VaṅgīsattheragāthāВангиса Тхера
“Nikkhantaṁ vata maṁ santaṁ, agārasmānagāriyaṁ;
agārasmānagāriyaṁ → agārasmā anagāriyaṁ (sya-all, pts) | agārasmānagāriyaṁ → agārasmā anagāriyaṁ (bj: PTS)С тех пор как я оставил дом, как бесприютным стал, Vitakkā upadhāvanti, pagabbhā kaṇhato ime.
upadhāvanti → upabhavanti (sya-all)Меня одолевают думы, ниспосланные тьмой.Uggaputtā mahissāsā, sikkhitā daḷhadhammino;
hi → hoti (si) daḷhadhammino → daḷhadhanvino (bj-a) | daḷhadhammino → daḷhadhanvino (cck: sī. aṭṭha.)Пусть буду окружаем я ватагой воинов лихих, Samantā parikireyyuṁ, sahassaṁ apalāyinaṁ.Тысячей лучников с их стрелами — спасаться бегством я не стану.Sacepi ettakā bhiyyo, āgamissanti itthiyo;
ettakā → etato (sn8.1:1 [1. Nikkhantasutta]) | ettakā → etato (cck: saṁ. ni. 1.209) | sacepi → sace pi (pts)Пусть буду посещаем я хоть тысячею женщин — Neva maṁ byādhayissanti, dhamme samhi patiṭṭhito.
byādhayissanti → byāthayissanti (?) | byādhayissanti → byāthayissanti (cck: ?) | neva → n eva (pts) dhamme samhi → dhammesvamhi (sya1, pts1ed, mr) | patiṭṭhito sakkhī hi → patiṭṭhitaṁ sakkhīhi (bj) | dhamme samhi → dhammesvamhi (sya-all, pts) | patiṭṭhitaṁ → svamhi patiṭṭhito (bj: PTS) | samhi → dhammesvamhi (cck: syā. ka.) | dhamme samhi → dhammesv amhi (pts)Мой ум не дрогнет, так крепко установлен в Дхамме он.Sakkhī hi me sutaṁ etaṁ, buddhassādiccabandhuno;
sakkhī → sakiṁ (sya-all, pts) | etaṁ → ekaṁ (sya-all) | etaṁ → sakiṁbhi (bj: syā, PTS) | sakkhī hi → sakkhīhi (bjt) ca → va (bahūsu)Услышав от Потомка солнца о пути, что увлекает от боли прочь, — Nibbānagamanaṁ maggaṁ, tattha me nirato mano.В Ниббану, возликовал я.Evañce maṁ viharantaṁ, pāpima upagacchasi;
evañce maṁ → evam evaṁ (pts) | maṁ → evamevaṁ (bj: PTS) | maṁ → evamevaṁ (sya-all note) | evañce → evaṁ ce (my, bjt) upagacchasi → upabhañjasi (sya-all) | upabhañjasi → upagacsi (sya-all note)О Злой, если пожалуешь ко мне, Tathā maccu karissāmi, na me maggampi dakkhasi.
maggampi dakkhasi aratiñca → maggaṁ udikkhasi aratiṁ (sya-all) | dakkhasi → maggaṁ udikkhasi (bj: syā, PTS)Я сделать так сумею, что ты не в силах будешь путь мой отследить.Aratiñca ratiñca pahāya, sabbaso gehasitañca vitakkaṁ;
Aratiñca → aratiṁ (bahūsu) | aratiñca ratiñca → aratiṁ ratiṁ ca (bj) | Aratiñca → aratiṁ (cck: bahūsu) gehasitañca → gehesitaṁ ca (bj) | gehasitañca → gehasitañ ca (pts)Отринув полностью, что мило и немило, забыв про устремления мирские, Vanathaṁ na kareyya kuhiñci, nibbanatho avanatho sa bhikkhu.
nibbanatho avanatho sa → nibbanatho anato sa hi (sya1, sya2); nibbanathā avanatho sa hi (pts1ed, pts2ed); nibbanatho arato sa hi (sn8.2:1 [2. Aratīsutta]) | nibbanatho → nibbanathā (sya-all, pts) | sa → sa hi (sya-all, pts) | nibbanatho → nibbanathā (bj: PTS) | bhikkhu → sa hi bhikkhu (bj: PTS) | sa → nibbanatho arato sa hi (cck: saṁ. ni. 1.210)Он не влечётся ни к чему на свете, все путы обрубил он.Yamidha pathaviñca vehāsaṁ, rūpagataṁ jagatogadhaṁ kiñci;
pathaviñca → paṭhaviṁ ca (bj) | vehāsaṁ → vihāsaṁ (sya-all) | yamidha pathaviñca vehāsaṁ → yam idha pathaviñ ca vihāsaṁ (pts) jagatogadhaṁ → jagatogandhaṁ (pts)Родится существо на небе или на земле — любая форма, принятая им, Parijīyati sabbamaniccaṁ, evaṁ samecca caranti mutattā.
sabbamaniccaṁ → sabbamaticcaṁ (bj) | parijīyati → parijiyyati (sya-all) | parijīyati sabbamaniccaṁ → parijiyyati sabbam aniccaṁ (pts) mutattā → muttantā (sya-all, pts) | mutattā → muttantā (bj: syā, PTS)Изменчива и к разрушению стремится; об этом памятует мудрый.Upadhīsu janā gadhitāse, diṭṭhasute paṭighe ca mute ca;
gadhitāse → gandhitāse (pts) diṭṭhasute → diṭṭhe sute (bj) | diṭṭhasute → diṭṭhe sute (bj) | sute → diṭṭhasute (bj: PTS) | diṭṭhasute → diṭṭhe sute (cck: sī.)Захваченность людей порабощает, они ведомы тем, что видится, что мнится; Ettha vinodaya chandamanejo, yo hettha na limpati muni tamāhu.
