Найдите Истину

В Палийских Суттах и Винае

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Заметка:Переводы, словари и комментарии сделаны не Благословенным.Сверяйтесь с Пали в 4 основных никаях.

  • Theragāthā 21.1Стихи старших монахов 21.1
  • MahānipātaРаздел великих строф
  • PaṭhamavaggaГлава первая

VaṅgīsattheragāthāВангиса Тхера

“Nikkhantaṁ vata maṁ santaṁ, agārasmānagāriyaṁ;
agārasmānagāriyaṁ → agārasmā anagāriyaṁ (sya-all, pts) | agārasmānagāriyaṁ → agārasmā anagāriyaṁ (bj: PTS)
С тех пор как я оставил дом, как бесприютным стал,
Vitakkā upadhāvanti, pagabbhā kaṇhato ime.
upadhāvanti → upabhavanti (sya-all)
Меня одолевают думы, ниспосланные тьмой.

Uggaputtā mahissāsā, sikkhitā daḷhadhammino;
hi → hoti (si) daḷhadhammino → daḷhadhanvino (bj-a) | daḷhadhammino → daḷhadhanvino (cck: sī. aṭṭha.)
Пусть буду окружаем я ватагой воинов лихих,
Samantā parikireyyuṁ, sahassaṁ apalāyinaṁ.Тысячей лучников с их стрелами — спасаться бегством я не стану.

Sacepi ettakā bhiyyo, āgamissanti itthiyo;
ettakā → etato (sn8.1:1 [1. Nikkhantasutta]) | ettakā → etato (cck: saṁ. ni. 1.209) | sacepi → sace pi (pts)
Пусть буду посещаем я хоть тысячею женщин —
Neva maṁ byādhayissanti, dhamme samhi patiṭṭhito.
byādhayissanti → byāthayissanti (?) | byādhayissanti → byāthayissanti (cck: ?) | neva → n eva (pts) dhamme samhi → dhammesvamhi (sya1, pts1ed, mr) | patiṭṭhito sakkhī hi → patiṭṭhitaṁ sakkhīhi (bj) | dhamme samhi → dhammesvamhi (sya-all, pts) | patiṭṭhitaṁ → svamhi patiṭṭhito (bj: PTS) | samhi → dhammesvamhi (cck: syā. ka.) | dhamme samhi → dhammesv amhi (pts)
Мой ум не дрогнет, так крепко установлен в Дхамме он.

Sakkhī hi me sutaṁ etaṁ, buddhassādiccabandhuno;
sakkhī → sakiṁ (sya-all, pts) | etaṁ → ekaṁ (sya-all) | etaṁ → sakiṁbhi (bj: syā, PTS) | sakkhī hi → sakkhīhi (bjt) ca → va (bahūsu)
Услышав от Потомка солнца о пути, что увлекает от боли прочь, —
Nibbānagamanaṁ maggaṁ, tattha me nirato mano.В Ниббану, возликовал я.

Evañce maṁ viharantaṁ, pāpima upagacchasi;
evañce maṁ → evam evaṁ (pts) | maṁ → evamevaṁ (bj: PTS) | maṁ → evamevaṁ (sya-all note) | evañce → evaṁ ce (my, bjt) upagacchasi → upabhañjasi (sya-all) | upabhañjasi → upagacsi (sya-all note)
О Злой, если пожалуешь ко мне,
Tathā maccu karissāmi, na me maggampi dakkhasi.
maggampi dakkhasi aratiñca → maggaṁ udikkhasi aratiṁ (sya-all) | dakkhasi → maggaṁ udikkhasi (bj: syā, PTS)
Я сделать так сумею, что ты не в силах будешь путь мой отследить.

Aratiñca ratiñca pahāya, sabbaso gehasitañca vitakkaṁ;
Aratiñca → aratiṁ (bahūsu) | aratiñca ratiñca → aratiṁ ratiṁ ca (bj) | Aratiñca → aratiṁ (cck: bahūsu) gehasitañca → gehesitaṁ ca (bj) | gehasitañca → gehasitañ ca (pts)
Отринув полностью, что мило и немило, забыв про устремления мирские,
Vanathaṁ na kareyya kuhiñci, nibbanatho avanatho sa bhikkhu.
nibbanatho avanatho sa → nibbanatho anato sa hi (sya1, sya2); nibbanathā avanatho sa hi (pts1ed, pts2ed); nibbanatho arato sa hi (sn8.2:1 [2. Aratīsutta]) | nibbanatho → nibbanathā (sya-all, pts) | sa → sa hi (sya-all, pts) | nibbanatho → nibbanathā (bj: PTS) | bhikkhu → sa hi bhikkhu (bj: PTS) | sa → nibbanatho arato sa hi (cck: saṁ. ni. 1.210)
Он не влечётся ни к чему на свете, все путы обрубил он.

Yamidha pathaviñca vehāsaṁ, rūpagataṁ jagatogadhaṁ kiñci;
pathaviñca → paṭhaviṁ ca (bj) | vehāsaṁ → vihāsaṁ (sya-all) | yamidha pathaviñca vehāsaṁ → yam idha pathaviñ ca vihāsaṁ (pts) jagatogadhaṁ → jagatogandhaṁ (pts)
Родится существо на небе или на земле — любая форма, принятая им,
Parijīyati sabbamaniccaṁ, evaṁ samecca caranti mutattā.
sabbamaniccaṁ → sabbamaticcaṁ (bj) | parijīyati → parijiyyati (sya-all) | parijīyati sabbamaniccaṁ → parijiyyati sabbam aniccaṁ (pts) mutattā → muttantā (sya-all, pts) | mutattā → muttantā (bj: syā, PTS)
Изменчива и к разрушению стремится; об этом памятует мудрый.

