → ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)
И вот брахманы, посланные из Косалы, и брахманы, посланные из Магадхи, приблизились к уважаемому Нагите и, приблизившись к уважаемому Нагите, сказали так:
“kahaṁ nu kho, bho nāgita, etarahi so bhavaṁ gotamo viharati?
gotamo → gotama (pts) | kahaṁ → kahan (pts)
“Где же, господин Нагита, остановился сейчас досточтимый Готама?
Dassanakāmā hi mayaṁ taṁ bhavantaṁ gotaman”ti.
bhavantaṁ gotamanti → gotaman ti (pts) | dassanakāmā → dassana-kāmā (pts)
Ведь мы желаем видеть этого Готаму”.

“Akālo kho, āvuso, bhagavantaṁ dassanāya, paṭisallīno bhagavā”ti.
paṭisallīno bhagavāti → patisallīno bhagavā ti (pts)
“Не время, почтенные, видеть Благостного. Благостный предаётся размышлению”.

Atha kho te kosalakā ca brāhmaṇadūtā māgadhakā ca brāhmaṇadūtā tattheva ekamantaṁ nisīdiṁsu:
atha kho → athakho (th) | brāhmaṇadūtā → brāhmaṇa-dūtā (pts) | brāhmaṇadūtā tattheva → brāhmaṇa-dūtā tatth eva (pts)
И тогда брахманы, посланные из Косалы, и брахманы, посланные из Магадхи, сели в стороне [со словами]:
“disvāva mayaṁ taṁ bhavantaṁ gotamaṁ gamissāmā”ti.
gamissāmāti → gacchissāmāti (sya-all) | bhavantaṁ → bhagavantaṁ (pts) | disvāva → disvā va (th, pts)
“Мы уйдём, лишь увидев Благостного Готаму”.

2. Oṭṭhaddhalicchavīvatthu2. Личчхави Оттхаддха

Oṭṭhaddhopi licchavī mahatiyā licchavīparisāya saddhiṁ yena mahāvanaṁ kūṭāgārasālā yenāyasmā nāgito tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ nāgitaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho oṭṭhaddhopi licchavī āyasmantaṁ nāgitaṁ etadavoca:
licchavīparisāya → licchaviparisāya (bj, sya-all, pts) | oṭṭhaddhopi licchavī → oṭṭhaddho pi licchavi (pts); oṭṭhaddho licchavi (pts) | + → kho (th) | licchavīparisāya → licchavi-parisāya (pts) | kūṭāgārasālā yenāyasmā → kūṭāgāra-sālā yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
А личчхави Оттхаддха вместе с большой свитой личчхавов также приблизился к уважаемому Нагите — к обители с заострённой крышей в большом лесу — и, приблизившись, приветствовал уважаемого Нагиту и стал в стороне. И, стоя в стороне, личчхави Оттхаддха так сказал уважаемому Нагите:
“kahaṁ nu kho, bhante nāgita, etarahi so bhagavā viharati arahaṁ sammāsambuddho,
kahaṁ nu → kahannu (th) | kahaṁ → kahan (pts) | sammāsambuddho → sammā-sambuddho (pts)
“Где же, господин Нагита, остановился сейчас Благостный, архат, всецело пробуждённый?
dassanakāmā hi mayaṁ taṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhan”ti.
dassanakāmā → dassana-kāmā (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | sammāsambuddhanti → sammā sambud dhanti (pts)
Ведь мы желаем видеть Благостного, архата, всецело пробуждённого”.

“Akālo kho, mahāli, bhagavantaṁ dassanāya, paṭisallīno bhagavā”ti.
paṭisallīno bhagavāti → patisallīno bhagavā ti (pts)
“Не время, Оттхаддха, видеть Благостного. Благостный предаётся размышлению”. —

Oṭṭhaddhopi licchavī tattheva ekamantaṁ nisīdi:
licchavī → licchavi (bj)
И тогда личчхави Оттхаддха сел там в стороне [со словами]:
“disvāva ahaṁ taṁ bhagavantaṁ gamissāmi arahantaṁ sammāsambuddhan”ti.
disvāva ahaṁ → disvā vāhaṁ (sya-all) | disvāva → disvā va (bjt) | disvāva ahaṁ → disvā ahan (pts) | sammāsambuddhanti → sammā-sambuddhan ti (pts)
“Я уйду, лишь увидев Благостного, архата, всецело пробуждённого”.

Atha kho sīho samaṇuddeso yenāyasmā nāgito tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ nāgitaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho sīho samaṇuddeso āyasmantaṁ nāgitaṁ etadavoca:
Sīho → Sd and Bp (throughout) Siho. (pts note) | atha kho → athakho (th) | yenāyasmā → yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | abhivādetvā → abhi vādetvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
4. И вот послушник Сиха приблизился к уважаемому Нагите и, приблизившись, приветствовал уважаемого Нагиту и стал в стороне. И, стоя в стороне, послушник Сиха так сказал уважаемому Нагите:
“ete, bhante kassapa, sambahulā kosalakā ca brāhmaṇadūtā māgadhakā ca brāhmaṇadūtā idhūpasaṅkantā bhagavantaṁ dassanāya; oṭṭhaddhopi licchavī mahatiyā licchavīparisāya saddhiṁ idhūpasaṅkanto bhagavantaṁ dassanāya, sādhu, bhante kassapa, labhataṁ esā janatā bhagavantaṁ dassanāyā”ti.
licchavī → licchavi (bj) | licchavīparisāya → licchaviparisāya (bj, sya-all, pts) | idhūpasaṅkantā → idh upasaṁkantā (pts) | oṭṭhaddhopi licchavī → oṭṭhaddho pi licchavi (pts) | idhūpasaṅkanto → idh upasaṁkanto (pts) | bhagavantaṁ → (pts) | pi → MSS. omit. (pts note) | brāhmaṇadūtā → brāhmaṇa-dūtā (pts) | brāhmaṇadūtā idhūpasaṅkantā → brāhmaṇa-dūtā idh upasaṁkantā (pts)
“Почтенный Кассапа, эти многочисленные брахманы, посланные из Косалы, и брахманы, посланные из Магадхи, приблизились сюда, чтобы увидеть Благостного. И личчхави Оттхаддха вместе с большой свитой личчхавов приблизился сюда, чтобы увидеть Благостного. Хорошо будет, господин Кассапа, разрешить этим людям увидеть [Благостного]”.

