Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Majjhima Nikāya 88Middle Discourses 88

Bāhitikasutta
Bāhitikasutta → bāhitiyasuttaṁ (sya-all)
The Foreign Cloth

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
So I have heard.
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery.

Atha kho āyasmā ānando pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiyaṁ piṇḍāya pāvisi.
pattacīvaramādāya sāvatthiyaṁ → pattacīvaraṁ ādāya sāvatthiṁ (bj, pts) | sāvatthiyaṁ → sāvatthiṁ (sya-all) | sāvatthiṁ → sāvatthiyaṁ (bj: sīmu8, machasaṁ)
Then Venerable Ānanda robed up in the morning and, taking his bowl and robe, entered Sāvatthī for alms.
Sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto yena pubbārāmo migāramātupāsādo tenupasaṅkami divāvihārāya.
migāramātupāsādo → migāramātuyā pāsādo (sya-all) | migāramātu → migāramātuyā (bj: syā) | Migāramātu → So St Bm; Si migāramātuyā; Sk miṅgāramātu. (pts note) | migāramātupāsādo → migāramātu pāsādo (bjt) | pacchābhattaṁ → pacchābhattam (pts) | migāramātupāsādo tenupasaṅkami → migāramātu pāsādo ten upasaṁkami (pts)
He wandered for alms in Sāvatthī. After the meal, on his return from almsround, he went to the Eastern Monastery, the stilt longhouse of Migāra’s mother, for the day’s meditation.

Tena kho pana samayena rājā pasenadi kosalo ekapuṇḍarīkaṁ nāgaṁ abhiruhitvā sāvatthiyā niyyāti divā divassa.
niyyāti divā divassa → niyyāsi divādivassa (bj) | nāgaṁ → So St Bm Si; Sk Bu nāngaṁ. (pts note) | abhiruhitvā → abhirūhitvā (th, pts)
Now at that time King Pasenadi of Kosala mounted the Single Lotus Elephant and drove out from Sāvatthī in the middle of the day.
Addasā kho rājā pasenadi kosalo āyasmantaṁ ānandaṁ dūratova āgacchantaṁ.
dūratova → dūrato va (pts)
He saw Ānanda coming off in the distance
Disvāna sirivaḍḍhaṁ mahāmattaṁ āmantesi:
Sirivaḍḍhaṁ → Bm Sīr-. (pts note) | disvāna → disvā (th)
and said to the chief minister Sirivaḍḍha,
“āyasmā no eso, samma sirivaḍḍha, ānando”ti.
no → nu kho (bj) | ānandoti → ānando ti (pts)
“My dear Sirivaḍḍha, isn’t that Venerable Ānanda?”

“Evaṁ, mahārāja, āyasmā eso ānando”ti.
ānandoti → ānando ti (pts)
“Indeed it is, Great King.”

Atha kho rājā pasenadi kosalo aññataraṁ purisaṁ āmantesi:Then King Pasenadi addressed a man, “ehi tvaṁ, ambho purisa, yenāyasmā ānando tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena āyasmato ānandassa pāde sirasā vandāhi:
yenāyasmā → yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkama upasaṅkamitvā → ten upasaṁkama upasaṁkamitvā (pts)
“Please, my man, go to Venerable Ānanda, and in my name bow with your head to his feet. Say to him,
‘rājā, bhante, pasenadi kosalo āyasmato ānandassa pāde sirasā vandatī’ti;
vandatī’ti → vandati (bj: sīmu8)
‘Sir, King Pasenadi of Kosala bows with his head at your feet.’
evañca vadehi:
vadehi → vadeti (bj: sīmu8) | evañca → evañ ca (pts)
And then say,
‘sace kira, bhante, āyasmato ānandassa na kiñci accāyikaṁ karaṇīyaṁ, āgametu kira, bhante, āyasmā ānando muhuttaṁ anukampaṁ upādāyā’”ti.
āyasmā → (sya-all)
‘Sir, if you have no urgent business, please wait a while out of sympathy.’”