Upadhīsu janā gadhitāse, diṭṭhasute paṭighe ca mute ca;
gadhitāse → gandhitāse (pts) diṭṭhasute → diṭṭhe sute (bj) | diṭṭhasute → diṭṭhe sute (bj) | sute → diṭṭhasute (bj: PTS) | diṭṭhasute → diṭṭhe sute (cck: sī.)
Захваченность людей порабощает, они ведомы тем, что видится, что мнится;
Ettha vinodaya chandamanejo, yo hettha na limpati muni tamāhu.
chandamanejo → chandam anejo (pts) limpati → lippati (bj, sya1, sya2, pts1ed, pts2ed) | tamāhu → taṁ munimāhu (pts2ed sn8.2:1 [2. Aratīsutta]) | limpati → lippati (sya-all, pts) | tamāhu atha saṭṭhisitā → tam āhu aṭṭhasaṭṭhisitā (pts) | tamāhu → taṁ munimāhu (cck: saṁ. ni. 1.210) | hettha → h ettha (pts)
Того зову я Муни, кто все желанья вырвал, кто в мире ни к чему не прилипает.

Atha saṭṭhisitā savitakkā, puthujjanatāya adhammā niviṭṭhā;
Atha → aṭṭha (bj, pts1ed) | atha → aṭṭha (bj) | atha saṭṭhisitā → aṭṭhasaṭaṭhisitā (sya-all) | atha saṭṭhisitā → aṭṭhasaṭṭhisitā (pts) puthujjanatāya → puthujjanatāyaṁ (bj); puthū janatāya (sn8.2:1 [2. Aratīsutta]) | puthujjanatāya → puthujjanatāyaṁ (bj) | adhammā niviṭṭhā → adhammaniviṭṭhā (sya-all, pts) | puthujjanatāyaṁ → puthujjanakāya (bj: PTS) | puthujjanatāya → puthū janatāya (cck: saṁ. ni. 1.210)
Глупцы в силках шестидесяти ложных взглядов пребывают, их разум чистой Дхаммы не постигает;
Na ca vaggagatassa kuhiñci, no pana duṭṭhullagāhī sa bhikkhu.
vaggagatassa → vaṭṭagatassa (sya1, sya2); vaggagatissa (pts1ed) | vaggagatassa → vaggagatissa (sya-all, pts) | vaggagatassa → vaggagatissa (bj: syā, PTS) duṭṭhullagāhī → padullagāhī (pts1ed); duṭṭhullabhāṇī (sn8.2:1 [2. Aratīsutta]) | duṭṭhullagāhī → duṭṭhullabhāṇī (sya-all); padullagāhī (pts) | duṭṭhullagāhī → duṭṭhullābhāṇi (bj: syā); padullagāhī (bj: PTS) | duṭṭhullagāhī → duṭṭhullabhāṇī (cck: saṁ. ni. 1.210) | duṭṭhullabhāṇī → padullagāhī (sya-all note)
Но бхиккху ни к одному из взглядов не склоняется, не говоря о том, что злым является.

Dabbo cirarattasamāhito, akuhako nipako apihālu;
cirarattasamāhito → cirarattaṁ samāhito (sya1, sya2, pts1ed) | cirarattasamāhito → cirarattaṁ samāhito (sya-all, pts) | cirarattasamāhito → cirarattaṁ samāhito (bj: syā, PTS)
Умиротворённый, вдумчивый, лишённый зависти и измышлений,
Santaṁ padaṁ ajjhagamā muni, paṭicca parinibbuto kaṅkhati kālaṁ.
padaṁ ajjhagamā muni → padamajjhagamā munī (sya-all) | padaṁ → padam (pts) paṭicca parinibbuto → paṭiccaparinibbuto (pts)
Обрёл он состояние покоя, и дожидается он часа своего.

Mānaṁ pajahassu gotama, mānapathañca jahassu asesaṁ;
mānapathañca → manapathaṁ ca (bj) | jahassu → pajahassu (sya-all) | mānapathañca → mānapathañ ca (pts)
Отвергни самомнение, Готама, отвергни путь, к нему ведущий!
Mānapathamhi sa mucchito, vippaṭisārīhuvā cirarattaṁ.
Mānapathamhi → mānapathasmiṁ (sya1, sya2, pts2ed) | sa mucchito vippaṭisārīhuvā → samucchito vippaṭisārī hutvā (pts) | mānapathamhi → mānapathasmiṁ (bj: syā) | mānapathamhi sa mucchito → mānapathasmiṁ samucchito vippaṭisārī (th) vippaṭisārīhuvā → … hutvā (pts1ed); vippaṭisār'ahuvā (pts2ed) | vippaṭisārīhuvā → vippaṭisārī huvā (bjt) | vippaṭisārīhuvā cirarattaṁ → hutavā cīrarattaṁ (th)
Обманутый им, по круговерти долго ты блуждал.

Makkhena makkhitā pajā, mānahatā nirayaṁ papatanti;
makkhitā → pakkhitā (sya-all) papatanti → patanti (sya1, sya2, pts1ed) | papatanti → patanti (sya-all, pts) | papatanti → patanti (bj: syā, PTS)
Самомнением осквернённые, злоречием запятнанные,
Socanti janā cirarattaṁ, mānahatā nirayaṁ upapannā.Низвергаются люди в Нираю, где скорбь великая их ожидает.

Na hi socati bhikkhu kadāci, maggajino sammā paṭipanno;Но бхиккху не скорбит, он славной шествует дорогой, Kittiñca sukhañcānubhoti, dhammadasoti tamāhu tathattaṁ.
kittiñca sukhañcānubhoti → kittiṁ ca sukhaṁ cānubhoti (bjt) | kittiñca sukhañcānubhoti → kittiñ ca sukhañ ca nubhoti (pts) dhammadasoti tamāhu → dhammadaso ti tam āhu (pts)
Обретая прославление и приятное, он именуем Дхаммы мудрецом.

