Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Majjhima Nikāya 132Middle Discourses 132

ĀnandabhaddekarattasuttaĀnanda and One Fine Night

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
So I have heard.
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.

Tena kho pana samayena āyasmā ānando upaṭṭhānasālāyaṁ bhikkhūnaṁ dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṁseti, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca bhāsati.
samuttejeti → samuttejesi (pts) | bhikkhū → bhikkhūnaṁ (bj: sīmu) | bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca → bhaddekaratassa uddesañ ca vibhaṅgañ ca (pts)
Now at that time Venerable Ānanda was educating, encouraging, firing up, and inspiring the mendicants in the assembly hall with a Dhamma talk on the topic of the summary recital and the analysis of the one who has one fine night.

Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yenupaṭṭhānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
paṭisallānā → patisallānā (bj) | yenupaṭṭhānasālā → yena upaṭṭhānasālā (bj) | sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayaṁ (sya-all, pts) | yenupaṭṭhānasālā tenupasaṅkami → yena upaṭṭhānasālā ten upasaṁkami (pts) | yenupaṭṭhānasālā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → yena upaṭṭhānasālā ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)
Then in the late afternoon, the Buddha came out of retreat, went to the assembly hall, where he sat down on the seat spread out,
Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi:and addressed the mendicants: “ko nu kho, bhikkhave, upaṭṭhānasālāyaṁ bhikkhūnaṁ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca abhāsī”ti?
bhikkhū → bhikkhūnaṁ (bj: sīmu) | uddesañca vibhaṅgañca → uddesañ ca vibhaṅgañ ca (pts)
“Who was inspiring the mendicants with a talk on the summary recital and the analysis of the one who has one fine night?”

“Āyasmā, bhante, ānando upaṭṭhānasālāyaṁ bhikkhūnaṁ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca abhāsī”ti.
bhikkhūnaṁ → bhikkhū (bjt, th, pts) | uddesañca vibhaṅgañca → uddesañ ca vibhaṅgañ ca (pts)
“It was Venerable Ānanda, sir.”

Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:Then the Buddha said to Venerable Ānanda, “yathā kathaṁ pana tvaṁ, ānanda, bhikkhūnaṁ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca abhāsī”ti?
bhikkhūnaṁ → bhikkhū (bjt, th, pts) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th, pts) | uddesañca vibhaṅgañca → uddesañ ca vibhaṅgañ ca (pts)
“But in what way were you inspiring the mendicants with a talk on the summary recital and the analysis of the one who has one fine night?”

“Evaṁ kho ahaṁ, bhante, bhikkhūnaṁ dhammiyā kathāya sandassesiṁ samādapesiṁ samuttejesiṁ sampahaṁsesiṁ, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca abhāsiṁ—
sandassesiṁ samādapesiṁ samuttejesiṁ sampahaṁsesiṁ → sandassemi samādapemi samuttejemi sampahaṁsemi (sya-all) | bhikkhūnaṁ → bhikkhū (bjt, th, pts) | uddesañca vibhaṅgañca → uddesañ ca vibhaṅgañ ca (pts)
“I was doing so in this way, sir,” replied Ānanda.

Atītaṁ nānvāgameyya, nappaṭikaṅkhe anāgataṁ;“Don’t run back to the past, don’t anticipate the future. Yadatītaṁ pahīnaṁ taṁ, appattañca anāgataṁ.
yadatītaṁ pahīnaṁ taṁ → yadatītampahīnantaṁ (th) | yadatītaṁ pahīnaṁ → yad atītam pahīnan (pts) appattañca → appattañ ca (pts)
What’s past is left behind, the future has not arrived;

Paccuppannañca yo dhammaṁ, tattha tattha vipassati;
paccuppannañca → paccuppannañ ca (pts)
and any present phenomenon you clearly discern in every case.
Asaṁhīraṁ asaṅkuppaṁ, taṁ vidvā manubrūhaye.
asaṁhīraṁ → asaṁhiraṁ (sya-all) | asaṅkuppaṁ → asaṁkuppaṁ (my, ms2005, pts) vidvā → viddhā (sya-all) | vidvā manubrūhaye → vidvā-m-anubrūhaye (pts)
The unfaltering, the unshakable: having known that, foster it.

