AmbalaṭṭhikarāhulovādasuttaThe Exhortation to Rāhula at Mango Stone
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ me → evam-me (pts)I have heard
ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.that on one occasion the Blessed One was staying near Rājagaha, in the Bamboo Forest, the Squirrels’ Sanctuary.
Tena kho pana samayena āyasmā rāhulo ambalaṭṭhikāyaṁ viharati.At that time Ven. Rāhula was staying at the Mango Stone.
Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yena ambalaṭṭhikā yenāyasmā rāhulo tenupasaṅkami.
sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayaṁ (sya-all) | paṭisallānā → paṭisallāṇā (pts) | yena → yen (pts) | yenāyasmā → yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)Then the Blessed One, emerging from his seclusion in the evening, went to where Ven. Rāhula was staying at the Mango Stone.
Addasā kho āyasmā rāhulo bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ.
dūratova → dūrato va (pts)Ven. Rāhula saw him coming from afar and, on seeing him,
Disvāna āsanaṁ paññāpesi, udakañca pādānaṁ.
paññāpesi → paññapesi (bj: sīmu8) | udakañca → udakañ-ca (pts)set out a seat & water for washing the feet.
Nisīdi bhagavā paññatte āsane.The Blessed One sat down on the seat set out and, having sat down,
Nisajja pāde pakkhālesi.washed his feet.
Āyasmāpi kho rāhulo bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
āyasmāpi → āyasmā pi (pts)Ven. Rāhula, bowing down to the Blessed One, sat to one side.
Atha kho bhagavā parittaṁ udakāvasesaṁ udakādhāne ṭhapetvā āyasmantaṁ rāhulaṁ āmantesi:Then the Blessed One, having left a little bit of the remaining water in the water dipper, said to Ven. Rāhula,
“passasi no tvaṁ, rāhula, imaṁ parittaṁ udakāvasesaṁ udakādhāne ṭhapitan”ti?
ṭhapitanti → ṭhapitanti evambhante (bj, pts)“Rāhula, do you see this little bit of remaining water left in the water dipper?”
“Evaṁ, bhante”.
bhante evaṁ parittakaṁ → parittaṁ (bj, pts) | parittaṁ → parittakaṁ (bj: machasaṁ) | + → evambhante (bjt) | evaṁ bhante → evam-bhante (pts)“Yes sir.”
“Evaṁ parittakaṁ kho, rāhula, tesaṁ sāmaññaṁ yesaṁ natthi sampajānamusāvāde lajjā”ti.
parittakaṁ → parittaṁ (sya-all) | natthi → na-tthi (pts) | lajjāti → lajjā ti (pts)“That’s how little of a contemplative there is in anyone who feels no shame at telling a deliberate lie.”
Atha kho bhagavā parittaṁ udakāvasesaṁ chaḍḍetvā āyasmantaṁ rāhulaṁ āmantesi:
+ → taṁ (th, pts)Having tossed away the little bit of remaining water, the Blessed One said to Ven. Rāhula,
“passasi no tvaṁ, rāhula, parittaṁ udakāvasesaṁ chaḍḍitan”ti?
rāhula → rāhula imaṁ (sya-all) | + → taṁ (bjt, pts) | chaḍḍitanti → chaḍḍitan-ti (pts)“Rāhula, do you see how this little bit of remaining water is tossed away?”
“Evaṁ, bhante”.
evaṁ bhante → evambhanteti (bj) | evaṁ bhante → evam-bhante (pts)“Yes, sir.”
“Evaṁ chaḍḍitaṁ kho, rāhula, tesaṁ sāmaññaṁ yesaṁ natthi sampajānamusāvāde lajjā”ti.
lajjāti → lajjā ti (pts)“Rāhula, whatever there is of a contemplative in anyone who feels no shame at telling a deliberate lie is tossed away just like that.”
Atha kho bhagavā taṁ udakādhānaṁ nikkujjitvā āyasmantaṁ rāhulaṁ āmantesi:
nikkujjitvā → nikujjitvā (pts)Having turned the water dipper upside down, the Blessed One said to Ven. Rāhula,
“passasi no tvaṁ, rāhula, imaṁ udakādhānaṁ nikkujjitan”ti?
nikkujjitanti → nikujjitanti evambhante (pts) | nikkujjitanti → nikujjitan-ti (pts)“Rāhula, do you see how this water dipper is turned upside down?”
“Evaṁ, bhante”.
bhante evaṁ nikkujjitaṁ → nikujjitaṁ (pts) | evaṁ bhante → evambhante (bjt) | evaṁ bhante → evam-bhante (pts)“Yes, sir.”
“Evaṁ nikkujjitaṁ kho, rāhula, tesaṁ sāmaññaṁ yesaṁ natthi sampajānamusāvāde lajjā”ti.
nikkujjitaṁ → nikujjitaṁ (pts) | natthi → na-tthi (pts) | lajjāti → lajjā ti (pts)“Rāhula, whatever there is of a contemplative in anyone who feels no shame at telling a deliberate lie is turned upside down just like that.”
Atha kho bhagavā taṁ udakādhānaṁ ukkujjitvā āyasmantaṁ rāhulaṁ āmantesi:Having turned the water dipper right-side up, the Blessed One said to Ven. Rāhula,
“passasi no tvaṁ, rāhula, imaṁ udakādhānaṁ rittaṁ tucchan”ti?
rittaṁ → rittaṁyeva (sya-all) | tucchanti → tucchan-ti (pts)“Rāhula, do you see how empty & hollow this water dipper is?”
“Evaṁ, bhante”.
evaṁ bhante → evambhante (bjt) | evaṁ bhante → evam-bhante (pts)“Yes, sir.”
“Evaṁ rittaṁ tucchaṁ kho, rāhula, tesaṁ sāmaññaṁ yesaṁ natthi sampajānamusāvāde lajjāti.
lajjāti seyyathāpi → lajjā seyyathā pi (pts) | natthi → na-tthi (pts)“Rāhula, whatever there is of a contemplative in anyone who feels no shame at telling a deliberate lie is empty & hollow just like that.