Tasmā akhilo idha padhānavā, nīvaraṇāni pahāya visuddho;
akhilo idha → akhilo (bj); akhilo idham (pts1ed); akhilodha (pts2ed sn8.3:1 [3. Pesalasutta]) | idha padhānavā → idhamamānavā (sya-all, pts) | padhānavā → idhamamānavā (bj: syā, PTS) | idha → akhilo (cck: sī.); akhilodha (cck: saṁ. ni. 1.211) | idha padhānavā → idham amānavā (pts)
Так будь всегда благоразумен, покоясь в чистоте, Отринув омраченья;
Mānañca pahāya asesaṁ, vijjāyantakaro samitāvī”.
mānañca → mānaṁ ca (bjt) | mānañca → mānañ ca (pts) vijjāyantakaro → vijjāy antakaro (pts)
От самомненья откажись, в покое чрез прозренье к завершению приди.

“Kāmarāgena ḍayhāmi, cittaṁ me pariḍayhati;
kāmarāgena → kamarāgena (pts)
Пылаю вожделением и страстью, мой ум пылает!
Sādhu nibbāpanaṁ brūhi, anukampāya gotama”.Ты укажи мне путь к Ниббане из сострадания, Готама.

“Saññāya vipariyesā, cittaṁ te pariḍayhati;
cittaṁ te → cittante (th) | cittaṁ → cittan (pts)
“Твой ум пылает, ведомый искаженьем восприятья;
Nimittaṁ parivajjehi, subhaṁ rāgūpasaṁhitaṁ. (…)
(…) → Saṅkhāre parato passa dukkhato mā ca attato, nibbāpehi mahārāgaṁ mā ḍayihittho punappunaṁ (bj sn8.4:1 [4. Ānandasutta]) | → (saṅkhāre parato passa, dukkhato mā ca attato; nibbāpehi mahārāgaṁ, mā dayhittho punappunaṁ;) (sī. saṁ. ni. 1.212) uddānagāthāyaṁ ekasattatītisaṅkhyā ca, theragāthāṭṭhakathā ca passitabbā (cck note) | rāgūpasaṁhitaṁ → rāgūpasañhitaṁ (th)
Приятному внимания не уделяй, Себя страстями ты не разжигай. узри всё составное как чужое, Узри боль в нём, Ты вожделенье погаси И не сжигай себя опять.

Asubhāya cittaṁ bhāvehi, ekaggaṁ susamāhitaṁ;
punappunaṁ → PTS potthake natthi (bj note) | + → saṅkhāre parato passa dukkhato mā ca attato nibbāpehi mahārāgaṁ mā ḍayihittho punappunaṁ (bjt)
Ты тела непривлекательность узри, пусть будет собран ум твой, воедино слит.
Sati kāyagatā tyatthu, nibbidābahulo bhava.
kāyagatā tyatthu → kāyagatātyatthu (bjt) | tyatthu → ty atthu (pts)
Памятование о теле пестуй неустанно, разочаруйся в существовании любом.

Animittañca bhāvehi, mānānusayamujjaha;
animittañca → animittañ ca (pts) mānānusayamujjaha → mānānusayam ujjaha (pts)
Беззнаковость ты созерцай, самомнение отринь;
Tato mānābhisamayā, upasanto carissasi”.Чрез разрушение его сумеешь обрести покой.”

“Tameva vācaṁ bhāseyya, yāyattānaṁ na tāpaye;
tameva → tam eva (pts) yāyattānaṁ → yāy attānaṁ (pts)
Пусть произносит он слова, что не вредят другим;
Pare ca na vihiṁseyya, sā ve vācā subhāsitā.Речь, не приносящая вреда, поистине является благой.

Piyavācameva bhāseyya, yā vācā paṭinanditā;
piyavācameva → piyavācam eva (pts)
Пусть произносит он приятные слова, которые приносят радость;
Yaṁ anādāya pāpāni, paresaṁ bhāsate piyaṁ.Приятны те слова, что не содержат яда.

Saccaṁ ve amatā vācā, esa dhammo sanantano;Бессмертные слова есть истина — Sacce atthe ca dhamme ca, āhu santo patiṭṭhitā.
santo → satto (bj) | āhu → ahu (sya-all) | patiṭṭhitā → paṭiṭṭhitā (pts)
Нетленна эта Дхамма, что зиждется на истине.

Yaṁ buddho bhāsati vācaṁ, khemaṁ nibbānapattiyā;
bhāsati → bhāsatī (sya-all, pts)
Слова, что Татхагата возгласил, ведут к Ниббане,
Dukkhassantakiriyāya, sā ve vācānamuttamā”.
dukkhassantakiriyāya sā → dukkhass antakiriyāya sa (pts) sā → sa (pts) | vācānamuttamā → vācānam uttamā (pts)
К унятию боли. поистине это высшие слова.

“Gambhīrapañño medhāvī, maggāmaggassa kovido;
medhāvī → mehāvī (pts)
Его прозренье глубоко, он мудр, он знает путь.
Sāriputto mahāpañño, dhammaṁ deseti bhikkhunaṁ.
bhikkhunaṁ → bhikkhūnaṁ (bj)
Сарипутта, пониманием великим обладая, монахов в Дхамме наставлял.

Saṅkhittenapi deseti, vitthārenapi bhāsati;
saṅkhittenapi → saṁkhittenapi (ms2005) | saṅkhittenapi → saṁkhittena pi (pts) vitthārenapi → vitthārena pi (pts)
Он учит кратко или длинно, и глас его —
Sālikāyiva nigghoso, paṭibhānaṁ udiyyati.
Sālikāyiva → sālikāyeva (sya1, sya2, pts1ed) | sālikāyiva → sālikāyeva (sya-all, pts) | sālikāyiva → sālikāyeva (bj: syā, PTS) | sālikāyiva → sālikāye va (pts) udiyyati → udīrayi (bj, pts2ed sn8.6:1 [6. Sāriputtasutta]); udīyyati (sya1, pts1ed); udayyati (?) | udiyyati → udīrayī (bj); udīyyati (pts) | paṭibhānaṁ udiyyati → paṭibhāṇaṁ udīyyati (sya-all) | udīrayī → udīyyati (bj: syā, PTS) | udiyyati → udīrayi (sī.), udīyyati (syā.), udayyati (?) uṭṭhahatīti taṁsaṁvaṇṇanā (cck note)
Как воркованье птицы. он подвигает к озарению других.

