PaṭhamakosalasuttaСутта Косала Первая
“Yāvatā, bhikkhave, kāsikosalā, yāvatā rañño pasenadissa kosalassa vijitaṁ, rājā tattha pasenadi kosalo aggamakkhāyati.
vijitaṁ → vijite (bj, mr) | pasenadi → pasenadī (bj) | kosalo → kosalo rājā (bj) | vijite → vijitaṁ (bj: machasaṁ) | vijitaṁ → vijite (cck: sī. ka.) | Pasenadissa → M. -dī; in M. Ph. often written with doubles. (pts note) | vijitaṁ → M. Ph. T. M6. M7 -te. (pts note) | + → sāvatthi (bjt) | kāsikosalā → kāsi-kosalā (pts) | aggamakkhāyati → aggam akkhāyati (pts)“Монахи, Там, докуда простирается Каси и Косала, докуда простирается царство царя Пасенади Косальского, царь Пасенади Косальский считается наивысшим.
Raññopi kho, bhikkhave, pasenadissa kosalassa attheva aññathattaṁ atthi vipariṇāmo.
Pasenadissa → M. Ph. -dī. (pts note) | aññathattaṁ → T. -thatatthaṁ; M. Ph. -tatthaṁ; M6 atthaṁ for añña-, atthi. (pts note) | raññopi → rañño pi (pts) | attheva → atth eva (pts)Но даже в царе Пасенади существуют перемены, существуют изменения.
Evaṁ passaṁ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako tasmimpi nibbindati.
tasmimpi → tasmiṁpi (th) | tasmimpi → tasmiṁ pi (pts)Видя это так, обученный ученик Благородных разочаровывается этим.
Tasmiṁ nibbindanto agge virajjati, pageva hīnasmiṁ.
nibbindanto → T. M7 -nde. (pts note)Будучи разочарованным, он становится бесстрастным к наивысшему, не говоря уже о низком.
Yāvatā, bhikkhave, candimasūriyā pariharanti disā bhanti virocamānā, tāva sahassadhā loko.
candimasūriyā → candimasuriyā (bj, sya-all, pts) | virocamānā → virocanā (bj) | virocamānā → T. M6. M7 virocanā. (pts note) | sahassadhā loko → sahassadhāloko (th, pts)Монахи, там, докуда вращающиеся луна и солнце освещают своим светом [все] направления, простирается тысячичастный мир.
Tasmiṁ sahassadhā loke sahassaṁ candānaṁ sahassaṁ sūriyānaṁ sahassaṁ sinerupabbatarājānaṁ sahassaṁ jambudīpānaṁ sahassaṁ aparagoyānānaṁ sahassaṁ uttarakurūnaṁ sahassaṁ pubbavidehānaṁ cattāri mahāsamuddasahassāni cattāri mahārājasahassāni sahassaṁ cātumahārājikānaṁ sahassaṁ tāvatiṁsānaṁ sahassaṁ yāmānaṁ sahassaṁ tusitānaṁ sahassaṁ nimmānaratīnaṁ sahassaṁ paranimmitavasavattīnaṁ sahassaṁ brahmalokānaṁ.
sūriyānaṁ → suriyānaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | nimmānaratīnaṁ → nimmāṇaratīnaṁ (bj) | aparagoyānānaṁ → amaragoyānānaṁ (sya-all) | nimmānaratīnaṁ sahassaṁ paranimmitavasavattīnaṁ sahassaṁ → (sya-all) | sūriyānaṁ → suriyānaṁ (pts) | cātumahārājikānaṁ → cātummahārājikanaṁ (pts) | suriyānaṁ → sūriyānaṁ (bj: machasaṁ) | sūriyānaṁ → suriyānaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | tusitānaṁ → ba. etthantare sahassaṁ nimmānaratīnaṁ sahassaṁ paranimmitavasavattīnanti atthi (sya-all: yu.) | Aparagoyānānaṁ → M. Ph. -yānaṁ; T. -godānaṁ; M7 -godhānīnaṁ. (pts note) | Pubbavidehānaṁ → T. continues: kho bh- atth'; eva and so on, omitting all the rest. (pts note) | mahāsamuddasahassāni → S. -naṁ. (pts note) | Cātummahārājikanaṁ → M. Cātuma-; Ph. Catuma- (pts note) | Tusitānaṁ → M. Ph. Tussi- (pts note) | sahassaṁ → omitted by S. (pts note) | Paranimmitavasavattīnaṁ → omitted by S.; M. Ph. continue: Dasa yimāni bh- kasiṇāyatanāni. (pts note) | cātumahārājikānaṁ → cātummahārājikānaṁ (bjt, th) | sahassadhā loke → sahassadhāloke (th, pts) | jambudīpānaṁ → jambūdīpānaṁ (th)В этом тысячечастном мире тысяча лун, тысяча солнц, тысяча царей гор Сумеру, тысяча [континентов] Джамбудипы, тысяча [континентов] Апарагояны, тысяча [континентов] Уттаракуру, тысяча [континентов] Пуббавидехи, тысяча четырёх великих океанов; тысяча Четырёх Великих Царей, тысяча [небесных миров, управляемых] Четырьмя Великими Царями, тысяча [небесных миров] Таватимсы, тысяча [небесных миров] Ямы, тысяча [небесных миров] Туситы, тысяча [небесных миров] дэвов, наслаждающихся творениями, тысяча [небесных миров] дэвов, имеющими власть над творениями других, тысяча миров брахм.