Ajjeva kiccamātappaṁ, ko jaññā maraṇaṁ suve;
kiccamātappaṁ → kiccaṁ ātappaṁ (bjt) | ajjeva kiccamātappaṁ → ajj eva kiccam ātappaṁ (pts)
Today’s the day to keenly work— who knows, tomorrow may bring death!
Na hi no saṅgaraṁ tena, mahāsenena maccunā.
saṅgaraṁ tena → saṅgarantena (th) | saṅgaraṁ → saṁgaran (pts)
For there is no bargain to be struck with Death and his mighty horde.

Evaṁvihāriṁ ātāpiṁ, ahorattamatanditaṁ;
evaṁvihāriṁ → evaṁ vihāriṁ (my, bjt) | evaṁvihāriṁ ātāpiṁ → evaṁvihārimātāpiṁ (th) | evaṁvihāriṁ → evaṁvihārim (pts) ahorattamatanditaṁ → ahorattam atanditaṁ (pts)
One who keenly meditates like this, tireless all night and day:
Taṁ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate muni.
bhaddekarattoti → bhaddekaratto ti (pts) muni kathañca āvuso → munīti kathañcāvuso (bj, sya-all) | muni → munīti kathañ (pts)
that’s who has one fine night— so declares the peaceful sage.

‘Kathañca, āvuso, atītaṁ anvāgameti?
kathañca āvuso → kathañcāvuso (bjt, th)
And how do you run back to the past? …
Evaṁrūpo ahosiṁ atītamaddhānanti tattha nandiṁ samanvāneti, evaṁvedano ahosiṁ atītamaddhānanti tattha nandiṁ samanvāneti, evaṁsañño ahosiṁ atītamaddhānanti tattha nandiṁ samanvāneti, evaṁsaṅkhāro ahosiṁ atītamaddhānanti tattha nandiṁ samanvāneti, evaṁviññāṇo ahosiṁ atītamaddhānanti tattha nandiṁ samanvāneti—
evaṁrūpo → evarūpo (pts)
evaṁ kho, āvuso, atītaṁ anvāgameti.

Kathañca, āvuso, atītaṁ nānvāgameti?
kathañca āvuso → kathañcāvuso (bj, sya-all)
And how do you not run back to the past? …
Evaṁrūpo ahosiṁ atītamaddhānanti tattha nandiṁ na samanvāneti, evaṁvedano ahosiṁ atītamaddhānanti tattha nandiṁ na samanvāneti, evaṁsañño ahosiṁ atītamaddhānanti tattha nandiṁ na samanvāneti, evaṁsaṅkhāro ahosiṁ atītamaddhānanti tattha nandiṁ na samanvāneti, evaṁviññāṇo ahosiṁ atītamaddhānanti tattha nandiṁ na samanvāneti—
evaṁviññāṇo → evaṁ viññāṇo (th)
evaṁ kho, āvuso, atītaṁ nānvāgameti.

Kathañca, āvuso, anāgataṁ paṭikaṅkhati?
kathañca āvuso → kathañcāvuso (bj, sya-all)
And how do you anticipate the future? …
Evaṁrūpo siyaṁ anāgatamaddhānanti tattha nandiṁ samanvāneti, evaṁvedano siyaṁ …pe… evaṁsañño siyaṁ … evaṁsaṅkhāro siyaṁ … evaṁviññāṇo siyaṁ anāgatamaddhānanti tattha nandiṁ samanvāneti— evaṁ kho, āvuso, anāgataṁ paṭikaṅkhati.