“Evaṁ, devā”ti kho so puriso rañño pasenadissa kosalassa paṭissutvā yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho so puriso āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
paṭissutvā yenāyasmā → paṭisutvā yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
“Yes, Your Majesty,” that man replied. He did as the king asked.
“rājā, bhante, pasenadi kosalo āyasmato ānandassa pāde sirasā vandati; evañca vadeti:
evañca → evañ ca (pts)
‘sace kira, bhante, āyasmato ānandassa na kiñci accāyikaṁ karaṇīyaṁ, āgametu kira, bhante, āyasmā ānando muhuttaṁ anukampaṁ upādāyā’”ti.

Adhivāsesi kho āyasmā ānando tuṇhībhāvena.Ānanda consented with silence.

Atha kho rājā pasenadi kosalo yāvatikā nāgassa bhūmi nāgena gantvā nāgā paccorohitvā pattikova yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho rājā pasenadi kosalo āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
pattikova yenāyasmā → pattiko va yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Then King Pasenadi rode on the elephant as far as the terrain allowed, then descended and approached Ānanda on foot. He bowed, stood to one side, and said to Ānanda,
“sace, bhante, āyasmato ānandassa na kiñci accāyikaṁ karaṇīyaṁ, sādhu, bhante, āyasmā ānando yena aciravatiyā nadiyā tīraṁ tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyā”ti.
nadiyā → Bm Acīravatīyā nadīyā (bis). (pts note) | tenupasaṅkamatu → ten upasaṁkamatu (pts)
“Sir, if you have no urgent business, it would be nice of you to go to the bank of the Aciravatī River out of sympathy.”

Adhivāsesi kho āyasmā ānando tuṇhībhāvena.Ānanda consented with silence.

Atha kho āyasmā ānando yena aciravatiyā nadiyā tīraṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā aññatarasmiṁ rukkhamūle paññatte āsane nisīdi.
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)
He went to the river bank and sat at the root of a certain tree on a seat spread out.
Atha kho rājā pasenadi kosalo yāvatikā nāgassa bhūmi nāgena gantvā nāgā paccorohitvā pattikova yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho rājā pasenadi kosalo āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
nāgena → Sk nāg- twice but usually nāṅg-. (pts note) | pattikova yenāyasmā → pattiko va yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Then King Pasenadi rode on the elephant as far as the terrain allowed, then descended and approached Ānanda on foot. He bowed, stood to one side, and said to Ānanda,
“idha, bhante, āyasmā ānando hatthatthare nisīdatū”ti.
hatthatthare → kaṭṭhatthare (sya-all)
“Here, Venerable Ānanda, sit on this elephant rug.”

“Alaṁ, mahārāja.
alaṁ → alam (pts)
“Enough, Great King,
Nisīda tvaṁ;you sit on it. nisinno ahaṁ sake āsane”ti.
āsaneti → āsane ti (pts)
I’m sitting on my own seat.”

Nisīdi kho rājā pasenadi kosalo paññatte āsane.So the king sat down on the seat spread out, Nisajja kho rājā pasenadi kosalo āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
and said,
“kiṁ nu kho, bhante ānanda, so bhagavā tathārūpaṁ kāyasamācāraṁ samācareyya, yvāssa kāyasamācāro opārambho samaṇehi brāhmaṇehī”ti?
brāhmaṇehī”ti → brāhmaṇehi viññūhīti (si, sya-all, pts1ed) | yvāssa → yvāyaṁ (sya-all) | brāhmaṇehīti → brāhmaṇehi viññūhīti (sya-all, pts) | yvāssa → yvāyaṁ (bj: syā) | brāhmaṇehīti → brāhmaṇehi viññūhīti (bj: sīmu8, PTS) | brāhmaṇehī’’ti → brāhmaṇehi viññūhīti (sabbattha) aṭṭhakathā ṭīkā oloketabbā (cck note) | yvāssa → So Bm & Skt infra; Sk here yassa; St here yāvassa; Si yvayaṁ. (pts note) | kiṁ nu → kinnu (bjt, th) | kiṁ → kin (pts)
“Honorable Ānanda, would the Buddha engage in the sort of behavior—by way of body, speech, or mind—that is faulted by ascetics and brahmins?”