chandamanejo → chandam anejo (pts) limpati → lippati (bj, sya1, sya2, pts1ed, pts2ed) | tamāhu → taṁ munimāhu (pts2ed sn8.2:1 [2. Aratīsutta]) | limpati → lippati (sya-all, pts) | tamāhu atha saṭṭhisitā → tam āhu aṭṭhasaṭṭhisitā (pts) | tamāhu → taṁ munimāhu (cck: saṁ. ni. 1.210) | hettha → h ettha (pts)Того зову я Муни, кто все желанья вырвал, кто в мире ни к чему не прилипает.Atha saṭṭhisitā savitakkā, puthujjanatāya adhammā niviṭṭhā;
Atha → aṭṭha (bj, pts1ed) | atha → aṭṭha (bj) | atha saṭṭhisitā → aṭṭhasaṭaṭhisitā (sya-all) | atha saṭṭhisitā → aṭṭhasaṭṭhisitā (pts) puthujjanatāya → puthujjanatāyaṁ (bj); puthū janatāya (sn8.2:1 [2. Aratīsutta]) | puthujjanatāya → puthujjanatāyaṁ (bj) | adhammā niviṭṭhā → adhammaniviṭṭhā (sya-all, pts) | puthujjanatāyaṁ → puthujjanakāya (bj: PTS) | puthujjanatāya → puthū janatāya (cck: saṁ. ni. 1.210)Глупцы в силках шестидесяти ложных взглядов пребывают, их разум чистой Дхаммы не постигает; Na ca vaggagatassa kuhiñci, no pana duṭṭhullagāhī sa bhikkhu.
vaggagatassa → vaṭṭagatassa (sya1, sya2); vaggagatissa (pts1ed) | vaggagatassa → vaggagatissa (sya-all, pts) | vaggagatassa → vaggagatissa (bj: syā, PTS) duṭṭhullagāhī → padullagāhī (pts1ed); duṭṭhullabhāṇī (sn8.2:1 [2. Aratīsutta]) | duṭṭhullagāhī → duṭṭhullabhāṇī (sya-all); padullagāhī (pts) | duṭṭhullagāhī → duṭṭhullābhāṇi (bj: syā); padullagāhī (bj: PTS) | duṭṭhullagāhī → duṭṭhullabhāṇī (cck: saṁ. ni. 1.210) | duṭṭhullabhāṇī → padullagāhī (sya-all note)Но бхиккху ни к одному из взглядов не склоняется, не говоря о том, что злым является.Dabbo cirarattasamāhito, akuhako nipako apihālu;
cirarattasamāhito → cirarattaṁ samāhito (sya1, sya2, pts1ed) | cirarattasamāhito → cirarattaṁ samāhito (sya-all, pts) | cirarattasamāhito → cirarattaṁ samāhito (bj: syā, PTS)Умиротворённый, вдумчивый, лишённый зависти и измышлений, Santaṁ padaṁ ajjhagamā muni, paṭicca parinibbuto kaṅkhati kālaṁ.
padaṁ ajjhagamā muni → padamajjhagamā munī (sya-all) | padaṁ → padam (pts) paṭicca parinibbuto → paṭiccaparinibbuto (pts)Обрёл он состояние покоя, и дожидается он часа своего.Mānaṁ pajahassu gotama, mānapathañca jahassu asesaṁ;
mānapathañca → manapathaṁ ca (bj) | jahassu → pajahassu (sya-all) | mānapathañca → mānapathañ ca (pts)Отвергни самомнение, Готама, отвергни путь, к нему ведущий! Mānapathamhi sa mucchito, vippaṭisārīhuvā cirarattaṁ.
Mānapathamhi → mānapathasmiṁ (sya1, sya2, pts2ed) | sa mucchito vippaṭisārīhuvā → samucchito vippaṭisārī hutvā (pts) | mānapathamhi → mānapathasmiṁ (bj: syā) | mānapathamhi sa mucchito → mānapathasmiṁ samucchito vippaṭisārī (th) vippaṭisārīhuvā → … hutvā (pts1ed); vippaṭisār'ahuvā (pts2ed) | vippaṭisārīhuvā → vippaṭisārī huvā (bjt) | vippaṭisārīhuvā cirarattaṁ → hutavā cīrarattaṁ (th)Обманутый им, по круговерти долго ты блуждал.Makkhena makkhitā pajā, mānahatā nirayaṁ papatanti;
makkhitā → pakkhitā (sya-all) papatanti → patanti (sya1, sya2, pts1ed) | papatanti → patanti (sya-all, pts) | papatanti → patanti (bj: syā, PTS)Самомнением осквернённые, злоречием запятнанные, Socanti janā cirarattaṁ, mānahatā nirayaṁ upapannā.Низвергаются люди в Нираю, где скорбь великая их ожидает.Na hi socati bhikkhu kadāci, maggajino sammā paṭipanno;Но бхиккху не скорбит, он славной шествует дорогой, Kittiñca sukhañcānubhoti, dhammadasoti tamāhu tathattaṁ.
kittiñca sukhañcānubhoti → kittiṁ ca sukhaṁ cānubhoti (bjt) | kittiñca sukhañcānubhoti → kittiñ ca sukhañ ca nubhoti (pts) dhammadasoti tamāhu → dhammadaso ti tam āhu (pts)Обретая прославление и приятное, он именуем Дхаммы мудрецом.Tasmā akhilo idha padhānavā, nīvaraṇāni pahāya visuddho;
akhilo idha → akhilo (bj); akhilo idham (pts1ed); akhilodha (pts2ed sn8.3:1 [3. Pesalasutta]) | idha padhānavā → idhamamānavā (sya-all, pts) | padhānavā → idhamamānavā (bj: syā, PTS) | idha → akhilo (cck: sī.); akhilodha (cck: saṁ. ni. 1.211) | idha padhānavā → idham amānavā (pts)Так будь всегда благоразумен, покоясь в чистоте,Отринув омраченья; Mānañca pahāya asesaṁ, vijjāyantakaro samitāvī”.