Kathañca, āvuso, anāgataṁ nappaṭikaṅkhati?
kathañca āvuso → kathañcāvuso (bj, sya-all)
And how do you not anticipate the future? …
Evaṁrūpo siyaṁ anāgatamaddhānanti tattha nandiṁ na samanvāneti, evaṁvedano siyaṁ …pe… evaṁsañño siyaṁ …
evaṁsañño → evaṁ sañño (th)
evaṁsaṅkhāro siyaṁ … evaṁviññāṇo siyaṁ anāgatamaddhānanti tattha nandiṁ na samanvāneti— evaṁ kho, āvuso, anāgataṁ nappaṭikaṅkhati.
nappaṭikaṅkhati → na paṭikaṅkhati (bj: sīmu)

Kathañca, āvuso, paccuppannesu dhammesu saṁhīrati?
kathañca āvuso → kathañcāvuso (bj, sya-all) | saṁhīrati idha āvuso → saṁhirati idhāvuso (sya-all)
And how do you falter amid presently arisen phenomena? …
Idha, āvuso, assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto
idha āvuso → idhāvuso (bj)
rūpaṁ attato samanupassati, rūpavantaṁ vā attānaṁ, attani vā rūpaṁ, rūpasmiṁ vā attānaṁ; vedanaṁ …
vedanaṁ → vedanā (bjt)
saññaṁ … saṅkhāre … viññāṇaṁ attato samanupassati, viññāṇavantaṁ vā attānaṁ, attani vā viññāṇaṁ, viññāṇasmiṁ vā attānaṁ— evaṁ kho, āvuso, paccuppannesu dhammesu saṁhīrati.
saṁhīrati kathañca āvuso → saṁhirati kathañcāvuso (sya-all)

Kathañca, āvuso, paccuppannesu dhammesu na saṁhīrati?
kathañca āvuso → kathañcāvuso (bj) | saṁhīrati idha āvuso → saṁhirati idhāvuso (sya-all)
And how do you not falter amid presently arisen phenomena? …
Idha, āvuso, sutavā ariyasāvako ariyānaṁ dassāvī ariyadhammassa kovido ariyadhamme suvinīto sappurisānaṁ dassāvī sappurisadhammassa kovido sappurisadhamme suvinīto
idha āvuso → idhāvuso (bj) | suvinīto → vinīto (bj: PTS) | suvinīto → vinīto (bj: PTS) | Sutta → Substituting āvuso for bhikkhave throughout. (pts note)
na rūpaṁ attato samanupassati, na rūpavantaṁ vā attānaṁ, na attani vā rūpaṁ, na rūpasmiṁ vā attānaṁ;
na attani → nāttani (bj)
na vedanaṁ … na saññaṁ … na saṅkhāre … na viññāṇaṁ attato samanupassati, na viññāṇavantaṁ vā attānaṁ, na attani vā viññāṇaṁ, na viññāṇasmiṁ vā attānaṁ— evaṁ kho, āvuso, paccuppannesu dhammesu na saṁhīrati.
saṁhīrati → saṁhirati (sya-all)
That’s how you don’t falter amid presently arisen phenomena.

Atītaṁ nānvāgameyya, nappaṭikaṅkhe anāgataṁ;‘Don’t run back to the past, don’t anticipate the future. … Yadatītaṁ pahīnaṁ taṁ, appattañca anāgataṁ.
yadatītaṁ pahīnaṁ taṁ → yadatītampahīnantaṁ (th)

Paccuppannañca yo dhammaṁ, tattha tattha vipassati;
tattha tattha vipassati → as (pts)
Asaṁhīraṁ asaṅkuppaṁ, taṁ vidvā manubrūhaye.
asaṁhīraṁ → asaṁhiraṁ (sya-all) | asaṅkuppaṁ → asaṁkuppaṁ (my, ms2005) vidvā → viddhā (sya-all)

Ajjeva kiccamātappaṁ, ko jaññā maraṇaṁ suve; Na hi no saṅgaraṁ tena, mahāsenena maccunā.
saṅgaraṁ tena → saṅgarantena (th)

Evaṁvihāriṁ ātāpiṁ, ahorattamatanditaṁ;
evaṁvihāriṁ → evaṁ vihāriṁ (my) | evaṁvihāriṁ ātāpiṁ → evaṁvihārimātāpiṁ (th)
Taṁ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate munī’ti.
bhaddekarattoti → bhaddekaratto ti (pts)
that’s who has one fine night— so declares the peaceful sage.’