Seyyathāpi, rāhula, rañño nāgo īsādanto urūḷhavā abhijāto saṅgāmāvacaro saṅgāmagato purimehipi pādehi kammaṁ karoti, pacchimehipi pādehi kammaṁ karoti, purimenapi kāyena kammaṁ karoti, pacchimenapi kāyena kammaṁ karoti, sīsenapi kammaṁ karoti, kaṇṇehipi kammaṁ karoti, dantehipi kammaṁ karoti, naṅguṭṭhenapi kammaṁ karoti; rakkhateva soṇḍaṁ.
urūḷhavā → ubbūḷhavā (bj, pts1ed); uruḷhavā (sya-all) | saṅgāmāvacaro → saṅgāmāvacaro so (bj, sya-all, pts) | urūḷhavā abhijāto → uruḷhavābhijāto (sya-all); ubbūḷhavā bhijāto (pts) | ubbūḷhavā → urūḷhavā (bj: machasaṁ, syā) | so → so (bj: machasaṁ ūnaṁ.) | purimenapi → puramenapi (bj: bujamu) | urūḷhavā → ubbūḷhavā (cck: sī. pī.) | uruḷhavābhijāto → ubbūḷhavābhijāto (sya-all: sī. yu.) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | purimehipi → purimehi pi (pts) | pacchimehipi → pacchimehi pi (pts) | purimenapi → purimena pi (pts) | pacchimenapi → pacchimena pi (pts) | sīsenapi → sīsena pi (pts) | kaṇṇehipi → kaṇṇehi pi (pts) | dantehipi → dantehi pi (pts) | naṅguṭṭhenapi → naṅguṭṭhena pi (pts)“Rāhula, it’s like a royal elephant: immense, pedigreed, accustomed to battles, its tusks like chariot poles. Having gone into battle, it uses its forefeet & hindfeet, its forequarters & hindquarters, its head & ears & tusks & tail, but will simply hold back its trunk.
Tattha hatthārohassa evaṁ hoti:The elephant trainer notices that and thinks,
‘ayaṁ kho rañño nāgo īsādanto urūḷhavā abhijāto saṅgāmāvacaro saṅgāmagato purimehipi pādehi kammaṁ karoti, pacchimehipi pādehi kammaṁ karoti …pe… naṅguṭṭhenapi kammaṁ karoti; rakkhateva soṇḍaṁ.
urūḷhavā abhijāto → uruḷhavābhijāto (sya-all); ubbūḷhavā bhijāto (pts) | ubbūḷhavā → urūḷhavā (bj: machasaṁ, syā) | pe → spelled out in full (bjt, th, pts) | purimehipi → purimehi pi (pts) | pacchimehipi → pacchimehi pi (pts) | rakkhateva → rakkhat eva (pts)
Apariccattaṁ kho rañño nāgassa jīvitan’ti.
jīvitanti → jīvitan-ti (pts)‘This royal elephant has not given up its life to the king.’
Yato kho, rāhula, rañño nāgo īsādanto urūḷhavā abhijāto saṅgāmāvacaro saṅgāmagato purimehipi pādehi kammaṁ karoti, pacchimehipi pādehi kammaṁ karoti …pe… naṅguṭṭhenapi kammaṁ karoti, soṇḍāyapi kammaṁ karoti, tattha hatthārohassa evaṁ hoti:
urūḷhavā abhijāto → uruḷhavābhijāto (sya-all); ubbūḷhavā bhijāto (pts) | naṅguṭṭhenapi → naṅguṭṭhena pi (pts) | soṇḍāyapi → soṇḍāya pi (pts)But when the royal elephant…
‘ayaṁ kho rañño nāgo īsādanto urūḷhavā abhijāto saṅgāmāvacaro saṅgāmagato purimehipi pādehi kammaṁ karoti, pacchimehipi pādehi kammaṁ karoti, purimenapi kāyena kammaṁ karoti, pacchimenapi kāyena kammaṁ karoti, sīsenapi kammaṁ karoti, kaṇṇehipi kammaṁ karoti, dantehipi kammaṁ karoti, naṅguṭṭhenapi kammaṁ karoti, soṇḍāyapi kammaṁ karoti.
ayaṁ → ayañca (sya-all) | urūḷhavā abhijāto → uruḷhavābhijāto (sya-all); ubbūḷhavā bhijāto (pts) | ubbūḷhavā → urūḷhavā (bj: machasaṁ, syā)having gone into battle, uses its forefeet & hindfeet, its forequarters & hindquarters, its head & ears & tusks & tail & his trunk, the trainer notices that and thinks,
Pariccattaṁ kho rañño nāgassa jīvitaṁ.‘This royal elephant has given up its life to the king.
Natthi dāni kiñci rañño nāgassa akaraṇīyan’ti.
akaraṇīyanti → karaṇīyanti (bj) | natthi dāni → natthidāni (bjt, th) | natthi → na-tthi (pts) | akaraṇīyanti → akaraṇīyan-ti (pts)There is nothing it will not do.’
Evameva kho, rāhula, yassa kassaci sampajānamusāvāde natthi lajjā, nāhaṁ tassa kiñci pāpaṁ akaraṇīyanti vadāmi.
pāpaṁ → pāpaṁ kammaṁ (sya-all) | pāpaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj: sīmu8, syā) | yassa kassaci → yassakassaci (th) | evameva → evam-eva (pts) | natthi → na-tthi (pts) | nāhaṁ tassa → nāhan-tassa (pts) | akaraṇīyanti → akaraṇīyan-ti (pts)“In the same way, Rāhula, when anyone feels no shame in telling a deliberate lie, there is no evil, I tell you, he will not do.
Tasmātiha te, rāhula, ‘hassāpi na musā bhaṇissāmī’ti—
te → (bj) | rāhula → tasmā pana rāhula (bj: sīmu8) | hassāpi → hassā pi (pts)Thus, Rāhula, you should train yourself, ‘I will not tell a deliberate lie even in jest.’
evañhi te, rāhula, sikkhitabbaṁ.
evañhi → evaṁ hi (bjt, pts)
Taṁ kiṁ maññasi, rāhula,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ maññasi → kim-maññasi (pts)“What do you think, Rāhula?
kimatthiyo ādāso”ti?
ādāsoti → ādāso ti (pts)What is a mirror for?”
“Paccavekkhaṇattho, bhante”ti.
paccavekkhaṇattho bhanteti → paccavekkhanattho bhante ti (pts)“For reflection, sir.”
“Evameva kho, rāhula, paccavekkhitvā paccavekkhitvā kāyena kammaṁ kattabbaṁ, paccavekkhitvā paccavekkhitvā vācāya kammaṁ kattabbaṁ, paccavekkhitvā paccavekkhitvā manasā kammaṁ kattabbaṁ.
kattabbaṁ → kātabbaṁ (bj, sya-all) | kātabbaṁ → kattabbaṁ (bj: machasaṁ) | evameva → evam-eva (pts)“In the same way, Rāhula, bodily actions, verbal actions, & mental actions are to be done with repeated reflection.
