DutiyaadhammasuttaBad Principles (2nd)
“Adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca;“Mendicants, you should know bad principles and good principles.
anattho ca veditabbo attho ca.And you should know bad results and good results.
Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabban”ti.
adhammañca → adhammañ ca (pts) | dhammañca anatthañca → dhammañ ca anatthañ ca (pts) | atthañca → atthañ ca (pts) | paṭipajjitabbanti → paṭipajjitabban ti (pts)Knowing these things, your practice should follow the good principles with good results.”
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)That is what the Buddha said.
Idaṁ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṁ pāvisi.
vatvā → M. S. vatvāna; Ph. vatvā ca. (pts note) | vihāraṁ → vihāram (pts)When he had spoken, the Holy One rose from his seat and entered his dwelling.
Atha kho tesaṁ bhikkhūnaṁ acirapakkantassa bhagavato etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)Soon after the Buddha left, those mendicants considered,
“idaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
no → omitted by T. (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts)“The Buddha gave this brief summary recital, then entered his dwelling without explaining the meaning in detail.
‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca;
veditabbo → veditabho (pts)‘You should know bad principles and good principles.
anattho ca veditabbo attho ca.And you should know bad results and good results.
Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabban’ti.
adhammañca → adhammaṁ ca (bjt) | adhammañca → adhammañ ca (pts) | dhammañca anatthañca → dhammañ ca anatthañ ca (pts) | atthañca → atthañ ca (pts) | paṭipajjitabbanti → paṭipajjitabban ti (pts)Knowing these things, your practice should follow the good principles with good results.’
Ko nu kho imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyā”ti?
saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts) | vibhajeyyāti → vibhajeyyā ti (pts)Who can explain in detail the meaning of this brief summary recital given by the Buddha?”
Atha kho tesaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi:
atha kho → (bj) | bhikkhūnaṁ → no āvuso amhākaṁ (bj) | atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)Then those mendicants thought,
“ayaṁ kho āyasmā mahākaccāno satthu ceva saṁvaṇṇito, sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ.
mahākaccāno → mahā kaccāno (bjt) | satthu ceva → satthuceva (th) | ceva → eva (pts)“This Venerable Mahākaccāna is praised by the Buddha and esteemed by his sensible spiritual companions.
Pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.
cāyasmā → āyasmā (sya-all) | cāyasmā → S. āy- (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts) | mahākaccāno → mahā kaccāno (bjt)He is capable of explaining in detail the meaning of this brief summary recital given by the Buddha.
Yannūna mayaṁ yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etamatthaṁ puccheyyāma.
yannūna → yaṁnūna (my) | mahākaccāno → mahā kaccāno (bjt) | mahākaccānaṁ → mahā kaccānaṁ (bjt) | yannūna → yan nūna (pts) | tenupasaṅkameyyāma → ten upasaṅkameyyāma (pts) | etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)Let’s go to him, and ask him about this matter.
Yathā no āyasmā mahākaccāno byākarissati tathā naṁ dhāressāmā”ti.
dhāressāmā → T. -reyyamā. (pts note) | byākarissati → vyākarissati (bjt, pts) | dhāressāmāti → dhāressāmā ti (pts)As he answers, so we’ll remember it.”
Atha kho te bhikkhū yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmatā mahākaccānena saddhiṁ sammodiṁsu.
bhikkhū → bhikkhu (bjt) | mahākaccānena → mahā kaccānena (bjt) | tenupasaṅkamiṁsu → ten upasaṅkamiṁsu (pts)Then those mendicants went to Mahākaccāna, and exchanged greetings with him.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etadavocuṁ:
bhikkhū āyasmantaṁ mahākaccānaṁ → bhikkhu bhagavantaṁ (bj) | sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (sya-all, pts) | mahākaccānaṁ → mahā kaccānaṁ (bjt) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)When the greetings and polite conversation were over, they sat down to one side. They told him what had happened, and said,
“Idaṁ kho no, āvuso kaccāna, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
idaṁ → yaṁ (bj) | āvuso kaccāna → bhante (bj) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, bjt, th, ms2005, pts)
‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca;
anattho ca veditabbo attho ca.
Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabban’ti.
adhammañca → adhammañ ca (pts) | dhammañca anatthañca → dhammañ ca anatthañ ca (pts) | atthañca → atthañ ca (pts) | paṭipajjitabbanti → paṭipajjitabban ti (pts)
Tesaṁ no, āvuso, amhākaṁ acirapakkantassa bhagavato etadahosi:
āvuso → bhante (bj) | etadahosi → etad ahosi (pts)
‘idaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho—
saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts)
adhammo ca, bhikkhave …pe…
veditabbo → M. pa || tathā paṭi- (pts note) | pe → spelled out in full (bjt)
tathā paṭipajjitabbanti.
paṭipajjitabbanti → paṭipajjitabban ti (pts)
Ko nu kho imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyā’ti?
avibhattassa vitthārena atthaṁ → (bj) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts) | uddiṭṭhassa → udiṭṭhassa (th) | vibhajeyyāti → vibhajeyyā ti (pts)
Tesaṁ no, āvuso, amhākaṁ etadahosi:
āvuso → bhante (bj) | etadahosi → etad ahosi (pts)
‘ayaṁ kho āyasmā mahākaccāno satthu ceva saṁvaṇṇito, sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ.
mahākaccāno satthu ceva saṁvaṇṇito → mahā kaccāno satthuceva sammantiko (bj) | ceva → eva (pts)
Pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.
cāyasmā → āyasmā (sya-all) | cāyasmā → S. āy- (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts) | mahākaccāno → mahā kaccāno (bjt)
Yannūna mayaṁ yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etamatthaṁ paṭipuccheyyāma.
paṭipuccheyyāma → puccheyyāma (bj, sya-all) | etamatthaṁ paṭipuccheyyāma → etam atthaṁ puccheyyāma (pts) | yannūna → yaṁnūna (my) | yannūna mayaṁ → yannūnamayaṁ (bjt) | mahākaccāno → mahā kaccāno (bjt) | mahākaccānaṁ → mahā kaccānaṁ (bjt) | yannūna → yan nūna (pts) | tenupasaṅkameyyāma → ten upasaṅkameyyāma (pts)
Yathā no āyasmā mahākaccāno byākarissati tathā naṁ dhāressāmā’ti.
byākarissati → vyākarissati (bjt, pts) | dhāressāmāti → dhāressāmā ti (pts)
Vibhajatu āyasmā mahākaccāno”ti.
vibhajatu āyasmā → vibhajatāyasmā (sya-all) | Vibhajat → Ph. vibhajatu; M. -jitu. (pts note) | vibhajatu āyasmā mahākaccānoti → vibhajatāyasmā mahākaccāno ti (bjt) | mahākaccānoti → mahākaccāno ti (pts)“May Venerable Mahākaccāna please explain this.”
“Seyyathāpi, āvuso, puriso sāratthiko sāraṁ gavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva mūlaṁ atikkamma khandhaṁ sākhāpalāse sāraṁ pariyesitabbaṁ maññeyya.
sāraṁ gavesī → sāragavesī (sya-all, pts) | sāravato → M6 sārato; omitted by T. M7. (pts note) | eva → M. atikkamma. (pts note) | seyyathāpi → seyyāthāpi (bjt) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | atikkammeva → atikkamm eva (pts)“Reverends, suppose there was a person in need of heartwood. And while wandering in search of heartwood he’d come across a large tree standing with heartwood. But he’d pass over the roots and trunk, imagining that the heartwood should be sought in the branches and leaves.
Evaṁsampadamidaṁ āyasmantānaṁ satthari sammukhībhūte taṁ bhagavantaṁ atisitvā amhe etamatthaṁ paṭipucchitabbaṁ maññatha.
maññatha → maññetha (pts1ed); maññeyyātha (mr) | maññatha → maññetha (pts) | maññatha → maññetha (cck: sī.); maññeyyātha (cck: ka.) | atisitvā → M. Ph. atikkamitvā. (pts note) | maññetha → M. Ph. maññeyyātha; M6. M7. S. maññatha. (pts note) | evaṁsampadamidaṁ āyasmantānaṁ → evaṁ sampadamidaṁ āyasmantaṁ (bjt) | evaṁsampadamidaṁ → evaṁ sampadamidaṁ (th) | evaṁsampadamidaṁ → evaṁ sampadam idaṁ (pts) | etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)Such is the consequence for the venerables. Though you were face to face with the Buddha, you bypassed him, imagining that you should ask me about this matter.
