AnuruddhasuttaWith Anuruddha
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)So I have heard.
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.
Atha kho pañcakaṅgo thapati aññataraṁ purisaṁ āmantesi:And then the chamberlain Pañcakaṅga addressed a man,
“ehi tvaṁ, ambho purisa, yenāyasmā anuruddho tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena āyasmato anuruddhassa pāde sirasā vandāhi:
vandāhi → vandāhi, evañca vadehi (cck: sī. pī.) | upasaṁkama → Sky upasaṁkami. (pts note) | yenāyasmā → yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkama upasaṅkamitvā → ten upasaṁkama upasaṁkamitvā (pts)“Please, my man, go to Venerable Anuruddha, and in my name bow with your head to his feet. Say to him,
‘pañcakaṅgo, bhante, thapati āyasmato anuruddhassa pāde sirasā vandatī’ti;‘Sir, the chamberlain Pañcakaṅga bows with his head to your feet.’
evañca vadehi:
vadehi → evañca vadeti (cck: sī. pī.) | vadehi:-- → Si Sky omit these three words here but not infra. (pts note) | evañca → evañ ca (pts) | + → pañcakaṅgo bhante thapati āyasmato anuruddhassa pāde sirasā vandati evañ ca vadeti (pts)And then ask him whether he
‘adhivāsetu kira, bhante, āyasmā anuruddho pañcakaṅgassa thapatissa svātanāya attacatuttho bhattaṁ;would please accept tomorrow’s meal from Pañcakaṅga together with the mendicant Saṅgha.
yena ca kira, bhante, āyasmā anuruddho pagevataraṁ āgaccheyya;
pagevataraṁ → So Si (bis) and Sy infra; Sk (bis) and Sy here pagetaraṁ. (pts note)And ask whether he might please come earlier than usual,
pañcakaṅgo, bhante, thapati bahukicco bahukaraṇīyo rājakaraṇīyenā’”ti.
thapati → pañcakaṅgo thapati (cck: sī. pī.)for Pañcakaṅga has many duties, and much work to do for the king.”
“Evaṁ, bhante”ti kho so puriso pañcakaṅgassa thapatissa paṭissutvā yenāyasmā anuruddho tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ anuruddhaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so puriso āyasmantaṁ anuruddhaṁ etadavoca:
bhanteti → bhante ti (pts) | yenāyasmā → yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)“Yes, sir,” that man replied. He did as Pañcakaṅga asked, and
“pañcakaṅgo, bhante, thapati āyasmato anuruddhassa pāde sirasā vandati, evañca vadeti:
evañca → evaṁ ca (bjt) | evañca → evañ ca (pts)
‘adhivāsetu kira, bhante, āyasmā anuruddho pañcakaṅgassa thapatissa svātanāya attacatuttho bhattaṁ;
yena ca kira, bhante, āyasmā anuruddho pagevataraṁ āgaccheyya;
pañcakaṅgo, bhante, thapati bahukicco bahukaraṇīyo rājakaraṇīyenā’”ti.
Adhivāsesi kho āyasmā anuruddho tuṇhībhāvena.Venerable Anuruddha consented with silence.
Atha kho āyasmā anuruddho tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena pañcakaṅgassa thapatissa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | pattacīvaramādāya → pattacīvaraṁ ādāya (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)Then when the night had passed, Anuruddha robed up in the morning and, taking his bowl and robe, went to Pañcakaṅga’s home, where he sat down on the seat spread out.
Atha kho pañcakaṅgo thapati āyasmantaṁ anuruddhaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi.
sampavāresi → Sky repeat this sentence. (pts note)Then Pañcakaṅga served and satisfied Anuruddha with his own hands with delicious fresh and cooked foods.
Atha kho pañcakaṅgo thapati āyasmantaṁ anuruddhaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdi.
ekamantaṁ → ekamanataṁ (sya-all)When Anuruddha had eaten and washed his hands and bowl, Pañcakaṅga took a low seat, sat to one side,
Ekamantaṁ nisinno kho pañcakaṅgo thapati āyasmantaṁ anuruddhaṁ etadavoca:
etadavoca idha maṁ → etad avocaidha (pts)and said to him:
“Idha maṁ, bhante, therā bhikkhū upasaṅkamitvā evamāhaṁsu:
bhante → idha bhante (bj: PTS) | avoca:-Idha → Si inserts maṁ. (pts note) | upasaṅkamitvā evamāhaṁsu → upasaṁkamitvā evam āhaṁsu (pts)“Sir, some senior mendicants have come to me and said,
‘appamāṇaṁ, gahapati, cetovimuttiṁ bhāvehī’ti.
appamāṇaṁ, gahapati, cetovimuttiṁ bhāvehī’ti → appamāṇā gahapati cetovimutti bhāvetabbāti (mr) | bhāvehī’ti → appamāṇā gahapati cetovimutti bhāvetabbāti (cck: ka.)‘Householder, develop the limitless release of the heart.’
Ekacce therā evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)Others have said,
‘mahaggataṁ, gahapati, cetovimuttiṁ bhāvehī’ti.‘Householder, develop the expansive release of the heart.’
Yā cāyaṁ, bhante, appamāṇā cetovimutti yā ca mahaggatā cetovimutti—
cāyaṁ → cāyam (pts)Now, the limitless release of the heart and the expansive release of the heart:
ime dhammā nānatthā ceva nānābyañjanā ca, udāhu ekatthā byañjanameva nānan”ti?
nānaṭṭhā → So Bu Sky; Si nānatthā, &c. (pts note) | nānatthā ceva → nānaṭṭhā eva (pts) | ekatthā byañjanameva nānanti → ekaṭṭhā byañjanam eva nānan ti (pts)do these things differ in both meaning and phrasing? Or do they mean the same thing, and differ only in the phrasing?”
