- Aṅguttara Nikāya 1Nummerierte Lehrreden 1.41–50
5. Paṇihitaacchavagga
Paṇihitaacchavagga → sūkavaggo (bj); paṇihitavagga (pts1ed)5. Das Kapitel über eine Granne
4141
“Seyyathāpi, bhikkhave, sālisūkaṁ vā yavasūkaṁ vā micchāpaṇihitaṁ hatthena vā pādena vā akkantaṁ hatthaṁ vā pādaṁ vā bhecchati lohitaṁ vā uppādessatīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
bhecchati → bhejjati (si); bhijjissati (sya-all, km, mr) | bhecchati → hejjati (bj: sīmu, a.aṅgu) | bhecchati → bhijjissati (syā. kaṁ. ka.), bhejjati (sī.) moggallānabyākaraṇaṁ passitabbaṁ (cck note)„Mönche und Nonnen, wie eine Reis- oder Gerstengranne, die in die falsche Richtung zeigt: Wenn man sie mit der Hand anfasst oder mit dem Fuß darauf tritt, ist es ganz unmöglich, dass sie die Haut durchsticht und Blut hervorbringt.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so?
Micchāpaṇihitattā, bhikkhave, sūkassa.
sūkassa evamevaṁ → sālisūkassa evameva (sya-all, pts)Weil die Granne in die falsche Richtung zeigt.
Evamevaṁ kho, bhikkhave, so vata bhikkhu micchāpaṇihitena cittena avijjaṁ bhecchati, vijjaṁ uppādessati, nibbānaṁ sacchikarissatīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
bhecchati → bhijjissati (sya-all)Ebenso ist es ganz unmöglich, dass ein Mönch, dessen Geist in die falsche Richtung zeigt, die Unwissenheit durchbricht, Wissen hervorbringt und das Erlöschen verwirklicht.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so?
Micchāpaṇihitattā, bhikkhave, cittassā”ti.
cittassāti paṭhamaṁ → cittassā ti (pts)Weil sein Geist in die falsche Richtung zeigt.“
Paṭhamaṁ.
4242
“Seyyathāpi, bhikkhave, sālisūkaṁ vā yavasūkaṁ vā sammāpaṇihitaṁ hatthena vā pādena vā akkantaṁ hatthaṁ vā pādaṁ vā bhecchati lohitaṁ vā uppādessatīti ṭhānametaṁ vijjati.
bhecchati → bhijjissati (sya-all) | bhecchati → hejjati (bj: sīmu, a.aṅgu)„Mönche und Nonnen, wie eine Reis- oder Gerstengranne, die in die richtige Richtung zeigt: Wenn man sie mit der Hand anfasst oder mit dem Fuß darauf tritt, ist es gut möglich, dass sie die Haut durchsticht und Blut hervorbringt.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so?
Sammāpaṇihitattā, bhikkhave, sūkassa.
sūkassa evamevaṁ → sālisūkassa evameva (sya-all, pts) | sūkassa → sālisūkassa (bj: syā)Weil die Granne in die richtige Richtung zeigt.
Evamevaṁ kho, bhikkhave, so vata bhikkhu sammāpaṇihitena cittena avijjaṁ bhecchati, vijjaṁ uppādessati, nibbānaṁ sacchikarissatīti ṭhānametaṁ vijjati.
bhecchati → bhijjissati (sya-all)Ebenso ist es gut möglich, dass ein Mönch, dessen Geist in die richtige Richtung zeigt, die Unwissenheit durchbricht, Wissen hervorbringt und das Erlöschen verwirklicht.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so?
Sammāpaṇihitattā, bhikkhave, cittassā”ti.
cittassāti dutiyaṁ → cittassā ti (pts)Weil sein Geist in die richtige Richtung zeigt.“
Dutiyaṁ.
dutiyaṁ idhāhaṁ → idāhaṁ (bj)
4343
“Idhāhaṁ, bhikkhave, ekaccaṁ puggalaṁ paduṭṭhacittaṁ evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi:
Idhāhaṁ → idāhaṁ (bj) | idāhaṁ → idhāhaṁ (bj: syā, machasaṁ) | Idhāhaṁ → idāhaṁ (cck: sī.)„Mönche und Nonnen, wenn ich den Geist einer Person erfasst habe, deren Geist verdorben ist, verstehe ich:
‘imamhi ce ayaṁ samaye puggalo kālaṁ kareyya, yathābhataṁ nikkhitto evaṁ niraye’.‚Wenn diese Person eben jetzt sterben müsste, würde sie in die Hölle gestoßen, als würde sie dort abgeliefert.‘
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so?