“Na kho, mahārāja, so bhagavā tathārūpaṁ kāyasamācāraṁ samācareyya, yvāssa kāyasamācāro opārambho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhī”ti.
yvāssa → yvāyaṁ (sya-all)
“No, Great King, the Buddha would not engage in the sort of behavior that is faulted by sensible ascetics and brahmins.”
“Kiṁ pana, bhante ānanda, so bhagavā tathārūpaṁ vacīsamācāraṁ …pe…
kiṁ pana → kimpana (bjt)
manosamācāraṁ samācareyya, yvāssa manosamācāro opārambho samaṇehi brāhmaṇehī”ti?
brāhmaṇehī”ti → brāhmaṇehi viññūhīti (si, sya-all, pts1ed) | yvāssa → yvāyaṁ (sya-all) | brāhmaṇehīti → brāhmaṇehi viññūhīti (sya-all, pts) | yvāssa → yvāyaṁ (bj: syā) | brāhmaṇehīti → brāhmaṇehi viññūhīti (bj: sīmu8, PTS) | brāhmaṇehī’’ti → brāhmaṇehi viññūhīti (sabbattha) aṭṭhakathā ṭīkā oloketabbā (cck note)
“Na kho, mahārāja, so bhagavā tathārūpaṁ manosamācāraṁ samācareyya, yvāssa manosamācāro opārambho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhī”ti.
yvāssa → yvāyaṁ (sya-all)

“Acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all)
“It’s incredible, sir, it’s amazing!
Yañhi mayaṁ, bhante, nāsakkhimhā pañhena paripūretuṁ taṁ, bhante, āyasmatā ānandena pañhassa veyyākaraṇena paripūritaṁ.
nāsakkhimhā → nāsakkhimha (pts) | nāsakkhimha → So Sk Bu; Bm Si nās-hā. (pts note) | yañhi → yaṁ hi (bjt, pts)
For I couldn’t fully express the question, but Venerable Ānanda’s answer completed it for me.
Ye te, bhante, bālā abyattā ananuvicca apariyogāhetvā paresaṁ vaṇṇaṁ vā avaṇṇaṁ vā bhāsanti, na mayaṁ taṁ sārato paccāgacchāma;
apariyogāhetvā → appariyogāhetvā (th) | mayaṁ taṁ → mayantaṁ (th) | abyattā → avyattā (pts) | mayaṁ → mayan (pts)
I don’t believe that praise or criticism of others spoken by incompetent fools, without examining or scrutinizing, is the most important thing.
ye pana te, bhante, paṇḍitā viyattā medhāvino anuvicca pariyogāhetvā paresaṁ vaṇṇaṁ vā avaṇṇaṁ vā bhāsanti, mayaṁ taṁ sārato paccāgacchāma.
viyattā → byattā (bj); byattā viyattā (sya-all); vyattā (pts1ed) | pana → ye ca kho (bj, sya-all, km, pts1ed) | paṇḍitā → paṇḍitā byattā (sya-all) | pana → ca kho (pts) | viyattā → vyattā (pts) | te → ye pana te (bj: machasaṁ) | byattā → viyattā (bj: machasaṁ) | pana → ye ca kho (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | viyattā → byattā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | kho → Bm ye pana. (pts note) | vyattā → Bm viyattā; Si byattā viyattā. (pts note) | + → taṁ (bjt, th, pts)
Rather, I believe that praise or criticism of others spoken by competent and intelligent people after examining and scrutinizing is the most important thing.