Yāvatā, bhikkhave, sahassī lokadhātu, mahābrahmā tattha aggamakkhāyati.
sahassī lokadhātu → sahassalokadhātu (sya-all, pts) | sahassalokadhātu → M6. M7 sahassi- (pts note) | sahassī lokadhātu → sahassīlokadhātu (bjt) | aggamakkhāyati → aggam akkhāyati (pts)И там, монахи, докуда простирается этот феномен тысячечастного мира, Маха Брахма считается наивысшим.
Mahābrahmunopi kho, bhikkhave, attheva aññathattaṁ atthi vipariṇāmo.
aññathattaṁ → T. -tattaṁ. (pts note) | mahābrahmunopi → mahābrahmuno pi (pts) | attheva → atth eva (pts)Но даже в Маха Брахме существуют перемены, существуют изменения.
Evaṁ passaṁ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako tasmimpi nibbindati.
tasmimpi → tasmiṁpi (th) | tasmimpi → tasmiṁ pi (pts)Видя это так, обученный ученик Благородных разочаровывается этим.
Tasmiṁ nibbindanto agge virajjati, pageva hīnasmiṁ.
nibbindanto → M7 -ndo; T. has a blunder. (pts note)Будучи разочарованным, он становится бесстрастным к наивысшему, не говоря уже о низком.
Hoti so, bhikkhave, samayo yaṁ ayaṁ loko saṁvaṭṭati.
samayo → M7 pathamasa- (pts note) | + → kho (bjt)Приходит время, монахи, когда этот мир распадается.
Saṁvaṭṭamāne, bhikkhave, loke yebhuyyena sattā ābhassarasaṁvattanikā bhavanti.
ābhassarasaṁvattanikā → ābhassaravattanikā (si, sya-all, pts1ed) | ābhassarasaṁvattanikā → ābhassaravattanikā (pts) | saṁvattanikā → vantanikā (bj: sīmu) | ābhassarasaṁvattanikā → ābhassaravattanikā (cck: sī. syā.) | ābhassaravattanikā → T. M7 ābhassaravasava- (pts note) | ābhassarasaṁvattanikā → ābhassara saṁvattanikā (bjt)Когда мир распадается, то существа, по большей части, переселяются к дэвам лучезарного сияния.
Te tattha honti manomayā pītibhakkhā sayaṁpabhā antalikkhecarā subhaṭṭhāyino ciraṁ dīghamaddhānaṁ tiṭṭhanti.
pītibhakkhā → T. pitimayā bhakkhā. (pts note) | subhaṭṭhāyino → M7 subhaṇṭhāyino. (pts note) | sayaṁpabhā → sayaṁ pabhā (bjt) | antalikkhecarā → antalikkhe carā (th) | sayaṁpabhā antalikkhecarā → sayampabhā antalikkhe carā (pts) | dīghamaddhānaṁ → dīgham addhānaṁ (pts)Там они существуют [в телах], созданных-из-разума, питаются упоением, излучают сияние, движутся по небу, живут в блаженстве, и остаются таковыми очень долгое время.
Saṁvaṭṭamāne, bhikkhave, loke ābhassarā devā aggamakkhāyanti.
aggamakkhāyanti ābhassarānampi → aggamakkhāyati ābhassarānaṁpi (sya-all) | akkhāyanti → S. -yati. (pts note) | aggamakkhāyanti → aggam akkhāyanti (pts)Когда мир распадается, то дэвы лучезарного сияния считаются наивысшими.
Ābhassarānampi kho, bhikkhave, devānaṁ attheva aññathattaṁ atthi vipariṇāmo.
aññathattaṁ → T. aññattaṁ. (pts note) | ābhassarānampi → ābhassarānaṁpi (th) | ābhassarānampi → ābhassarānaṁ pi (pts) | attheva → atth eva (pts)Но даже в этих дэвах существуют перемены, существуют изменения.