Cittaṁ hissa, bhikkhave, paduṭṭhaṁ.Weil ihr Geist verdorben ist.
Cetopadosahetu pana, bhikkhave, evam’idhekacce sattā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjantī”ti.
cetopadosahetu → cetopadosahetucca (bj, sya-all, pts) | upapajjantīti tatiyaṁ → uppajjantī ti (pts) | cetopadosahetucca → cetopadosa hetu ca (bj: syā); cetopadosa hetu pana (bj: machasaṁ)Ein verdorbener Geist ist der Grund, warum manche Wesen, wenn der Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, an einem verlorenen Ort wiedergeboren werden, einem schlechten Ort, in der Unterwelt, der Hölle.“
Tatiyaṁ.
tatiyaṁ idhāhaṁ → idāhaṁ (bj)
4444
“Idhāhaṁ, bhikkhave, ekaccaṁ puggalaṁ pasannacittaṁ evaṁ cetasā ceto paricca pajānāmi:
Idhāhaṁ → idāhaṁ (bj)„Mönche und Nonnen, wenn ich den Geist einer Person erfasst habe, deren Geist rein ist, verstehe ich:
‘imamhi ce ayaṁ samaye puggalo kālaṁ kareyya, yathābhataṁ nikkhitto evaṁ sagge’.‚Wenn diese Person eben jetzt sterben müsste, würde sie in den Himmel erhoben, als würde sie dort abgeliefert.‘
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so?
Cittaṁ hissa, bhikkhave, pasannaṁ.Weil ihr Geist rein ist.
Cetopasādahetu pana, bhikkhave, evam’idhekacce sattā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjantī”ti.
cetopasādahetu → cetopasādahetucca (bj, sya-all, pts) | upapajjantīti catutthaṁ → uppajjantī ti (pts) | cetopasādahetucca → cetopasāda hetu ca (bj: syā); cetopasāda hetu pana (bj: machasaṁ)Ein reiner Geist ist der Grund, warum manche Wesen, wenn der Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, an einem guten Ort wiedergeboren werden, in einer himmlischen Welt.“
Catutthaṁ.
4545
“Seyyathāpi, bhikkhave, udakarahado āvilo luḷito kalalībhūto tattha cakkhumā puriso tīre ṭhito na passeyya sippisambukampi sakkharakaṭhalampi macchagumbampi carantampi tiṭṭhantampi.
luḷito → lulito (bj, sya-all) | sippisambukampi → sippikasambukampi (mr) | sakkharakaṭhalampi → sakkharakathalampi (sya-all) | sippisambukampi → sippika sambukampi (bj: katthaci) | sippisambukampi → sippikasambukampi (cck: ka.)„Wie ein See in einer Bergschlucht, Mönche und Nonnen, der trüb, undurchsichtig und schmutzig wäre. Ein Mensch mit klaren Augen, der am Ufer stünde, würde die Schnecken und Muscheln, Steine und Kiesel nicht sehen, noch die Fischschwärme, die herumschwämmen oder stillstünden.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so?
Āvilattā, bhikkhave, udakassa.Weil das Wasser getrübt ist.
Evamevaṁ kho, bhikkhave, so vata bhikkhu āvilena cittena attatthaṁ vā ñassati paratthaṁ vā ñassati ubhayatthaṁ vā ñassati uttariṁ vā manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṁ sacchikarissatīti netaṁ ṭhānaṁ vijjati.Ebenso ist es ganz unmöglich, dass ein Mönch, dessen Geist getrübt ist, wissen kann, was gut für ihn selbst, gut für jemand anderen oder gut für beide ist; oder dass er einen erhabenen Zustand übermenschlichen Erkennens und Sehens erreichen könnte, der der Edlen würdig ist.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so?
Āvilattā, bhikkhave, cittassā”ti.
cittassāti pañcamaṁ → cittassā ti (pts)Weil sein Geist getrübt ist.“
Pañcamaṁ.
4646
“Seyyathāpi, bhikkhave, udakarahado accho vippasanno anāvilo tattha cakkhumā puriso tīre ṭhito passeyya sippisambukampi sakkharakaṭhalampi macchagumbampi carantampi tiṭṭhantampi.
sakkharakaṭhalampi → sakkharakathalampi (sya-all)„Wie ein See in einer Bergschlucht, Mönche und Nonnen, der durchsichtig, klar und ungetrübt wäre. Ein Mensch mit klaren Augen, der am Ufer stünde, würde die Schnecken und Muscheln, Steine und Kiesel sehen und auch die Fischschwärme, die herumschwämmen oder stillstünden.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so?