Katamo pana, bhante ānanda, kāyasamācāro opārambho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhī”ti?
viññūhīti → vinnūhīti (pts)
But Honorable Ānanda, what kind of bodily behavior is faulted by sensible ascetics and brahmins?”

“Yo kho, mahārāja, kāyasamācāro akusalo”.“Unskillful behavior.”

“Katamo pana, bhante, kāyasamācāro akusalo”?“But what kind of bodily behavior is unskillful?”

“Yo kho, mahārāja, kāyasamācāro sāvajjo”.
Yo → Sk infra So. (pts note)
“Blameworthy behavior.”

“Katamo pana, bhante, kāyasamācāro sāvajjo”?“But what kind of bodily behavior is blameworthy?”

“Yo kho, mahārāja, kāyasamācāro sabyābajjho”.
sabyābajjho → sabyāpajjho (bj, sya-all, km); savyāpajjho (pts1ed); sabyāpajjo (mr) | sabyābajjho → savyāpajjho (pts) | sabyāpajjho → sabyābajjho (bj: machasaṁ) | sabyābajjho → sabyāpajjho (cck: sī. syā. kaṁ. pī.); sabyāpajjo (cck: ka.) | savyāpajjho → So Sk Si; Bm sabyābajjho; Bu savyāpajjho ti sadukkho. (pts note)
“Hurtful behavior.”

“Katamo pana, bhante, kāyasamācāro sabyābajjho”?
sabyābajjho → sabyāpajjho (bj, sya-all, pts) | sabyābajjho → savyāpajjho (pts)
“But what kind of bodily behavior is hurtful?”

“Yo kho, mahārāja, kāyasamācāro dukkhavipāko”.“Behavior that results in suffering.”

“Katamo pana, bhante, kāyasamācāro dukkhavipāko”?“But what kind of bodily behavior results in suffering?”

“Yo kho, mahārāja, kāyasamācāro attabyābādhāyapi saṁvattati, parabyābādhāyapi saṁvattati, ubhayabyābādhāyapi saṁvattati.
attabyābādhāyapi → attavyābādhāyapi (bjt) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāyapi (bjt) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāyapi (bjt) | attabyābādhāyapi → attabyābādhāya pi (pts) | parabyābādhāyapi → parabyābādhāya pi (pts) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayabyābādhāya pi (pts)
“Bodily behavior that leads to hurting yourself, hurting others, and hurting both,
Tassa akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti;and which makes unskillful qualities grow while skillful qualities decline. evarūpo kho, mahārāja, kāyasamācāro opārambho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhī”ti.
kho → kho pana (sya-all)
That kind of bodily behavior is faulted by sensible ascetics and brahmins.”

“Katamo pana, bhante ānanda, vacīsamācāro …pe…“But what kind of verbal behavior … manosamācāro opārambho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhī”ti?mental behavior is faulted by sensible ascetics and brahmins?” …

“Yo kho, mahārāja, manosamācāro akusalo”.

“Katamo pana, bhante, manosamācāro akusalo”? “Yo kho, mahārāja, manosamācāro sāvajjo”.

“Katamo pana, bhante, manosamācāro sāvajjo”? “Yo kho, mahārāja, manosamācāro sabyābajjho”.
sabyābajjho → sabyāpajjho (bj, sya-all, pts) | sabyābajjho → savyāpajjho (pts)

“Katamo pana, bhante, manosamācāro sabyābajjho”?
sabyābajjho → sabyāpajjho (bj, sya-all, pts) | sabyābajjho → savyāpajjho (pts)
“Yo kho, mahārāja, manosamācāro dukkhavipāko”.

“Katamo pana, bhante, manosamācāro dukkhavipāko”?