Yadeva tvaṁ, rāhula, kāyena kammaṁ kattukāmo ahosi, tadeva te kāyakammaṁ paccavekkhitabbaṁ:
ahosi → hosi (pts) | ahosi → hosi (bj: sīmu8) | yadeva → yad-eva (pts) | ahosi tadeva → hosi tad-eva (pts)“Whenever you want to do a bodily action, you should reflect on it:
‘yannu kho ahaṁ idaṁ kāyena kammaṁ kattukāmo idaṁ me kāyakammaṁ attabyābādhāyapi saṁvatteyya, parabyābādhāyapi saṁvatteyya, ubhayabyābādhāyapi saṁvatteyya—
yannu → yaṁ nu (my, pts) | attabyābādhāyapi → attavyābādhāyapi (bjt) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāyapi (bjt) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāyapi (bjt) | idaṁ me → idam-me (pts) | attabyābādhāyapi → attabyābādhāya pi (pts) | parabyābādhāyapi → parabyābādhāya pi (pts) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayabyābādhāya pi (pts)‘This bodily action I want to do—would it lead to self-affliction, to the affliction of others, or to both?
akusalaṁ idaṁ kāyakammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākan’ti?
dukkhudrayaṁ → dukkhudayaṁ (mr) | dukkhudrayaṁ → dukkhundrayaṁ, dukkhudayaṁ (cck: ka.) | dukkhavipākanti → dukkhavipākan-ti (pts)Would it be an unskillful bodily action, with painful consequences, painful results?’
Sace tvaṁ, rāhula, paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi:If, on reflection, you know
‘yaṁ kho ahaṁ idaṁ kāyena kammaṁ kattukāmo idaṁ me kāyakammaṁ attabyābādhāyapi saṁvatteyya, parabyābādhāyapi saṁvatteyya, ubhayabyābādhāyapi saṁvatteyya—
idaṁ me → idamme (bjt) | attabyābādhāyapi → attavyābādhāyapi (bjt) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāyapi (bjt) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāyapi (bjt) | attabyābādhāyapi → attabyābādhāya (th) | parabyābādhāyapi → parabyābādhāya (th) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayabyābādhāya (th) | idaṁ me → idam-me (pts) | attabyābādhāyapi → attabyābādhāya pi (pts) | parabyābādhāyapi → parabyābādhāya pi (pts) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayabyābādhāya pi (pts)that it would lead to self-affliction, to the affliction of others, or to both;
akusalaṁ idaṁ kāyakammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākan’ti, evarūpaṁ te, rāhula, kāyena kammaṁ sasakkaṁ na karaṇīyaṁ.
sasakkaṁ na karaṇīyaṁ → saṁsakkaṁ na ca karaṇīyaṁ (mr) | karaṇīyaṁ → saṁsakkaṁ na ca karaṇīyaṁ (cck: ka.) | dukkhavipākanti evarūpaṁ te → dukkhavipākan-ti evarūpan-te (pts)it would be an unskillful bodily action with painful consequences, painful results, then any bodily action of that sort is absolutely unfit for you to do.
Sace pana tvaṁ, rāhula, paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi:But if on reflection you know
‘yaṁ kho ahaṁ idaṁ kāyena kammaṁ kattukāmo idaṁ me kāyakammaṁ nevattabyābādhāyapi saṁvatteyya, na parabyābādhāyapi saṁvatteyya, na ubhayabyābādhāyapi saṁvatteyya—
nevattabyābādhāyapi → nevattavyābādhāya (bj) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāya (bj) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāya (bj) | idaṁ me → idam-me (pts) | nevattabyābādhāyapi → n ev attabyābādhāya (pts) | parabyābādhāyapi → parabyābādhāya (pts) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayabyābādhāya (pts)that it would not cause affliction…
kusalaṁ idaṁ kāyakammaṁ sukhudrayaṁ sukhavipākan’ti, evarūpaṁ te, rāhula, kāyena kammaṁ karaṇīyaṁ.
sukhavipākanti evarūpaṁ te → sukhavipākan-ti evarūpan-te (pts)it would be a skillful bodily action with pleasant consequences, pleasant results, then any bodily action of that sort is fit for you to do.
Karontenapi te, rāhula, kāyena kammaṁ tadeva te kāyakammaṁ paccavekkhitabbaṁ:
karontenapi → karontena pi (pts) | tadeva → tad-eva (pts)“While you are doing a bodily action, you should reflect on it:
‘yannu kho ahaṁ idaṁ kāyena kammaṁ karomi idaṁ me kāyakammaṁ attabyābādhāyapi saṁvattati, parabyābādhāyapi saṁvattati, ubhayabyābādhāyapi saṁvattati—
yannu → yaṁ nu (my, pts) | idaṁ me → idamme (bjt) | attabyābādhāyapi → attavyābādhāyapi (bjt) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāyapi (bjt) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāyapi (bjt) | idaṁ me → idam-me (pts) | attabyābādhāyapi → attabyābādhāya pi (pts) | parabyābādhāyapi → parabyābādhāya pi (pts) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayabyābādhāya pi (pts)‘This bodily action I am doing—is it leading to self-affliction, to the affliction of others, or to both?
akusalaṁ idaṁ kāyakammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākan’ti?
dukkhavipākanti → dukkhavipākan-ti (pts)Is it an unskillful bodily action, with painful consequences, painful results?’
Sace pana tvaṁ, rāhula, paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi:
pana → (bj, sya-all, pts)If, on reflection, you know
‘yaṁ kho ahaṁ idaṁ kāyena kammaṁ karomi idaṁ me kāyakammaṁ attabyābādhāyapi saṁvattati, parabyābādhāyapi saṁvattati, ubhayabyābādhāyapi saṁvattati—
idaṁ me → idamme (bjt) | attabyābādhāyapi → attavyābādhāyapi (bjt) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāyapi (bjt) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāyapi (bjt) | idaṁ me → idam-me (pts) | attabyābādhāyapi → attabyābādhāya pi (pts) | parabyābādhāyapi → parabyābādhāya pi (pts) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayabyābādhāya pi (pts)that it is leading to self-affliction, to affliction of others, or both…
akusalaṁ idaṁ kāyakammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākan’ti, paṭisaṁhareyyāsi tvaṁ, rāhula, evarūpaṁ kāyakammaṁ.
dukkhavipākanti → dukkhavipākan-ti (pts)you should give it up.