mānañca → mānaṁ ca (bjt) | mānañca → mānañ ca (pts) vijjāyantakaro → vijjāy antakaro (pts)От самомненья откажись, в покое чрез прозренье к завершению приди.“Kāmarāgena ḍayhāmi, cittaṁ me pariḍayhati;
kāmarāgena → kamarāgena (pts)Пылаю вожделением и страстью, мой ум пылает! Sādhu nibbāpanaṁ brūhi, anukampāya gotama”.Ты укажи мне путь к Ниббане из сострадания, Готама.“Saññāya vipariyesā, cittaṁ te pariḍayhati;
cittaṁ te → cittante (th) | cittaṁ → cittan (pts)“Твой ум пылает, ведомый искаженьем восприятья; Nimittaṁ parivajjehi, subhaṁ rāgūpasaṁhitaṁ. (…)
(…) → Saṅkhāre parato passa dukkhato mā ca attato, nibbāpehi mahārāgaṁ mā ḍayihittho punappunaṁ (bj sn8.4:1 [4. Ānandasutta]) | → (saṅkhāre parato passa, dukkhato mā ca attato; nibbāpehi mahārāgaṁ, mā dayhittho punappunaṁ;) (sī. saṁ. ni. 1.212) uddānagāthāyaṁ ekasattatītisaṅkhyā ca, theragāthāṭṭhakathā ca passitabbā (cck note) | rāgūpasaṁhitaṁ → rāgūpasañhitaṁ (th)Приятному внимания не уделяй,Себя страстями ты не разжигай. узри всё составное как чужое, Узри боль в нём, Ты вожделенье погаси И не сжигай себя опять. Asubhāya cittaṁ bhāvehi, ekaggaṁ susamāhitaṁ;
punappunaṁ → PTS potthake natthi (bj note) | + → saṅkhāre parato passa dukkhato mā ca attato nibbāpehi mahārāgaṁ mā ḍayihittho punappunaṁ (bjt)Ты тела непривлекательность узри, пусть будет собран ум твой, воедино слит. Sati kāyagatā tyatthu, nibbidābahulo bhava.
kāyagatā tyatthu → kāyagatātyatthu (bjt) | tyatthu → ty atthu (pts)Памятование о теле пестуй неустанно, разочаруйся в существовании любом.Animittañca bhāvehi, mānānusayamujjaha;
animittañca → animittañ ca (pts) mānānusayamujjaha → mānānusayam ujjaha (pts)Беззнаковость ты созерцай, самомнение отринь; Tato mānābhisamayā, upasanto carissasi”.Чрез разрушение его сумеешь обрести покой.”“Tameva vācaṁ bhāseyya, yāyattānaṁ na tāpaye;
tameva → tam eva (pts) yāyattānaṁ → yāy attānaṁ (pts)Пусть произносит он слова, что не вредят другим; Pare ca na vihiṁseyya, sā ve vācā subhāsitā.Речь, не приносящая вреда, поистине является благой.Piyavācameva bhāseyya, yā vācā paṭinanditā;
piyavācameva → piyavācam eva (pts)Пусть произносит он приятные слова, которые приносят радость; Yaṁ anādāya pāpāni, paresaṁ bhāsate piyaṁ.Приятны те слова, что не содержат яда.Saccaṁ ve amatā vācā, esa dhammo sanantano;Бессмертные слова есть истина — Sacce atthe ca dhamme ca, āhu santo patiṭṭhitā.
santo → satto (bj) | āhu → ahu (sya-all) | patiṭṭhitā → paṭiṭṭhitā (pts)Нетленна эта Дхамма, что зиждется на истине.Yaṁ buddho bhāsati vācaṁ, khemaṁ nibbānapattiyā;
bhāsati → bhāsatī (sya-all, pts)Слова, что Татхагата возгласил, ведут к Ниббане, Dukkhassantakiriyāya, sā ve vācānamuttamā”.
dukkhassantakiriyāya sā → dukkhass antakiriyāya sa (pts) sā → sa (pts) | vācānamuttamā → vācānam uttamā (pts)К унятию боли. поистине это высшие слова.“Gambhīrapañño medhāvī, maggāmaggassa kovido;
medhāvī → mehāvī (pts)Его прозренье глубоко, он мудр, он знает путь. Sāriputto mahāpañño, dhammaṁ deseti bhikkhunaṁ.
bhikkhunaṁ → bhikkhūnaṁ (bj)Сарипутта, пониманием великим обладая, монахов в Дхамме наставлял.Saṅkhittenapi deseti, vitthārenapi bhāsati;
saṅkhittenapi → saṁkhittenapi (ms2005) | saṅkhittenapi → saṁkhittena pi (pts) vitthārenapi → vitthārena pi (pts)Он учит кратко или длинно, и глас его — Sālikāyiva nigghoso, paṭibhānaṁ udiyyati.