“Yo kho, mahārāja, manosamācāro attabyābādhāyapi saṁvattati, parabyābādhāyapi saṁvattati, ubhayabyābādhāyapi saṁvattati.
saṁvattati → Skt substitute pe for parabyābādhāya pi saṁvattati. (pts note) | attabyābādhāyapi → attavyābādhāyapi (bjt) | attabyābādhāyapi → attabyābādhāya pi (pts) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayabyābādhāya pi (pts)
“Mental behavior that leads to hurting yourself, hurting others, and hurting both,
Tassa akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti;and which makes unskillful qualities grow while skillful qualities decline. evarūpo kho, mahārāja, manosamācāro opārambho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhī”ti.That kind of mental behavior is faulted by sensible ascetics and brahmins.”

“Kiṁ nu kho, bhante ānanda, so bhagavā sabbesaṁyeva akusalānaṁ dhammānaṁ pahānaṁ vaṇṇetī”ti?
vaṇṇetīti → So Skt Si Bu; Bm saṁvaṇṇetīti. (pts note) | kiṁ nu → kinnu (bjt) | kiṁ → kin (pts) | sabbesaṁyeva → sabbesaṁ yeva (pts)
“Sir, does the Buddha praise giving up all these unskillful things?”

“Sabbākusaladhammapahīno kho, mahārāja, tathāgato kusaladhammasamannāgato”ti.
sabbā’kusaladhammapahīno → sabbā akusalā dhammā pahīṇo (bj: sīmu8) | kusaladhammasamannāgatoti → kusaladhammasamannāgato (th) | kusaladhammasamannāgatoti → kusaladhammasamannāgato ti (pts)
“Great king, the Realized One has given up all unskillful things and possesses skillful things.”

“Katamo pana, bhante ānanda, kāyasamācāro anopārambho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhī”ti?“But sir, what kind of bodily behavior is not faulted by sensible ascetics and brahmins?”

“Yo kho, mahārāja, kāyasamācāro kusalo”.“Skillful behavior.”

“Katamo pana, bhante, kāyasamācāro kusalo”?“But what kind of bodily behavior is skillful?”

“Yo kho, mahārāja, kāyasamācāro anavajjo”.“Blameless behavior.”

“Katamo pana, bhante, kāyasamācāro anavajjo”?“But what kind of bodily behavior is blameless?”

“Yo kho, mahārāja, kāyasamācāro abyābajjho”.
abyābajjho → abyāpajjho (bj, sya-all, pts) | abyāpajjho → abyābajjho (bj: machasaṁ) | abyābajjho → avyāpajjho (pts)
“Pleasing behavior.”

“Katamo pana, bhante, kāyasamācāro abyābajjho”?
abyābajjho → abyāpajjho (bj, sya-all, pts) | abyābajjho → avyāpajjho (pts)
“But what kind of bodily behavior is pleasing?”

“Yo kho, mahārāja, kāyasamācāro sukhavipāko”.“Behavior that results in happiness.”

“Katamo pana, bhante, kāyasamācāro sukhavipāko”?“But what kind of bodily behavior results in happiness?”

“Yo kho, mahārāja, kāyasamācāro nevattabyābādhāyapi saṁvattati, na parabyābādhāyapi saṁvattati, na ubhayabyābādhāyapi saṁvattati.
saṁvattati → Sk omits these four words here & pi in the surrounding clauses both here & infra. (pts note) | nevattabyābādhāyapi → nevattavyābādhāyapi (bjt) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāyapi (bjt) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāyapi (bjt) | nevattabyābādhāyapi → n ev attabyābādhāya pi (pts) | parabyābādhāyapi → parabyābādhāya pi (pts) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayabyābādhāya pi (pts)
“Bodily behavior that leads to pleasing yourself, pleasing others, and pleasing both,
Tassa akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.and which makes unskillful qualities decline while skillful qualities grow. Evarūpo kho, mahārāja, kāyasamācāro anopārambho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhī”ti.That kind of bodily behavior is not faulted by sensible ascetics and brahmins.”

“Katamo pana, bhante ānanda, vacīsamācāro …pe…“But what kind of verbal behavior … manosamācāro anopārambho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhī”ti?
brāhmaṇehi → brāhmāṇehi (pts)
mental behavior is not faulted by sensible ascetics and brahmins?” …

“Yo kho, mahārāja, manosamācāro kusalo”.