Evaṁ kho ahaṁ, bhante, bhikkhūnaṁ dhammiyā kathāya sandassesiṁ samādapesiṁ samuttejesiṁ sampahaṁsesiṁ, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca abhāsin”ti.
bhikkhūnaṁ → bhikkhū (bjt, th, pts) | uddesañca vibhaṅgañca abhāsinti → uddesañ ca vibhaṅgañ ca abhāsin ti (pts)
That’s how I was inspiring the mendicants with a talk on the summary recital and the analysis of the one who has one fine night.”

“Sādhu sādhu, ānanda.“Good, good, Ānanda. Sādhu kho tvaṁ, ānanda, bhikkhūnaṁ dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi, bhaddekarattassa uddesañca vibhaṅgañca abhāsi:
bhikkhūnaṁ → bhikkhū (bjt, th, pts) | uddesañca vibhaṅgañca → uddesañ ca vibhaṅgañ ca (pts)
It’s good that you were inspiring the mendicants with a talk on the summary recital and the analysis of the one who has one fine night.”

‘Atītaṁ nānvāgameyya, …pe… Taṁ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate munī’ti.
bhaddekarattoti → bhaddekaratto ti (pts)

Kathañca, ānanda, atītaṁ anvāgameti …pe…
kathañca ānanda → kathañcānanda (bj, sya-all) | kathañca → kathañ (pts)
And the Buddha repeated the verses and analysis once more.
evaṁ kho, ānanda, atītaṁ anvāgameti. Kathañca, ānanda, atītaṁ nānvāgameti …pe…
kathañca ānanda → kathañcānanda (bj, sya-all) | kathañca → kathañ (pts)
evaṁ kho, ānanda, atītaṁ nānvāgameti.
atītaṁ → atītam (pts)
Kathañca, ānanda, anāgataṁ paṭikaṅkhati …pe…
kathañca ānanda → kathañcānanda (bj, sya-all) | kathañca → kathañ (pts)
evaṁ kho, ānanda, anāgataṁ paṭikaṅkhati. Kathañca, ānanda, anāgataṁ nappaṭikaṅkhati …pe…
kathañca ānanda → kathañcānanda (bj, sya-all) | kathañca → kathañ (pts)
evaṁ kho, ānanda, anāgataṁ nappaṭikaṅkhati.
nappaṭikaṅkhati → na paṭikaṅkhati (pts)
Kathañca, ānanda, paccuppannesu dhammesu saṁhīrati …pe…
kathañca ānanda → kathañcānanda (bj, sya-all) | saṁhīrati → saṁhirati (sya-all) | kathañca → kathañ (pts)
evaṁ kho, ānanda, paccuppannesu dhammesu saṁhīrati.
saṁhīrati kathañca ānanda → saṁhirati kathañcānanda (sya-all)
Kathañca, ānanda, paccuppannesu dhammesu na saṁhīrati …pe…
kathañca ānanda → kathañcānanda (bj) | saṁhīrati → saṁhirati (sya-all) | kathañca → kathañ (pts)
evaṁ kho, ānanda, paccuppannesu dhammesu na saṁhīrati.
saṁhīrati → saṁhirati (sya-all, pts)

‘Atītaṁ nānvāgameyya, …pe… Taṁ ve bhaddekarattoti, santo ācikkhate munī’”ti.
bhaddekarattoti → bhaddekaratto ti (pts)

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
That is what the Buddha said.
Attamano āyasmā ānando bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.Satisfied, Venerable Ānanda approved what the Buddha said.

Ānandabhaddekarattasuttaṁ niṭṭhitaṁ dutiyaṁ.
ānandabhaddekarattasuttaṁ niṭṭhitaṁ → ānanda bhaddekaratta suttaṁ (bjt)

Listen in MP3: Pali · English (trans. Bhikkhu Sujato)

Principles by the Suttas · Rationale · Glossary