Tassa taṁ desayantassa, suṇanti madhuraṁ giraṁ;
suṇanti → suṇantā (sya1, sya2, pts1ed) | suṇanti → suṇantā (sya-all, pts) | suṇanti → suṇantā (bj: PTS)
и, слыша голос его сладкий,
Sarena rajanīyena, savanīyena vaggunā;Что так ласкает слух, Udaggacittā muditā, sotaṁ odhenti bhikkhavo”.Все бхиккху радуются, ликуют их сердца.

“Ajja pannarase visuddhiyā, bhikkhū pañcasatā samāgatā;
pannarase → paṇṇarase (bj, sya-all) samāgatā → samagatā (pts)
В пятнадцатый лунный день собрались они здесь, полтысячи аскетов, Для очищения обетов.
Saṁyojanabandhanacchidā, anīghā khīṇapunabbhavā isī.Они свободны от всех уз И отсекли оковы, что к новым существованиям влекли.

Cakkavattī yathā rājā, amaccaparivārito;Как Царь, вращающий колесо , Samantā anupariyeti, sāgarantaṁ mahiṁ imaṁ.Шествует с подданными своими по окружённой морем земле,

Evaṁ vijitasaṅgāmaṁ, satthavāhaṁ anuttaraṁ;
vijitasaṅgāmaṁ → vijitasaṁgāmaṁ (pts)
Так и ученики, Тремя знаниями наделённые, оставившие смерть позади,
Sāvakā payirupāsanti, tevijjā maccuhāyino.Явились к непревзойдённому наставнику, победившему в битве.

Sabbe bhagavato puttā, palāpettha na vijjati;
palāpettha → palāsettha (bj); palāpo ettha (sya-all, pts) | palāsettha → palāpo ettha (bj: PTS)
Они все — Будды сыновья, средь них нет пасынков.
Taṇhāsallassa hantāraṁ, vande ādiccabandhunaṁ.Кланяюсь я Потомку солнца, извлёкшему жажды острую стрелу.

Parosahassaṁ bhikkhūnaṁ, sugataṁ payirupāsati;Тысяча бхиккху приблизилась к Сугате, учил он их возвышенной Дхамме, Desentaṁ virajaṁ dhammaṁ, nibbānaṁ akutobhayaṁ.Ведущей к Ниббане, свободной от трепета.

Suṇanti dhammaṁ vimalaṁ, sammāsambuddhadesitaṁ;
vimalaṁ → vipulaṁ (sya1, sya2, pts1ed) | vimalaṁ → vipulaṁ (sya-all, pts) | vimalaṁ → vipulaṁ (bj: syā, PTS)
Внимали они чистой Дхамме, возвещённой всецело и в совершенстве Пробуждённым.
Sobhati vata sambuddho, bhikkhusaṅghapurakkhato.
bhikkhusaṅghapurakkhato → bhikkhusaṁghapurakkhato (ms2005, pts)
Поистине лучится он, чтимый всей Сангхой.

‘Nāganāmo’si bhagavā, isīnaṁ isisattamo;
nāganāmosi → nāganāmo si (pts)
Вас именуют “слон”, о Бхагаван, седьмой средь мудрецов;
Mahāmeghova hutvāna, sāvake abhivassasi.
mahāmeghova → mahāmegho va (pts) abhivassasi divā vihārā → abhivassati divāvihārā (bj) | abhivassati → abhivassasi (bj: PTS)
Подобны облаку вы, готовому излиться на учеников.

Divā vihārā nikkhamma, satthudassanakamyatā;
divā vihārā → divāvihārā (bjt, th, pts) satthudassanakamyatā → satthussanakamyatā (bj)
Стремясь увидеть Будду, вангиса оставил хижину,
Sāvako te mahāvīra, pāde vandati vaṅgiso”.
vaṅgiso → vaṅgīso (bjt)
Поклонился ему — герою великому.

“Ummaggapathaṁ mārassa, abhibhuyya carati pabhijja khīlāni;
khīlāni → khilāni (sya-all, pts)
Преодолевший Мары окольные пути, от зла всего очистив сердце,
Taṁ passatha bandhapamuñcakaraṁ, asitaṁva bhāgaso pavibhajja.
bandhapamuñcakaraṁ → bandhanapamuñcakaraṁ (bj) | bandhapamuñcakaraṁ asitaṁva → bandhanapamuñcakaraṁ asitaṁ va (pts) pavibhajja → paṭibhajja (bj) | paṭibhajja → pavibhajjātipipāṭho - (bj note) | asitaṁva → asitaṁ va (pts)
Взгляни на него, свободного от оков, Ничем не связанного, вразумляющего своей Дхаммой.

Oghassa hi nitaraṇatthaṁ, anekavihitaṁ maggaṁ akkhāsi;
nitaraṇatthaṁ → nittharaṇatthaṁ (bj, sya-all, pts)
Он призывал великое наводненье одолеть, путь к Неумирающему возвестил.
Tasmiñca amate akkhāte, dhammadasā ṭhitā asaṁhīrā.
tasmiñca → tasmiñ ca (pts) asaṁhīrā → asaṁhirā (sya-all)
Кто зрит его, тот не колеблется.