“Tena hi, sīha, tvaññeva bhagavato ārocehī”ti.
tena hi → tenahi (th) | tvaññeva → tvaṁ yeva (pts)
“В таком случае, Сиха, обратись ты к Благостному”.

“Evaṁ, bhante”ti kho sīho samaṇuddeso āyasmato nāgitassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho sīho samaṇuddeso bhagavantaṁ etadavoca:
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → tenupasaṅkamitvā (bj) | bhanteti → bhante ti (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṁkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
“Хорошо, почтенный”, — согласился послушник Сиха с уважаемым Нагитой, приблизился к Благостному и, приблизившись, приветствовал Благостного и стал в стороне. И, стоя в стороне, послушник Сиха так сказал Благостному:
“ete, bhante, sambahulā kosalakā ca brāhmaṇadūtā māgadhakā ca brāhmaṇadūtā idhūpasaṅkantā bhagavantaṁ dassanāya, oṭṭhaddhopi licchavī mahatiyā licchavīparisāya saddhiṁ idhūpasaṅkanto bhagavantaṁ dassanāya.
licchavīparisāya → licchaviparisāya (bj, sya-all, pts) | idhūpasaṅkantā → idh upasaṁkantā (pts) | oṭṭhaddhopi licchavī → oṭṭhaddho pi licchavi (pts) | idhūpasaṅkanto → idh upasaṁkanto (pts) | brāhmaṇadūtā idhūpasaṅkantā → brāhmaṇa-dūtā idh upasaṁkantā (pts) | licchavīparisāya → licchavi-parisāya (pts)
“Почтенный, многочисленные брахманы”, посланные из Косалы, и брахманы, посланные из Магадхи, приблизились сюда, чтобы увидеть Благостного. И личчхави Оттхаддха вместе с большой свитой личчхавов приблизился сюда, чтобы увидеть Благостного.
Sādhu, bhante, labhataṁ esā janatā bhagavantaṁ dassanāyā”ti.
janatā → Bp parisā. (pts note)
Хорошо будет, господин, разрешить этим людям увидеть Благостного”.

“Tena hi, sīha, vihārapacchāyāyaṁ āsanaṁ paññapehī”ti.
paññapehīti → paññāpehīti (bj) | paññapehīti evaṁ bhanteti → paññāpehīti evam bhante ti (pts) | vihāra-pacchāyāya → Bp -yāyaṁ (thrice). (pts note) | tena hi → tenahi (th)
“В таком случае, Сиха, приготовь сиденье в тени перед обителью”.

“Evaṁ, bhante”ti kho sīho samaṇuddeso bhagavato paṭissutvā vihārapacchāyāyaṁ āsanaṁ paññapesi.
paññapesi → paññāpesi (bj, pts) | evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts) | vihārapacchāyāyaṁ → vihāra-pacchāyāya (pts)
“Хорошо, почтенный”, — согласился послушник Сиха с Благостным и приготовил сиденье в тени перед обителью.

Atha kho bhagavā vihārā nikkhamma vihārapacchāyāyaṁ paññatte āsane nisīdi.
paññatte āsane → paññattāsane (sya-all) | nikkhamma → Bp omits vihārā nikkhamma. (pts note) | atha kho → athakho (th) | vihārapacchāyāyaṁ → vihāra-pacchāyāya (pts)
И тогда Благостный, выйдя из обители, сел на сиденье, приготовленное в тени перед обителью.
Atha kho te kosalakā ca brāhmaṇadūtā māgadhakā ca brāhmaṇadūtā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu.
atha kho → athakho (th) | brāhmaṇadūtā → brāhmaṇa-dūtā (pts) | tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā → ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā (pts)
И вот брахманы, посланные из Косалы, и брахманы, посланные из Магадхи, приблизились к Благостному.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts)
Приблизившись, они обменялись с Благостным дружескими, дружелюбными словами и почтительным приветствием и сели в стороне.

Oṭṭhaddhopi licchavī mahatiyā licchavīparisāya saddhiṁ yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho oṭṭhaddho licchavī bhagavantaṁ etadavoca: “purimāni, bhante, divasāni purimatarāni sunakkhatto licchaviputto yenāhaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṁ etadavoca:
licchavīparisāya → licchaviparisāya (bj, sya-all, pts) | oṭṭhaddho → oṭṭhaddhopi (sya-all) | oṭṭhaddhopi licchavī → oṭṭhaddho pi licchavi (pts) | licchavī → licchavi (pts) | licchavīparisāya → licchavi-parisāya (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts) | licchaviputto → licchavi-putto (pts)
И личчхави Оттхаддха вместе с большой свитой личчхавов приблизился к Благостному и, приблизившись, приветствовал Благостного и сел в стороне. И, сидя в стороне, личчхави Оттхаддха так сказал Благостному:
‘yadagge ahaṁ, mahāli, bhagavantaṁ upanissāya viharāmi, na ciraṁ tīṇi vassāni, dibbāni hi kho rūpāni passāmi piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni, no ca kho dibbāni saddāni suṇāmi piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyānī’ti.
kāmūpasaṁhitāni rajanīyānīti → kāmūpasañhitāni rajaniyāni (sya-all) | viharāmi → viharissāmi (pts) | viharissāmi → Bp viharāmi. (pts note) | yadagge → yad agge (pts) | piyarūpāni → piya-rūpāni (pts)
“Некогда в прежние дни, господин, сын личчхавов Сунаккхатта приблизился ко мне и, приблизившись, сказал мне: „С тех пор, Махали, как я пребываю рядом с Благостным — не более трёх лет, — я вижу небесные образы, приятные, связанные с желанием, восхитительные, но не слышу небесных звуков, приятных, связанных с желаниями, очаровывающих“. —
Santāneva nu kho, bhante, sunakkhatto licchaviputto dibbāni saddāni nāssosi piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni, udāhu asantānī”ti?
kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni → kāmūpasañhitāni rajaniyāni tāni (sya-all) | rajanīyāni → rajanīyāni no (pts) | nāssosi → Bp nassosi throughout, so St here and Sct in 11. (pts note) | asantānīti → asantānī ti (bjt) | santāneva → santān eva (pts) | licchaviputto → licchavi-putto (pts) | piyarūpāni → piya-rūpāni (pts)
Итак, господин, сын личчхавов Сунаккхатта не слышал существующих небесных звуков, приятных, связанных с желаниями, очаровывающих, — ведь не лишены же они существования?”