Sālikāyiva → sālikāyeva (sya1, sya2, pts1ed) | sālikāyiva → sālikāyeva (sya-all, pts) | sālikāyiva → sālikāyeva (bj: syā, PTS) | sālikāyiva → sālikāye va (pts) udiyyati → udīrayi (bj, pts2ed sn8.6:1 [6. Sāriputtasutta]); udīyyati (sya1, pts1ed); udayyati (?) | udiyyati → udīrayī (bj); udīyyati (pts) | paṭibhānaṁ udiyyati → paṭibhāṇaṁ udīyyati (sya-all) | udīrayī → udīyyati (bj: syā, PTS) | udiyyati → udīrayi (sī.), udīyyati (syā.), udayyati (?) uṭṭhahatīti taṁsaṁvaṇṇanā (cck note)Как воркованье птицы. он подвигает к озарению других.Tassa taṁ desayantassa, suṇanti madhuraṁ giraṁ;
suṇanti → suṇantā (sya1, sya2, pts1ed) | suṇanti → suṇantā (sya-all, pts) | suṇanti → suṇantā (bj: PTS)и, слыша голос его сладкий, Sarena rajanīyena, savanīyena vaggunā;Что так ласкает слух, Udaggacittā muditā, sotaṁ odhenti bhikkhavo”.Все бхиккху радуются, ликуют их сердца.“Ajja pannarase visuddhiyā, bhikkhū pañcasatā samāgatā;
pannarase → paṇṇarase (bj, sya-all) samāgatā → samagatā (pts)В пятнадцатый лунный день собрались они здесь, полтысячи аскетов,Для очищения обетов. Saṁyojanabandhanacchidā, anīghā khīṇapunabbhavā isī.Они свободны от всех узИ отсекли оковы, что к новым существованиям влекли. Cakkavattī yathā rājā, amaccaparivārito;Как Царь, вращающий колесо , Samantā anupariyeti, sāgarantaṁ mahiṁ imaṁ.Шествует с подданными своими по окружённой морем земле,
Evaṁ vijitasaṅgāmaṁ, satthavāhaṁ anuttaraṁ;
vijitasaṅgāmaṁ → vijitasaṁgāmaṁ (pts)Так и ученики,Тремя знаниями наделённые, оставившие смерть позади, Sāvakā payirupāsanti, tevijjā maccuhāyino.Явились к непревзойдённому наставнику, победившему в битве.Sabbe bhagavato puttā, palāpettha na vijjati;
palāpettha → palāsettha (bj); palāpo ettha (sya-all, pts) | palāsettha → palāpo ettha (bj: PTS)Они все — Будды сыновья, средь них нет пасынков. Taṇhāsallassa hantāraṁ, vande ādiccabandhunaṁ.Кланяюсь я Потомку солнца, извлёкшему жажды острую стрелу.Parosahassaṁ bhikkhūnaṁ, sugataṁ payirupāsati;Тысяча бхиккху приблизилась к Сугате, учил он их возвышенной Дхамме, Desentaṁ virajaṁ dhammaṁ, nibbānaṁ akutobhayaṁ.Ведущей к Ниббане, свободной от трепета.
Suṇanti dhammaṁ vimalaṁ, sammāsambuddhadesitaṁ;
vimalaṁ → vipulaṁ (sya1, sya2, pts1ed) | vimalaṁ → vipulaṁ (sya-all, pts) | vimalaṁ → vipulaṁ (bj: syā, PTS)Внимали они чистой Дхамме, возвещённой всецело и в совершенстве Пробуждённым. Sobhati vata sambuddho, bhikkhusaṅghapurakkhato.
bhikkhusaṅghapurakkhato → bhikkhusaṁghapurakkhato (ms2005, pts)Поистине лучится он, чтимый всей Сангхой.‘Nāganāmo’si bhagavā, isīnaṁ isisattamo;
nāganāmosi → nāganāmo si (pts)Вас именуют “слон”, о Бхагаван, седьмой средь мудрецов; Mahāmeghova hutvāna, sāvake abhivassasi.
mahāmeghova → mahāmegho va (pts) abhivassasi divā vihārā → abhivassati divāvihārā (bj) | abhivassati → abhivassasi (bj: PTS)Подобны облаку вы, готовому излиться на учеников.Divā vihārā nikkhamma, satthudassanakamyatā;
divā vihārā → divāvihārā (bjt, th, pts) satthudassanakamyatā → satthussanakamyatā (bj)Стремясь увидеть Будду, вангиса оставил хижину, Sāvako te mahāvīra, pāde vandati vaṅgiso”.
vaṅgiso → vaṅgīso (bjt)Поклонился ему — герою великому.“Ummaggapathaṁ mārassa, abhibhuyya carati pabhijja khīlāni;
khīlāni → khilāni (sya-all, pts)Преодолевший Мары окольные пути, от зла всего очистив сердце, Taṁ passatha bandhapamuñcakaraṁ, asitaṁva bhāgaso pavibhajja.
bandhapamuñcakaraṁ → bandhanapamuñcakaraṁ (bj) | bandhapamuñcakaraṁ asitaṁva → bandhanapamuñcakaraṁ asitaṁ va (pts) pavibhajja → paṭibhajja (bj) | paṭibhajja → pavibhajjātipipāṭho - (bj note) | asitaṁva → asitaṁ va (pts)Взгляни на него, свободного от оков,Ничем не связанного, вразумляющего своей Дхаммой. Oghassa hi nitaraṇatthaṁ, anekavihitaṁ maggaṁ akkhāsi;
nitaraṇatthaṁ → nittharaṇatthaṁ (bj, sya-all, pts)Он призывал великое наводненье одолеть, путь к Неумирающему возвестил. Tasmiñca amate akkhāte, dhammadasā ṭhitā asaṁhīrā.