So hāvuso, bhagavā jānaṁ jānāti passaṁ passati cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato.
hāvuso → hi āvuso (sya-all) | h → S. hi; omitted by T. M7. 9 M. Ph. S. -sāmī throughout. (pts note) | so hāvuso → sohāvuso (bjt) | dhammassāmī → dhammasāmī (th) | hāvuso → h āvuso (pts)For he is the Buddha, the one who knows and sees. He is vision, he is knowledge, he is the manifestation of principle, he is the manifestation of divinity. He is the preacher, the proclaimer, the elucidator of meaning, the bestower of freedom from death, the lord of truth, the Realized One.
So ceva panetassa kālo ahosi yaṁ tumhe bhagavantaṁyeva upasaṅkamitvā etamatthaṁ paṭipuccheyyātha.
paṭipuccheyyātha → puccheyyātha (sya-all) | bhagavantaṁyeva → bhagayantaṁ yeva (pts) | etamatthaṁ paṭipuccheyyātha → etam atthaṁ puccheyyātha (pts) | so ceva → soceva (th) | ceva panetassa → eva pan etassa (pts)That was the time to approach the Buddha and ask about this matter.
Yathā vo bhagavā byākareyya tathā naṁ dhāreyyāthā”ti.
vo → no (sya-all) | dhāreyyāthāti addhā āvuso → dhāreyyāthā ti addhāvuso (pts) | kho → yathā no (bj: sīmu) | dhāreyyāthā → T. -yyamā; M7 -yyāmā. (pts note) | byākareyya → vyākareyya (bjt, pts)You should have remembered it in line with the Buddha’s answer.”
“Addhā, āvuso kaccāna, bhagavā jānaṁ jānāti passaṁ passati cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato.
addhā āvuso → addhāvuso (sya-all) | cakkhubhūto → cakkhu bhūto (bjt) | dhammassāmī → dhammasāmī (th)“Certainly he is the Buddha, the one who knows and sees. He is vision, he is knowledge, he is the manifestation of principle, he is the manifestation of divinity. He is the preacher, the proclaimer, the elucidator of meaning, the bestower of freedom from death, the lord of truth, the Realized One.
So ceva panetassa kālo ahosi yaṁ mayaṁ bhagavantaṁyeva upasaṅkamitvā etamatthaṁ paṭipuccheyyāma.
paṭipuccheyyāma → puccheyyāma (sya-all) | etamatthaṁ paṭipuccheyyāma → etam atthaṁ puccheyyāma (pts) | so ceva → soceva (th) | ceva panetassa → eva pan etassa (pts) | bhagavantaṁyeva → bhagavantaṁ yeva (pts)That was the time to approach the Buddha and ask about this matter.
Yathā no bhagavā byākareyya tathā naṁ dhāreyyāma.
byākareyya → vyākareyya (bjt, pts)We should have remembered it in line with the Buddha’s answer.
Api cāyasmā mahākaccāno satthu ceva saṁvaṇṇito, sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ.
api cāyasmā mahākaccāno → apicāyasmā mahā kaccāno (bjt) | api cāyasmā → apicāyasmā (th) | satthu ceva → satthuceva (th) | ceva → eva (pts)Still, Venerable Mahākaccāna is praised by the Buddha and esteemed by his sensible spiritual companions.
Pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.
cāyasmā → āyasmā (sya-all) | cāyasmā → S. āy- (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts) | pahoti cāyasmā mahākaccāno → pahoticāyasmā mahā kaccāno (bjt)He is capable of explaining in detail the meaning of this brief summary recital given by the Buddha.
Vibhajatāyasmā mahākaccāno agaruṁ karitvā”ti.
agaruṁ karitvāti tena hāvuso → agarukatvāti tenahāvuso (sya-all) | agaruṁ karitvāti → agarukaritvā ti (pts) | karitvāti → agaru karitvāti (bj: sīmu) | agarukaritvā → S. -katvā; T. M7 agarukaṁ karitvā. (pts note) | mahākaccāno → mahā kaccāno (bjt) | vibhajatāyasmā → vibhajat āyasmā (pts)Please explain this, if it’s no trouble.”