Evaṁ passaṁ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako tasmimpi nibbindati.
tasmimpi → tasmiṁpi (th) | tasmimpi → tasmiṁ pi (pts)Видя это так, обученный ученик Благородных разочаровывается этим.
Tasmiṁ nibbindanto agge virajjati, pageva hīnasmiṁ.
hīnasmiṁ → hīnasminti (sya-all) | nibbindanto → T. tasmim pi nibbinde; M7 -ndati. (pts note) | hīnasmiṁ → S. -min ti. (pts note)Будучи разочарованным, он становится бесстрастным к наивысшему, не говоря уже о низком.
Dasayimāni, bhikkhave, kasiṇāyatanāni.
dasayimāni → dasaimāni (bj) | Dasayimāni → a. ni. 10.25 (cck note) | yimāni → T. imāni. (pts note) | dasayimāni → dasa yimāni (pts)Монахи, существуют эти десять сфер тотальностей.
Katamāni dasa?Какие десять?
Pathavīkasiṇameko sañjānāti uddhaṁ adho tiriyaṁ advayaṁ appamāṇaṁ;
pathavīkasiṇameko → paṭhavikasiṇameko (bj); paṭhavīkasiṇameko (sya-all, pts) | pathavīkasiṇameko → paṭhavīkasiṇam eko (pts)Вот [практикующий] воспринимает тотальность земли – вверху, внизу, по сторонам, недвойственную, безмерную.
āpokasiṇameko sañjānāti …pe…
āpokasiṇameko → āpokasiṇam eko (pts)Он воспринимает тотальность воды…
tejokasiṇameko sañjānāti …
tejokasiṇameko → tejokasiṇam eko (pts)тотальность огня…
vāyokasiṇameko sañjānāti …
vāyokasiṇameko → vāyokasiṇam eko (pts)тотальность воздуха…
nīlakasiṇameko sañjānāti …
nīlakasiṇameko → nīlakasiṇam eko (pts)тотальность голубого…
pītakasiṇameko sañjānāti …
pītakasiṇameko → pītakasiṇam eko (pts)тотальность жёлтого…
lohitakasiṇameko sañjānāti …
lohitakasiṇameko → lohitakasiṇam eko (pts)тотальность красного…
odātakasiṇameko sañjānāti …
odātakasiṇameko → odātakasiṇam eko (pts)тотальность белого…
ākāsakasiṇameko sañjānāti …
ākāsakasiṇameko → ākāsakasiṇam eko (pts)тотальность пространства…
viññāṇakasiṇameko sañjānāti uddhaṁ adho tiriyaṁ advayaṁ appamāṇaṁ.
viññāṇakasiṇameko → viññāṇakasiṇam eko (pts)тотальность сознания – вверху, внизу, по сторонам, недвойственную, безмерную.
Imāni kho, bhikkhave, dasa kasiṇāyatanāni.
kasiṇāyatanāni → kasiṇāni (bj)Таковы десять сфер тотальностей.
Etadaggaṁ, bhikkhave, imesaṁ dasannaṁ kasiṇāyatanānaṁ yadidaṁ viññāṇakasiṇaṁ eko sañjānāti uddhaṁ adho tiriyaṁ advayaṁ appamāṇaṁ.
viññāṇakasiṇaṁ eko → viññāṇakasiṇameko (bjt, th) | etadaggaṁ → etad aggaṁ (pts) | yadidaṁ viññāṇakasiṇaṁ → yad idaṁ viññāṇakasiṇam (pts)Из этих десяти сфер тотальностей вот какая является наивысшей, а именно – когда [практикующий] воспринимает тотальность сознания – вверху, внизу, по сторонам, недвойственную, безмерную.
Evaṁsaññinopi kho, bhikkhave, santi sattā.
evaṁsaññinopi → evaṁsaññino pi (pts)Есть существа, которые воспринимают таким образом.
Evaṁsaññīnampi kho, bhikkhave, sattānaṁ attheva aññathattaṁ atthi vipariṇāmo.
evaṁsaññīnampi kho → evaṁ saññīnampi (bj) | aññathattaṁ → M. Ph. -tatthaṁ. (pts note) | evaṁsaññīnampi → evaṁsaññīnaṁpi (th) | evaṁsaññīnampi → evaṁsaññīnaṁ pi (pts) | attheva → atth eva (pts)Но даже в этих существах, которые воспринимают таким образом, существуют перемены, существуют изменения.