Sace pana tvaṁ, rāhula, paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi:But if on reflection you know
‘yaṁ kho ahaṁ idaṁ kāyena kammaṁ karomi idaṁ me kāyakammaṁ nevattabyābādhāyapi saṁvattati, na parabyābādhāyapi saṁvattati, na ubhayabyābādhāyapi saṁvattati—
nevattabyābādhāyapi → nevattavyābādhāya (bj) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāya (bj) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāya (bj) | idaṁ me → idamme (bjt) | idaṁ me → idam-me (pts) | nevattabyābādhāyapi → n ev attabyābādhāya (pts) | parabyābādhāyapi → parabyābādhāya (pts) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayabyābādhāya (pts)that it is not…
kusalaṁ idaṁ kāyakammaṁ sukhudrayaṁ sukhavipākan’ti, anupadajjeyyāsi tvaṁ, rāhula, evarūpaṁ kāyakammaṁ.
sukhavipākanti → sukhavipākan-ti (pts)you may continue with it.
Katvāpi te, rāhula, kāyena kammaṁ tadeva te kāyakammaṁ paccavekkhitabbaṁ:
katvāpi → katvā pi (pts) | tadeva → tad-eva (pts)“Having done a bodily action, you should reflect on it:
‘yannu kho ahaṁ idaṁ kāyena kammaṁ akāsiṁ idaṁ me kāyakammaṁ attabyābādhāyapi saṁvattati, parabyābādhāyapi saṁvattati, ubhayabyābādhāyapi saṁvattati—
saṁvattati → saṁvatti (cck: pī.) | yannu → yaṁ nu (my, pts) | idaṁ me → idamme (bjt) | attabyābādhāyapi → attavyābādhāyapi (bjt) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāyapi (bjt) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāyapi (bjt) | idaṁ me → idam-me (pts) | attabyābādhāyapi saṁvattati parabyābādhāyapi saṁvattati ubhayabyābādhāyapi saṁvattati → attabyābādhāya pi saṁvatti parabyābādhāya pi saṁvatti ubhayabyābādhāya pi saṁvatti (pts)‘This bodily action I have done—did it lead to self-affliction, to the affliction of others, or to both?
akusalaṁ idaṁ kāyakammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākan’ti?
kāyakammaṁ → kāyena kammaṁ (sya-all) | dukkhavipākanti → dukkhavipākan-ti (pts)Was it an unskillful bodily action, with painful consequences, painful results?’
Sace kho tvaṁ, rāhula, paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi:
kho → (bj, sya-all, pts)If, on reflection, you know
‘yaṁ kho ahaṁ idaṁ kāyena kammaṁ akāsiṁ, idaṁ me kāyakammaṁ attabyābādhāyapi saṁvattati, parabyābādhāyapi saṁvattati, ubhayabyābādhāyapi saṁvattati—
kāyena kammaṁ → kāyakammaṁ (sya-all) | idaṁ me → idamme (bjt) | attabyābādhāyapi → attavyābādhāyapi (bjt) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāyapi (bjt) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāyapi (bjt) | idaṁ me → idam-me (pts) | attabyābādhāyapi saṁvattati parabyābādhāyapi saṁvattati ubhayabyābādhāyapi saṁvattati → attabyābādhāya pi saṁvatti parabyābādhāya pi saṁvatti ubhayabyābādhāya pi saṁvatti (pts)that it led to self-affliction, to the affliction of others, or to both;
akusalaṁ idaṁ kāyakammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākan’ti, evarūpaṁ te, rāhula, kāyakammaṁ satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu desetabbaṁ, vivaritabbaṁ, uttānīkātabbaṁ;
sabrahmacārīsu → sabrahmacārisu (pts) | uttānīkātabbaṁ → uttānikātabbaṁ (pts) | dukkhavipākanti evarūpaṁ te → dukkhavipākan-ti evarūpan-te (pts)it was an unskillful bodily action with painful consequences, painful results, then you should confess it, reveal it, lay it open to the Teacher or to an observant companion in the holy life.
desetvā vivaritvā uttānīkatvā āyatiṁ saṁvaraṁ āpajjitabbaṁ.
uttānīkatvā → uttānikatvā (pts)Having confessed it… you should exercise restraint in the future.
Sace pana tvaṁ, rāhula, paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi:But if on reflection you know
‘yaṁ kho ahaṁ idaṁ kāyena kammaṁ akāsiṁ idaṁ me kāyakammaṁ nevattabyābādhāyapi saṁvattati, na parabyābādhāyapi saṁvattati, na ubhayabyābādhāyapi saṁvattati—
nevattabyābādhāyapi → nevattavyābādhāya (bj) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāya (bj) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāya (bj) | parabyābādhāyapi saṁvattati → parabyābādhāya saṁvatti (pts) | ubhayabyābādhāyapi saṁvattati → ubhayabyābādhāya saṁvatti (pts) | idaṁ me → idamme (bjt) | idaṁ me → idam-me (pts) | nevattabyābādhāyapi saṁvattati → n ev attabyābādhāya saṁvatti (pts)that it did not lead to affliction…
kusalaṁ idaṁ kāyakammaṁ sukhudrayaṁ sukhavipākan’ti, teneva tvaṁ, rāhula, pītipāmojjena vihareyyāsi ahorattānusikkhī kusalesu dhammesu.
pītipāmojjena → pītipāmujjena (sya-all, pts) | sukhavipākanti teneva → sukhavipākan-ti ten eva (pts)it was a skillful bodily action with pleasant consequences, pleasant results, then you should stay mentally refreshed & joyful, training day & night in skillful qualities.
“Yadeva tvaṁ, rāhula, vācāya kammaṁ kattukāmo ahosi, tadeva te vacīkammaṁ paccavekkhitabbaṁ:
ahosi → hosi (pts) | ahosi → hosi (bj: sīmu8) | yadeva → yad-eva (pts) | ahosi tadeva → hosi tad-eva (pts)“Whenever you want to do a verbal action, you should reflect on it:
‘yannu kho ahaṁ idaṁ vācāya kammaṁ kattukāmo idaṁ me vacīkammaṁ attabyābādhāyapi saṁvatteyya, parabyābādhāyapi saṁvatteyya, ubhayabyābādhāyapi saṁvatteyya—
yannu → yaṁ nu (my, pts) | idaṁ me → idamme (bjt) | attabyābādhāyapi → attavyābādhāyapi (bjt) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāyapi (bjt) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāyapi (bjt) | idaṁ me → idam-me (pts) | attabyābādhāyapi → attabyābādhāya pi (pts) | parabyābādhāyapi → parabyābādhāya pi (pts) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayabyābādhāya pi (pts)‘This verbal action I want to do—would it lead to self-affliction, to the affliction of others, or to both?
akusalaṁ idaṁ vacīkammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākan’ti?
dukkhavipākanti → dukkhavipākan-ti (pts)Would it be an unskillful verbal action, with painful consequences, painful results?’