“Tena hāvuso, suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
āvuso → T. M6. M7 tenāv- (pts note) | tena hāvuso → tenahāvuso (bjt, th) | manasi karotha → manasikarotha (bjt, th) | hāvuso → h āvuso (pts) | manasi karotha bhāsissāmīti → manasikarotha bhāsissāmī ti (pts)“Well then, reverends, listen and apply your mind well, I will speak.”
“Evaṁ, āvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato mahākaccānassa paccassosuṁ.
evaṁ āvusoti → evamāvusoti (bjt, th) | evaṁ āvusoti → evam āvuso ti (pts)“Yes, reverend,” they replied.
Athāyasmā mahākaccāno etadavoca:
athāyasmā → āyasmā (sya-all, pts) | athāyasmā mahākaccāno → āyasmā mahā kaccāno (bjt) | etadavoca → etad avoca (pts)Mahākaccāna said this:
“Yaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts)“Reverends, the Buddha gave this brief summary recital, then entered his dwelling without explaining the meaning in detail:
‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo …pe…
dhammo → M. pa || tathā paṭi- (pts note) | pe → spelled out in full (bjt)‘You should know bad principles and good principles …
tathā paṭipajjitabban’ti.
paṭipajjitabbanti → paṭipajjitabban ti (pts)and practice accordingly.’
Katamo cāvuso, adhammo; katamo ca dhammo?
ca → omitted by M. Ph. T. M6. M7. (pts note)So what are bad principles? What are good principles?
Katamo ca anattho, katamo ca attho?
ca → omitted by M. T. M6. M7. (pts note) | ca → omitted by Ph. T. M6. M7. (pts note)What are bad results? And what are good results?
Pāṇātipāto, āvuso, adhammo;Killing living creatures is a bad principle.
pāṇātipātā veramaṇī dhammo;Not killing living creatures is a good principle.
ye ca pāṇātipātapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṁ anattho;
pāṇātipātapaccayā → pāṇātipāta paccayā (bjt)And the many bad, unskillful qualities produced by killing living creatures are bad results.
pāṇātipātā veramaṇipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, ayaṁ attho.
veramaṇipaccayā → veramaṇīpaccayā (sya-all, pts) | veramaṇipaccayā → veramaṇī paccayā (bjt) | bhāvanāpāripūriṁ → bhāvanā pāripūriṁ (bjt)And the many skillful qualities fully developed because of not killing living creatures are good results.
Adinnādānaṁ, āvuso, adhammo;Stealing is a bad principle.
adinnādānā veramaṇī dhammo;Not stealing is a good principle.
ye ca adinnādānapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṁ anattho;
ye ca → yeca (bjt)And the many bad, unskillful qualities produced by stealing are bad results.
adinnādānā veramaṇipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, ayaṁ attho.
veramaṇipaccayā → veramaṇīpaccayā (sya-all, pts) | veramaṇipaccayā → veramaṇī paccayā (bjt) | bhāvanāpāripūriṁ → bhāvanā pāripūriṁ (bjt)And the many skillful qualities fully developed because of not stealing are good results.
Kāmesumicchācāro, āvuso, adhammo;
kāmesumicchācāro → kāmesu micchācāro (bjt, th, pts)Sexual misconduct is a bad principle.
kāmesumicchācārā veramaṇī dhammo;
kāmesumicchācārā → kāmesu micchācārā (bjt, th, pts)Refraining from sexual misconduct is a good principle.
ye ca kāmesumicchācārapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṁ anattho;
kāmesumicchācārapaccayā → kāmesu micchācārapaccayā (bjt, th, pts)And the many bad, unskillful qualities produced by sexual misconduct are bad results.
kāmesumicchācārā veramaṇipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, ayaṁ attho.
kāmesumicchācārā veramaṇipaccayā → kāmesu micchācārāveramaṇīpaccayā (sya-all, pts) | kāmesumicchācārā veramaṇipaccayā → kāmesu micchācārā veramaṇī paccayā (bjt) | bhāvanāpāripūriṁ → bhāvanā pāripūriṁ (bjt) | kāmesumicchācārā veramaṇipaccayā → kāmesu micchācārā veramaṇīpaccayā (pts)And the many skillful qualities fully developed because of refraining from sexual misconduct are good results.