2.1. Ekaṁsabhāvitasamādhi2.1. Сосредоточение на одном

“Santāneva kho, mahāli, sunakkhatto licchaviputto dibbāni saddāni nāssosi piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni, no asantānī”ti.
mahāli → mahālī (pts) | kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni → kāmūpasañhitāni rajaniyāni (th) | santāneva → santān eva (pts) | licchaviputto → licchavi-putto (pts) | piyarūpāni → piya-rūpāni (pts)
“Да, Махали, сын личчхавов Сунаккхатта не слышал существующих небесных звуков, приятных, связанных с желаниями, очаровывающих, — ведь они не лишены существования”.

“Ko nu kho, bhante, hetu, ko paccayo, yena santāneva sunakkhatto licchaviputto dibbāni saddāni nāssosi piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni, no asantānī”ti?
nāssosi → na assosi (sya-all) | asantānīti → asantānī ti (bjt) | + → santāneva (th) | kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni → kāmūpasañhitāni rajaniyāni (th) | santāneva → santān eva (pts) | licchaviputto → licchavi-putto (pts) | piyarūpāni → piya-rūpāni (pts)
“Какова же, господин, причина, каково основание, по которому сын личчхавов Сунаккхатта не слышал существующих небесных звуков, приятных, связанных с желаниями, очаровывающих, не лишённых существования?”

“Idha, mahāli, bhikkhuno puratthimāya disāya ekaṁsabhāvito samādhi hoti dibbānaṁ rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, no ca kho dibbānaṁ saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | ca → Sdt often va. (pts note) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)
“Вот, Махали, монахом [обращённым] в восточную сторону, владеет сосредоточенность на одном — видеть небесные образы, приятные, связанные с желанием, восхитительные, и не слышать небесных звуков, приятных, связанных с желаниями, очаровывающих.
So puratthimāya disāya ekaṁsabhāvite samādhimhi dibbānaṁ rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, no ca kho dibbānaṁ saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)
[Обращённый] в восточную сторону, сосредоточенный на одном — видеть небесные образы, приятные, связанные с желанием, восхитительные, и не слышать небесных звуков, приятных, связанных с желаниями, очаровывающих,
Puratthimāya disāya dibbāni rūpāni passati piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni, no ca kho dibbāni saddāni suṇāti piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni.
dibbāni → dibbāya (sya-all) | kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni → kāmūpasañhitāni rajaniyāni (th) | piyarūpāni → piya-rūpāni (pts)
он видит в восточной стороне небесные образы, приятные, связанные с желанием, восхитительные, и не слышит небесных звуков, приятных, связанных с желаниями, очаровывающих.
Taṁ kissa hetu?В чем же причина? Evañhetaṁ, mahāli, hoti bhikkhuno puratthimāya disāya ekaṁsabhāvite samādhimhi dibbānaṁ rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, no ca kho dibbānaṁ saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | evañhetaṁ → evaṁ hetaṁ (bjt, th) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | evañhetaṁ → evaṁ h etaṁ (pts) | ekaṁsabhāvite → ekaṁsa-bhāvite (pts) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)
Ведь здесь, Махали, монахом, [обращённым] в восточную сторону, владеет сосредоточенность на одном — видеть небесные образы, приятные, связанные с желанием, восхитительные, и не слышать небесных звуков, приятных, связанных с желаниями, очаровывающих.

Puna caparaṁ, mahāli, bhikkhuno dakkhiṇāya disāya …pe…
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
И вот далее, Махали, монахом, [обращённым] в южную сторону …
pacchimāya disāya …в западную сторону … uttarāya disāya …в северную сторону … uddhamadho tiriyaṁ ekaṁsabhāvito samādhi hoti dibbānaṁ rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, no ca kho dibbānaṁ saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | uddhamadho → uddham adho (pts) | ekaṁsabhāvito → ekaṁsa-bhāvito (pts) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)
вверх, вниз или поперёк, владеет сосредоточенность на одном — видеть небесные образы, приятные, связанные с желанием, восхитительные, и не слышать небесных звуков, приятных, связанных с желаниями, очаровывающих.
So uddhamadho tiriyaṁ ekaṁsabhāvite samādhimhi dibbānaṁ rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, no ca kho dibbānaṁ saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | uddhamadho → uddham adho (pts) | ekaṁsabhāvite → ekaṁsa-bhāvite (pts) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)
[Обратив взор] вверх, вниз или поперёк, сосредоточенный на одном — видеть небесные образы, приятные, связанные с желанием, восхитительные, и не слышать небесных звуков, приятных, связанных с желаниями, очаровывающих,
Uddhamadho tiriyaṁ dibbāni rūpāni passati piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni, no ca kho dibbāni saddāni suṇāti piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni.
kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni → kāmūpasañhitāni rajaniyāni (th) | uddhamadho → uddham adho (pts) | piyarūpāni → piya-rūpāni (pts)
он видит наверху, внизу или поперёк небесные образы, приятные, связанные с желанием, восхитительные, и не слышит небесных звуков, приятных, связанных с желаниями, очаровывающих.
Taṁ kissa hetu?
taṁ → tam (pts)
В чем же причина?
Evañhetaṁ, mahāli, hoti bhikkhuno uddhamadho tiriyaṁ ekaṁsabhāvite samādhimhi dibbānaṁ rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, no ca kho dibbānaṁ saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | etaṁ → Sd evaṁ hetu five times; Sc in 9 evaṁ hoti. (pts note) | evañhetaṁ → evaṁ hetaṁ (bjt, th) | + → dakkhiṇāya disāya (bjt) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | evañhetaṁ → evaṁ h etaṁ (pts) | uddhamadho → uddham adho (pts) | ekaṁsabhāvite → ekaṁsa-bhāvite (pts) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)
Ведь здесь, Махали, монахом, [обратившим взор] вверх, вниз или поперёк, владеет сосредоточенность на одном — видеть небесные образы, приятные, связанные с желанием, восхитительные, и не слышать небесных звуков, приятных, связанных с желаниями, очаровывающих.