Sace tvaṁ, rāhula, paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi:
paccavekkhamāno → paccakekkhamāno (sya-all)If, on reflection, you know that
‘yaṁ kho ahaṁ idaṁ vācāya kammaṁ kattukāmo idaṁ me vacīkammaṁ attabyābādhāyapi saṁvatteyya, parabyābādhāyapi saṁvatteyya, ubhayabyābādhāyapi saṁvatteyya—
idaṁ me → idamme (bjt) | attabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāyapi (bjt) | idaṁ me → idam-me (pts) | attabyābādhāyapi → ubhayabyābādhāya pi (pts)it would lead to self-affliction, to the affliction of others, or to both; it would be an unskillful verbal action with painful consequences, painful results,
akusalaṁ idaṁ vacīkammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākan’ti, evarūpaṁ te, rāhula, vācāya kammaṁ sasakkaṁ na karaṇīyaṁ.
dukkhavipākanti evarūpaṁ te → dukkhavipākan-ti evarūpan-te (pts)then any verbal action of that sort is absolutely unfit for you to do.
Sace pana tvaṁ, rāhula, paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi:But if on reflection you know that
‘yaṁ kho ahaṁ idaṁ vācāya kammaṁ kattukāmo idaṁ me vacīkammaṁ nevattabyābādhāyapi saṁvatteyya, na parabyābādhāyapi saṁvatteyya—
nevattabyābādhāyapi → nevattavyābādhāya (bj) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāya saṁvatteyya na ubhayavyābādhāya (bj); ubhayabyābādhāya (pts) | saṁvatteyya → saṁvatteyya na ubhayabyābādhāyapi saṁvatteyya (sya-all) | idaṁ me → idamme (bjt) | nevattabyābādhāyapi → nevattavyābādhāya saṁvatteyya na paravyābādhāya (bjt) | idaṁ me → idam-me (pts) | nevattabyābādhāyapi saṁvatteyya → n ev attabyābādhāya (pts)it would not cause affliction…
kusalaṁ idaṁ vacīkammaṁ sukhudrayaṁ sukhavipākan’ti, evarūpaṁ te, rāhula, vācāya kammaṁ karaṇīyaṁ.
sukhavipākanti evarūpaṁ te → sukhavipākan-ti evarūpan-te (pts)it would be a skillful verbal action with pleasant consequences, pleasant results, then any verbal action of that sort is fit for you to do.
Karontenapi te, rāhula, vācāya kammaṁ tadeva te vacīkammaṁ paccavekkhitabbaṁ:
te → (cck) | karontenapi → karontena pi (pts) | tadeva → tad-eva (pts)“While you are doing a verbal action, you should reflect on it:
‘yannu kho ahaṁ idaṁ vācāya kammaṁ karomi idaṁ me vacīkammaṁ attabyābādhāyapi saṁvattati, parabyābādhāyapi saṁvattati, ubhayabyābādhāyapi saṁvattati—
yannu → yaṁ nu (my, pts) | idaṁ me → idamme (bjt) | attabyābādhāyapi → attavyābādhāyapi (bjt) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāyapi (bjt) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāyapi (bjt) | idaṁ me → idam-me (pts) | attabyābādhāyapi → attabyābādhāya pi (pts) | parabyābādhāyapi → parabyābādhāya pi (pts) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayabyābādhāya pi (pts)‘This verbal action I am doing—is it leading to self-affliction, to the affliction of others, or to both?
akusalaṁ idaṁ vacīkammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākan’ti?
dukkhavipākanti → dukkhavipākan-ti (pts)Is it an unskillful verbal action, with painful consequences, painful results?’
Sace pana tvaṁ, rāhula, paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi:
pana → (bj, sya-all, pts)If, on reflection, you know that
‘yaṁ kho ahaṁ idaṁ vācāya kammaṁ karomi idaṁ me vacīkammaṁ attabyābādhāyapi saṁvattati, parabyābādhāyapi saṁvattati, ubhayabyābādhāyapi saṁvattati—
saṁvattati → saṁvatti (bj: PTS) | idaṁ me → idamme (bjt) | attabyābādhāyapi → attavyābādhāyapi (bjt) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāyapi (bjt) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāyapi (bjt) | idaṁ me → idam-me (pts) | attabyābādhāyapi → ubhayabyābādhāya pi (pts)it is leading to self-affliction, to affliction of others, or both…
akusalaṁ idaṁ vacīkammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākan’ti, paṭisaṁhareyyāsi tvaṁ, rāhula, evarūpaṁ vacīkammaṁ.
dukkhavipākanti → dukkhavipākan-ti (pts)you should give it up.
Sace pana tvaṁ, rāhula, paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi:But if on reflection you know
‘yaṁ kho ahaṁ idaṁ vācāya kammaṁ karomi idaṁ me vacīkammaṁ nevattabyābādhāyapi saṁvattati, na parabyābādhāyapi saṁvattati, na ubhayabyābādhāyapi saṁvattati—
nevattabyābādhāyapi → nevattavyābādhāya (bj) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāya (bj) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāya (bj) | parabyābādhāyapi saṁvattati na ubhayabyābādhāyapi → ubhayabyābādhāya (pts) | idaṁ me → idamme (bjt) | idaṁ me → idam-me (pts) | nevattabyābādhāyapi saṁvattati → n ev attabyābādhāya (pts)that it is not…
kusalaṁ idaṁ vacīkammaṁ sukhudrayaṁ sukhavipākan’ti, anupadajjeyyāsi tvaṁ, rāhula, evarūpaṁ vacīkammaṁ.
sukhavipākanti → sukhavipākan-ti (pts)you may continue with it.
Katvāpi te, rāhula, vācāya kammaṁ tadeva te vacīkammaṁ paccavekkhitabbaṁ:
katvāpi → katvā pi (pts) | tadeva → tad-eva (pts)“Having done a verbal action, you should reflect on it:
‘yannu kho ahaṁ idaṁ vācāya kammaṁ akāsiṁ idaṁ me vacīkammaṁ attabyābādhāyapi saṁvattati, parabyābādhāyapi saṁvattati, ubhayabyābādhāyapi saṁvattati—
saṁvattati → saṁvatti (pts1ed) | saṁvattati → saṁvatti (bj: PTS) | saṁvattati → saṁvatti (cck: sī. pī.) | yannu → yaṁ nu (my, pts) | idaṁ me → idamme (bjt) | attabyābādhāyapi → attavyābādhāyapi (bjt) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāyapi (bjt) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāyapi (bjt) | idaṁ me → idam-me (pts) | attabyābādhāyapi saṁvattati parabyābādhāyapi saṁvattati ubhayabyābādhāyapi saṁvattati → attabyābādhāya pi saṁvatti parabyābādhāya pi saṁvatti ubhayabyābādhāya pi saṁvatti (pts)‘This verbal action I have done—did it lead to self-affliction, to the affliction of others, or to both?
akusalaṁ idaṁ vacīkammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākan’ti?
dukkhavipākanti → dukkhavipākan-ti (pts)Was it an unskillful verbal action, with painful consequences, painful results?’
