Kāḷīsutta๒๖ กาลีสูตร
Ekaṁ samayaṁ āyasmā mahākaccāno avantīsu viharati kuraraghare pavatte pabbate.
kuraraghare → gulaghare (ka.) kururaghare mahāva. 257 (cck note) | Avantīsu → M. Ph. -dīsu. (pts note) | Kuraraghare → M. Ph. Kula- throughout. (pts note)สมัยหนึ่ง ท่านพระมหากัจจานะอยู่ ณ ปวัตตบรรพต เขตกรุงกุรรฆระ แคว้นอวันตีชนบท
Atha kho kāḷī upāsikā kuraragharikā yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnā kho kāḷī upāsikā kuraragharikā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etadavoca:
nisinnā → nisinno (bj) | atha kho kāḷī → athakho kālī (sya-all) | kāḷī → kālī (sya-all, pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)ครั้งนั้นแล อุบาสิกาชื่อกาลีชาวกรุงกุรรฆระ เข้าไปหาท่านพระ มหากัจจานะถึงที่อยู่ ไหว้แล้วนั่ง ณ ที่สมควร ได้ถามท่านพระมหากัจจานะดังนี้ว่า
“vuttamidaṁ, bhante, bhagavatā kumāripañhesu:
kumāripañhesu → kumārīpañhesu (sya-all) | Vuttam → T. uttaṁ. (pts note) | kumāripañhesu → kumāri pañhesu (bjt) | vuttamidaṁ → vuttam idaṁ (pts) | + → cf s p (pts)ท่านเจ้าข้า พระผู้มีพระภาคได้ตรัสพระดำรัสนี้ไว้ในกุมารีปัญหา ว่า
‘Atthassa pattiṁ hadayassa santiṁ, jetvāna senaṁ piyasātarūpaṁ;
pattiṁ → S. patti. (pts note) | santiṁ → M. S. -ti. (pts note) | santiṁ → santi (th) piyasātarūpaṁ → Ph. piyarūpaṁ sātarūpaṁ. (pts note)การบรรลุประโยชน์ เป็นความสงบแห่งหทัย เราชนะเสนา ที่มีรูปเป็นที่รักเป็นที่ชื่นใจแล้ว Ekohaṁ jhāyaṁ sukhamanubodhiṁ, tasmā janena na karomi sakkhiṁ;
Ekohaṁ → ekāhaṁ (mr) | ekohaṁ jhāyaṁ sukhamanubodhiṁ → ekoha jhāyī sukhamānubodhiṁ (sya-all) | Ekohaṁ → ekāhaṁ (cck: ka.) | haṁ → S. eko 'ha; M. ekāhaṁ; Ph. ekāha; M7 ekaṁ 'haṁ. (pts note) | jhāyī → T. M7 -yiṁ; M. -yaṁ; Ph. jhānaṁ. (pts note) | anubodhiṁ → S. ānu-; Ph. -dhaṁ. (pts note) | ekohaṁ jhāyaṁ sukhamanubodhiṁ → eko haṁ jhāyī sukham anubodhiṁ (pts) janena → jane (bj) | sakkhiṁ → sakhiṁ (mr) | janena → . tasmā janena (bj: machasaṁ) | sakkhiṁ → sakhiṁ (bj: machasaṁ) | sakkhiṁ → sakhiṁ (ka.) saṁ. ni. 1.161 passitabbaṁ (cck note) | janena → T. jā- (pts note) | na → omitted by Ph. T. M7. (pts note) | sakkhiṁ → T. sakkhī; M. sakhiṁ; omitted by Ph. (pts note)เป็นผู้เดียวเพ่งอยู่ ได้ตรัสรู้ความสุขโดยลำดับ เพราะฉะนั้น เราจึงไม่ต้องอ้างบุคคลเป็นพยาน Sakkhī na sampajjati kenaci me’ti.
Sakkhī → sakhī (mr) | sakkhī → sakhī (bj: machasaṁ) | Sakkhī → sakhī (cck: ka.) | sakkhī → M. sakhī; Ph. sikkhi. (pts note) | meti → me ti (pts)การอ้างอิงใคร ๆ เป็นพยานจึงไม่มีสำหรับเรา
Imassa kho, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa kathaṁ vitthārena attho daṭṭhabbo”ti?
daṭṭhabboti pathavīkasiṇasamāpattiparamā → daṭṭhabbo ti paṭhavīkasiṇasamāpattiparamā (pts) | nu → omitted by M. Ph. (pts note) | attho → T. atthaṁ; M7 atthā 'va. (pts note) | ti → omitted by T. (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts)ท่านเจ้าข้า เนื้อความแห่งพระดำรัสที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้โดยย่อนี้ จะพึง เห็นได้โดยพิสดาร อย่างไรหนอ
“Pathavīkasiṇasamāpattiparamā kho, bhagini, eke samaṇabrāhmaṇā ‘attho’ti abhinibbattesuṁ.