Idha, mahāli, bhikkhuno puratthimāya disāya ekaṁsabhāvito samādhi hoti dibbānaṁ saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, no ca kho dibbānaṁ rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)
Вот, Махали, монахом, [обращённым] в восточную сторону, владеет сосредоточенностью на одном — слышать небесные звуки, приятные, связанные с желанием, восхитительные, и не видеть небесных образов, приятных, связанных с желаниями, очаровывающих.
So puratthimāya disāya ekaṁsabhāvite samādhimhi dibbānaṁ saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, no ca kho dibbānaṁ rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)
[Обращённый] в восточную сторону, сосредоточенный на одном — слышать небесные звуки, приятные, связанные с желанием, восхитительные, и не видеть небесных образов, приятных, связанных с желаниями, очаровывающих,
Puratthimāya disāya dibbāni saddāni suṇāti piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni, no ca kho dibbāni rūpāni passati piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni.
kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni → kāmūpasañhitāni rajaniyāni (th) | piyarūpāni → piya-rūpāni (pts)
он слышит в восточной стороне небесные звуки, приятные, связанные с желанием, восхитительные, и не видит небесных образов, приятных, связанных с желаниями, очаровывающих.
Taṁ kissa hetu?
taṁ → tam (pts)
В чем же причина?
Evañhetaṁ, mahāli, hoti bhikkhuno puratthimāya disāya ekaṁsabhāvite samādhimhi dibbānaṁ saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, no ca kho dibbānaṁ rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | evañhetaṁ → evaṁ hetaṁ (bjt, th) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | evañhetaṁ → evaṁ h etaṁ (pts) | ekaṁsabhāvite → ekaṁsa-bhāvite (pts) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)
Ведь здесь, Махали, монахом, [обращённым] в восточную сторону, владеет сосредоточенность на одном — слышать небесные звуки, приятные, связанные с желанием, восхитительные, и не видеть небесных образов, приятных, связанных с желаниями, очаровывающих.

Puna caparaṁ, mahāli, bhikkhuno dakkhiṇāya disāya …pe…
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
9. И вот далее, Махали, монахом, [обращённым] в южную сторону …
pacchimāya disāya …в западную сторону … uttarāya disāya …в северную сторону … uddhamadho tiriyaṁ ekaṁsabhāvito samādhi hoti dibbānaṁ saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, no ca kho dibbānaṁ rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | uddhamadho → uddham adho (pts) | ekaṁsabhāvito → ekaṁsa-bhāvito (pts) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)
вверх, вниз или поперёк, владеет сосредоточенность на одном — слышать небесные звуки, приятные, связанные с желанием, восхитительные, и не видеть небесных образов, приятных, связанных с желаниями, очаровывающих.
So uddhamadho tiriyaṁ ekaṁsabhāvite samādhimhi dibbānaṁ saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, no ca kho dibbānaṁ rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | uddhamadho → dakkhiṇāya disāya (bjt) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | uddhamadho → uddham adho (pts) | ekaṁsabhāvite → ekaṁsa-bhāvite (pts) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)
[Обратив слух] вверх, вниз или поперёк, сосредоточенный на одном — слышать небесные звуки, приятные, связанные с желанием, восхитительные, и не видеть небесных образов, приятных, связанных с желаниями, очаровывающих,
Uddhamadho tiriyaṁ dibbāni saddāni suṇāti piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni, no ca kho dibbāni rūpāni passati piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni.
kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni → kāmūpasañhitāni rajaniyāni (th) | uddhamadho → uddhaṁ adho (pts) | piyarūpāni → piya-rūpāni (pts)
он слышит наверху, внизу или поперёк небесные звуки, приятные, связанные с желанием, восхитительные, и не видит небесных образов, приятных, связанных с желаниями, очаровывающих.
Taṁ kissa hetu?В чем же причина? Evañhetaṁ, mahāli, hoti bhikkhuno uddhamadho tiriyaṁ ekaṁsabhāvite samādhimhi dibbānaṁ saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, no ca kho dibbānaṁ rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | evañhetaṁ → evaṁ hetaṁ (bjt, th) | uddhamadho → dakkhiṇāya disāya (bjt) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | evañhetaṁ → evaṁ h etaṁ (pts) | uddhamadho → uddham adho (pts) | ekaṁsabhāvite → ekaṁsa-bhāvite (pts) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)
Ведь здесь, Махали, монахом, [обратившим слух] вверх, вниз или поперёк, владеет сосредоточенность на одном — слышать небесные звуки, приятные, связанные с желанием, восхитительные, и не видеть небесных образов, приятных, связанных с желаниями, очаровывающих.

Idha, mahāli, bhikkhuno puratthimāya disāya ubhayaṁsabhāvito samādhi hoti dibbānañca rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ dibbānañca saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | dibbānañca → dibbānaṁ (pts) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | ubhayaṁsabhāvito → ubhayaṁsa-bhāvito (pts) | dibbānañca → dibbānañ ca (pts) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)
Вот, Махали, монахом, [обращённым] в восточную сторону, владеет сосредоточенность на том и другом — и видеть небесные образы, приятные, связанные с желанием, восхитительные, и слышать небесные звуки, приятные, связанные с желанием, восхитительные.
So puratthimāya disāya ubhayaṁsabhāvite samādhimhi dibbānañca rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, dibbānañca saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | ubhayaṁsabhāvite → ubhayaṁsa-bhāvite (pts) | dibbānañca → dibbānaṁ (pts) | piyarūpānaṁ → piyā-rūpānaṁ (pts) | rajanīyānaṁ dibbānañca → rajanīyānam dibbānañ ca (pts) | piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ → piya-rūpānaṁ kāmūpāsamhitāṇaṁ (pts)
[Обращённый] в восточную сторону, сосредоточенный на том и другом — и видеть небесные образы, приятные, связанные с желанием, восхитительные, и слышать небесные звуки, приятные, связанные с желанием, восхитительные,
Puratthimāya disāya dibbāni ca rūpāni passati piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni, dibbāni ca saddāni suṇāti piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni.
ca → (pts) | kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni → kāmūpasañhitāni rajaniyāni (th) | piyarūpāni → piya-rūpāni (pts)
он и видит в восточной стороне небесные образы, приятные, связанные с желанием, восхитительные, и слышит небесные звуки, приятные, связанные с желанием, восхитительные.
Taṁ kissa hetu?
taṁ → tam (pts)
В чем же причина?
Evañhetaṁ, mahāli, hoti bhikkhuno puratthimāya disāya ubhayaṁsabhāvite samādhimhi dibbānañca rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ dibbānañca saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | puratthimāya disāya → uddham adho tiriyaṁ (pts) | evañhetaṁ → evaṁ hetaṁ (bjt, th) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | evañhetaṁ → evaṁ h etaṁ (pts) | ubhayaṁsabhāvite → ubhayaṁsa-bhāvite (pts) | dibbānañca rūpānaṁ → dibbānaṁ saddānaṁ (pts) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts) | dibbānañca → dibbānañ ca (pts)
Ведь здесь, Махали, монахом, [обращённым] в восточную сторону, владеет сосредоточенность на том и другом — и видеть небесные образы, приятные, связанные с желанием, восхитительные, и слышать небесные звуки, приятные, связанные с желанием, восхитительные.