Pajjotakaro ativijjha, sabbaṭhitīnaṁ atikkamamaddasa;
ativijjha → ativijjha dhammaṁ (bj) | ativijjha → ativijjha dhammaṁ (cck: sī.) sabbaṭhitīnaṁ → sabbaṭṭhitīnaṁ (bj, pts1ed, pts2ed) | atikkamamaddasa → atikkamamaddā (bj, pts1ed, pts2ed, mr) | sabbaṭhitīnaṁ atikkamamaddasa → dhammaṁ sabbaṭṭhitīnaṁ atikkamamaddā (bj); sabbaṭṭhitīnaṁ atikkamam addā (pts) | atikkamamaddasa → atikkamamaddhaṁ (sya-all) | dhammaṁ → ativijjha (bj: PTS) | atikkamamaddā → atikkamamadda (bj: sīmu6, hemu) | atikkamamaddasa → atikkamamadda (cck: sī. ka.) | atikkamamaddhaṁ → atikkamamaddā (sya-all: yu.)
Возжёг лампаду света он, преодолел все точки зренья.
Ñatvā ca sacchikatvā ca, aggaṁ so desayi dasaddhānaṁ.
saddhā → addhā (bj) | dasaddhānaṁ → dasaddānaṁ (pts)
Прозревший в Истину, он наставлял в ней первых пять учеников.

Evaṁ sudesite dhamme, ko pamādo vijānataṁ dhammaṁ;Услышав Дхаммы славные слова, как можно оставаться безрассудным? Tasmā hi tassa bhagavato sāsane, appamatto sadā namassamanusikkhe”.
namassamanusikkhe → namassam anusikkhe (pts)
Благоразумны будьте в Дхамме, Возвещённой Бхагаваном, почтительными неизменно.

“Buddhānubuddho yo thero, koṇḍañño tibbanikkamo;
tibbanikkamo → tibbanikkhamo (bj, pts1ed) | tibbanikkamo → tibbanikkhamo (sya-all, pts) | tibbanikkhamo → tibbatikkamo (bj: sīmu6, hemu, a.the)
Тхера Конданнья был разбужен после Будды,
Lābhī sukhavihārānaṁ, vivekānaṁ abhiṇhaso.Он в Дхамме стоит непоколебимо, в уединении и приятном пребывая.

Yaṁ sāvakena pattabbaṁ, satthu sāsanakārinā;
satthu sāsanakārinā → satthusāsanakārinā (bjt, th, pts)
Всё, что прилежный в обученье, следующий за наставником своим
Sabbassa taṁ anuppattaṁ, appamattassa sikkhato.
sabbassa → sabb assa (pts) sikkhato → bhikkhuno (bj: machasaṁ)
Был должен сделать, исполнил он, вдохновляя себя сам.

Mahānubhāvo tevijjo, cetopariyakovido;С великой силою, со знанием тройным, он может проникать в умы других. Koṇḍañño buddhadāyādo, pāde vandati satthuno”.Наследник Бхагавана, Конданнья, воздал все почести ему.

“Nagassa passe āsīnaṁ, muniṁ dukkhassa pāraguṁ;
nagassa → nāgassa (pts) | nagassa → nāgassa (bj: syā, PTS)
Муни, боль превзошедший, пребывал на вершине скалы,
Sāvakā payirupāsanti, tevijjā maccuhāyino.
payirupāsanti → pariyupāsanti (pts)
Когда его ученики, сразившие смерть, Со знанием тройным, к нему явились.

Cetasā anupariyeti, moggallāno mahiddhiko;
Cetasā → te cetasā (sn8.10:1 [10. Moggallānasutta]) | Cetasā → te cetasā (cck: saṁ. ni. 1.218)
Средь них был Моггаллана, чьи силы чудесные были столь велики,
Cittaṁ nesaṁ samanvesaṁ, vippamuttaṁ nirūpadhiṁ.
samanvesaṁ → samannesaṁ (sn8.10:1 [10. Moggallānasutta]) | samanvesaṁ → samannesaṁ (cck: saṁ. ni. 1.218)
Что он мог знать умы освобождённые других.

Evaṁ sabbaṅgasampannaṁ, muniṁ dukkhassa pāraguṁ;Так они приблизились к Готаме, превзошедшему боль, Anekākārasampannaṁ, payirupāsanti gotamaṁ”.Оставившему юдоль скорби, наделённому всеми благими качествами.

“Cando yathā vigatavalāhake nabhe, virocati vītamalova bhāṇumā;
bhāṇumā evampi → bhānumā evaṁpi (bj) | vītamalova bhāṇumā → vītamalo va bhānumā (pts)
Когда уплывают облака, ночное светило сияет в небесах, как солнце;
Evampi aṅgīrasa tvaṁ mahāmuni, atirocasi yasasā sabbalokaṁ”.
evampi → evaṁpi (bjt, th) | evampi → evam pi (pts) atirocasi → atirocasī (sya-all, pts)
Так и Ангираса, достославный Муни — его слава летит по миру.

“Kāveyyamattā vicarimha pubbe, gāmā gāmaṁ purā puraṁ;
kāveyyamattā → kāvyemattā (bj) | vicarimha → vicarimhā (sya-all)
Очарованные поэзией, бродили мы из деревни в деревню,
Athaddasāma sambuddhaṁ, sabbadhammāna pāraguṁ.
Athaddasāma → athaddasāmi (sya1, sya2, pts1ed) | athaddasāma → athaddasāmi (sya-all, pts) | athaddasāma → athaddasāmi (bj: syā, PTS) | athaddasāma → ath addasāmi (pts)
Пока не встретили Татхагату, вышедшего за пределы всех дхамм.

So me dhammamadesesi, muni dukkhassa pāragū;
dhammamadesesi → dhammam adesesi (pts)
Муни, боль превзошедший, учил нас Дхамме,
Dhammaṁ sutvā pasīdimha, saddhā no udapajjatha.
saddhā → addhā (bj) | udapajjatha → upapajjatha (sya-all) | addhā → saddhā (bj: PTS) | saddhā → addhā (cck: sī. aṭṭha.)
веру в нас зародил.

Tassāhaṁ vacanaṁ sutvā, khandhe āyatanāni ca;Услышав Дхаммы славные слова о совокупностях, о сферах и стихиях, Dhātuyo ca viditvāna, pabbajiṁ anagāriyaṁ.Я дом оставил, бесприютным стал.