Musāvādo, āvuso, adhammo;Lying is a bad principle.
musāvādā veramaṇī dhammo;Not lying is a good principle.
ye ca musāvādapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṁ anattho;
ye ca musāvādapaccayā → yeca musāvāda paccayā (bjt)And the many bad, unskillful qualities produced by lying are bad results.
musāvādā veramaṇipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, ayaṁ attho.
veramaṇipaccayā → veramaṇīpaccayā (sya-all, pts) | veramaṇipaccayā → veramaṇī paccayā (bjt) | bhāvanāpāripūriṁ → bhāvanā pāripūriṁ (bjt)And the many skillful qualities fully developed because of not lying are good results.
Pisuṇā vācā, āvuso, adhammo;
pisuṇā → pisunā (pts)Backbiting is a bad principle.
pisuṇāya vācāya veramaṇī dhammo;
pisuṇāya → pisunāya (pts)Refraining from divisive speech is a good principle.
ye ca pisuṇāvācāpaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṁ anattho;
pisuṇāvācāpaccayā → pisunavācāpaccayā (pts) | pisuṇāvācāpaccayā → pisunā vācā paccayā (bjt) | pisuṇāvācāpaccayā → pisuṇā vācāpaccayā (th)And the many bad, unskillful qualities produced by backbiting are bad results.
pisuṇāya vācāya veramaṇipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, ayaṁ attho.
veramaṇipaccayā → veramaṇīpaccayā (sya-all, pts) | pisuṇāya → pisunāya (pts) | veramaṇipaccayā → veramaṇī paccayā (bjt) | bhāvanāpāripūriṁ → bhāvanā pāripūriṁ (bjt)And the many skillful qualities fully developed because of refraining from divisive speech are good results.
Pharusā vācā, āvuso, adhammo;Harsh speech is a bad principle.
pharusāya vācāya veramaṇī dhammo;Refraining from harsh speech is a good principle.
ye ca pharusāvācāpaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṁ anattho;
pharusāvācāpaccayā → pharusavācāpaccayā (sya-all, pts) | pharusāvācāpaccayā → pharusavācā paccayā (bjt)And the many bad, unskillful qualities produced by harsh speech are bad results.
pharusāya vācāya veramaṇipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, ayaṁ attho.
veramaṇipaccayā → veramaṇīpaccayā (sya-all, pts) | veramaṇipaccayā → veramaṇī paccayā (bjt) | bhāvanāpāripūriṁ → bhāvanā pāripūriṁ (bjt)And the many skillful qualities fully developed because of refraining from harsh speech are good results.
Samphappalāpo, āvuso, adhammo;Talking nonsense is a bad principle.
samphappalāpā veramaṇī dhammo;Refraining from talking nonsense is a good principle.
ye ca samphappalāpapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṁ anattho;
samphappalāpapaccayā → samphappalāpa paccayā (bjt) | dhammā → dhammo (bjt)And the many bad, unskillful qualities produced by talking nonsense are bad results.
samphappalāpā veramaṇipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, ayaṁ attho.
veramaṇipaccayā → veramaṇīpaccayā (sya-all, pts) | veramaṇipaccayā → veramaṇī paccayā (bjt) | bhāvanāpāripūriṁ → bhāvanā pāripūriṁ (bjt)And the many skillful qualities fully developed because of refraining from talking nonsense are good results.
Abhijjhā, āvuso, adhammo;Covetousness is a bad principle.
anabhijjhā dhammo;Contentment is a good principle.
ye ca abhijjhāpaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṁ anattho;And the many bad, unskillful qualities produced by covetousness are bad results.
anabhijjhāpaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, ayaṁ attho.
anabhijjhāpaccayā → anabhijjhā paccayā (bjt) | bhāvanāpāripūriṁ → bhāvanā pāripūriṁ (bjt)And the many skillful qualities fully developed because of contentment are good results.