“Tena hi, gahapati, taṁyevettha paṭibhātu, apaṇṇakante ito bhavissatī”ti.
apaṇṇakante → apannakaṁ te (bj) | gahapati → Sky repeat: appamāṇaṁ . . . mahaggatam . . . bhāvehīti, as above. (pts note) | apaṇṇakan → So Si Bu; Sky apannakan. (pts note) | taṁyevettha → taṁ yevettha (my) | taṁyevettha → taññevettha (bjt, th) | tena hi → tenahi (th) | taṁyevettha → taṁ yev ettha (pts) | apaṇṇakante → apaṇṇakan te (pts)“Well then, householder, let me know what you think about this. Afterwards, it’s a sure bet that you’ll get it.”
“Mayhaṁ kho, bhante, evaṁ hoti:“Sir, this is what I think.
‘yā cāyaṁ appamāṇā cetovimutti yā ca mahaggatā cetovimutti ime dhammā ekatthā byañjanameva nānan’”ti.
cāyaṁ → Both Sk and Sy cāraṁ, omitting following ca. (pts note) | ekatthā byañjanameva nānanti → ekaṭṭhā byañjanam eva nānan ti (pts)The limitless release of the heart and the expansive release of the heart mean the same thing, and differ only in the phrasing.”
“Yā cāyaṁ, gahapati, appamāṇā cetovimutti yā ca mahaggatā cetovimutti ime dhammā nānatthā ceva nānābyañjanā ca.
nānatthā ceva → nānaṭṭhā eva (pts)“The limitless release of the heart and the expansive release of the heart differ in both meaning and phrasing.
Tadamināpetaṁ, gahapati, pariyāyena veditabbaṁ yathā ime dhammā nānatthā ceva nānābyañjanā ca.
tadamināpetaṁ → tadimināpetaṁ (sya-all) | ime → panime (sya-all) | etaṁ → Sky tad aminā ca tad aminā pe gahapati. (pts note) | yathā → Si yathā pan'; Sky yatha v'. (pts note) | tadamināpetaṁ → tad aminā p etaṁ (pts) | nānatthā ceva → nānaṭṭhā eva (pts)This is a way to understand how these things differ in both meaning and phrasing.
Katamā ca, gahapati, appamāṇā cetovimutti?And what is the limitless release of the heart?
Idha, gahapati, bhikkhu mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ tathā tatiyaṁ tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharati.
catutthaṁ → catutthiṁ (bj, pts) | abyābajjhena → abyāpajjhena (sya-all, pts) | uddhamadho tiriyaṁ → uddhamadhotiriyaṁ (pts)It’s when a mendicant meditates spreading a heart full of love to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of love to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.
Karuṇāsahagatena cetasā …They meditate spreading a heart full of compassion …
muditāsahagatena cetasā …They meditate spreading a heart full of rejoicing …
upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ tathā tatiyaṁ tathā catutthaṁ; iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharati.
abyābajjhena → abyāpajjhena (sya-all)They meditate spreading a heart full of equanimity to one direction, and to the second, and to the third, and to the fourth. In the same way above, below, across, everywhere, all around, they spread a heart full of equanimity to the whole world—abundant, expansive, limitless, free of enmity and ill will.
Ayaṁ vuccati, gahapati, appamāṇā cetovimutti.This is called the limitless release of the heart.
Katamā ca, gahapati, mahaggatā cetovimutti?
ca → (pts)And what is the expansive release of the heart?
Idha, gahapati, bhikkhu yāvatā ekaṁ rukkhamūlaṁ mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati.
mahaggatanti → mahaggatan ti (pts)It’s when a mendicant meditates focused on pervading the extent of a single tree root as expansive.
Ayaṁ vuccati, gahapati, mahaggatā cetovimutti.This is called the expansive release of the heart.
Idha pana, gahapati, bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā rukkhamūlāni mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati.
pana → (pts) | Idha → Si adds pana here and in following sentences. (pts note) | mahaggatanti → mahaggatan ti (pts)Also, a mendicant meditates focused on pervading the extent of two or three tree roots …
Ayampi vuccati, gahapati, mahaggatā cetovimutti.
Ayampi → ayaṁ (sya-all, km, mr) | ayampi → ayaṁ (sya-all) | Ayampi → ayaṁ (cck: syā. kaṁ. ka.) | pi → Si omits pi here and in the following sentences. (pts note) | ayampi → ayam pi (pts)
Idha pana, gahapati, bhikkhu yāvatā ekaṁ gāmakkhettaṁ mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati.
pana → (sya-all, pts) | bhikkhu → (pts) | mahaggatanti → mahaggatan ti (pts)a single village district …
Ayampi vuccati, gahapati, mahaggatā cetovimutti.
ayampi → ayaṁ (sya-all) | ayampi → ayam pi (pts)
Idha pana, gahapati, bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā gāmakkhettāni mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati.
mahaggatanti → (bj) | pana → (pts) | mahaggatanti → mahaggatan ti (pts)two or three village districts …
Ayampi vuccati, gahapati, mahaggatā cetovimutti.
ayampi → ayaṁ (sya-all) | ayampi → ayam pi (pts)
Idha pana, gahapati, bhikkhu yāvatā ekaṁ mahārajjaṁ mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati.
pana → (sya-all, pts) | mahaggatanti → mahaggatan ti (pts)a single kingdom …
Ayampi vuccati, gahapati, mahaggatā cetovimutti.
ayampi → ayaṁ (sya-all, pts)
Idha pana, gahapati, bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā mahārajjāni mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati.
pana → (pts) | mahaggatanti → mahaggatan ti (pts)two or three kingdoms …
Ayampi vuccati, gahapati, mahaggatā cetovimutti.
ayampi → ayaṁ (sya-all) | ayampi → ayam pi (pts)
Idha pana, gahapati, bhikkhu yāvatā samuddapariyantaṁ pathaviṁ mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharati.
pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all) | pana → (pts) | pathaviṁ mahaggatanti → paṭhaviṁ mahaggatan ti (pts)this land surrounded by ocean.