“Katamo pana, bhante, manosamācāro kusalo”? “Yo kho, mahārāja, manosamācāro anavajjo”.

“Katamo pana, bhante, manosamācāro anavajjo”? “Yo kho, mahārāja, manosamācāro abyābajjho”.
abyābajjho → abyāpajjho (bj, sya-all, pts) | abyābajjho → avyāpajjho (pts)

“Katamo pana, bhante, manosamācāro abyābajjho”?
abyābajjho → abyāpajjho (bj, sya-all, pts) | abyābajjho → avyāpajjho (pts)
“Yo kho, mahārāja, manosamācāro sukhavipāko”.

“Katamo pana, bhante, manosamācāro sukhavipāko”?

“Yo kho, mahārāja, manosamācāro nevattabyābādhāyapi saṁvattati, na parabyābādhāyapi saṁvattati, na ubhayabyābādhāyapi saṁvattati.
nevattabyābādhāyapi → nevattavyābādhāyapi (bjt) | parabyābādhāyapi → paravyābādhāyapi (bjt) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayavyābādhāyapi (bjt) | nevattabyābādhāyapi → n ev attabyābādhāya pi (pts) | parabyābādhāyapi → parabyābādhāya pi (pts) | ubhayabyābādhāyapi → ubhayabyābādhāya (pts)
“Mental behavior that leads to pleasing yourself, pleasing others, and pleasing both,
Tassa akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.
parihāyanti → Sk parihāsanāyanti. (pts note)
and which makes unskillful qualities decline while skillful qualities grow.
Evarūpo kho, mahārāja, manosamācāro anopārambho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhī”ti.That kind of mental behavior is not faulted by sensible ascetics and brahmins.”

“Kiṁ pana, bhante ānanda, so bhagavā sabbesaṁyeva kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadaṁ vaṇṇetī”ti?
kiṁ → kinnu kho (sya-all) | pana → kiṁ nukho pana (bj: syā) | pana → Si kin nu kho pana. (pts note) | yeva → Bm adds ca. (pts note) | sabbesaṁyeva → sabbesaṁ yeva (pts)
“Sir, does the Buddha praise embracing all these skillful things?”

“Sabbākusaladhammapahīno kho, mahārāja, tathāgato kusaladhammasamannāgato”ti.
kusaladhammasamannāgatoti → kusaladhammasamannāgato ti (pts)
“Great king, the Realized One has given up all unskillful things and possesses skillful things.”

“Acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all) | acchariyaṁ → acchariyam (pts)
“It’s incredible, sir, it’s amazing!
Yāva subhāsitañcidaṁ, bhante, āyasmatā ānandena.
yāvasubhāsitañcidaṁ → subhāsitamidaṁ (bj: sīmu8) | cidaṁ → subhāsitamidaṁ (cck: sī.) | yāva → Skt yāvaṁ. (pts note) | idaṁ → Bm cīdaṁ. (pts note) | subhāsitañcidaṁ → subhāsitaṁ cidaṁ (my) | subhāsitañcidaṁ → subhāsitaṁ idaṁ (pts)
How well this was said by Venerable Ānanda!
Iminā ca mayaṁ, bhante, āyasmato ānandassa subhāsitena attamanābhiraddhā.
attamanābhiraddhā → Skt att-ravā (bis). (pts note)
I’m delighted and satisfied with what you’ve expressed so well.
Evaṁ attamanābhiraddhā ca mayaṁ, bhante, āyasmato ānandassa subhāsitena.
ca → (sya-all)
So much so that
Sace, bhante, āyasmato ānandassa hatthiratanaṁ kappeyya, hatthiratanampi mayaṁ āyasmato ānandassa dadeyyāma.
hatthiratanampi → hatthiratanam pi (pts)
if an elephant-treasure was suitable for you, I would give you one.
Sace, bhante, āyasmato ānandassa assaratanaṁ kappeyya, assaratanampi mayaṁ āyasmato ānandassa dadeyyāma.
assaratanampi → assaratanam pi (pts)
If a horse-treasure was suitable for you, I would give you one.
Sace, bhante, āyasmato ānandassa gāmavaraṁ kappeyya, gāmavarampi mayaṁ āyasmato ānandassa dadeyyāma.
kappeyya → Skt omit gām. kap. (pts note) | gāmavarampi → gāmavaram pi (pts)
If a prize village was suitable for you, I would give you one.
Api ca, bhante, mayampetaṁ jānāma:
mayampetaṁ → mayampetaṁ taṁ (si); mayampanetaṁ (sya-all, km) | mayampetaṁ → mayampetaṁ taṁ (bj: sīmu8) | mayampetaṁ → mayameva taṁ (cck: sī.); mayampanetaṁ (cck: syā. kaṁ.) | api ca → apica (th) | mayampetaṁ → mayam p etaṁ (pts)
But, sir, I know that
‘netaṁ āyasmato ānandassa kappatī’ti.
etaṁ → Bm mayaṁ n'; etaṁ jānama āy. Ā-ssa K. (pts note)
these things are not suitable for you.
Ayaṁ me, bhante, bāhitikā raññā māgadhena ajātasattunā vedehiputtena vatthanāḷiyā pakkhipitvā pahitā soḷasasamā āyāmena, aṭṭhasamā vitthārena.
vatthanāḷiyā → chattanāḷiyā (sya-all, km, pts1ed) | vatthanāḷiyā → chattanāḷiyā (pts) | raññā → rañño (bj: PTS) | vatthanāḷiyā → chattanāḷīyā (bj: syā, PTS) | vatthanāḷiyā → chattanāḷiyā (cck: syā. kaṁ. pī.) | chattanāḷiyā → So Si; Skt chatta nāḷiya; Bm vattanāḷiyā. (pts note) | pakkhipitvā → Skt pakkhipiṁ no. (pts note)
This foreign cloth was sent to me by King Ajātasattu of Magadha, son of the princess of Videha, packed in a parasol case. It’s exactly sixteen measures long and eight wide.
Taṁ, bhante, āyasmā ānando paṭiggaṇhātu anukampaṁ upādāyā”ti.
paṭiggaṇhātu → patiggaṇhātu (bj) | paṭiggaṇhātu → paṭigaṇhātu (pts)
May Venerable Ānanda please accept it out of sympathy.”

“Alaṁ, mahārāja, paripuṇṇaṁ me ticīvaran”ti.
ticīvaranti → ticīvaran ti (pts)
“Enough, Great King. My three robes are complete.”

“Ayaṁ, bhante, aciravatī nadī diṭṭhā āyasmatā ceva ānandena amhehi ca.
ceva → eva (pts)
“Sir, we have both seen this Aciravatī River
Yadā uparipabbate mahāmegho abhippavuṭṭho hoti, athāyaṁ aciravatī nadī ubhato kūlāni saṁvissandantī gacchati;
yadā uparipabbate → yathā upari pabbate (sya-all) | kūlāni saṁvissandantī → kullāni saṁvisandantī (sya-all) | hoti → abhippavā hoti (bj: sīmu8) | yadā → Bm Si yathā. (pts note) | saṁvissandantī → Si saṁvisandantī (bis). (pts note)
when it has rained heavily in the mountains, and the river overflows both its banks.
evameva kho, bhante, āyasmā ānando imāya bāhitikāya attano ticīvaraṁ karissati.
evameva → evam eva (pts)
In the same way, Venerable Ānanda can make a set of three robes for himself from this foreign cloth,
Yaṁ panāyasmato ānandassa purāṇaṁ ticīvaraṁ taṁ sabrahmacārīhi saṁvibhajissati.
panāyasmato → pana āyasmato (sya-all) | yaṁ panāyasmato → yampanāyasmato (bjt) | panāyasmato → pan āyasmato (pts)
and you can share your old robes with your fellow monks.
Evāyaṁ amhākaṁ dakkhiṇā saṁvissandantī maññe gamissati.
maññe → Sk adds ko. (pts note) | saṁvissandantī → saṁvisandantī (th)
In this way my religious donation will come to overflow, it seems to me.
Paṭiggaṇhātu, bhante, āyasmā ānando bāhitikan”ti.
Paṭigaṇhātu → Si paṭigg-(bis). (pts note) | bāhitikanti → bāhitikan ti (pts)
Please accept the foreign cloth.”