Sace kho tvaṁ, rāhula, paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi:
kho → (bj, sya-all, pts)If, on reflection, you know that
‘yaṁ kho ahaṁ idaṁ vācāya kammaṁ akāsiṁ idaṁ me vacīkammaṁ attabyābādhāyapi saṁvattati, parabyābādhāyapi saṁvattati, ubhayabyābādhāyapi saṁvattati—
idaṁ me → idamme (bjt) | attabyābādhāyapi → attavyābādhāyapi (bjt) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāyapi (bjt) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāyapi (bjt) | idaṁ me → idam-me (pts) | attabyābādhāyapi saṁvattati parabyābādhāyapi saṁvattati ubhayabyābādhāyapi saṁvattati → pe-ubhayabyābādhāya pi saṁvatti (pts)it led to self-affliction, to the affliction of others, or to both;
akusalaṁ idaṁ vacīkammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākan’ti, evarūpaṁ te, rāhula, vacīkammaṁ satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu desetabbaṁ, vivaritabbaṁ, uttānīkattabbaṁ;
uttānīkattabbaṁ → uttānīkātabbaṁ (bj, sya-all); uttānikātabbaṁ (pts) | sabrahmacārīsu → sabrahmacārīsu vā (sya-all); sabrahmacārisu (pts) | dukkhavipākanti evarūpaṁ te → dukkhavipākan-ti evarūpan-te (pts)it was an unskillful verbal action with painful consequences, painful results, then you should confess it, reveal it, lay it open to the Teacher or to an observant companion in the holy life.
desetvā vivaritvā uttānīkatvā āyatiṁ saṁvaraṁ āpajjitabbaṁ.
uttānīkatvā → uttānikatvā (pts)Having confessed it… you should exercise restraint in the future.
Sace pana tvaṁ, rāhula, paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi:But if on reflection you know that
‘yaṁ kho ahaṁ idaṁ vācāya kammaṁ akāsiṁ idaṁ me vacīkammaṁ nevattabyābādhāyapi saṁvattati, na parabyābādhāyapi saṁvattati, na ubhayabyābādhāyapi saṁvattati—
nevattabyābādhāyapi → nevattavyābādhāya (bj) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāya (bj) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāya (bj) | idaṁ me → idamme (bjt) | idaṁ me → idam-me (pts) | nevattabyābādhāyapi saṁvattati → n ev attabyābādhāya (pts) | parabyābādhāyapi saṁvattati na ubhayabyābādhāyapi saṁvattati → ubhayabyābādhāya saṁvatti (pts)it did not lead to affliction…
kusalaṁ idaṁ vacīkammaṁ sukhudrayaṁ sukhavipākan’ti, teneva tvaṁ, rāhula, pītipāmojjena vihareyyāsi ahorattānusikkhī kusalesu dhammesu.
pītipāmojjena → pītipāmujjena (bj, sya-all, pts) | sukhavipākanti teneva → sukhavipākan-ti ten eva (pts)it was a skillful verbal action with pleasant consequences, pleasant results, then you should stay mentally refreshed & joyful, training day & night in skillful qualities.
Yadeva tvaṁ, rāhula, manasā kammaṁ kattukāmo ahosi, tadeva te manokammaṁ paccavekkhitabbaṁ:
ahosi → hosi (pts) | ahosi → hosi (bj: sīmu8) | yadeva → yad-eva (pts) | ahosi tadeva → hosi tad-eva (pts)“Whenever you want to do a mental action, you should reflect on it:
‘yannu kho ahaṁ idaṁ manasā kammaṁ kattukāmo idaṁ me manokammaṁ attabyābādhāyapi saṁvatteyya, parabyābādhāyapi saṁvatteyya, ubhayabyābādhāyapi saṁvatteyya—
yannu → yaṁ nu (my, pts) | idaṁ me → idamme (bjt) | attabyābādhāyapi → attavyābādhāyapi (bjt) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāyapi (bjt) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāyapi (bjt) | idaṁ me → idam-me (pts) | attabyābādhāyapi → attabyābādhāya pi (pts) | parabyābādhāyapi → parabyābādhāya pi (pts) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayabyābādhāya pi (pts)‘This mental action I want to do—would it lead to self-affliction, to the affliction of others, or to both?
akusalaṁ idaṁ manokammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākan’ti?
dukkhavipākanti → dukkhavipākan-ti (pts)Would it be an unskillful mental action, with painful consequences, painful results?’
Sace tvaṁ, rāhula, paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi:If, on reflection, you know
‘yaṁ kho ahaṁ idaṁ manasā kammaṁ kattukāmo idaṁ me manokammaṁ attabyābādhāyapi saṁvatteyya, parabyābādhāyapi saṁvatteyya, ubhayabyābādhāyapi saṁvatteyya—
idaṁ me → idamme (bjt) | attabyābādhāyapi → attavyābādhāyapi (bjt) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāyapi (bjt) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāyapi (bjt) | idaṁ me → idam-me (pts) | attabyābādhāyapi → ubhayabyābādhāya pi (pts)that it would lead to self-affliction, to the affliction of others, or to both;
akusalaṁ idaṁ manokammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākan’ti, evarūpaṁ te, rāhula, manasā kammaṁ sasakkaṁ na karaṇīyaṁ.
dukkhavipākanti evarūpaṁ te → dukkhavipākan-ti evarūpan-te (pts)it would be an unskillful mental action with painful consequences, painful results, then any mental action of that sort is absolutely unfit for you to do.
Sace pana tvaṁ, rāhula, paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi:But if on reflection you know
‘yaṁ kho ahaṁ idaṁ manasā kammaṁ kattukāmo idaṁ me manokammaṁ nevattabyābādhāyapi saṁvatteyya, na parabyābādhāyapi saṁvatteyya, na ubhayabyābādhāyapi saṁvatteyya—
kho → kho pana (bj) | nevattabyābādhāyapi → nevattavyābādhāya (bj) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāya (bj) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāya (bj) | parabyābādhāyapi saṁvatteyya na ubhayabyābādhāyapi → ubhayabyābādhāya (pts) | idaṁ me manokammaṁ nevattabyābādhāyapi saṁvatteyya → idam-me vacīkammaṁ n ev attabyābādhāya (pts)that it would not cause affliction…
kusalaṁ idaṁ manokammaṁ sukhudrayaṁ sukhavipākan’ti, evarūpaṁ te, rāhula, manasā kammaṁ karaṇīyaṁ.it would be a skillful mental action with pleasant consequences, pleasant results, then any mental action of that sort is fit for you to do.