Ayampi vuccati, gahapati, mahaggatā cetovimutti.
ayampi → ayaṁ (sya-all) | ayampi → ayam pi (pts)This too is called the expansive release of the heart.
Iminā kho etaṁ, gahapati, pariyāyena veditabbaṁ yathā ime dhammā nānatthā ceva nānābyañjanā ca.
ime → panime (sya-all) | nānatthā ceva → nānaṭṭhā eva (pts)This is a way to understand how these things differ in both meaning and phrasing.
Catasso kho imā gahapati, bhavūpapattiyo.
bhavūpapattiyo → bhavūppattiyo (pts)Householder, there are these four kinds of rebirth in a future life.
Katamā catasso?What four?
Idha, gahapati, ekacco ‘parittābhā’ti pharitvā adhimuccitvā viharati.
parittābhāti → parittābhāni (sya-all) | Idha → Sky add pana. (pts note) | ti → So Sky Bu; Si parittābhāni. &c. (pts note) | parittābhāti → parittābhā ti (pts)Take someone who meditates focused on pervading ‘limited luminosity’.
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā parittābhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjati.
parittābhānaṁ → parittabhānaṁ (pts) | sahabyataṁ upapajjati → sahavyataṁ uppajjati (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the gods of limited luminosity.
Idha pana, gahapati, ekacco ‘appamāṇābhā’ti pharitvā adhimuccitvā viharati.
appamāṇābhāti → appamāṇābhāni (sya-all); appamāṇā ti (pts) | pana → (pts) | Idha → Si adds pana. (pts note)Next, take someone who meditates focused on pervading ‘limitless luminosity’.
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā appamāṇābhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjati.
sahabyataṁ upapajjati → sahavyataṁ uppajjati (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the gods of limitless luminosity.
Idha pana, gahapati, ekacco ‘saṅkiliṭṭhābhā’ti pharitvā adhimuccitvā viharati.
pana → (sya-all, pts) | saṅkiliṭṭhābhāti → saṅkiliṭṭhābhāni (sya-all) | saṅkiliṭṭhābhāti → saṁkiliṭṭhābhāti (my, bjt, ms2005) | saṅkiliṭṭhābhāti → saṁkiliṭṭhābhā ti (pts)Next, take someone who meditates focused on pervading ‘corrupted radiance’.
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā saṅkiliṭṭhābhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjati.
sahabyataṁ upapajjati → sahavyataṁ uppajjati (pts) | saṅkiliṭṭhābhānaṁ → saṁkiliṭṭhābhānaṁ (my, ms2005, pts) | paraṁ maraṇā saṅkiliṭṭhābhānaṁ → parammaraṇā saṁkiliṭṭhābhānaṁ (bjt) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (th) | paraṁ → param (pts)When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the gods of corrupted luminosity.
Idha pana, gahapati, ekacco ‘parisuddhābhā’ti pharitvā adhimuccitvā viharati.
parisuddhābhāti → parisuddhābhāni (sya-all) | pana → (pts) | parisuddhābhāti → parisuddhābhā ti (pts)Next, take someone who meditates focused on pervading ‘pure radiance’.
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā parisuddhābhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjati.
sahabyataṁ upapajjati → sahavyataṁ uppajjati (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the gods of pure luminosity.
Imā kho, gahapati, catasso bhavūpapattiyo.
bhavūpapattiyo → bhavūppattiyo (pts)These are the four kinds of rebirth in a future life.
Hoti kho so, gahapati, samayo, yā tā devatā ekajjhaṁ sannipatanti, tāsaṁ ekajjhaṁ sannipatitānaṁ vaṇṇanānattañhi kho paññāyati no ca ābhānānattaṁ.
vaṇṇanānattañhi → vaṇṇanānattaṁ hi (bjt, th, pts)There comes a time, householder, when the deities gather together as one. When they do so, a difference in their color is evident, but not in their luminosity.
Seyyathāpi, gahapati, puriso sambahulāni telappadīpāni ekaṁ gharaṁ paveseyya.
telappadīpāni → Si telapadīpāni. (pts note)It’s like when a person brings several oil lamps into one house.
Tesaṁ ekaṁ gharaṁ pavesitānaṁ accinānattañhi kho paññāyetha, no ca ābhānānattaṁ;
ekaṁ → (pts) | pavesitānaṁ accinānattañhi → pavesesitānaṁ accinānattaṁ hi (pts) | tesaṁ → Si adds ekaṁ. (pts note)You can detect a difference in their flames, but not in their radiance.
evameva kho, gahapati, hoti kho so samayo, yā tā devatā ekajjhaṁ sannipatanti tāsaṁ ekajjhaṁ sannipatitānaṁ vaṇṇanānattañhi kho paññāyati, no ca ābhānānattaṁ.
kho → (pts) | hoti → Si adds kho. (pts note) | vaṇṇanānattañhi → vaṇṇanānattaṁ hi (bjt, th, pts) | evameva → evam eva (pts) | tāsaṁ → tāsam (pts)In the same way, when the deities gather together as one, a difference in their color is evident, but not in their luminosity.