tasmiñca → tasmiñ ca (pts) asaṁhīrā → asaṁhirā (sya-all)Кто зрит его, тот не колеблется.Pajjotakaro ativijjha, sabbaṭhitīnaṁ atikkamamaddasa;
ativijjha → ativijjha dhammaṁ (bj) | ativijjha → ativijjha dhammaṁ (cck: sī.) sabbaṭhitīnaṁ → sabbaṭṭhitīnaṁ (bj, pts1ed, pts2ed) | atikkamamaddasa → atikkamamaddā (bj, pts1ed, pts2ed, mr) | sabbaṭhitīnaṁ atikkamamaddasa → dhammaṁ sabbaṭṭhitīnaṁ atikkamamaddā (bj); sabbaṭṭhitīnaṁ atikkamam addā (pts) | atikkamamaddasa → atikkamamaddhaṁ (sya-all) | dhammaṁ → ativijjha (bj: PTS) | atikkamamaddā → atikkamamadda (bj: sīmu6, hemu) | atikkamamaddasa → atikkamamadda (cck: sī. ka.) | atikkamamaddhaṁ → atikkamamaddā (sya-all: yu.)Возжёг лампаду света он, преодолел все точки зренья. Ñatvā ca sacchikatvā ca, aggaṁ so desayi dasaddhānaṁ.
saddhā → addhā (bj) | dasaddhānaṁ → dasaddānaṁ (pts)Прозревший в Истину, он наставлял в ней первых пять учеников.Evaṁ sudesite dhamme, ko pamādo vijānataṁ dhammaṁ;Услышав Дхаммы славные слова, как можно оставаться безрассудным? Tasmā hi tassa bhagavato sāsane, appamatto sadā namassamanusikkhe”.
namassamanusikkhe → namassam anusikkhe (pts)Благоразумны будьте в Дхамме,Возвещённой Бхагаваном, почтительными неизменно. “Buddhānubuddho yo thero, koṇḍañño tibbanikkamo;
tibbanikkamo → tibbanikkhamo (bj, pts1ed) | tibbanikkamo → tibbanikkhamo (sya-all, pts) | tibbanikkhamo → tibbatikkamo (bj: sīmu6, hemu, a.the)Тхера Конданнья был разбужен после Будды, Lābhī sukhavihārānaṁ, vivekānaṁ abhiṇhaso.Он в Дхамме стоит непоколебимо, в уединении и приятном пребывая.Yaṁ sāvakena pattabbaṁ, satthu sāsanakārinā;
satthu sāsanakārinā → satthusāsanakārinā (bjt, th, pts)Всё, что прилежный в обученье, следующий за наставником своим Sabbassa taṁ anuppattaṁ, appamattassa sikkhato.
sabbassa → sabb assa (pts) sikkhato → bhikkhuno (bj: machasaṁ)Был должен сделать, исполнил он, вдохновляя себя сам.Mahānubhāvo tevijjo, cetopariyakovido;С великой силою, со знанием тройным, он может проникать в умы других. Koṇḍañño buddhadāyādo, pāde vandati satthuno”.Наследник Бхагавана, Конданнья, воздал все почести ему.
“Nagassa passe āsīnaṁ, muniṁ dukkhassa pāraguṁ;
nagassa → nāgassa (pts) | nagassa → nāgassa (bj: syā, PTS)Муни, боль превзошедший, пребывал на вершине скалы, Sāvakā payirupāsanti, tevijjā maccuhāyino.
payirupāsanti → pariyupāsanti (pts)Когда его ученики, сразившие смерть,Со знанием тройным, к нему явились. Cetasā anupariyeti, moggallāno mahiddhiko;
Cetasā → te cetasā (sn8.10:1 [10. Moggallānasutta]) | Cetasā → te cetasā (cck: saṁ. ni. 1.218)Средь них был Моггаллана, чьи силы чудесные были столь велики, Cittaṁ nesaṁ samanvesaṁ, vippamuttaṁ nirūpadhiṁ.
samanvesaṁ → samannesaṁ (sn8.10:1 [10. Moggallānasutta]) | samanvesaṁ → samannesaṁ (cck: saṁ. ni. 1.218)Что он мог знать умы освобождённые других.Evaṁ sabbaṅgasampannaṁ, muniṁ dukkhassa pāraguṁ;Так они приблизились к Готаме, превзошедшему боль, Anekākārasampannaṁ, payirupāsanti gotamaṁ”.Оставившему юдоль скорби, наделённому всеми благими качествами.
“Cando yathā vigatavalāhake nabhe, virocati vītamalova bhāṇumā;
bhāṇumā evampi → bhānumā evaṁpi (bj) | vītamalova bhāṇumā → vītamalo va bhānumā (pts)Когда уплывают облака, ночное светило сияет в небесах, как солнце; Evampi aṅgīrasa tvaṁ mahāmuni, atirocasi yasasā sabbalokaṁ”.
evampi → evaṁpi (bjt, th) | evampi → evam pi (pts) atirocasi → atirocasī (sya-all, pts)Так и Ангираса, достославный Муни — его слава летит по миру.“Kāveyyamattā vicarimha pubbe, gāmā gāmaṁ purā puraṁ;
kāveyyamattā → kāvyemattā (bj) | vicarimha → vicarimhā (sya-all)Очарованные поэзией, бродили мы из деревни в деревню, Athaddasāma sambuddhaṁ, sabbadhammāna pāraguṁ.
Athaddasāma → athaddasāmi (sya1, sya2, pts1ed) | athaddasāma → athaddasāmi (sya-all, pts) | athaddasāma → athaddasāmi (bj: syā, PTS) | athaddasāma → ath addasāmi (pts)Пока не встретили Татхагату, вышедшего за пределы всех дхамм.So me dhammamadesesi, muni dukkhassa pāragū;
dhammamadesesi → dhammam adesesi (pts)Муни, боль превзошедший, учил нас Дхамме, Dhammaṁ sutvā pasīdimha, saddhā no udapajjatha.
saddhā → addhā (bj) | udapajjatha → upapajjatha (sya-all) | addhā → saddhā (bj: PTS) | saddhā → addhā (cck: sī. aṭṭha.)веру в нас зародил.Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā, khandhe āyatanāni ca;Услышав Дхаммы славные слова о совокупностях, о сферах и стихиях, Dhātuyo ca viditvāna, pabbajiṁ anagāriyaṁ.Я дом оставил, бесприютным стал.