Karontenapi te, rāhula, manasā kammaṁ tadeva te manokammaṁ paccavekkhitabbaṁ:
karontenapi → karontena pi (pts) | tadeva → tad-eva (pts)“While you are doing a mental action, you should reflect on it:
‘yannu kho ahaṁ idaṁ manasā kammaṁ karomi idaṁ me manokammaṁ attabyābādhāyapi saṁvattati, parabyābādhāyapi saṁvattati, ubhayabyābādhāyapi saṁvattati—
yannu → yaṁ nu (my, pts) | idaṁ me → idamme (bjt) | attabyābādhāyapi → attavyābādhāyapi (bjt) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāyapi (bjt) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāyapi (bjt) | idaṁ me → idam-me (pts) | attabyābādhāyapi → attabyābādhāya pi (pts) | parabyābādhāyapi → parabyābādhāya pi (pts) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayabyābādhāya pi (pts)‘This mental action I am doing—is it leading to self-affliction, to the affliction of others, or to both?
akusalaṁ idaṁ manokammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākan’ti?
dukkhavipākanti → dukkhavipākan-ti (pts)Is it an unskillful mental action, with painful consequences, painful results?’
Sace pana tvaṁ, rāhula, paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi:
pana → (bj, sya-all, pts)If, on reflection, you know
‘yaṁ kho ahaṁ idaṁ manasā kammaṁ karomi idaṁ me manokammaṁ attabyābādhāyapi saṁvattati, parabyābādhāyapi saṁvattati, ubhayabyābādhāyapi saṁvattati—
idaṁ me → idamme (bjt) | attabyābādhāyapi → attavyābādhāyapi (bjt) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāyapi (bjt) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāyapi (bjt) | idaṁ me → idam-me (pts) | attabyābādhāyapi → pe-ubhayabyābādhāya pi (pts)that it is leading to self-affliction, to affliction of others, or both…
akusalaṁ idaṁ manokammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākan’ti, paṭisaṁhareyyāsi tvaṁ, rāhula, evarūpaṁ manokammaṁ.
dukkhavipākanti → dukkhavipākan-ti (pts)you should give it up.
Sace pana tvaṁ, rāhula, paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi:But if on reflection you know
‘yaṁ kho ahaṁ idaṁ manasā kammaṁ karomi idaṁ me manokammaṁ nevattabyābādhāyapi saṁvattati, na parabyābādhāyapi saṁvattati, na ubhayabyābādhāyapi saṁvattati—
nevattabyābādhāyapi → nevattavyābādhāya (bj) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāya (bj) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāya (bj) | parabyābādhāyapi saṁvattati na ubhayabyābādhāyapi → ubhayabyābādhāya (pts) | idaṁ me → idamme (bjt) | idaṁ me → idam-me (pts) | nevattabyābādhāyapi saṁvattati → n ev attabyābādhāya (pts)that it is not…
kusalaṁ idaṁ manokammaṁ sukhudrayaṁ sukhavipākan’ti, anupadajjeyyāsi tvaṁ, rāhula, evarūpaṁ manokammaṁ.
sukhavipākanti → sukhavipākan-ti (pts)you may continue with it.
Katvāpi te, rāhula, manasā kammaṁ tadeva te manokammaṁ paccavekkhitabbaṁ:
manokammaṁ → manokamme (bj, sya-all, km, pts1ed) | katvāpi → katvā pi (pts) | tadeva → tad-eva (pts)“Having done a mental action, you should reflect on it:
‘yannu kho ahaṁ idaṁ manasā kammaṁ akāsiṁ idaṁ me manokammaṁ attabyābādhāyapi saṁvattati, parabyābādhāyapi saṁvattati, ubhayabyābādhāyapi saṁvattati—
saṁvattati → saṁvattatīti (si); saṁvatti (pts1ed) | saṁvattati → saṁvattatīti (bj: sīmu8); saṁvatti (bj: PTS) | saṁvattati → saṁvatti (cck: sī. pī.) | yannu → yaṁ nu (my, pts) | idaṁ me → idamme (bjt) | attabyābādhāyapi → attavyābādhāyapi (bjt) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāyapi (bjt) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāyapi (bjt) | idaṁ me → idam-me (pts) | attabyābādhāyapi saṁvattati parabyābādhāyapi saṁvattati ubhayabyābādhāyapi saṁvattati → attabyābādhāya pi saṁvatti parabyābādhāya pi saṁvatti ubhayabyābādhāya pi saṁvatti (pts)‘This mental action I have done—did it lead to self-affliction, to the affliction of others, or to both?
akusalaṁ idaṁ manokammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākan’ti?
dukkhavipākanti → dukkhavipākan-ti (pts)Was it an unskillful mental action, with painful consequences, painful results?’
Sace kho tvaṁ, rāhula, paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi:
kho → (bj, sya-all, pts)If, on reflection, you know that it led to self-affliction, to the affliction of others, or to both;
‘yaṁ kho ahaṁ idaṁ manasā kammaṁ akāsiṁ idaṁ me manokammaṁ attabyābādhāyapi saṁvattati, parabyābādhāyapi saṁvattati, ubhayabyābādhāyapi saṁvattati—
idaṁ me → idamme (bjt) | attabyābādhāyapi → attavyābādhāyapi (bjt) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāyapi (bjt) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāyapi (bjt) | idaṁ me → idam-me (pts) | attabyābādhāyapi saṁvattati parabyābādhāyapi saṁvattati ubhayabyābādhāyapi saṁvattati → ubhayabyābādhāya pi saṁvatti (pts)it was an unskillful mental action with painful consequences, painful results,
akusalaṁ idaṁ manokammaṁ dukkhudrayaṁ dukkhavipākan’ti, evarūpaṁ pana te, rāhula, manokammaṁ aṭṭīyitabbaṁ harāyitabbaṁ jigucchitabbaṁ;
evarūpaṁ pana → evarūpe (bj, pts1ed); evarūpe pana (sya-all, km) | manokammaṁ → manokamme (bj) | evarūpaṁ → evarūpe (sya-all) | manokammaṁ aṭṭīyitabbaṁ → manokamme aṭṭiyitabbaṁ (sya-all, pts) | evarūpaṁ pana → evarūpe (pts) | evarūpe → evarupaṁ pana (bj: machasaṁ); evarūpaṁ pana (bj: syā) | manokamme → manokammaṁ (bj: machasaṁ) | pana → evarūpe (cck: sī. pī.); evarūpe pana (cck: syā. kaṁ.) | manokammaṁ → manokamme (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | dukkhavipākanti evarūpaṁ pana → dukkhavipākan-ti evarūpe (pts)then you should feel distressed, ashamed, & disgusted with it.
aṭṭīyitvā harāyitvā jigucchitvā āyatiṁ saṁvaraṁ āpajjitabbaṁ.
aṭṭīyitvā → aṭṭiyitvā (sya-all, pts)Feeling distressed… you should exercise restraint in the future.