Anāvilattā, bhikkhave, udakassa.Weil das Wasser ungetrübt ist.
Evamevaṁ kho, bhikkhave, so vata bhikkhu anāvilena cittena attatthaṁ vā ñassati paratthaṁ vā ñassati ubhayatthaṁ vā ñassati uttariṁ vā manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṁ sacchikarissatīti ṭhānametaṁ vijjati.Ebenso ist es gut möglich, dass ein Mönch, dessen Geist ungetrübt ist, wissen kann, was gut für ihn selbst, gut für jemand anderen oder gut für beide ist; oder dass er einen erhabenen Zustand übermenschlichen Erkennens und Sehens erreichen könnte, der der Edlen würdig ist.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so?
Anāvilattā, bhikkhave, cittassā”ti.
cittassāti chaṭṭhaṁ → cittassā ti (pts)Weil sein Geist ungetrübt ist.“
Chaṭṭhaṁ.
4747
“Seyyathāpi, bhikkhave, yāni kānici rukkhajātānaṁ phandano tesaṁ aggamakkhāyati yadidaṁ mudutāya ceva kammaññatāya ca.
yāni kānici rukkhajātānaṁ phandano → yānikānici rukkhajātāni candano (sya-all) | rukkhajātānaṁ phandano → rukkhajātāni candano (pts) | ceva → (pts) | ca evamevaṁ → evaṁ eva (pts) | rukkhajātānaṁ → rukkhajātāni (bj: syā) | phandano → candenā (bj: syā)„Mönche und Nonnen, gerade wie der Papra als bester Baum gilt, weil er geschmeidig und gut formbar ist,
Evamevaṁ kho ahaṁ, bhikkhave, nāññaṁ ekadhammampi samanupassāmi yaṁ evaṁ bhāvitaṁ bahulīkataṁ mudu ca hoti kammaññañca yathayidaṁ cittaṁ.
nāññaṁ → na aññaṁ (bj) | mudu ca → muduñca (sya-all) | kammaññañca → kammaniyañca (sya-all) | yathayidaṁ → yathayidaṁ bhikkhave (sya-all) | nāññaṁ ekadhammampi → na aññaṁ ekadhammam pi (pts) | aññaṁ → nāññaṁ (bj: syā, machasaṁ) | ca → muduñca (bj: sīmu) | kammaññañca → kammaniyañca (bj: syā); kammaññañca hoti (bj: machasaṁ)ebenso sehe ich kein einziges Ding, das so geschmeidig und so gut formbar ist wie der Geist, wenn er entwickelt und gemehrt ist.
Cittaṁ, bhikkhave, bhāvitaṁ bahulīkataṁ mudu ca hoti kammaññañca hotī”ti.
kammaññañca hotīti sattamaṁ → kammaññañcāti (bj); kammaniyañcāti (sya-all) | mudu ca → muduñca (sya-all)Ein entwickelter und gemehrter Geist ist geschmeidig und formbar.“
Sattamaṁ.
4848
“Nāhaṁ, bhikkhave, aññaṁ ekadhammampi samanupassāmi yaṁ evaṁ lahuparivattaṁ yathayidaṁ cittaṁ.
yathayidaṁ → yathayidaṁ bhikkhave (sya-all)„Mönche und Nonnen, ich sehe kein einziges Ding, das sich so schnell verändert wie der Geist;
Yāvañcidaṁ, bhikkhave, upamāpi na sukarā yāva lahuparivattaṁ cittan”ti.
cittanti aṭṭhamaṁ pabhassaramidaṁ → cittan ti pabhassaram idaṁ (pts)so sehr, dass es nicht einfach ist, ein Gleichnis dafür zu geben, wie rasch der Geist sich ändert.“
Aṭṭhamaṁ.
4949
“Pabhassaramidaṁ, bhikkhave, cittaṁ.„Dieser Geist, Mönche und Nonnen, ist strahlend.
Tañca kho āgantukehi upakkilesehi upakkiliṭṭhan”ti.
upakkiliṭṭhanti navamaṁ pabhassaramidaṁ → upakkiliṭṭhan ti pabhassaram idaṁ (pts)Aber er ist von vorübergehenden Flecken befleckt.“
Navamaṁ.
5050
“Pabhassaramidaṁ, bhikkhave, cittaṁ.„Dieser Geist, Mönche und Nonnen, ist strahlend.
Tañca kho āgantukehi upakkilesehi vippamuttan”ti.Und er ist von vorübergehenden Flecken befreit.“
Dasamaṁ.
Paṇihitaacchavaggo pañcamo.
pañcamo → paṇihita acchavaggo pañcamo (bj: machasaṁ)