Bahūnaṁ vata atthāya, uppajjanti tathāgatā;
bahūnaṁ → bahunnaṁ (bj) | bahunnaṁ → bahūnaṁ (bj: sabbattha)Поистине во благо многих женщин и мужчин, кто следует Учению, Itthīnaṁ purisānañca, ye te sāsanakārakā.
purisānañca → purisānaṁ ca (bjt) | purisānañca → purisānañ ca (pts)На свет явился Татхагата.Tesaṁ kho vata atthāya, bodhimajjhagamā muni;
bodhimajjhagamā → bodhiṁ ajjhagamā (pts)Поистине во благо бхиккху и бхиккхуни, родился он — кто вечный зрит закон, Bhikkhūnaṁ bhikkhunīnañca, ye nirāmagataddasā.
bhikkhunīnañca → bhikkhunīnaṁ ca (bjt) | bhikkhunīnañca → bhikkhunīnañ ca (pts) nirāmagataddasā → niyāmagataddasā (bj, pts2ed); niyāmagataṁdasā (sya1, sya2, pts1ed) | nirāmagataddasā → niyāmagataṁdasā (sya-all, pts) | niyāmagataddasā → niyāmagataṁ dasā (bj: syā, PTS)Достигший Пробужденья Татхагата.Sudesitā cakkhumatā, buddhenādiccabandhunā;Славно возвещены Четыре благородные истины тем, кто зрит, Пробуждённым, Cattāri ariyasaccāni, anukampāya pāṇinaṁ.Солнца потомком, из сострадания:
Dukkhaṁ dukkhasamuppādaṁ, dukkhassa ca atikkamaṁ;Боль, боли-проступание, боли-превосхождение Ariyaṁ caṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ, dukkhūpasamagāminaṁ.
ariyaṁ caṭṭhaṅgikaṁ → ariyaṭṭhaṅgikaṁ (pts) | caṭṭhaṅgikaṁ → ariyaṭṭhaṅgikaṁ (bj: PTS) | ariyaṁ caṭṭhaṅgikaṁ → ariyañcaṭṭhaṅgikaṁ (th)И благородный восьмеричный путь, к унятию боли что ведёт.Evamete tathā vuttā, diṭṭhā me te yathā tathā;
evamete → evam ete (pts) yathā tathā → yathātathā (th, pts)Услышав их, я знанием прямым те Истины постиг, Sadattho me anuppatto, kataṁ buddhassa sāsanaṁ.Исполнил назначение своё, исполнил я заветы Бхагавана.Svāgataṁ vata me āsi, mama buddhassa santike;И это стало благословеньем для меня — быть подле Будды: Suvibhattesu dhammesu, yaṁ seṭṭhaṁ tadupāgamiṁ.
Suvibhattesu → saṁvibhattesu (bj, pts1ed, pts2ed); savibhattesu (si, mr) | suvibhattesu → saṁvibhattesu (bj, pts) | saṁvibhattesu → savibhattesu (bj: sīmu6, hemu, a.the) | Suvibhattesu → savibhattesu (cck: sī. ka.) tadupāgamiṁ → tad upāgamiṁ (pts)Средь лучших всех вещей сумел я наилучшее обресть.Abhiññāpāramippatto, sotadhātu visodhitā;
sotadhātu visodhitā → sotadhātuvisodhito (sya-all, pts) | visodhitā → visodhito (bj: syā, PTS)Чудесные обрёл я силы, божественное око. Tevijjo iddhipattomhi, cetopariyakovido”.
iddhipattomhi → iddhippatto mhi (pts)Трёх знаний я достиг, умы других существ я постигаю.“Pucchāmi satthāramanomapaññaṁ, diṭṭheva dhamme yo vicikicchānaṁ chettā;
satthāramanomapaññaṁ → satthāram anomapaññaṁ (pts) chettā → chetvā (bj, pts1ed) | diṭṭheva → diṭṭhova (bj) | chettā → chetvā (sya-all, pts)Я вопросил учителя, непревзойдённого в понимании, Aggāḷave kālamakāsi bhikkhu, ñāto yasassī abhinibbutatto.
kālamakāsi → kālam akāsi (pts)Умер ли бхиккху из Аггалавы, что был прославлен и достиг Прохлады.Nigrodhakappo iti tassa nāmaṁ, tayā kataṁ bhagavā brāhmaṇassa;Нигродхакаппой звали его, о Бхагаван; So taṁ namassaṁ acari mutyapekho, āraddhavīriyo daḷhadhammadassī.
mutyapekho → mutyapekkho (sya1, sya2 snp2.12:158 [Nigrodhakappa (vaṅgīsa) | so taṁ → sohaṁ (bj) | so’haṁ → so taṁ (bj: PTS) | muttyapekho → muttyapekkho (bj: syā) | mutyapekkho → mutayapekho (sya-all note) āraddhavīriyo → āraddhaviriyo (bjt, th, pts)Он был усерден, твёрдо в Учении стоял, вас бесконечно почитал.Taṁ sāvakaṁ sakka mayampi sabbe, aññātumicchāma samantacakkhu;
mayampi → mayaṁpi (bjt) | mayampi → mayam pi (pts) aññātumicchāma → aññātum icchāma (pts)О Сакка, о всевидящий, мы знать хотим о том ученике, Samavaṭṭhitā no savanāya sotā, tuvaṁ no satthā tvamanuttarosi.