Puna caparaṁ, mahāli, bhikkhuno dakkhiṇāya disāya …pe…
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
11. И вот далее, Махали, монахом, [обращённым] в южную сторону …
pacchimāya disāya …в западную сторону … uttarāya disāya …в северную сторону … uddhamadho tiriyaṁ ubhayaṁsabhāvito samādhi hoti dibbānañca rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, dibbānañca saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | uddhamadho → uddham adho (pts) | ubhayaṁsabhāvito → ubhayaṁsa-bhāvito (pts) | dibbānañca → dibbānañ ca (pts) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)
вверх, вниз или поперёк, владеет сосредоточенность на том и другом — и видеть небесные образы, приятные, связанные с желанием, восхитительные, и слышать небесные звуки, приятные, связанные с желанием, восхитительные.
So uddhamadho tiriyaṁ ubhayaṁsabhāvite samādhimhi dibbānañca rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ dibbānañca saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | + → dakkhiṇāya disāya (bjt) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | uddhamadho → uddham adho (pts) | ubhayaṁsabhāvite → ubhayaṁsa-bhāvite (pts) | dibbānañca → dibbānañ ca (pts) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)
[Обратив взор и слух] вверх, вниз или поперёк, сосредоточенный на том и другом — и видеть небесные образы, приятные, связанные с желанием, восхитительные, и слышать небесные звуки, приятные, связанные с желанием, восхитительные,
Uddhamadho tiriyaṁ dibbāni ca rūpāni passati piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni, dibbāni ca saddāni suṇāti piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni.
ca → (bj, sya-all) | kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni → kāmūpasañhitāni rajaniyāni (th) | uddhamadho → uddham adho (pts) | piyarūpāni → piya-rūpāni (pts)
он и видит наверху, внизу или поперёк небесные образы, приятные, связанные с желанием, восхитительные, и слышит небесные звуки, приятные, связанные с желанием, восхитительные.
Taṁ kissa hetu?В чем же причина? Evañhetaṁ, mahāli, hoti bhikkhuno uddhamadho tiriyaṁ ubhayaṁsabhāvite samādhimhi dibbānañca rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, dibbānañca saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | evañhetaṁ → evaṁ hetaṁ (bjt, th) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | evañhetaṁ → evaṁ h etaṁ (pts) | uddhamadho → uddham adho (pts) | ubhayaṁsabhāvite → ubhayaṁsa-bhāvite (pts) | dibbānañca → dibbānañ ca (pts) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)
Ведь здесь, Махали, монахом, [обратившим взор и слух] вверх, вниз или поперёк, владеет сосредоточенность на том и другом — и видеть небесные образы, приятные, связанные с желанием, восхитительные, и слышать небесные звуки, приятные, связанные с желанием, восхитительные.
Ayaṁ kho, mahāli, hetu ayaṁ paccayo, yena santāneva sunakkhatto licchaviputto dibbāni saddāni nāssosi piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni, no asantānī”ti.
nāssosi → na assosi (sya-all) | kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni → kāmūpasañhitāni rajaniyāni (th) | santāneva → santān eva (pts) | licchaviputto → licchavi-putto (pts) | piyarūpāni → piya-rūpāni (pts)
Такова, Махали, причина, таково основание, по которому сын личчхавов Сунаккхатта не слышал существующих небесных звуков, приятных, связанных с желаниями, очаровывающих, не лишённых существования”.

“Etāsaṁ nūna, bhante, samādhibhāvanānaṁ sacchikiriyāhetu bhikkhū bhagavati brahmacariyaṁ carantī”ti.
samādhibhāvanānaṁ sacchikiriyāhetu → samādhi-bhāvanānaṁ sacchikiriyā-hetu (pts)
“Так ради того ли, господин, чтобы испытать подобные состояния сосредоточенности, монахи ведут при Благостном целомудренную жизнь?”

“Na kho, mahāli, etāsaṁ samādhibhāvanānaṁ sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṁ caranti.
samādhibhāvanānaṁ sacchikiriyāhetu → samādhi-bhāvanānaṁ sacchikiriyā-hetu (pts)
“Не ради того, Махали, чтобы испытать подобные состояния сосредоточенности, монахи ведут при мне целомудренную жизнь.
Atthi kho, mahāli, aññeva dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca, yesaṁ sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṁ carantī”ti.
aññeva → aññe ca (pts) | sacchikiriyāhetu → sacchikiriyā-hetu (pts)
Есть, Махали, другие состояния, превосходнее и возвышеннее, чтобы испытать которые монахи ведут при мне целомудренную жизнь”.

2.2. Catuariyaphala2.2. Четыре благородных достижения

“Katame pana te, bhante, dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca, yesaṁ sacchikiriyāhetu bhikkhū bhagavati brahmacariyaṁ carantī”ti?
te → (sya-all) | carantīti → caranti (pts) | Bhagavati → Sd mayi. (pts note) | sacchikiriyāhetu → sacchikiriyā-hetu (pts)
“Каковы же, господин, эти состояния, более превосходные и более возвышенные, чтобы испытать которые монахи ведут при Благостном целомудренную жизнь?”