Bahūnaṁ vata atthāya, uppajjanti tathāgatā;
bahūnaṁ → bahunnaṁ (bj) | bahunnaṁ → bahūnaṁ (bj: sabbattha)
Поистине во благо многих женщин и мужчин, кто следует Учению,
Itthīnaṁ purisānañca, ye te sāsanakārakā.
purisānañca → purisānaṁ ca (bjt) | purisānañca → purisānañ ca (pts)
На свет явился Татхагата.

Tesaṁ kho vata atthāya, bodhimajjhagamā muni;
bodhimajjhagamā → bodhiṁ ajjhagamā (pts)
Поистине во благо бхиккху и бхиккхуни, родился он — кто вечный зрит закон,
Bhikkhūnaṁ bhikkhunīnañca, ye nirāmagataddasā.
bhikkhunīnañca → bhikkhunīnaṁ ca (bjt) | bhikkhunīnañca → bhikkhunīnañ ca (pts) nirāmagataddasā → niyāmagataddasā (bj, pts2ed); niyāmagataṁdasā (sya1, sya2, pts1ed) | nirāmagataddasā → niyāmagataṁdasā (sya-all, pts) | niyāmagataddasā → niyāmagataṁ dasā (bj: syā, PTS)
Достигший Пробужденья Татхагата.

Sudesitā cakkhumatā, buddhenādiccabandhunā;Славно возвещены Четыре благородные истины тем, кто зрит, Пробуждённым, Cattāri ariyasaccāni, anukampāya pāṇinaṁ.Солнца потомком, из сострадания:

Dukkhaṁ dukkhasamuppādaṁ, dukkhassa ca atikkamaṁ;Боль, боли-проступание, боли-превосхождение Ariyaṁ caṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ, dukkhūpasamagāminaṁ.
ariyaṁ caṭṭhaṅgikaṁ → ariyaṭṭhaṅgikaṁ (pts) | caṭṭhaṅgikaṁ → ariyaṭṭhaṅgikaṁ (bj: PTS) | ariyaṁ caṭṭhaṅgikaṁ → ariyañcaṭṭhaṅgikaṁ (th)
И благородный восьмеричный путь, к унятию боли что ведёт.

Evamete tathā vuttā, diṭṭhā me te yathā tathā;
evamete → evam ete (pts) yathā tathā → yathātathā (th, pts)
Услышав их, я знанием прямым те Истины постиг,
Sadattho me anuppatto, kataṁ buddhassa sāsanaṁ.Исполнил назначение своё, исполнил я заветы Бхагавана.

Svāgataṁ vata me āsi, mama buddhassa santike;И это стало благословеньем для меня — быть подле Будды: Suvibhattesu dhammesu, yaṁ seṭṭhaṁ tadupāgamiṁ.
Suvibhattesu → saṁvibhattesu (bj, pts1ed, pts2ed); savibhattesu (si, mr) | suvibhattesu → saṁvibhattesu (bj, pts) | saṁvibhattesu → savibhattesu (bj: sīmu6, hemu, a.the) | Suvibhattesu → savibhattesu (cck: sī. ka.) tadupāgamiṁ → tad upāgamiṁ (pts)
Средь лучших всех вещей сумел я наилучшее обресть.

Abhiññāpāramippatto, sotadhātu visodhitā;
sotadhātu visodhitā → sotadhātuvisodhito (sya-all, pts) | visodhitā → visodhito (bj: syā, PTS)
Чудесные обрёл я силы, божественное око.
Tevijjo iddhipattomhi, cetopariyakovido”.
iddhipattomhi → iddhippatto mhi (pts)
Трёх знаний я достиг, умы других существ я постигаю.

“Pucchāmi satthāramanomapaññaṁ, diṭṭheva dhamme yo vicikicchānaṁ chettā;
satthāramanomapaññaṁ → satthāram anomapaññaṁ (pts) chettā → chetvā (bj, pts1ed) | diṭṭheva → diṭṭhova (bj) | chettā → chetvā (sya-all, pts)
Я вопросил учителя, непревзойдённого в понимании,
Aggāḷave kālamakāsi bhikkhu, ñāto yasassī abhinibbutatto.
kālamakāsi → kālam akāsi (pts)
Умер ли бхиккху из Аггалавы, что был прославлен и достиг Прохлады.

Nigrodhakappo iti tassa nāmaṁ, tayā kataṁ bhagavā brāhmaṇassa;Нигродхакаппой звали его, о Бхагаван; So taṁ namassaṁ acari mutyapekho, āraddhavīriyo daḷhadhammadassī.
mutyapekho → mutyapekkho (sya1, sya2 snp2.12:158 [Nigrodhakappa (vaṅgīsa) | so taṁ → sohaṁ (bj) | so’haṁ → so taṁ (bj: PTS) | muttyapekho → muttyapekkho (bj: syā) | mutyapekkho → mutayapekho (sya-all note) āraddhavīriyo → āraddhaviriyo (bjt, th, pts)
Он был усерден, твёрдо в Учении стоял, вас бесконечно почитал.

Taṁ sāvakaṁ sakka mayampi sabbe, aññātumicchāma samantacakkhu;
mayampi → mayaṁpi (bjt) | mayampi → mayam pi (pts) aññātumicchāma → aññātum icchāma (pts)
О Сакка, о всевидящий, мы знать хотим о том ученике,
Samavaṭṭhitā no savanāya sotā, tuvaṁ no satthā tvamanuttarosi.
sotā → hetuṁ (si); sotaṁ (sya1, pts1ed) | samavaṭṭhitā → samavuṭṭhitā (sya-all) | sotā → sotaṁ (sya-all, pts) | samavaṭṭhitā → samavuṭṭhitā (bj: syā) | sotā → sotaṁ (bj: PTS) | sotā → hetuṁ (sī. syā.) suttanipātaṭṭhakathā passitabbā (cck note) | samavuṭṭhitā → samavaṭṭhitā (sya-all note) no → nu (sya-all, pts) | no → nu (bj: syā, PTS) | tvamanuttarosi → tvam anuttaro si chind (pts)
Готовы наши уши слышать, ведь вы всё видите, Развейте наши вы сомненья.