Hoti kho so, gahapati, samayo, yā tā devatā tato vipakkamanti, tāsaṁ tato vipakkamantīnaṁ vaṇṇanānattañceva paññāyati ābhānānattañca.
vipakkamantīnaṁ → Sky v--ānaṁ. (pts note) | vaṇṇanānattañceva → vaṇṇanānattaṁ ceva (bjt) | vaṇṇanānattañceva → vaṇṇanānattaṁ eva (pts) | ābhānānattañca → ābhānānattañ ca (pts)There comes a time when those deities go their separate ways. When they do so, a difference both in their color and also in their luminosity is evident.
Seyyathāpi, gahapati, puriso tāni sambahulāni telappadīpāni tamhā gharā nīhareyya.It’s like when a person takes those several oil lamps out of that house.
Tesaṁ tato nīhatānaṁ accinānattañceva paññāyetha ābhānānattañca;
nīhatānaṁ → nīharantānaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | nīhatānaṁ accinānattañceva → nīharantānaṁ accinānattaṁ ceva (bj) | nīhatānaṁ → nīharantānaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | nīhatānaṁ accinānattañceva → nīharantānaṁ accinānattañ eva (pts) | ābhānānattañca → ābhānānattañ ca (pts)You can detect a difference both in their flames and also in their radiance.
evameva kho, gahapati, hoti kho so samayo, yā tā devatā tato vipakkamanti, tāsaṁ tato vipakkamantīnaṁ vaṇṇanānattañceva paññāyati ābhānānattañca.
kho → (pts) | vaṇṇanānattañceva → vaṇṇanānattaṁ ceva (bjt) | evameva → evam eva (pts) | vaṇṇanānattañceva → vaṇṇanānattañ eva (pts) | ābhānānattañca → ābhānānattañ ca (pts)In the same way, when the deities go their separate ways, a difference both in their color and also in their luminosity is evident.
Na kho, gahapati, tāsaṁ devatānaṁ evaṁ hoti:
tā → yā (mr)It’s not that those deities think,
‘idaṁ amhākaṁ niccanti vā dhuvanti vā sassatanti vā’, api ca yattha yattheva tā devatā abhinivisanti tattha tattheva tā devatā abhiramanti.
abhinivisanti → adhivasanti (bj) | idaṁ amhākaṁ → idamhākaṁ (sya-all) | tā → yā (sya-all) | adhivasanti → abhinivisanti (bj: sīmu, PTS) | tā → yā (cck: ka.) | tā → Si yā; Sky omit (Sy omits also the following tā). (pts note) | abhinivisanti → So Sky Si; Bu (?) adhivasanti. (pts note) | api ca → apica (th) | niccanti → niccan ti (pts) | dhuvanti → dhuvan ti (pts) | sassatanti → sassatan ti (pts) | yattheva → yatth eva (pts) | tattheva → tatth eva (pts)‘What we have is permanent, lasting, and eternal.’ Rather, wherever those deities cling, that’s where they take pleasure.
Seyyathāpi, gahapati, makkhikānaṁ kājena vā piṭakena vā harīyamānānaṁ na evaṁ hoti:
harīyamānānaṁ → hariyamānānaṁ (sya-all) | kājena → So Si Bu (kacenāti pi pāṭho); Sky kācena. (pts note)It’s like when flies are being carried along on a carrying-pole or basket. It’s not that they think,
‘idaṁ amhākaṁ niccanti vā dhuvanti vā sassatanti vā’, api ca yattha yattheva tā makkhikā abhinivisanti tattha tattheva tā makkhikā abhiramanti;
idaṁ amhākaṁ → idamhākaṁ (sya-all) | tā → yā (cck: ka.) | amhākaṁ → Si here as elsewhere read idamhākaṁ. (pts note) | api ca → apica (th) | niccanti → niccan ti (pts) | dhuvanti → dhuvan ti (pts) | sassatanti → sassatan ti (pts) | yattheva → yatth eva (pts) | tattheva → tatth eva (pts)‘What we have is permanent, lasting, and eternal.’ Rather, wherever those flies cling, that’s where they take pleasure.
evameva kho, gahapati, tāsaṁ devatānaṁ na evaṁ hoti:
evameva → evam eva (pts)In the same way, it’s not that those deities think,
‘idaṁ amhākaṁ niccanti vā dhuvanti vā sassatanti vā’, api ca yattha yattheva tā devatā abhinivisanti tattha tattheva tā devatā abhiramantī”ti.
abhinivisanti → adhivasanti (bj) | idaṁ amhākaṁ → idamhākaṁ (sya-all) | tā → (sya-all) | api ca → apica (th) | niccanti → niccan ti (pts) | dhuvanti → dhuvan ti (pts) | sassatanti → sassatan ti (pts) | yattheva → yatth eva (pts) | tattheva → tatth eva (pts)‘What we have is permanent, lasting, and eternal.’ Rather, wherever those deities cling, that’s where they take pleasure.”
Evaṁ vutte, āyasmā sabhiyo kaccāno āyasmantaṁ anuruddhaṁ etadavoca:
sabhiyo kaccāno → abhiyo kaccāno (sya-all, pts1ed) | sabhiyo → abhiyo (sya-all, pts) | āyasmantaṁ → āyasmantānaṁ (pts) | kaccāno → kaccāyano (cck: sī.) | Abhiyo → So Si; Sky Sabhiyo. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)When he had spoken, Venerable Sabhiya Kaccāna said to Venerable Anuruddha:
“sādhu, bhante anuruddha.“Good, Honorable Anuruddha!
Atthi ca me ettha uttariṁ paṭipucchitabbaṁ.
paṭipucchitabbaṁ → So Si and Sky infra; Sky here parip. (pts note)I have a further question about this.
