Saṅgāravasutta๑๖๙ สคารวสูตร
Atha kho saṅgāravo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
atha kho saṅgāravo → athakho sagāravo (sya-all) | saddhiṁ → saddiṁ (pts) | Atha → a. ni. 10.117 (cck note) | Saṅgāravo → Ph. S. Sag- throughout. (pts note) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)ครั้งนั้นแล พราหมณ์ชื่อว่าสคารวะเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึง ที่ประทับ ได้สนทนาปราศรัย
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho saṅgāravo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (sya-all) | saṅgāravo → sagāravo (sya-all) | pe → M. Ph. S. in full. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)พอเป็นที่บันเทิงใจ พอเป็นที่ระลึกถึงกันแล้วนั่ง ณ ที่ สมควร ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“Kiṁ nu kho, bho gotama, orimaṁ tīraṁ, kiṁ pārimaṁ tīran”ti?
kiṁ nu → kinnu (bjt) | kiṁ → kin (pts) | tīranti → tīran ti (pts)“ท่านพระโคดม อะไรหนอเป็นฝั่งนี้ อะไรเป็นฝั่งโน้น ”
“Pāṇātipāto kho, brāhmaṇa, orimaṁ tīraṁ, pāṇātipātā veramaṇī pārimaṁ tīraṁ.พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า พราหมณ์ ๑. ปาณาติบาตเป็นฝั่งนี้ เจตนางดเว้นจากปาณาติบาตเป็นฝั่งโน้น
Adinnādānaṁ kho, brāhmaṇa, orimaṁ tīraṁ, adinnādānā veramaṇī pārimaṁ tīraṁ.
kho brāhmaṇa → (sya-all) | brāhmaṇa → brāhmaṇā (pts) | brāhmaṇā → omitted by S. (pts note)๒. อทินนาทานเป็นฝั่งนี้ เจตนางดเว้นจากอทินนาทานเป็นฝั่งโน้น
Kāmesumicchācāro orimaṁ tīraṁ, kāmesumicchācārā veramaṇī pārimaṁ tīraṁ.
kāmesumicchācāro → kāmesu micchācāro kho brāhmaṇa (bj) | kāmesumicchācārā → kāmesu micchācārā (bjt, th, pts)๓. กาเมสุมิจฉาจารเป็นฝั่งนี้ เจตนางดเว้นจากกาเมสุมิจฉาจารเป็นฝั่งโน้น
Musāvādo orimaṁ tīraṁ, musāvādā veramaṇī pārimaṁ tīraṁ.๔. มุสาวาทเป็นฝั่งนี้ เจตนางดเว้นจากมุสาวาทเป็นฝั่งโน้น
Pisuṇā vācā orimaṁ tīraṁ, pisuṇāya vācāya veramaṇī pārimaṁ tīraṁ.
pisuṇā vācā → pisunāvācā (bj) | pisuṇāya → pisunāya (bj, pts) | pisuṇā → pisunā (pts)๕. ปิสุณาวาจาเป็นฝั่งนี้ เจตนางดเว้นจากปิสุณาวาจาเป็นฝั่งโน้น
Pharusā vācā orimaṁ tīraṁ, pharusāya vācāya veramaṇī pārimaṁ tīraṁ.
pharusā vācā → pharusavācā (sya-all)๖. ผรุสวาจาเป็นฝั่งนี้ เจตนางดเว้นจากผรุสวาจาเป็นฝั่งโน้น
Samphappalāpo orimaṁ tīraṁ, samphappalāpā veramaṇī pārimaṁ tīraṁ.๗. สัมผัปปลาปะเป็นฝั่งนี้ เจตนางดเว้นจากสัมผัปปลาปะเป็นฝั่งโน้น
Abhijjhā orimaṁ tīraṁ, anabhijjhā pārimaṁ tīraṁ.
anabhijjhā → anabhijjhāya (pts)๘. อภิชฌาเป็นฝั่งนี้ อนภิชฌา(ความไม่เพ่งเล็งอยากได้ของเขา) เป็นฝั่งโน้น
Byāpādo orimaṁ tīraṁ, abyāpādo pārimaṁ tīraṁ.