Paṭiggahesi kho āyasmā ānando bāhitikaṁ.
Paṭiggahesi → So all MSS. (pts note)
So Ānanda accepted it.

Atha kho rājā pasenadi kosalo āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Then King Pasenadi said to him,
“handa ca dāni mayaṁ, bhante ānanda, gacchāma;
ca → va (pts) | va → Bm pana. (pts note) | ca dāni → cadāni (bjt, th)
“Well, now, sir, I must go.
bahukiccā mayaṁ bahukaraṇīyā”ti.
bahukaraṇīyāti → bahukaraṇīyā ti (pts)
I have many duties, and much to do.”

“Yassadāni tvaṁ, mahārāja, kālaṁ maññasī”ti.
yassadāni → yassa dāni (pts) | kālaṁ → kālam (pts)
“Please, Great King, go at your convenience.”
Atha kho rājā pasenadi kosalo āyasmato ānandassa bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā āyasmantaṁ ānandaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
anumoditvā → (sya-all) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)
Then King Pasenadi approved and agreed with what Ānanda said. He rose from his seat, bowed, and respectfully circled Ānanda, keeping him on his right, before leaving.

Atha kho āyasmā ānando acirapakkantassa rañño pasenadissa kosalassa yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
rañño → (sya-all) | rañño pasenadissa → raññopasenadissa (bjt) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)
Soon after he left, Ānanda went to the Buddha, bowed, sat down to one side,
Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando yāvatako ahosi raññā pasenadinā kosalena saddhiṁ kathāsallāpo taṁ sabbaṁ bhagavato ārocesi.
kathāsallāpo → kathāsaslāpo (sya-all) | kho → (pts) | Pasenadinā → So Si; Sk Pasenadī; Bm Passanadīna. (pts note)
and told him what had happened.
Tañca bāhitikaṁ bhagavato pādāsi.
tañca → tañ ca (pts)
He presented the cloth to the Buddha.

Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi:Then the Buddha said to the mendicants,

“lābhā, bhikkhave, rañño pasenadissa kosalassa, suladdhalābhā, bhikkhave, rañño pasenadissa kosalassa;
suladdhalābhā → suladdhaṁ (sya-all)
“Mendicants, King Pasenadi is lucky, so very lucky,
yaṁ rājā pasenadi kosalo labhati ānandaṁ dassanāya, labhati payirupāsanāyā”ti.
rājā → ayaṁ rājā (bj: sīmu8) | payirupāsanāyāti → Si here payirup-; Bm payirūp-; Skt payurūp-. Cf. p. 65 supra. 9 Bm Si Bu Bāhitiyas-. In the text of the Sutta all MSS read bāhitika, but the form cited by Bu for comment is bāhitiya. (pts note)
to get to see Ānanda and pay homage to him.”

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
That is what the Buddha said.
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
abhinandunti → abhinandun ti (pts)
Satisfied, the mendicants approved what the Buddha said.

Bāhitikasuttaṁ niṭṭhitaṁ aṭṭhamaṁ.
bāhitikasuttaṁ → bāhitiyasuttaṁ (th)

Listen in MP3: Pali · English (trans. Bhikkhu Sujato)

Principles by the Suttas · Rationale · Glossary