Evaṁ passaṁ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako tasmimpi nibbindati.
tasmimpi → tasmiṁpi (th) | tasmimpi → tasmiṁ pi (pts)Видя это так, обученный ученик Благородных разочаровывается этим.
Tasmiṁ nibbindanto agge virajjati, pageva hīnasmiṁ.
nibbindanto → T. tasmim pi nibbindo; M7 -ndo. (pts note)Будучи разочарованным, он становится бесстрастным к наивысшему, не говоря уже о низком.
Aṭṭhimāni, bhikkhave, abhibhāyatanāni.
Aṭṭhimāni → dī. ni. 3.338, 358; a. ni. 8.64 (cck note) | aṭṭhimāni → aṭṭh imāni (pts)Монахи, существуют эти восемь [медитативных] сфер преодоления.
Katamāni aṭṭha?Какие восемь?
Ajjhattaṁ rūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati parittāni suvaṇṇadubbaṇṇāni;
suvaṇṇadubbaṇṇāni → suvaṇṇa dubbaṇṇāni (bjt)Вот [практикующий], воспринимая формы внутренне, видит формы внешне – ограниченные, красивые или уродливые. Преодолев их, он воспринимает так:
‘tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti, evaṁsaññī hoti.
passāmīti → passāmī ti (pts)“Я знаю, я вижу”.
Idaṁ paṭhamaṁ abhibhāyatanaṁ.Такова первая сфера преодоления.
Ajjhattaṁ rūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni suvaṇṇadubbaṇṇāni;
rūpasaññī → T. M6. M7 arūpa- (pts note) | eko bahiddhā → ekobahiddhā (bjt) | suvaṇṇadubbaṇṇāni → suvaṇṇa dubbaṇṇāni (bjt)Вот [практикующий], воспринимая формы внутренне, видит формы внешне – безмерные, красивые или уродливые.
‘tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti, evaṁsaññī hoti.
evaṁsaññī → evaṁ saññī (bjt) | passāmīti → passāmī ti (pts)Преодолев их, он воспринимает так: “Я знаю, я вижу”.
Idaṁ dutiyaṁ abhibhāyatanaṁ.Такова вторая сфера преодоления.
Ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati parittāni suvaṇṇadubbaṇṇāni;
arūpasaññī → T. M6 rūpa- (pts note)Вот [практикующий], не воспринимая формы внутренне, видит формы внешне – ограниченные, красивые или уродливые.
‘tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti, evaṁsaññī hoti.
passāmīti evaṁsaññī → passāmī ti evaṁ saññī (bjt) | passāmīti → passāmī ti (pts)Преодолев их, он воспринимает так: “Я знаю, я вижу”.
Idaṁ tatiyaṁ abhibhāyatanaṁ.Такова третья сфера преодоления.
Ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati appamāṇāni suvaṇṇadubbaṇṇāni;Вот [практикующий], не воспринимая формы внутренне, видит формы внешне – безмерные, красивые или уродливые. Преодолев их, он воспринимает так:
‘tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti, evaṁsaññī hoti.
evaṁsaññī → evaṁ saññī (bjt) | passāmīti → passāmī ti (pts)“Я знаю, я вижу”.
Idaṁ catutthaṁ abhibhāyatanaṁ.Такова четвёртая сфера преодоления.
Ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati nīlāni nīlavaṇṇāni nīlanidassanāni nīlanibhāsāni.
nīlanidassanāni nīlanibhāsāni → nīla nidassanāni nīla nibhāsāni (bjt)Вот [практикующий], не воспринимая формы внутренне, видит формы внешне – голубые, голубого цвета, с голубым тоном, с голубым оттенком.
Seyyathāpi nāma umāpupphaṁ nīlaṁ nīlavaṇṇaṁ nīlanidassanaṁ nīlanibhāsaṁ, seyyathā vā pana taṁ vatthaṁ bārāṇaseyyakaṁ ubhatobhāgavimaṭṭhaṁ nīlaṁ nīlavaṇṇaṁ nīlanidassanaṁ nīlanibhāsaṁ;
seyyathā → seyyathāpi (bj) | nīlanidassanaṁ nīlanibhāsaṁ evamevaṁ → nīladassanaṁ nīla nibhāsaṁ evameva (bj) | umāpupphaṁ → ummārapupphaṁ (sya-all) | seyyathā vā pana → seyyathāpi vāpana (sya-all) | pupphaṁ → umā puppaṁ (bj: machasaṁ) | ummāpupphaṁ → Ph. S. ummārapu-; T. dammāpupphāni; M7 ummātapupphā, both omitting nīlaṁ. (pts note) | vā → T. M6. M7. S. add pi; M6 omits vā, T. M7 put it after vatthaṁ. (pts note) | umāpupphaṁ → ummā pupphaṁ (bjt) | ubhatobhāgavimaṭṭhaṁ → ubhatobhāga vimaṭṭhaṁ (bjt) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Подобно голубому цветку льна, который голубого цвета, с голубым тоном, с голубым оттенком, или же точно ткань из Варанаси, что разглажена с обоих концов, могла бы быть голубой, голубого цвета, с голубым тоном, с голубым оттенком –
evamevaṁ ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati nīlāni nīlavaṇṇāni nīlanidassanāni nīlanibhāsāni;
nīlanibhāsāni → (bj) | evaṁ → T. M7 eva. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt) | evamevaṁ → evam evaṁ (pts)точно так же [практикующий], не воспринимая формы внутренне, видит формы внешне – голубые, голубого цвета, с голубым тоном, с голубым оттенком.