“Idha, mahāli, bhikkhu tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo.
sambodhiparāyaṇo ayampi → sambodhiparāyano ayaṁ (sya-all); sambodhiparāyano ayaṁ pi (pts) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (th) | avinipātadhammo → avinipāta-dhammo (pts) | sambodhiparāyaṇo → sambodhi-parāyano (pts)
“Вот, Махали, монах, избавившись от трёх уз, становится вступившим в поток, не подверженным падению, уверенным, движущимся к пробуждению.
Ayampi kho, mahāli, dhammo uttaritaro ca paṇītataro ca, yassa sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṁ caranti.
ayampi → ayaṁpi (bjt) | ayampi → ayaṁ (th) | ayampi → ayaṁ pi (pts) | sacchikiriyāhetu → sacchikiriyā-hetu (pts)
Это состояние, Махали, ещё превосходнее и возвышеннее, и чтобы испытать его, монахи ведут при мне целомудренную жизнь.

Puna caparaṁ, mahāli, bhikkhu tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā rāgadosamohānaṁ tanuttā sakadāgāmī hoti, sakideva imaṁ lokaṁ āgantvā dukkhassantaṁ karoti.
sakideva → sakiṁdeva (mr) | sakideva → sakiṁdeva (cck: ka.) | sakadāgāmī → MSS gāmi, comp. Mahāparinibbāna Sutta, ii. 7. (pts note) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | rāgadosamohānaṁ → rāga-dosa-mohānaṁ (pts) | sakideva → sakid eva (pts) | dukkhassantaṁ → dukkhass antaṁ (pts)
И вот далее, Махали, монах, избавившись от трёх уз, сведя на нет страсть, ненависть и заблуждения, становится единожды возвращающимся, который, вернувшись ещё раз в этот мир, кладёт конец боли.
Ayampi kho, mahāli, dhammo uttaritaro ca paṇītataro ca, yassa sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṁ caranti.
ayampi → ayaṁpi (th) | ayampi → ayaṁ pi (pts) | sacchikiriyāhetu → sacchikiriyā-hetu (pts)
Это состояние, Махали, ещё превосходнее и возвышеннее, и чтобы испытать его, монахи ведут при мне целомудренную жизнь.

Puna caparaṁ, mahāli, bhikkhu pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātiko hoti, tattha parinibbāyī, anāvattidhammo tasmā lokā.
tattha parinibbāyī → tatthaparinibbāyi (pts) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | tattha parinibbāyī anāvattidhammo → tatthaparinibbāyi anāvatti-dhammo (pts)
И вот далее, Махали, монах, избавившись от пяти уз низкого порядка, становится самопроизвольно родившимся [в высшем мире], достигшим там освобождения, не подверженным возвращению из того мира.
Ayampi kho, mahāli, dhammo uttaritaro ca paṇītataro ca, yassa sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṁ caranti.
ayampi → ayaṁpi (th) | ayampi → ayaṁ pi (pts) | sacchikiriyāhetu → sacchikiriyā-hetu (pts)
Это состояние, Махали, ещё превосходнее и возвышеннее, и чтобы испытать его, монахи ведут при мне целомудренную жизнь.

Puna caparaṁ, mahāli, bhikkhu āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.
diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva → ceto vimuttiṁ paññā-vimuttiṁ diṭṭhe va (pts)
И вот далее, Махали, монах, с уничтожением порочных свойств сам познав, испытав и обретя в зримом мире лишённые порочных свойств освобождение сердца и освобождение постижения, [продолжает] пребывать [здесь].
Ayampi kho, mahāli, dhammo uttaritaro ca paṇītataro ca, yassa sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṁ caranti.
ayampi → ayaṁpi (th) | ayampi → ayaṁ pi (pts) | sacchikiriyāhetu → sacchikiriyā-hetu (pts)
Это состояние, Махали, ещё превосходнее и возвышеннее, и, чтобы испытать его, монахи ведут при мне целомудренную жизнь.

Ime kho te, mahāli, dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca, yesaṁ sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṁ carantī”ti.
te → (pts) | sacchikiriyāhetu → sacchikiriyā-hetu (pts)
Таковы, Махали, состояния, более превосходные и более возвышенные, чтобы испытать которые, монахи ведут при мне целомудренную жизнь”.

2.3. Ariyaaṭṭhaṅgikamagga2.3. Благородный восьмеричный путь

“Atthi pana, bhante, maggo atthi paṭipadā etesaṁ dhammānaṁ sacchikiriyāyā”ti?
pana → nu kho (sya-all) | sacchikiriyāyāti → sacchikiriyāyā ti (bjt)
““Но есть ли, господин, путь, есть ли способ испытать эти состояния?”

“Atthi kho, mahāli, maggo atthi paṭipadā etesaṁ dhammānaṁ sacchikiriyāyā”ti.“Есть, Махали, путь, есть способ испытать эти состояния”.

“Katamo pana, bhante, maggo katamā paṭipadā etesaṁ dhammānaṁ sacchikiriyāyā”ti?
katamā → katamo (pts) | sacchikiriyāyāti → sacchikiriyāyā ti (bjt)
“Каков же, господин, путь, каков способ испытать эти состояния?”

“Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo.
ayameva → ayaṁ eva (pts)
“Это — праведный восьмичленный путь,
Seyyathidaṁ—sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi.
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th)
а именно: надлежащий взгляд, надлежащее намерение, надлежащая речь, надлежащее действие, надлежащее поддержание жизни, надлежащее усилие, надлежащее памятование, надлежащая сосредоточенность.
Ayaṁ kho, mahāli, maggo ayaṁ paṭipadā etesaṁ dhammānaṁ sacchikiriyāya.
dhammānaṁ → (bj) | + → ekadāhaṁ (bjt)
Таков, Махали, путь, таков способ испытать эти состояния.