attho’ti abhinibbattesuṁ → atthābhinibbattesuṁ (bj, sya-all, pts1ed) | pathavīkasiṇasamāpattiparamā → paṭhavikasiṇasamāpattiparamā (bj); paṭhavīkasiṇasamāpattiparamā (sya-all) | atthoti abhinibbattesuṁ → atthābhinibbattesuṁ (bj, sya-all, pts) | atthābhinibbattesuṁ → atthoti abhinibbattesuṁ (bj: machasaṁ) | abhinibbattesuṁ → atthābhinibbattesuṁ (cck: sī. syā.) | eke → T. S. eko. (pts note) | atthābhinibbattesuṁ → T. attābhinibbattesu: M. Ph. attho ti abhi- (pts note)ท่านพระมหากัจจานะตอบว่า น้องหญิง สมณพราหมณ์พวกหนึ่งทำประโยชน์ ชั้นยอด คือสมาบัติ๔ที่มีปฐวีกสิณเป็นอารมณ์ให้เกิดแล้ว
Yāvatā kho, bhagini, pathavīkasiṇasamāpattiparamatā, tadabhiññāsi bhagavā.
pathavīkasiṇasamāpattiparamatā → paṭhavī kasiṇasamāpatti paramatā (bj, sya-all) | pathavīkasiṇasamāpattiparamatā tadabhiññāsi → paṭhavīkasiṇasamāpattiparamatā tad abhiññāsi (pts)แต่พระผู้มีพระภาคได้ทรง รู้ประโยชน์ชั้นยอด คือสมาบัติที่มีปฐวีกสิณเป็นอารมณ์นั้นแล้ว
Tadabhiññāya bhagavā assādamaddasa ādīnavamaddasa nissaraṇamaddasa maggāmaggañāṇadassanamaddasa.
assādamaddasa → ādimaddasa (bj, sya-all, pts1ed) | ādimaddasa → assādamaddasa (bj: machasaṁ) | assādamaddasa → ādimaddasa (cck: sī. syā.)ได้ทรงเห็นเบื้องต้น๕... โทษ๖... ธรรมเป็นเครื่องสลัดออก๗... มัคคามัคคญาณทัสสนะ
Tassa assādadassanahetu ādīnavadassanahetu nissaraṇadassanahetu maggāmaggañāṇadassanahetu atthassa patti hadayassa santi viditā hoti.
assādadassanahetu → ādi dassanahetu (bj, sya-all, pts) | maggāmaggañāṇadassanahetu → maggāmaggañānadassanahetu (bj) | dassanahetu → assāda dassanahetu (bj: machasaṁ) | assādadassanahetu → ādidassanahetu (th, pts)เพราะเหตุที่ทรง เห็นเบื้องต้น โทษ ธรรมเป็นเครื่องสลัดออก และมัคคามัคคญาณทัสสนะ การบรรลุ ประโยชน์จึงเป็นอันพระผู้มีพระภาคทรงทราบว่าเป็นความสงบแห่งหทัย
Āpokasiṇasamāpattiparamā kho, bhagini …pe…สมณพราหมณ์พวกหนึ่งทำประโยชน์ชั้นยอด คือสมาบัติที่มีอาโปกสิณเป็น อารมณ์ ...
tejokasiṇasamāpattiparamā kho, bhagini …
kho → T. M7 add pana. (pts note) | tejokasiṇasamāpattiparamā → tejokasiṇasamāpatti paramā (bjt)ทำประโยชน์ชั้นยอด คือสมาบัติที่มีเตโชกสิณเป็นอารมณ์ ...
vāyokasiṇasamāpattiparamā kho, bhagini …
vāyokasiṇasamāpattiparamā → vāyokasiṇasamāpatti paramā (bjt)ทำประโยชน์ ชั้นยอด คือสมาบัติที่มีวาโยกสิณเป็นอารมณ์ ...
nīlakasiṇasamāpattiparamā kho, bhagini …
nīlakasiṇasamāpattiparamā → nīlakasiṇasamāpatti paramā (bjt)ทำประโยชน์ชั้นยอด คือสมาบัติที่มี นีลกสิณเป็นอารมณ์ ...
pītakasiṇasamāpattiparamā kho, bhagini …
pītakasiṇasamāpattiparamā → pītakasiṇasamāpatti paramā (bjt)ทำประโยชน์เชั้นยอด คือสมาบัติที่มีปีตกสิณเป็นอารมณ์ ...
lohitakasiṇasamāpattiparamā kho, bhagini …ทำประโยชน์ชั้นยอด คือสมาบัติที่มีโลหิตกสิณเป็นอารมณ์ ...
odātakasiṇasamāpattiparamā kho, bhagini …
odātakasiṇasamāpattiparamā → odātakasiṇasamāpatti paramā (bjt)ทำประโยชน์ชั้นยอด คือ สมาบัติที่มีโอทาตกสิณเป็นอารมณ์ ...