Yā tā, bhante, devatā ābhā sabbā tā parittābhā udāhu santettha ekaccā devatā appamāṇābhā”ti?
santettha ekaccā → santetthekaccā (sya-all) | santettha → sant ettha (pts) | appamāṇābhāti → appamāṇābhā ti (pts)Do all the radiant deities have limited luminosity, or do some there have limitless luminosity?”
“Tadaṅgena kho, āvuso kaccāna, santettha ekaccā devatā parittābhā, santi panettha ekaccā devatā appamāṇābhā”ti.
santettha → santi pana ettha (bj) | panettha ekaccā → panetthekaccā (bj, sya-all) | santettha ekaccā → santetthekaccā (sya-all) | ettha → santettha (bj: machasaṁ) | sant → Sky santi pan. (pts note) | santettha → sant ettha (pts) | panettha → pan etth (pts) | appamāṇābhāti → appamāṇābhā ti (pts)“In that respect, Reverend Kaccāna, some deities there have limited luminosity, while some have limitless luminosity.”
“Ko nu kho, bhante anuruddha, hetu ko paccayo yena tāsaṁ devatānaṁ ekaṁ devanikāyaṁ upapannānaṁ santettha ekaccā devatā parittābhā, santi panettha ekaccā devatā appamāṇābhā”ti?
santettha ekaccā → santetthekaccā (bj, sya-all) | panettha ekaccā → panetthekaccā (bj, sya-all) | santettha → sant etth (pts) | panettha → pan etth (pts) | appamāṇābhāti → appamāṇābhā ti (pts)“What is the cause, Honorable Anuruddha, what is the reason why, when those deities have been reborn in a single order of gods, some deities there have limited luminosity, while some have limitless luminosity?”
“Tena hāvuso kaccāna, taṁyevettha paṭipucchissāmi. Yathā te khameyya tathā naṁ byākareyyāsi.
hāvuso → āvuso (pts) | Tena → Si tena h'. (pts note) | byākareyyāsi → vyākareyyāsi (bjt, pts) | tena hāvuso → tenahāvuso (th) | taṁyevettha → taññevettha (th) | taṁyevettha → taṁ yev ettha (pts)“Well then, Reverend Kaccāna, I’ll ask you about this in return, and you can answer as you like.
Taṁ kiṁ maññasi, āvuso kaccāna,
kiṁ maññasi → kim maññasī (pts) | kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt)What do you think, Reverend Kaccāna?
yvāyaṁ bhikkhu yāvatā ekaṁ rukkhamūlaṁ ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati, yo cāyaṁ bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā rukkhamūlāni ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
cāyaṁ → yopāyaṁ (mr) | yocāyaṁ → yopāyaṁ (cck: ka.) | ekaṁ → ekam (pts) | mahaggatanti → mahaggatan ti (pts)Which of these two kinds of mental development is more expansive: when a mendicant meditates focused on pervading as expansive the extent of a single tree root, or two or three tree roots?”
imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ katamā cittabhāvanā mahaggatatarā”ti?
mahaggatatarāti → mahaggatatarā ti (pts)
“Yvāyaṁ, bhante, bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā rukkhamūlāni ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
mahaggatanti → mahaggatan ti (pts)“When a mendicant meditates on two or three tree roots.”
ayaṁ imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ mahaggatatarā”ti.
mahaggatatarāti → mahaggatatarā ti (pts)
“Taṁ kiṁ maññasi, āvuso kaccāna,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)“What do you think, Reverend Kaccāna?
yvāyaṁ bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā rukkhamūlāni ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati, yo cāyaṁ bhikkhu yāvatā ekaṁ gāmakkhettaṁ ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
yo cāyaṁ → yocāyaṁ (my) | mahaggatanti → mahaggatan ti (pts)Which of these two kinds of mental development is more expansive: when a mendicant meditates focused on pervading as expansive the extent of two or three tree roots, or a single village district …
imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ katamā cittabhāvanā mahaggatatarā”ti?
mahaggatatarāti → mahaggatatarā ti (pts)
“Yvāyaṁ, bhante, bhikkhu yāvatā ekaṁ gāmakkhettaṁ ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
mahaggatanti → mahaggatan ti (pts)
ayaṁ imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ mahaggatatarā”ti.
mahaggatatarāti → mahaggatatarā ti (pts)
“Taṁ kiṁ maññasi, āvuso kaccāna, yvāyaṁ bhikkhu yāvatā ekaṁ gāmakkhettaṁ ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati, yo cāyaṁ bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā gāmakkhettāni ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
yo cāyaṁ → yocāyaṁ (my) | kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts) | yvāyaṁ → yvāyam (pts) | mahaggatanti → mahaggatan ti (pts)two or three village districts …
imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ katamā cittabhāvanā mahaggatatarā”ti?
mahaggatatarāti → mahaggatatarā ti (pts)
“Yvāyaṁ, bhante, bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā gāmakkhettāni ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
mahaggatanti → mahaggatan ti (pts)
ayaṁ imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ mahaggatatarā”ti.
mahaggatatarāti → mahaggatatarā ti (pts)
“Taṁ kiṁ maññasi, āvuso kaccāna, yvāyaṁ bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā gāmakkhettāni ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati, yo cāyaṁ bhikkhu yāvatā ekaṁ mahārajjaṁ ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
yo cāyaṁ → yocāyaṁ (my) | kiṁ → kim (pts) | mahaggatanti → mahaggatan ti (pts)a single kingdom …
imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ katamā cittabhāvanā mahaggatatarā”ti?
mahaggatatarāti → mahaggatatarā ti (pts)
“Yvāyaṁ, bhante, bhikkhu yāvatā ekaṁ mahārajjaṁ ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
mahaggatanti → mahaggatan ti (pts)
ayaṁ imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ mahaggatatarā”ti.