Byāpādo, āvuso, adhammo;
byāpādo → vyāpādo (bjt, pts)Ill will is a bad principle.
abyāpādo dhammo;
abyāpādo → avyāpādo (bjt, pts)Good will is a good principle.
ye ca byāpādapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṁ anattho;
byāpādapaccayā → vyāpādapaccayā (bjt, pts)And the many bad, unskillful qualities produced by ill will are bad results.
abyāpādapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, ayaṁ attho.
abyāpādapaccayā → avyāpāda paccayā (bjt) | bhāvanāpāripūriṁ → bhāvanā pāripūriṁ (bjt) | abyāpādapaccayā → avyāpādapaccayā (pts)And the many skillful qualities fully developed because of good will are good results.
Micchādiṭṭhi, āvuso, adhammo;Wrong view is a bad principle.
sammādiṭṭhi dhammo;Right view is a good principle.
ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṁ anattho;
micchādiṭṭhipaccayā → micchādiṭṭhi paccayā (bjt)And the many bad, unskillful qualities produced by wrong view are bad results.
sammādiṭṭhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, ayaṁ attho.
sammādiṭṭhipaccayā → sammā diṭṭhipaccayā (bjt) | bhāvanāpāripūriṁ → bhāvanā pāripūriṁ (bjt)And the many skillful qualities fully developed because of right view are good results.
‘Yaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho—
saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts)The Buddha gave this brief summary recital, then entered his dwelling without explaining the meaning in detail:
adhammo ca, bhikkhave, veditabbo …pe…
pe → spelled out in full (bjt)‘You should know bad principles and good principles …
tathā paṭipajjitabban’ti.
paṭipajjitabbanti → paṭipajjitabban ti (pts)and practice accordingly.’
Imassa kho ahaṁ, āvuso, bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmi.
imassa → imassapi (sya-all) | avibhattassa → avibhajitvā (sya-all, pts) | imassa → S. adds pi. (pts note) | ājānāmi → T. M6. M7 aj- (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts)And this is how I understand the detailed meaning of this summary recital.
Ākaṅkhamānā ca pana tumhe, āvuso, bhagavantaṁyeva upasaṅkamitvā etamatthaṁ paṭipuccheyyātha.
paṭipuccheyyātha → puccheyyātha (sya-all) | etamatthaṁ paṭipuccheyyātha → etam atthaṁ puccheyyātha (pts) | puccheyyātha → M. paṭipu- (pts note) | bhagavantaṁyeva → bhagavantaṁ yeva (bjt, pts) | ca pana → capana (th)If you wish, you may go to the Buddha and ask him about this.
Yathā no bhagavā byākaroti tathā naṁ dhāreyyāthā”ti.
byākaroti → byākareyya (sya-all) | no → vo (pts) | no → co (bj: machasaṁ) | vo → T. M6. M7. S. no. (pts note) | vyākaroti → S. -kareyya. (pts note) | dhāreyyāthāti → dhāreyyāthā ti (pts)You should remember it in line with the Buddha’s answer.”
“Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato mahākaccānassa bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:
anumoditvā → omitted by T. (pts note) | bhikkhū → bhikkhu (bjt) | evamāvusoti → evam āvuso ti (pts) | tenupasaṅkamiṁsu → ten upasaṅkamiṁsu (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)“Yes, reverend,” said those mendicants, approving and agreeing with what Mahākaccāna said. Then they rose from their seats and went to the Buddha, bowed, sat down to one side, and told him what had happened. Then they said:
“Yaṁ kho no, bhante, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
uṭṭhāyāsanā → utthāyāsanā (pts) | no → omitted by T. M6. M7. (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts)
‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo …pe…
pe → spelled out in full (bjt)
tathā paṭipajjitabban’ti.
paṭipajjitabbanti → paṭipajjitabban ti (pts)
Tesaṁ no, bhante, amhākaṁ acirapakkantassa bhagavato etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
‘idaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts)
“adhammo ca, bhikkhave, veditabbo …pe…
attho → M. pa || tathā paṭi- (pts note) | pe → spelled out in full (bjt)
tathā paṭipajjitabban”ti.
paṭipajjitabbanti → paṭipajjitabban ti (ms2005, pts)
Ko nu kho imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyā’ti?