ākāsakasiṇasamāpattiparamā kho, bhagini …ทำประโยชน์ชั้นยอด คือสมาบัติที่มีอากาสกสิณเป็นอารมณ์ ...
viññāṇakasiṇasamāpattiparamā kho, bhagini, eke samaṇabrāhmaṇā ‘attho’ti abhinibbattesuṁ.
atthoti abhinibbattesuṁ → atthābhinibbattesuṁ (bj, sya-all, pts) | eke → Ph. eko corr. to eke. (pts note) | atthābhinibbattesuṁ → T. attābhinibbettesu (sic); M. Ph. attho ti abhi- (pts note) | viññāṇakasiṇasamāpattiparamā → viññāṇakasiṇasamāpatti paramā (bjt)สมณพราหมณ์พวกหนึ่งทำประโยชน์ชั้นยอด คือสมาบัติที่มี วิญญาณกสิณเป็นอารมณ์ให้เกิดแล้ว
Yāvatā kho, bhagini, viññāṇakasiṇasamāpattiparamatā, tadabhiññāsi bhagavā.
viññāṇakasiṇasamāpattiparamatā → viññāṇakasiṇasamāpatti paramatā (bjt) | tadabhiññāsi → tad abhiññāsi (pts)แต่พระผู้มีพระภาคได้ทรงรู้ประโยชน์ชั้นยอด คือสมาบัติที่มีวิญญาณกสิณเป็นอารมณ์นั้นแล้ว
Tadabhiññāya bhagavā assādamaddasa … ādīnavamaddasa … nissaraṇamaddasa … maggāmaggañāṇadassanamaddasa …
assādamaddasa → ādimaddasa (bj, sya-all) | abhiññāya → T. M7 abhiññā. (pts note) | ādim → M. Ph. assādam. (pts note) | maggāmaggañāṇadassanam → T. maggāñāṇa- (pts note)ได้ทรงเห็นเบื้องต้น ... โทษ ... ธรรม เป็นเครื่องสลัดออก ... มัคคามัคคญาณทัสสนะ
tassa assādadassanahetu ādīnavadassanahetu nissaraṇadassanahetu maggāmaggañāṇadassanahetu atthassa patti hadayassa santi viditā hoti.
assādadassanahetu → ādidassanahetu (bj, sya-all, pts) | maggāmaggañāṇadassanahetu → maggāmaggañānadassanahetu (bj) | ādidassanahetu → M. Ph. assāda- (pts note)เพราะเหตุที่ทรงเห็นเบื้องต้น โทษ ธรรมเป็นเครื่องสลัดออก และมัคคามัคคญาณทัสสนะ การบรรลุประโยชน์เป็นอัน พระผู้มีพระภาคทรงทราบว่าเป็นความสงบแห่งหทัย
Iti kho, bhagini, yaṁ taṁ vuttaṁ bhagavatā kumāripañhesu:
kumāripañhesu → kumārīpañhesu (sya-all) | yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | kumāripañhesu → kumāri pañhesu (bjt) | yaṁ → yan (pts)เหตุดังนี้แล พระผู้มีพระภาคจึงได้ตรัสพระดำรัสไว้ในกุมารีปัญหาว่า
‘Atthassa pattiṁ hadayassa santiṁ, jetvāna senaṁ piyasātarūpaṁ;
pattiṁ → T. S. patti. (pts note) | santiṁ → M. S. -ti. (pts note) | santiṁ → santi (th) piyasātarūpaṁ → Ph. piyarūpaṁ sātarūpaṁ. (pts note) | piyasātarūpaṁ → piya sātarūpaṁ (bjt)การบรรลุประโยชน์เป็นความสงบแห่งหทัย เราชนะเสนาที่มีรูปเป็นที่รักเป็นที่ชื่นใจแล้ว Ekohaṁ jhāyaṁ sukhamanubodhiṁ, tasmā janena na karomi sakkhiṁ;
ekohaṁ jhāyaṁ sukhamanubodhiṁ → ekoha jhāyī sukhamānubodhiṁ (sya-all) | haṁ → T. S. eko 'ha; M. ekāhaṁ; Ph. ekāha. (pts note) | jhāyī → T. -yi; M7 -yiṁ; M. -yaṁ; Ph. jhānaṁ. (pts note) | anubodhiṁ → S. ānu-; Ph. -dhaṁ. (pts note) | ekohaṁ jhāyaṁ sukhamanubodhiṁ → eko haṁ jhāyī sukham anubodhiṁ (pts) na → omitted by Ph. T. (pts note) | sakkhiṁ → M. sakhiṁ; omitted by Ph. (pts note) | janena → jane (bjt)เป็นผู้เดียวเพ่งอยู่ ได้ตรัสรู้ความสุขโดยลำดับ เพราะฉะนั้น เราจึงไม่ต้องอ้างบุคคลเป็นพยาน Sakkhī na sampajjati kenaci me’ti.
sakkhī → M. sakhī; T. sakkhiṁ; omitted by M7. (pts note) | meti → me ti (pts)การอ้างอิงใคร ๆ เป็นพยานจึงไม่มีสำหรับเรา
Imassa kho, bhagini, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena attho daṭṭhabbo”ti.
daṭṭhabboti chaṭṭhaṁ → daṭṭhabbo ti (pts) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, th, ms2005, pts)น้องหญิง เนื้อความแห่งพระดำรัสที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้โดยย่อนี้ พึงเห็นได้ โดยพิสดารอย่างนี้แล