Chinda no vicikicchaṁ brūhi metaṁ, parinibbutaṁ vedaya bhūripañña;
chinda → chindeva (sya-all) | no → chinde’va (bj: syā, PTS) | chinda → eva (pts) | metaṁ → me taṁ (pts) bhūripañña → bhuripañña (sya-all)
Majjheva no bhāsa samantacakkhu, sakkova devāna sahassanetto.
sakkova → sakko va (pts)

Ye keci ganthā idha mohamaggā, aññāṇapakkhā vicikicchaṭhānā;
ganthā → gandhā (sya1, sya2, pts1ed) | ganthā → gandhā (sya-all, pts) | ganthā → gandho (bj: syā, PTS) vicikicchaṭhānā → vicikicchaṭṭhānā (bj: PTS)
Всех уз, неведения, вещей непознанных и колебаний —
Tathāgataṁ patvā na te bhavanti, cakkhuñhi etaṁ paramaṁ narānaṁ.
cakkhuñhi → cakkhuṁ hi (bjt, th, pts)
Их нет для Татхагаты, чей глаз самый зоркий средь людей.

No ce hi jātu puriso kilese, vāto yathā abbhaghanaṁ vihāne;
vihāne → vihane (bj: sīmu6, hemu)
Когда б не он, не разрушитель омрачений, что, словно ветер, разгоняет тучи,
Tamovassa nivuto sabbaloko, jotimantopi na pabhāseyyuṁ.
nivuto → nibbuto (sya-all) | nivuto → nibbuto (bj: syā, PTS) | tamovassa nivuto → tamo assa nibbuto (pts) jotimantopi na pabhāseyyuṁ → na jotimantopi narā tapeyyuṁ (snp2.12:162 [Nigrodhakappa (vaṅgīsa) | pabhāseyyuṁ → nappabhāseyyuṁ (bj: sīmu6, hemu) | pabhāseyyuṁ → na jotimantopi narā tapeyyuṁ (cck: su. ni. 350) | jotimantopi → jotimanto pi (pts)
Тогда не воссиял бы свет в сём мире, и даже люди славные сиять бы не смогли.

Dhīrā ca pajjotakarā bhavanti, taṁ taṁ ahaṁ vīra tatheva maññe;
vīra → dhīra (sya-all) | vīra tatheva → dhīra tath eva (pts) | vīra → dhīra (bj: syā, PTS) | taṁ taṁ → tantaṁ (th)
О царь, о светоч, Муни, вы — лишь один,
Vipassinaṁ jānamupāgamimha, parisāsu no āvikarohi kappaṁ.
jānamupāgamimha → jānamupāgamimhā (bj) | jānamupāgamimha parisāsu → jānam upāgamimha parisāya (pts) parisāsu → parisāya (sya-all) | parisāsu → parisāya (bj: syā, PTS)
Вы знаете, вы видите, поведайте нам о судьбе Каппы.

Khippaṁ giraṁ eraya vaggu vagguṁ, haṁsova paggayha saṇikaṁ nikūja;
saṇikaṁ → sanikaṁ (bj, pts1ed); saṇiṁ (pts2ed) | saṇikaṁ nikūja → sanikaṁ nikūjaṁ (sya-all, pts) | haṁsova → haṁso va (pts)
Ваш голос сладок, словно воркованье птицы,
Bindussarena suvikappitena, sabbeva te ujjugatā suṇoma.нам так приятно его слышать.

Pahīnajātimaraṇaṁ asesaṁ, niggayha dhonaṁ vadessāmi dhammaṁ;
vadessāmi dhammaṁ → paṭivediyāmi (sī1) | vadessāmi dhammaṁ → paṭivediyāmi (bj) | dhonaṁ → dhotaṁ (bj: sīmu6, hemu, a.the) | paṭivediyāmi → vadessāmi (bj: PTS) | vadessāmi → paṭivediyāmi (cck: sī. ka.)
Na kāmakāro hi puthujjanānaṁ, saṅkheyyakāro ca tathāgatānaṁ.
hi → hoti (bj: sīmu6, hemu, a.the) | hi → hoti (cck: sī. ka.) saṅkheyyakāro ca → saṅkheyyakārova (bj, sya-all) | ca → va (pts) | ca → va (cck: bahūsu) | saṅkheyyakāro ca → saṁkheyyakāro va (pts)
Обычные люди желанья свои исполнить не в силах, но Татхагаты устремления сбываются всегда.

Sampannaveyyākaraṇaṁ tavedaṁ, samujjupaññassa samuggahītaṁ;
samujjupaññassa → samujjapaññassa (sya-all, pts) | samujjupaññassa → samujjapaññassa (bj: syā, PTS)
Закон ваше слово, его мы примем, для нас влияния превыше нет.
Ayamañjali pacchimo suppaṇāmito, mā mohayī jānamanomapañña.
ayamañjali → ayam añjali (pts) mohayī → mohayi (sya-all) | mohayī jānamanomapañña paroparaṁ → mohayi jānam anomapañña parovaraṁ (pts)
Мы руки в анджали почтенно сложили, прошу — не томите нас.