2.4. Dvepabbajitavatthu2.4. Рассказ о двух аскетах

Ekamidāhaṁ, mahāli, samayaṁ kosambiyaṁ viharāmi ghositārāme.
ekamidāhaṁ → ekadāhaṁ (bj) | ekamidāhaṁ → ekaṁ idāhaṁ (pts)
Однажды, Махали, я остановился в Косамби в [монашеской] роще Гхоситы.
Atha kho dve pabbajitā—
atha kho → athakho (th)
И вот два странника —
muṇḍiyo ca paribbājako jāliyo ca dārupattikantevāsī yenāhaṁ tenupasaṅkamiṁsu. upasaṅkamitvā mayā saddhiṁ sammodiṁsu.
muṇḍiyo → maṇḍisso (bj, pts); maṇḍiyo (sya-all) | mayā → mama (bj, pts) | dārupattikantevāsī → dārupattik antevāsī (pts) | tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā mayā → ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā mama (pts)
странствующий аскет Мандисса и Джалия, ученик Дарупаттики, приблизились ко мне. Приблизившись, они обменялись со мной дружескими, дружелюбными словами и почтительным приветствием
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu. Ekamantaṁ ṭhitā kho te dve pabbajitā maṁ etadavocuṁ:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | te → (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)
и стали в стороне. И, стоя в стороне, два странника сказали мне так:
‘kiṁ nu kho, āvuso gotama, taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ, udāhu aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti?
bho → Sm omits. (pts note) | kiṁ nu kho → kinnukho (bjt) | sarīranti → sarīra nti (bjt) | kiṁ nu → kinnu (th) | kiṁ → kin (pts) | sarīraṁ → sarīram (pts) | sarīranti → sarīran ti (pts)
„Является ли, почтенный Готама, жизненное начало тем же, что и тело, или жизненное начало — одно, а тело — другое?“

‘Tena hāvuso, suṇātha sādhukaṁ manasi karotha bhāsissāmī’ti.
tena hāvuso → tenahāvuso (th) | manasi karotha bhāsissāmīti → manasikarotha (th) | hāvuso → h āvuso (pts) | manasi karotha → manasikarotha (pts)
„В таком случае, почтенные, слушайте тщательно и внимайте [тому, что] я скажу“.

‘Evamāvuso’ti kho te dve pabbajitā mama paccassosuṁ.
evamāvusoti → evaṁ āvuso ti (pts)
„Хорошо, почтенный“, — согласились со мной два странника.

Ahaṁ etadavocaṁ:
avocaṁ → Sm omits Evaṁ . . . avocaṁ. (pts note) | ahaṁ etadavocaṁ → bhāsissāmi (th) | ahaṁ etadavocaṁ → atha kho cāhaṁ etad avocaṁ (pts)
И я сказал так:
‘idhāvuso tathāgato loke uppajjati arahaṁ sammāsambuddho …pe…
vitthāretabbaṁ → D. ii. 40-63. (pts note) | + → yathā anucchedesu evaṁ vitthāretabbaṁ (my) | + → yathā sāmaññaphale (bjt) | + → yathā sāmaññaphale evaṁ vitthāretabbaṁ (th) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | + → yathā sāmañña-phale evaṁ vitthāretabbaṁ (pts)
„Вот, почтенные, в мир приходит Татхагата …= II.40-63…
Evaṁ kho, āvuso, bhikkhu sīlasampanno hoti.
sīlasampanno → sīla-sampanno (pts)
Таким, почтенные, бывает монах, наделённый нравственностью …= II.64-75…

…pe…
pe → D. ii. 64-75. (pts note)
…
Paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
paṭhamaṁ jhānaṁ → pathamajjhānaṁ (pts)
он достигает первой ступени созерцания … и пребывает [в этом состоянии].
Yo kho, āvuso, bhikkhu evaṁ jānāti evaṁ passati, kallaṁ nu kho tassetaṁ vacanāya:
kallaṁ → na kallaṁ (sya-all, km, mr) | + → nu (bjt, th, pts) | kallaṁ → kallan (pts) | tassetaṁ → tass etaṁ (pts)
И вот, почтенные, когда монах знает так и видит так, то подобает ли ему говорить:
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vāti?
sarīranti vā → sarīrantivā (bjt) | sarīranti vāti → sarīrantivā ti (bjt) | sarīranti → sarīran ti (pts) | sarīranti vāti → sarīran ti vā ti (pts)
‘жизненное начало — то же, что и тело’, или: ‘жизненное начало — одно, а тело — другое’?“

Yo so, āvuso, bhikkhu evaṁ jānāti evaṁ passati, kallaṁ tassetaṁ vacanāya:
+ → na (th) | tassetaṁ → tass etaṁ (pts)
„Когда этот монах, почтенный, знает так и видит так, то ему подобает говорить:
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā, ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vāti.
sarīranti vā → sarīrantivā (bjt) | sarīranti vāti → sarīrantivāti (bjt) | vāti → vā (th) | sarīranti → sarīran ti (pts) | sarīranti vāti → sarīran ti vā ti (pts)
‘жизненное начало — то же, что и тело’, или: ‘жизненное начало — одно, а тело — другое’“.

Ahaṁ kho panetaṁ, āvuso, evaṁ jānāmi evaṁ passāmi.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
„Но вот, почтенные, я знаю так и вижу так.
Atha ca panāhaṁ na vadāmi:И всё же я не говорю ни: ‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vā …pe…
vā → vā dutiyajjhānaṁ (pts) | sarīranti vā → sarīrantivā (bjt) | pe → spelled out in full (bjt) | vā → vāti (th) | sarīranti → sarīran ti (pts)
‘жизненное начало — то же, что и тело’, ни: ‘жизненное начало — одно, а тело — другое’ …

dutiyaṁ jhānaṁ …
pe → spelled out in full (bjt) | dutiyaṁ jhānaṁ → tatiyajjhānam (pts)
…= II.75-76… . …= II.77-81 с добавлениями в соотв. местах, приведённых выше (VI.16) и ниже (VI.17-18) вопроса и ответов…
tatiyaṁ jhānaṁ …
pe → spelled out in full (bjt) | tatiyaṁ jhānaṁ → catutthajjhānaṁ (pts)
третьей ступени созерцания …
catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
viharati → D. ii. 77-81. (pts note)
он достигает четвёртой ступени созерцания … и пребывает [в этом состоянии] …
Yo kho, āvuso, bhikkhu evaṁ jānāti evaṁ passati, kallaṁ nu kho tassetaṁ vacanāya:
+ → nu (bjt, th, pts) | kallaṁ → kallan (pts) | tassetaṁ → tass etaṁ (pts)
И вот, почтенные, когда монах знает так и видит так, то подобает ли ему говорить:
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vāti?
sarīranti vā → sarīrantivā (bjt) | sarīranti vāti → sarīrantivā ti (bjt) | sarīranti → sarīran ti (pts) | sarīranti vāti → sarīran ti vā ti (pts)
‘жизненное начало — то же, что и тело’, или: ‘жизненное начало — одно, а тело — другое’?“