byāpādo → vyāpādo (bjt, pts) | abyāpādo → avyāpādo (bjt, pts)๙. พยาบาทเป็นฝั่งนี้ อพยาบาท(ความไม่คิดร้าย) เป็นฝั่งโน้น
Micchādiṭṭhi orimaṁ tīraṁ, sammādiṭṭhi pārimaṁ tīraṁ.๑๐. มิจฉาทิฏฐิเป็นฝั่งนี้ สัมมาทิฏฐิ(เห็นชอบ) เป็นฝั่งโน้น
Idaṁ kho, brāhmaṇa, orimaṁ tīraṁ, idaṁ pārimaṁ tīranti.
tīranti → tīran ti (pts)พราหมณ์ นี้แลเป็นฝั่งนี้ นี้แลเป็นฝั่งโน้น
Appakā te manussesu, ye janā pāragāmino;ในหมู่มนุษย์ เหล่าชนผู้ไปถึงฝั่งโน้นมีจำนวนน้อย Athāyaṁ itarā pajā, tīramevānudhāvati.
athāyaṁ → M. athāya. (pts note) tīramevānudhāvati → tīramevānu dhāvatī (bj) | tīramevānudhāvati → tīram evānudhāvati (pts)ส่วนหมู่สัตว์นอกนี้ เลาะไปตามฝั่งนี้ทั้งนั้นYe ca kho sammadakkhāte, dhamme dhammānuvattino;
sammadakkhāte → samma-d-akkhāte (pts)ส่วนชนเหล่าใดประพฤติตามธรรม ในธรรมที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้โดยชอบ Te janā pāramessanti, maccudheyyaṁ suduttaraṁ.
essanti → Ph. issanti. (pts note) | pāramessanti → pāram essanti (pts)ชนเหล่านั้นจักข้ามพ้นวัฏฏะ อันเป็นบ่วงมารที่ข้ามได้แสนยาก จักถึงฝั่งโน้นKaṇhaṁ dhammaṁ vippahāya, sukkaṁ bhāvetha paṇḍito;บัณฑิตละธรรมดำ แล้วพึงเจริญธรรมขาว Okā anokamāgamma, viveke yattha dūramaṁ.
anokamāgamma → anokaṁ āgamma (bjt) | anokamāgamma → anokam āgamma (pts)ออกจากวัฏฏะมาสู่วิวัฏฏะTatrābhiratimiccheyya, hitvā kāme akiñcano;
tatrābhiratimiccheyya → tatrābhiratim iccheyya (pts)ละกามทั้งหลายแล้ว เป็นผู้หมดความกังวล พึงปรารถนาความยินดียิ่งในวิเวกที่ยินดีได้ยากยิ่ง Pariyodapeyya attānaṁ, cittaklesehi paṇḍito.
cittaklesehi → Ph. cittaṁ kesehi. (pts note)บัณฑิตพึงชำระตนให้ผ่องแผ้ว จากเครื่องเศร้าหมองแห่งจิตทั้งหลายYesaṁ sambodhiyaṅgesu, sammā cittaṁ subhāvitaṁ;
sambodhiyaṅgesu → sambodhi aṅgesu (bj) | sambodhiyaṅgesu → M7 -dhiṁ aṅg- (pts note) sammā cittaṁ → sammācittaṁ (pts)บัณฑิตเหล่าใดอบรมจิตโดยชอบ ในองค์ธรรมเป็นเครื่องตรัสรู้ทั้งหลาย Ādānapaṭinissagge, anupādāya ye ratā;ไม่ถือมั่น ยินดีในนิพพานเป็นที่สละความถือมั่น Khīṇāsavā jutimanto, te loke parinibbutā”ti.
jutimanto → jutīmanto (bj) | jutimanto → M7 jūti- (pts note) parinibbutāti → parinibbutā ti saṅgārava suttaṁ (bj) | parinibbutā → M. -bbūtā. (pts note) | ti → omitted by Ph. (pts note) | parinibbutāti → parinibbutā ti orimañ (pts)บัณฑิตเหล่านั้นสิ้นอาสวะแล้ว มีความรุ่งเรือง ดับสนิทแล้วในโลก
Tatiyaṁ.
vo → omitted by M. Ph. T. M6. M7. 9omitted by M. Ph. (pts note) | tatiyaṁ → ca vo (pts)สคารวสูตรที่ ๓ จบ