sotā → hetuṁ (si); sotaṁ (sya1, pts1ed) | samavaṭṭhitā → samavuṭṭhitā (sya-all) | sotā → sotaṁ (sya-all, pts) | samavaṭṭhitā → samavuṭṭhitā (bj: syā) | sotā → sotaṁ (bj: PTS) | sotā → hetuṁ (sī. syā.) suttanipātaṭṭhakathā passitabbā (cck note) | samavuṭṭhitā → samavaṭṭhitā (sya-all note) no → nu (sya-all, pts) | no → nu (bj: syā, PTS) | tvamanuttarosi → tvam anuttaro si chind (pts)Готовы наши уши слышать, ведь вы всё видите,Развейте наши вы сомненья. Chinda no vicikicchaṁ brūhi metaṁ, parinibbutaṁ vedaya bhūripañña;
chinda → chindeva (sya-all) | no → chinde’va (bj: syā, PTS) | chinda → eva (pts) | metaṁ → me taṁ (pts) bhūripañña → bhuripañña (sya-all) Majjheva no bhāsa samantacakkhu, sakkova devāna sahassanetto.
sakkova → sakko va (pts)Ye keci ganthā idha mohamaggā, aññāṇapakkhā vicikicchaṭhānā;
ganthā → gandhā (sya1, sya2, pts1ed) | ganthā → gandhā (sya-all, pts) | ganthā → gandho (bj: syā, PTS) vicikicchaṭhānā → vicikicchaṭṭhānā (bj: PTS)Всех уз, неведения, вещей непознанных и колебаний — Tathāgataṁ patvā na te bhavanti, cakkhuñhi etaṁ paramaṁ narānaṁ.
cakkhuñhi → cakkhuṁ hi (bjt, th, pts)Их нет для Татхагаты, чей глаз самый зоркий средь людей.No ce hi jātu puriso kilese, vāto yathā abbhaghanaṁ vihāne;
vihāne → vihane (bj: sīmu6, hemu)Когда б не он, не разрушитель омрачений, что, словно ветер, разгоняет тучи, Tamovassa nivuto sabbaloko, jotimantopi na pabhāseyyuṁ.
nivuto → nibbuto (sya-all) | nivuto → nibbuto (bj: syā, PTS) | tamovassa nivuto → tamo assa nibbuto (pts) jotimantopi na pabhāseyyuṁ → na jotimantopi narā tapeyyuṁ (snp2.12:162 [Nigrodhakappa (vaṅgīsa) | pabhāseyyuṁ → nappabhāseyyuṁ (bj: sīmu6, hemu) | pabhāseyyuṁ → na jotimantopi narā tapeyyuṁ (cck: su. ni. 350) | jotimantopi → jotimanto pi (pts)Тогда не воссиял бы свет в сём мире, и даже люди славные сиять бы не смогли.Dhīrā ca pajjotakarā bhavanti, taṁ taṁ ahaṁ vīra tatheva maññe;
vīra → dhīra (sya-all) | vīra tatheva → dhīra tath eva (pts) | vīra → dhīra (bj: syā, PTS) | taṁ taṁ → tantaṁ (th)О царь, о светоч, Муни, вы — лишь один, Vipassinaṁ jānamupāgamimha, parisāsu no āvikarohi kappaṁ.
jānamupāgamimha → jānamupāgamimhā (bj) | jānamupāgamimha parisāsu → jānam upāgamimha parisāya (pts) parisāsu → parisāya (sya-all) | parisāsu → parisāya (bj: syā, PTS)Вы знаете, вы видите, поведайте нам о судьбе Каппы.Khippaṁ giraṁ eraya vaggu vagguṁ, haṁsova paggayha saṇikaṁ nikūja;
saṇikaṁ → sanikaṁ (bj, pts1ed); saṇiṁ (pts2ed) | saṇikaṁ nikūja → sanikaṁ nikūjaṁ (sya-all, pts) | haṁsova → haṁso va (pts)Ваш голос сладок, словно воркованье птицы, Bindussarena suvikappitena, sabbeva te ujjugatā suṇoma.нам так приятно его слышать.Pahīnajātimaraṇaṁ asesaṁ, niggayha dhonaṁ vadessāmi dhammaṁ;
vadessāmi dhammaṁ → paṭivediyāmi (sī1) | vadessāmi dhammaṁ → paṭivediyāmi (bj) | dhonaṁ → dhotaṁ (bj: sīmu6, hemu, a.the) | paṭivediyāmi → vadessāmi (bj: PTS) | vadessāmi → paṭivediyāmi (cck: sī. ka.) Na kāmakāro hi puthujjanānaṁ, saṅkheyyakāro ca tathāgatānaṁ.
hi → hoti (bj: sīmu6, hemu, a.the) | hi → hoti (cck: sī. ka.) saṅkheyyakāro ca → saṅkheyyakārova (bj, sya-all) | ca → va (pts) | ca → va (cck: bahūsu) | saṅkheyyakāro ca → saṁkheyyakāro va (pts)Обычные люди желанья свои исполнить не в силах, но Татхагаты устремления сбываются всегда.Sampannaveyyākaraṇaṁ tavedaṁ, samujjupaññassa samuggahītaṁ;
samujjupaññassa → samujjapaññassa (sya-all, pts) | samujjupaññassa → samujjapaññassa (bj: syā, PTS)Закон ваше слово, его мы примем, для нас влияния превыше нет. Ayamañjali pacchimo suppaṇāmito, mā mohayī jānamanomapañña.
ayamañjali → ayam añjali (pts) mohayī → mohayi (sya-all) | mohayī jānamanomapañña paroparaṁ → mohayi jānam anomapañña parovaraṁ (pts)Мы руки в анджали почтенно сложили, прошу — не томите нас.Paroparaṁ ariyadhammaṁ viditvā, mā mohayī jānamanomavīriya;
Paroparaṁ → parovaraṁ (bj, sya1, sya2, pts1ed) | paroparaṁ → parovaraṁ (bj, sya-all) | parovaraṁ → paroparaṁ (bj: sīmu6, a.the) jānamanomavīriya → jānamanomavīra (bj) | mohayī jānamanomavīriya → mohayi jānamanomaviriya (sya-all, pts) | jānamanomavīra → jānamanomaviriya (bj: PTS) | mohayī jānamanomavīriya → mohayi jānam anomaviriya (pts)Вы знаете Закон от начала и до завершенья, непревзойдённы вы в усердье. Vāriṁ yathā ghammani ghammatatto, vācābhikaṅkhāmi sutaṁ pavassa.