Yo so, āvuso, bhikkhu evaṁ jānāti evaṁ passati, kallaṁ tassetaṁ vacanāya:
+ → na (th) | tassetaṁ → tass etaṁ (pts)
„Когда этот монах, почтенный, знает так и видит так, то ему подобает говорить:
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vāti.
sarīranti vā → sarīrantivā (bjt) | sarīranti vāti → sarīrantivāti (bjt) | sarīranti → sarīran ti (pts) | sarīranti vāti → sarīran ti vā ti (pts)
‘жизненное начало — то же, что и тело’, или: ‘жизненное начало — одно, а тело — другое’“.

Ahaṁ kho panetaṁ, āvuso, evaṁ jānāmi evaṁ passāmi.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
„Но вот, почтенные, я знаю так и вижу так.
Atha ca panāhaṁ na vadāmi:И всё же я не говорю ни: ‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vā …pe…
sarīranti vā → sarīrantivā (bjt) | pe → spelled out in full (bjt) | vā → vāti (th) | sarīranti → sarīran ti (pts)
‘жизненное начало — то же, что и тело’, ни: ‘жизненное начало — одно, а тело — другое’ …

ñāṇadassanāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti …
abhininnāmeti → D. ii. 83-96. (pts note) | pe → spelled out in full (bjt) | ñāṇadassanāya → ñāṇa-dassanāya (pts)
…= II.81-82… . 18. …= II.83-84… Он направляет и обращает ум к совершенному знанию …
yo kho, āvuso, bhikkhu evaṁ jānāti evaṁ passati, kallaṁ nu kho tassetaṁ vacanāya:
+ → nu (pts) | kallaṁ → kallan (pts) | tassetaṁ → tass etaṁ (pts)
И вот, почтенные, когда монах знает так и видит так, то подобает ли ему говорить:
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vāti?
sarīranti → sarīran ti (pts) | sarīranti vāti → sarīran ti vā ti (pts)
‘жизненное начало — то же, что и тело’, или: ‘жизненное начало — одно, а тело — другое’?“
…pe……

Yo so, āvuso, bhikkhu evaṁ jānāti evaṁ passati, kallaṁ tassetaṁ vacanāya:
kallaṁ → na kallaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. ka.) | tassetaṁ → tass etaṁ (pts)
„Когда этот монах, почтенный, знает так и видит так, то ему подобает говорить:
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vāti.
sarīranti → sarīran ti (pts) | sarīranti vāti → sarīran ti vā ti (pts)
‘жизненное начало — то же, что и тело’, или: ‘жизненное начало — одно, а тело — другое’“.

Ahaṁ kho panetaṁ, āvuso, evaṁ jānāmi evaṁ passāmi.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
„Но вот, почтенные, я знаю так и вижу так.
Atha ca panāhaṁ na vadāmi:И всё же я не говорю ни: ‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vā. …pe…
sarīranti → sarīran ti (pts)
‘жизненное начало — то же, что и тело’, ни: ‘жизненное начало — одно, а тело — другое’ …= II.85-96… . 19. …= II.97-98… …

Nāparaṁ itthattāyāti pajānāti.
pajānāti → D. ii. 97. (pts note)
Он постигает: … ‘нет ничего за этим состоянием’.
Yo kho, āvuso, bhikkhu evaṁ jānāti evaṁ passati, kallaṁ nu kho tassetaṁ vacanāya:
+ → nu (th, pts) | kallaṁ → kallan (pts) | tassetaṁ → tass etaṁ (pts)
И вот, почтенные, когда монах знает так и видит так, то подобает ли ему говорить:
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vāti?
sarīranti vā → sarīrantivā (bjt) | sarīranti vāti → sarīrantivā ti (bjt) | sarīranti → sarīran ti (pts) | sarīranti vāti → sarīran ti vā ti (pts)
‘жизненное начало — то же, что и тело’, или: ‘жизненное начало — одно, а тело — другое’?

Yo so, āvuso, bhikkhu evaṁ jānāti evaṁ passati na kallaṁ tassetaṁ vacanāya:
na → Sdt omit (as in vii. 5). (pts note) | tassetaṁ → tass etaṁ (pts)
Когда этот монах, почтенный, знает так и видит так, то ему не подобает говорить ни:
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vāti.
sarīranti vā → sarīrantivā (bjt) | sarīranti vāti → sarīrantivāti (bjt) | sarīranti → sarīran ti (pts) | sarīranti vāti → sarīran ti vā ti (pts)
‘жизненное начало — то же, что и тело’, ни: ‘жизненное начало — одно, а тело — другое’.

Ahaṁ kho panetaṁ, āvuso, evaṁ jānāmi evaṁ passāmi.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Вот, почтенные, и я знаю так и вижу так.
Atha ca panāhaṁ na vadāmi:И я не говорю ни: ‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vā”ti.
sarīranti vā → sarīrantivā (bjt) | sarīranti vāti → sarīrantivāti (bjt) | sarīranti → sarīran ti (pts) | sarīranti vāti → sarīran ti vā ti (pts)
‘жизненное начало — то же, что и тело’, ни: ‘жизненное начало — одно, а тело — другое’“”.

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
Так сказал Благостный.
Attamano oṭṭhaddho licchavī bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.
licchavī → licchavi (pts)
И удовлетворённый личчхави Оттхаддха возрадовался словам Благостного.

Mahālisuttaṁ niṭṭhitaṁ chaṭṭhaṁ.Окончена “Махали-сутта”. Шестая.

Слушать в MP3: пали · русский (пер. А.Я. Сыркин с Пали, ред. o)

Принципы по Суттам · Обоснование · Глоссарий