mahaggatatarāti → mahaggatatarā ti (pts)
“Taṁ kiṁ maññasi, āvuso kaccāna, yvāyaṁ bhikkhu yāvatā ekaṁ mahārajjaṁ ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati, yo cāyaṁ bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā mahārajjāni ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
yo cāyaṁ → yocāyaṁ (my) | kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts) | mahaggatanti → mahaggatan ti (pts)two or three kingdoms …
imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ katamā cittabhāvanā mahaggatatarā”ti?
mahaggatatarāti → mahaggatatarā ti (pts)
“Yvāyaṁ, bhante, bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā mahārajjāni ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
+ → bhikkhu (pts) | mahaggatanti → mahaggatan ti (pts)
ayaṁ imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ mahaggatatarā”ti.
mahaggatatarāti → mahaggatatarā ti (pts)
“Taṁ kiṁ maññasi, āvuso kaccāna, yvāyaṁ bhikkhu yāvatā dve vā tīṇi vā mahārajjāni ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati, yo cāyaṁ bhikkhu yāvatā samuddapariyantaṁ pathaviṁ ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all) | pathaviṁ mahaggatanti → paṭhaviṁ mahaggatan ti (pts) | yo cāyaṁ → yocāyaṁ (my) | kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts)this land surrounded by ocean?”
imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ katamā cittabhāvanā mahaggatatarā”ti?
mahaggatatarāti → mahaggatatarā ti (pts)
“Yvāyaṁ, bhante, bhikkhu yāvatā samuddapariyantaṁ pathaviṁ ‘mahaggatan’ti pharitvā adhimuccitvā viharati—
pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all) | pathaviṁ mahaggatanti → paṭhaviṁ mahaggatan ti (pts)“When a mendicant meditates on this land surrounded by ocean.”
ayaṁ imāsaṁ ubhinnaṁ cittabhāvanānaṁ mahaggatatarā”ti?
mahaggatatarāti → mahaggatatarā ti (pts)
“Ayaṁ kho, āvuso kaccāna, hetu ayaṁ paccayo, yena tāsaṁ devatānaṁ ekaṁ devanikāyaṁ upapannānaṁ santettha ekaccā devatā parittābhā, santi panettha ekaccā devatā appamāṇābhā”ti.
santettha ekaccā → santetthekaccā (bj, sya-all) | panettha ekaccā → panetthekaccā (bj, sya-all) | santettha → sant etth (pts) | panettha → pan etth (pts) | appamāṇābhāti → appamāṇābhā ti (pts)“This is the cause, Reverend Kaccāna, this is the reason why, when those deities have been reborn in a single order of gods, some deities there have limited luminosity, while some have limitless luminosity.”
“Sādhu, bhante anuruddha.“Good, Honorable Anuruddha!
Atthi ca me ettha uttariṁ paṭipucchitabbaṁ.
paṭipucchitabbaṁ → Sky Si here paṭip-. (pts note)I have a further question about this.
Yāvatā, bhante, devatā ābhā sabbā tā saṅkiliṭṭhābhā udāhu santettha ekaccā devatā parisuddhābhā”ti?
Yāvatā → yā tā (mr) | santettha ekaccā → santetthekaccā (bj, sya-all) | Yāvatā → yā tā (cck: ka.) | saṁkiliṭṭhābhā → So Si; Sky saṁkiliṭṭhā here, but not infra. (pts note) | santettha → sant etth (pts) | parisuddhābhāti → parisuddhābhā ti (pts)Do all the radiant deities have corrupted radiance, or do some there have pure radiance?”
“Tadaṅgena kho, āvuso kaccāna, santettha ekaccā devatā saṅkiliṭṭhābhā, santi panettha ekaccā devatā parisuddhābhā”ti.
santettha ekaccā → santetthekaccā (bj, sya-all) | santi panettha ekaccā → panetthekaccā (bj) | panettha ekaccā → panetthekaccā (sya-all) | saṅkiliṭṭhābhā → saṁkiliṭṭhābhā (my, ms2005, pts) | saṅkiliṭṭhābhā santi panettha ekaccā → saṁkiliṭṭhābhā panetthekaccā (bjt) | santettha → sant etth (pts) | panettha → pan etth (pts) | parisuddhābhāti → parisuddhābhā ti (pts)“In that respect, Reverend Kaccāna, some deities there have corrupted radiance, while some have pure radiance.”
“Ko nu kho, bhante, anuruddha, hetu ko paccayo, yena tāsaṁ devatānaṁ ekaṁ devanikāyaṁ upapannānaṁ santettha ekaccā devatā saṅkiliṭṭhābhā, santi panettha ekaccā devatā parisuddhābhā”ti?
santettha ekaccā → santetthekaccā (bj, sya-all) | panettha ekaccā → panetthekaccā (bj, sya-all) | saṅkiliṭṭhābhā → saṁkiliṭṭhābhā (my, bjt, ms2005, pts) | santettha → sant etth (pts) | panettha → pan etth (pts) | parisuddhābhāti → parisuddhābhā ti (pts)“What is the cause, Honorable Anuruddha, what is the reason why, when those deities have been reborn in a single order of gods, some deities there have corrupted radiance, while some have pure radiance?”
“Tena hāvuso kaccāna, upamaṁ te karissāmi.
hāvuso → āvuso (pts) | tena hāvuso → tenahāvuso (th) | upamaṁ te → upamante (th) | upamaṁ → upaman (pts)“Well then, Reverend Kaccāna, I shall give you a simile.
Upamāyapidhekacce viññū purisā bhāsitassa atthaṁ ājānanti.
purisā → puriso (pts) | ājānanti → ājānāti (pts) | Upamāyapidhekacce → upamāyamidhekacce (cck: ka.) | ekacco → Si puts the following in the plural. (pts note) | upamāyapidhekacce → upamāya p idh ekacco (pts)For by means of a simile some sensible people understand the meaning of what is said.