Paroparaṁ ariyadhammaṁ viditvā, mā mohayī jānamanomavīriya;
Paroparaṁ → parovaraṁ (bj, sya1, sya2, pts1ed) | paroparaṁ → parovaraṁ (bj, sya-all) | parovaraṁ → paroparaṁ (bj: sīmu6, a.the) jānamanomavīriya → jānamanomavīra (bj) | mohayī jānamanomavīriya → mohayi jānamanomaviriya (sya-all, pts) | jānamanomavīra → jānamanomaviriya (bj: PTS) | mohayī jānamanomavīriya → mohayi jānam anomaviriya (pts)
Вы знаете Закон от начала и до завершенья, непревзойдённы вы в усердье.
Vāriṁ yathā ghammani ghammatatto, vācābhikaṅkhāmi sutaṁ pavassa.
ghammani ghammatatto → ghammanighammatatto (th, pts) pavassa → sutassavassātipi pāḷi (bj note)
Как измученный зноем путник ищет воду, так ждём мы вашей речи.

Yadatthikaṁ brahmacariyaṁ acarī, kappāyano kaccissataṁ amoghaṁ;
acarī → acāri (bj, sya-all, pts) | yadatthikaṁ → yadatthiyaṁ (pts) | yadatthikaṁ → yadatthiyaṁ (bj: PTS) | yadatthikaṁ → yaditthiyaṁ (sya-all: yu.) kaccissataṁ → kacci sataṁ (bjt) | kaccissataṁ → kaccissa taṁ (th) | kaccissataṁ → kacci ssa taṁ (pts)
Ведь не напрасно Каппаяна жизнь беспорочную прожил? достиг Ниббаны он или остались пятна в нём?
Nibbāyi so ādu saupādiseso, yathā vimutto ahu taṁ suṇoma”.
ādu saupādiseso → anupādisesā (ka-si), anupādiseso (ka-ma) | saupādiseso → nibbāyi so anupādisesā (bj: sīmu6, hemu); nibbāyi so anupādiseso (bj: machasaṁ) | saupādiseso → anupādisesā (cck: sī.); anupādiseso (cck: ka.)
поведайте же нам, как был освобождён он!

“Acchecchi taṇhaṁ idha nāmarūpe,“Отрезал тягу он к уму и телу, — (iti bhagavā)
iti → ti (sya-all, pts)
Так отвечал им Бхагаван, —
Kaṇhassa sotaṁ dīgharattānusayitaṁ; atāri jātiṁ maraṇaṁ asesaṁ,
kaṇhassa → taṇhāya (bj, sya-all, pts) maraṇaṁ → jātimaraṇaṁ (bj: PTS)
Ту жажду, что хранилась долго в нём”. “Он превозмог рождение и смерть”, —
Iccabravi bhagavā pañcaseṭṭho”.
iccabravi → iccabravī (bj, pts); iccābravī (sya-all) | iccabravi → abravī (pts)
Так говорил Он, высший из пяти.

“Esa sutvā pasīdāmi, vaco te isisattama;Услышав ваш ответ, о Провидец, я верю: Amoghaṁ kira me puṭṭhaṁ, na maṁ vañcesi brāhmaṇo.Не зря я задал вопрос, брахман не вверг в заблужденье меня.

Yathā vādī tathā kārī, ahu buddhassa sāvako;
yathā vādī tathā kārī → yathāvādī tathākārī (bjt, th, pts) ahu → ahū (th, pts)
Он, ученик ваш, верен был своему слову, он сети Мары разорвал.
Acchecchi maccuno jālaṁ, tataṁ māyāvino daḷhaṁ.
maccuno → vaccuno (bj) | acchecchi → pacchinda (sya-all) | pacchinda → acchecchi (sya-all: yu.)
Узрел он корень цепляния, великий водоворот он пересёк.

Addasa bhagavā ādiṁ, upādānassa kappiyo; Accagā vata kappāno, maccudheyyaṁ suduttaraṁ.
kappāno → kappāyano (sya-all, pts) | kappāno → kappāyato (bj: syā)

Taṁ devadevaṁ vandāmi, puttaṁ te dvipaduttama;
puttaṁ te → puttante (th)
Склоняюсь пред стопами вашими, о лучший средь богов, склоняюсь пред сыном вашим, лучшим из двуногих,
Anujātaṁ mahāvīraṁ, nāgaṁ nāgassa orasan”ti.
orasanti → osaranti (sya-all) | orasanti → orasan ti (pts)
Героем, рождённым в ваших следах, наги Отроком.

Itthaṁ sudaṁ āyasmā vaṅgīso thero gāthāyo abhāsitthāti.
vaṅgīso thero gāthāyo abhāsitthāti → vaṅgīsotherogāthāyo abhāsitthā ti (pts)

Mahānipāto niṭṭhito.
mahānipāto niṭṭhito → vaṅgīsattheragāthā tassuddānaṁ (bjt)

Tatruddānaṁ

Sattatimhi nipātamhi, vaṅgīso paṭibhāṇavā;
paṭibhāṇavā → paṭibhānavā (bj)
Ekova thero natthañño, gāthāyo ekasattatīti.
ekova → eko va (pts) | natthañño → n atth añño (pts) ekasattatīti → ekasattati (th, pts)

Niṭṭhitā theragāthāyo.
niṭṭhitā theragāthāyo → mahānipāto niṭṭhito tassuddānaṁ (bjt)

Tatruddānaṁ

Sahassaṁ honti tā gāthā, tīṇi saṭṭhisatāni ca;
saṭṭhisatāni → saṭṭhi satāni (bjt)
Therā ca dve satā saṭṭhi, cattāro ca pakāsitā.

Sīhanādaṁ naditvāna, buddhaputtā anāsavā; Khemantaṁ pāpuṇitvāna, aggikhandhāva nibbutāti.
aggikhandhāva → aggikkhandhāva (bjt, th) | aggikhandhāva nibbutāti → aggikkhandhā va nibbutā ti (pts)

Theragāthāpāḷi niṭṭhitā.
theragāthāpāḷi → theragāthā (th) | + → suttantapiṭake khuddakanikāyassa therīgāthā namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa therīgāthāya ekanipāto (th) | + → theragāthāyo (pts)

Принципы · Обоснование · Глоссарий · 6 изданий Пали
MP3: пали · русский


Переводы: English · Русский · Deutsch