avibhattassa vitthārena atthaṁ → (sya-all) | avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyāti → vibhajeyyā ti (pts) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts)
Tesaṁ no, bhante, amhākaṁ etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
‘ayaṁ kho āyasmā mahākaccāno satthu ceva saṁvaṇṇito, sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ.
mahākaccāno satthu ceva saṁvaṇṇito → mahā kaccāno satthuceva sammantiko (bjt) | satthu ceva → satthuceva (th) | ceva → eva (pts)
Pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.
cāyasmā → āyasmā (sya-all) | cāyasmā → S. āy- (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts)
Yannūna mayaṁ yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etamatthaṁ paṭipuccheyyāma.
paṭipuccheyyāma → puccheyyāma (sya-all) | etamatthaṁ paṭipuccheyyāma → etam atthaṁ puccheyyāma (pts) | yannūna → yaṁnūna (my) | yannūna → yan nūna (pts) | tenupasaṅkameyyāma → ten upasaṅkameyyāma (pts)
Yathā no āyasmā mahākaccāno byākarissati tathā naṁ dhāressāmā’ti.
byākarissati → vyākarissati (bjt, pts) | dhāressāmāti → dhāreyyāmāti (bjt) | dhāressāmāti → dhāressāmā ti (pts)
Atha kho mayaṁ, bhante, yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkamimhā; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etamatthaṁ apucchimhā.
upasaṅkamitvā → upapasaṅkamitvā (bj) | apucchimhā → pucchimhā (bj, sya-all) | etamatthaṁ apucchimhā → etam atthaṁ pucchimhā (pts) | pucchimhā → T. M6. M7 -ha. (pts note) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkamimhā → ten upasaṅkamimhā (pts)“Sir, we went to Mahākaccāna and asked him about this matter.
Tesaṁ no, bhante, āyasmatā mahākaccānena imehi akkharehi imehi padehi imehi byañjanehi attho suvibhatto”ti.
akkharehi → ākārehi (bj, sya-all, pts) | imehi byañjanehi → vyañjanehi (bj) | suvibhatto → T. M7 vibh-; M6 pi bhante. (pts note) | suvibhattoti → suvibhatto ti (pts)And Mahākaccāna clearly explained the meaning to us in this manner, with these words and phrases.”
“Sādhu sādhu, bhikkhave.“Good, good, mendicants!
Paṇḍito, bhikkhave, mahākaccāno. Mahāpañño, bhikkhave, mahākaccāno.Mahākaccāna is astute, he has great wisdom.
Mañcepi tumhe, bhikkhave, upasaṅkamitvā etamatthaṁ paṭipuccheyyātha, ahampi cetaṁ evamevaṁ byākareyyaṁ yathā taṁ mahākaccānena byākataṁ.
paṭipuccheyyātha → puccheyyātha (bj) | paṭipuccheyyātha ahampi cetaṁ evamevaṁ → puccheyyātha ahampicetaṁ evameva (sya-all) | puccheyyātha → M. paṭipu- (pts note) | etaṁ → M. Ph. T. M7 taṁ; omitted by M6. (pts note) | eva → T. M6 evaṁ. (pts note) | vyākareyyaṁ → M6 -yya. (pts note) | taṁ → T. naṁ. (pts note) | mañcepi → maṁ cepi (my, bjt, th) | byākataṁ → vyākataṁ (bjt, pts) | yathā taṁ → yathātaṁ (th) | mañcepi → maṁ ce pi (pts) | etamatthaṁ paṭipuccheyyātha ahampi cetaṁ evamevaṁ byākareyyaṁ → etam atthaṁ puccheyyātha aham pi etaṁ evam eva vyākareyyaṁ (pts)If you came to me and asked this question, I would answer it in exactly the same way as Mahākaccāna.
Eso ceva tassa attho. Evañca naṁ dhāreyyāthā”ti.
ceva tassa → cevetassa (bj) | dhāreyyāthāti chaṭṭhaṁ → dhāreyyāthā ti (pts) | eso → T. M6. M7 add kho; M6 has c'etassa; M7 c'ev'etassa. (pts note) | naṁ → T. M6. M7 taṁ. (pts note) | evañca → evaṁ ca (bjt) | eso ceva → esoceva (th) | ceva → eva (pts) | evañca → evañ ca (pts)That is what it means, and that’s how you should remember it.”