Seyyathāpi, āvuso kaccāna, telappadīpassa jhāyato telampi aparisuddhaṁ vaṭṭipi aparisuddhā.
aparisuddham → Sky omit this word. (pts note) | vaṭṭi → Sk vaddhī; Sy vaddha. (pts note) | telampi aparisuddhaṁ vaṭṭipi → telam pi aparisuddham vaṭṭi pi (pts)Suppose an oil lamp was burning with impure oil and impure wick.
So telassapi aparisuddhattā vaṭṭiyāpi aparisuddhattā andhandhaṁ viya jhāyati;
telassapi → telassa pi (pts) | vaṭṭiyāpi → vaṭṭiyā pi (pts)Because of the impurity of the oil and the wick it burns dimly, as it were.
evameva kho, āvuso kaccāna, idhekacco bhikkhu ‘saṅkiliṭṭhābhā’ti pharitvā adhimuccitvā viharati,
saṅkiliṭṭhābhāti → saṅkiliṭṭhābhāni (sya-all); saṁkiliṭṭhābham (pts) | saṁkiliṭṭhābham → So Si; Sky s--bhā. (pts note) | saṅkiliṭṭhābhāti → saṁkiliṭṭhābhāti (my, bjt, ms2005) | evameva → evam eva (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)In the same way, take some mendicant who meditates focused on pervading ‘corrupted radiance’.
tassa kāyaduṭṭhullampi na suppaṭippassaddhaṁ hoti, thinamiddhampi na susamūhataṁ hoti, uddhaccakukkuccampi na suppaṭivinītaṁ hoti.
thinamiddhampi → thīnamiddhampi (sya-all, pts) | suppaṭippassaddhaṁ → supaṭippassaddhaṁ (th) | suppaṭivinītaṁ → supaṭivinītaṁ (th) | kāyaduṭṭhullampi → kāyaduṭṭhullam pi (pts) | suppaṭippassaddhaṁ → suppaṭippasaddhaṁ (pts) | thinamiddhampi → thīnamiddham pi (pts) | uddhaccakukkuccampi → uddhaccakukkuccam pi (pts)Their physical discomfort is not completely settled, their dullness and drowsiness is not completely eradicated, and their restlessness and remorse are not completely eliminated.
So kāyaduṭṭhullassapi na suppaṭippassaddhattā thinamiddhassapi na susamūhatattā uddhaccakukkuccassapi na suppaṭivinītattā andhandhaṁ viya jhāyati.
suppaṭippassaddhattā thinamiddhassapi → supaṭippassaddhattā thīnamiddhassapi (sya-all) | thinamiddhassapi → thīnamiddhassa pi (pts) | suppaṭivinītattā → supaṭivinītattā (th) | kāyaduṭṭhullassapi → kāyaduṭṭhullassa pi (pts) | uddhaccakukkuccassapi → uddhaccakukkuccassa pi (pts)Because of this they practice absorption dimly, as it were.
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā saṅkiliṭṭhābhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjati.
devānaṁ → (sya-all) | sahabyataṁ upapajjati → sahavyataṁ uppajjati (pts) | saṅkiliṭṭhābhānaṁ → saṁkiliṭṭhābhānaṁ (my, ms2005, pts) | paraṁ maraṇā saṅkiliṭṭhābhānaṁ → parammaraṇā saṁkiliṭṭhābhānaṁ (bjt) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (th) | paraṁ → param (pts)When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the gods of corrupted luminosity.
Seyyathāpi, āvuso kaccāna, telappadīpassa jhāyato telampi parisuddhaṁ vaṭṭipi parisuddhā.
telampi → telam pi (pts) | vaṭṭipi → vaṭṭi pi (pts)Suppose an oil lamp was burning with pure oil and pure wick.
So telassapi parisuddhattā vaṭṭiyāpi parisuddhattā na andhandhaṁ viya jhāyati;
telassapi → telassa pi (pts) | vaṭṭiyāpi → vaṭṭiyā pi (pts)Because of the purity of the oil and the wick it doesn’t burn dimly, as it were.
evameva kho, āvuso kaccāna, idhekacco bhikkhu ‘parisuddhābhā’ti pharitvā adhimuccitvā viharati.
parisuddhābhāti → parisuddhābhāni (sya-all, pts) | parisuddhābhāni → So Si; Sky parisuddhā bhikkhu parisuddhābhā ti. (pts note) | evameva → evam eva (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)In the same way, take some mendicant who meditates focused on pervading ‘pure radiance’.
Tassa kāyaduṭṭhullampi suppaṭippassaddhaṁ hoti, thinamiddhampi susamūhataṁ hoti, uddhaccakukkuccampi suppaṭivinītaṁ hoti.
thinamiddhampi → thīnamiddhampi (sya-all, pts) | suppaṭippassaddhaṁ → supaṭippassaddhaṁ (th) | suppaṭivinītaṁ → supaṭivinītaṁ (th) | kāyaduṭṭhullampi → kāyaduṭṭhullam pi (pts) | thinamiddhampi → thīnamiddham pi (pts) | uddhaccakukkuccampi → uddhaccakukkuccam pi (pts)Their physical discomfort is completely settled, their dullness and drowsiness is completely eradicated, and their restlessness and remorse is completely eliminated.