Sace pana tvaṁ, rāhula, paccavekkhamāno evaṁ jāneyyāsi:But if on reflection you know
‘yaṁ kho ahaṁ idaṁ manasā kammaṁ akāsiṁ idaṁ me manokammaṁ nevattabyābādhāyapi saṁvattati, na parabyābādhāyapi saṁvattati, na ubhayabyābādhāyapi saṁvattati—
nevattabyābādhāyapi → nevattavyābādhāya (bj) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāya (bj) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāya (bj) | parabyābādhāyapi saṁvattati → parabyābādhāya saṁvatti (pts) | ubhayabyābādhāyapi saṁvattati → ubhayabyābādhāya saṁvatti (pts) | idaṁ me → idamme (bjt) | idaṁ me → idam-me (pts) | nevattabyābādhāyapi saṁvattati → n ev attabyābādhāya saṁvatti (pts)that it did not lead to affliction…
kusalaṁ idaṁ manokammaṁ sukhudrayaṁ sukhavipākan’ti, teneva tvaṁ, rāhula, pītipāmojjena vihareyyāsi ahorattānusikkhī kusalesu dhammesu.
pītipāmojjena → pītipāmujjena (bj, sya-all, pts) | sukhavipākanti teneva → sukhavipākan-ti ten eva (pts)it was a skillful mental action with pleasant consequences, pleasant results, then you should stay mentally refreshed & joyful, training day & night in skillful qualities.
Ye hi keci, rāhula, atītamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā kāyakammaṁ parisodhesuṁ, vacīkammaṁ parisodhesuṁ, manokammaṁ parisodhesuṁ, sabbe te evamevaṁ paccavekkhitvā paccavekkhitvā kāyakammaṁ parisodhesuṁ, paccavekkhitvā paccavekkhitvā vacīkammaṁ parisodhesuṁ, paccavekkhitvā paccavekkhitvā manokammaṁ parisodhesuṁ.
evamevaṁ → evameva (th) | atītamaddhānaṁ → atītam-addhānaṁ (pts) | evamevaṁ → evam-evaṁ (pts)“Rāhula, all those contemplatives & brahmans in the course of the past who purified their bodily actions, verbal actions, & mental actions, did it through repeated reflection on their bodily actions, verbal actions, & mental actions in just this way.
Yepi hi keci, rāhula, anāgatamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā kāyakammaṁ parisodhessanti, vacīkammaṁ parisodhessanti, manokammaṁ parisodhessanti, sabbe te evamevaṁ paccavekkhitvā paccavekkhitvā kāyakammaṁ parisodhessanti, paccavekkhitvā paccavekkhitvā vacīkammaṁ parisodhessanti, paccavekkhitvā paccavekkhitvā manokammaṁ parisodhessan”ti.
yepi hi → yehipi (bjt) | evamevaṁ → evameva (th) | yepi → ye (pts) | + → pi (pts) | anāgatamaddhānaṁ → anāgatam-addhānaṁ (pts) | evamevaṁ → evam-evaṁ (pts)“All those contemplatives & brahmans in the course of the future who will purify their bodily actions, verbal actions, & mental actions, will do it through repeated reflection on their bodily actions, verbal actions, & mental actions in just this way.
Yepi hi keci, rāhula, etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā kāyakammaṁ parisodhenti, vacīkammaṁ parisodhenti, manokammaṁ parisodhenti, sabbe te evamevaṁ paccavekkhitvā paccavekkhitvā kāyakammaṁ parisodhenti, paccavekkhitvā paccavekkhitvā vacīkammaṁ parisodhenti, paccavekkhitvā paccavekkhitvā manokammaṁ parisodhenti.
yepi hi → yehipi (bjt) | evamevaṁ → evameva (th) | yepi → ye (pts) | + → pi (pts) | evamevaṁ → evam-evaṁ (pts)“All those contemplatives & brahmans at present who purify their bodily actions, verbal actions, & mental actions, do it through repeated reflection on their bodily actions, verbal actions, & mental actions in just this way.
Tasmātiha, rāhula, ‘paccavekkhitvā paccavekkhitvā kāyakammaṁ parisodhessāmi, paccavekkhitvā paccavekkhitvā vacīkammaṁ parisodhessāmi, paccavekkhitvā paccavekkhitvā manokammaṁ parisodhessāmī’ti—
parisodhessāmi → parisodhessāma (bj, pts) | parisodhessāmīti evañhi te → parisodhessāmāti evaṁ hi vo (bj, pts) | tasmātiha → tasmātiha te (sya-all) | parisodhessāma → parisodhessāmi (bj: machasaṁ, syā) | parisodhessāma → parisodhessāmi (bj: machasaṁ, syā) | parisodhessāmāti → parisodhessāmīti (bj: machasaṁ, syā)“Thus, Rāhula, you should train yourself: ‘I will purify my bodily actions through repeated reflection. I will purify my verbal actions through repeated reflection. I will purify my mental actions through repeated reflection.’
evañhi te, rāhula, sikkhitabban”ti.
vo → evaṁ hi te (bj: machasaṁ, syā) | evañhi te → hi vo (bjt, pts) | sikkhitabbanti → sikkhitabban-ti (pts)That’s how you should train yourself.”
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam-avoca (pts)That is what the Blessed One said.
Attamano āyasmā rāhulo bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.Gratified, Ven. Rāhula delighted in the Blessed One’s words.
Ambalaṭṭhikarāhulovādasuttaṁ niṭṭhitaṁ paṭhamaṁ.
ambalaṭṭhikarāhulovādasuttaṁ niṭṭhitaṁ → ambalaṭṭhikarāhulovāda suttaṁ (bjt) | ambalaṭṭhikarāhulovādasuttaṁ → cūḷarāhulovādasuttaṁ (th)