ghammani ghammatatto → ghammanighammatatto (th, pts) pavassa → sutassavassātipi pāḷi (bj note)Как измученный зноем путник ищет воду, так ждём мы вашей речи.Yadatthikaṁ brahmacariyaṁ acarī, kappāyano kaccissataṁ amoghaṁ;
acarī → acāri (bj, sya-all, pts) | yadatthikaṁ → yadatthiyaṁ (pts) | yadatthikaṁ → yadatthiyaṁ (bj: PTS) | yadatthikaṁ → yaditthiyaṁ (sya-all: yu.) kaccissataṁ → kacci sataṁ (bjt) | kaccissataṁ → kaccissa taṁ (th) | kaccissataṁ → kacci ssa taṁ (pts)Ведь не напрасно Каппаяна жизнь беспорочную прожил? достиг Ниббаны он или остались пятна в нём? Nibbāyi so ādu saupādiseso, yathā vimutto ahu taṁ suṇoma”.
ādu saupādiseso → anupādisesā (ka-si), anupādiseso (ka-ma) | saupādiseso → nibbāyi so anupādisesā (bj: sīmu6, hemu); nibbāyi so anupādiseso (bj: machasaṁ) | saupādiseso → anupādisesā (cck: sī.); anupādiseso (cck: ka.)поведайте же нам, как был освобождён он!“Acchecchi taṇhaṁ idha nāmarūpe,“Отрезал тягу он к уму и телу, — (iti bhagavā)
iti → ti (sya-all, pts)Так отвечал им Бхагаван, — Kaṇhassa sotaṁ dīgharattānusayitaṁ; atāri jātiṁ maraṇaṁ asesaṁ,
kaṇhassa → taṇhāya (bj, sya-all, pts) maraṇaṁ → jātimaraṇaṁ (bj: PTS)Ту жажду, что хранилась долго в нём”. “Он превозмог рождение и смерть”, — Iccabravi bhagavā pañcaseṭṭho”.
iccabravi → iccabravī (bj, pts); iccābravī (sya-all) | iccabravi → abravī (pts)Так говорил Он, высший из пяти.“Esa sutvā pasīdāmi, vaco te isisattama;Услышав ваш ответ, о Провидец, я верю: Amoghaṁ kira me puṭṭhaṁ, na maṁ vañcesi brāhmaṇo.Не зря я задал вопрос, брахман не вверг в заблужденье меня.
Yathā vādī tathā kārī, ahu buddhassa sāvako;
yathā vādī tathā kārī → yathāvādī tathākārī (bjt, th, pts) ahu → ahū (th, pts)Он, ученик ваш, верен был своему слову, он сети Мары разорвал. Acchecchi maccuno jālaṁ, tataṁ māyāvino daḷhaṁ.
maccuno → vaccuno (bj) | acchecchi → pacchinda (sya-all) | pacchinda → acchecchi (sya-all: yu.)Узрел он корень цепляния, великий водоворот он пересёк.Addasa bhagavā ādiṁ, upādānassa kappiyo; Accagā vata kappāno, maccudheyyaṁ suduttaraṁ.
kappāno → kappāyano (sya-all, pts) | kappāno → kappāyato (bj: syā)Taṁ devadevaṁ vandāmi, puttaṁ te dvipaduttama;
puttaṁ te → puttante (th)Склоняюсь пред стопами вашими, о лучший средь богов, склоняюсь пред сыном вашим, лучшим из двуногих, Anujātaṁ mahāvīraṁ, nāgaṁ nāgassa orasan”ti.
orasanti → osaranti (sya-all) | orasanti → orasan ti (pts)Героем, рождённым в ваших следах, наги Отроком.
Itthaṁ sudaṁ āyasmā vaṅgīso thero gāthāyo abhāsitthāti.
vaṅgīso thero gāthāyo abhāsitthāti → vaṅgīsotherogāthāyo abhāsitthā ti (pts)
Mahānipāto niṭṭhito.
mahānipāto niṭṭhito → vaṅgīsattheragāthā tassuddānaṁ (bjt)
Sattatimhi nipātamhi, vaṅgīso paṭibhāṇavā;
paṭibhāṇavā → paṭibhānavā (bj) Ekova thero natthañño, gāthāyo ekasattatīti.
ekova → eko va (pts) | natthañño → n atth añño (pts) ekasattatīti → ekasattati (th, pts)
Niṭṭhitā theragāthāyo.
niṭṭhitā theragāthāyo → mahānipāto niṭṭhito tassuddānaṁ (bjt)
Sahassaṁ honti tā gāthā, tīṇi saṭṭhisatāni ca;
saṭṭhisatāni → saṭṭhi satāni (bjt) Therā ca dve satā saṭṭhi, cattāro ca pakāsitā.Sīhanādaṁ naditvāna, buddhaputtā anāsavā; Khemantaṁ pāpuṇitvāna, aggikhandhāva nibbutāti.
aggikhandhāva → aggikkhandhāva (bjt, th) | aggikhandhāva nibbutāti → aggikkhandhā va nibbutā ti (pts)
Theragāthāpāḷi niṭṭhitā.
theragāthāpāḷi → theragāthā (th) | + → suttantapiṭake khuddakanikāyassa therīgāthā namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa therīgāthāya ekanipāto (th) | + → theragāthāyo (pts)