So kāyaduṭṭhullassapi suppaṭippassaddhattā thinamiddhassapi susamūhatattā uddhaccakukkuccassapi suppaṭivinītattā na andhandhaṁ viya jhāyati.
suppaṭippassaddhattā thinamiddhassapi → supaṭippassaddhattā thīnamiddhassapi (sya-all) | thinamiddhassapi → thīnamiddhassa pi (pts) | suppaṭivinītattā → supaṭivinītattā (th) | kāyaduṭṭhullassapi → kāyaduṭṭhullassa pi (pts) | uddhaccakukkuccassapi → uddhaccakukkuccassa pi (pts)Because of this they don’t practice absorption dimly, as it were.
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā parisuddhābhānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjati.
devānaṁ → (sya-all) | sahabyataṁ upapajjati → sahavyataṁ uppajjati (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)When their body breaks up, after death, they’re reborn in the company of the gods of pure luminosity.
Ayaṁ kho, āvuso kaccāna, hetu ayaṁ paccayo yena tāsaṁ devatānaṁ ekaṁ devanikāyaṁ upapannānaṁ santettha ekaccā devatā saṅkiliṭṭhābhā, santi panettha ekaccā devatā parisuddhābhā”ti.
santettha ekaccā → santetthekaccā (bj, sya-all) | panettha ekaccā → panetthekaccā (bj) | santi panettha ekaccā → santetthekaccā (sya-all) | saṅkiliṭṭhābhā → saṁkiliṭṭhābhā (my, bjt, ms2005, pts) | santettha → sant etth (pts) | panettha → pan etth (pts) | parisuddhābhāti → parisuddhābhā ti (pts)This is the cause, Reverend Kaccāna, this is the reason why, when those deities have been reborn in a single order of gods, some deities there have corrupted radiance, while some have pure radiance.”
Evaṁ vutte, āyasmā sabhiyo kaccāno āyasmantaṁ anuruddhaṁ etadavoca:
sabhiyo → abhiyo (sya-all, pts) | etadavoca → etad avoca (pts)When he had spoken, Venerable Sabhiya Kaccāna said to Venerable Anuruddha,
“sādhu, bhante anuruddha.“Good, Honorable Anuruddha!
Na, bhante, āyasmā anuruddho evamāha:
evamāha → evam āha (pts)Venerable Anuruddha, you don’t say,
‘evaṁ me sutan’ti vā ‘evaṁ arahati bhavitun’ti vā;
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts) | sutanti → sutan ti (pts) | bhavitunti → bhavitun ti (pts)‘So I have heard’ or ‘It ought to be like this.’
atha ca pana, bhante, āyasmā anuruddho ‘evampi tā devatā, itipi tā devatā’tveva bhāsati.
itipi tā devatātveva → iti pi devatā tveva (pts) | pi → Si adds tā. (pts note) | tveva → Si tve. (pts note) | evampi → evam pi (pts)Rather, you say: ‘These deities are like this, those deities are like that.’
Tassa mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti:Sir, it occurs to me,
‘addhā āyasmatā anuruddhena tāhi devatāhi saddhiṁ sannivutthapubbañceva sallapitapubbañca sākacchā ca samāpajjitapubbā’”ti.
addhā āyasmatā → addhāyasmatā (bj) | sannivutthapubbañceva sallapitapubbañca → sannivutthapubban eva sallapitapubbañ ca (pts) | samāpajjitapubbāti → samāpajjitapubbā ti (pts)‘Clearly, Venerable Anuruddha has previously lived together with those deities, conversed, and engaged in discussion.’”
“Addhā kho ayaṁ, āvuso kaccāna, āsajja upanīya vācā bhāsitā,
kho → kho te (pts) | te → Si omits te. (pts note) | upanīya vācā → upanīyavācā (th, pts)“Your words are clearly invasive and intrusive, Reverend Kaccāna.
api ca te ahaṁ byākarissāmi:
byākarissāmi → vyākarissāmi (bjt, pts) | api ca → apica (th)Nevertheless, I will answer you.
‘dīgharattaṁ kho me, āvuso kaccāna, tāhi devatāhi saddhiṁ sannivutthapubbañceva sallapitapubbañca sākacchā ca samāpajjitapubbā’”ti.
sannivutthapubbañceva → sannivutthapubbañca (sya-all) | kho → vo (pts) | sannivutthapubbañceva sallapitapubbañca → sannivutthapubbañ eva sallapitapubbañ ca (pts) | samāpajjitapubbāti → samāpajjitapubbā ti (pts)For a long time I have previously lived together with those deities, conversed, and engaged in discussion.”
Evaṁ vutte, āyasmā sabhiyo kaccāno pañcakaṅgaṁ thapatiṁ etadavoca:
sabhiyo → abhiyo (sya-all, pts) | etadavoca → etad avoca (pts)When he had spoken, Venerable Sabhiya Kaccāna said to Pañcakaṅga the chamberlain,
“lābhā te, gahapati, suladdhaṁ te, gahapati,
suladdhaṁ → suladdhan (pts)“You’re fortunate, householder, so very fortunate,
yaṁ tvañceva taṁ kaṅkhādhammaṁ pahāsi, mayañcimaṁ dhammapariyāyaṁ alatthamhā savanāyā”ti.
mayañcimaṁ → yampimaṁ (sya-all, km, pts1ed) | pahāsi → pajahasi (mr) | kaṅkhādhammaṁ → saṅkhādhammaṁ (bj) | pahāsi → pajahasi (cck: ka.) | mayañcimaṁ → yampimaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | tvañceva → tvaṁ ceva (bjt) | savanāyāti → savaṇāyāti (bjt) | tvañceva → tvañ eva (pts) | mayañcimaṁ → yam p imaṁ (pts)to have given up your state of uncertainty, and to have got the chance to listen to this exposition of the teaching.”
Anuruddhasuttaṁ niṭṭhitaṁ sattamaṁ.
anuruddhasuttaṁ niṭṭhitaṁ → anuruddha suttaṁ (bjt)