‘tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti, evaṁsaññī hoti.
evaṁsaññī → evaṁ saññī (bjt) | passāmīti → passāmī ti (pts)Преодолев их, он воспринимает так: “Я знаю, я вижу”.
Idaṁ pañcamaṁ abhibhāyatanaṁ.
idaṁ → imaṁ (bj)Такова пятая сфера преодоления.
Ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati pītāni pītavaṇṇāni pītanidassanāni pītanibhāsāni.Вот [практикующий], не воспринимая формы внутренне, видит формы внешне – жёлтые, жёлтого цвета, с жёлтым тоном, с жёлтым оттенком.
Seyyathāpi nāma kaṇikārapupphaṁ pītaṁ pītavaṇṇaṁ pītanidassanaṁ pītanibhāsaṁ, seyyathā vā pana taṁ vatthaṁ bārāṇaseyyakaṁ ubhatobhāgavimaṭṭhaṁ pītaṁ pītavaṇṇaṁ pītanidassanaṁ pītanibhāsaṁ;
seyyathā → seyyathāpi (bj) | kaṇikārapupphaṁ → kaṇṇikārapupphaṁ (sya-all, pts) | vā → T. pi. (pts note) | taṁ → omitted by T. (pts note) | vā pana → vāpana (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Подобно жёлтому цветку каникары, который жёлтого цвета, с жёлтым тоном, с жёлтым оттенком, или же точно ткань из Варанаси, что разглажена с обоих концов, могла бы быть жёлтой, жёлтого цвета, с жёлтым тоном, с жёлтым оттенком –
evamevaṁ ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati pītāni pītavaṇṇāni pītanidassanāni pītanibhāsāni;
rūpāni → rūpānaṁ arūpasaññī (sya-all) | evamevaṁ → evam evaṁ (pts)точно так же [практикующий], не воспринимая формы внутренне, видит формы внешне – жёлтые, жёлтого цвета, с жёлтым тоном, с жёлтым оттенком.
‘tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti, evaṁsaññī hoti.
evaṁsaññī → evaṁ saññī (bjt) | passāmīti → passāmī ti (pts)Преодолев их, он воспринимает так: “Я знаю, я вижу”.
Idaṁ chaṭṭhaṁ abhibhāyatanaṁ.Такова шестая сфера преодоления.
Ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati lohitakāni lohitakavaṇṇāni lohitakanidassanāni lohitakanibhāsāni.
arūpasaññī → (sya-all)Вот [практикующий], не воспринимая формы внутренне, видит формы внешне – красные, красного цвета, с красным тоном, с красным оттенком.
Seyyathāpi nāma bandhujīvakapupphaṁ lohitakaṁ lohitakavaṇṇaṁ lohitakanidassanaṁ lohitakanibhāsaṁ, seyyathā vā pana taṁ vatthaṁ bārāṇaseyyakaṁ ubhatobhāgavimaṭṭhaṁ lohitakaṁ lohitakavaṇṇaṁ lohitakanidassanaṁ lohitakanibhāsaṁ;
seyyathā → seyyathāpi (bj) | lohitakavaṇṇaṁ → lohitavaṇṇaṁ (bj) | bandhujīvakapupphaṁ → bandhajīvakapupphaṁ (sya-all) | bandhajīvakapupphaṁ → ba. banadhujīvakapupphaṁ (sya-all: yu.) | bandhujīvakapupphaṁ → M. Ph. S. bandha- (pts note) | seyyathā → M6 adds pi. (pts note) | lohitakanibhāsaṁ → lohitaka nibhāsaṁ (bjt) | vā pana → vāpana (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Подобно красному цветку бандхудживаки, который красного цвета, с красным тоном, с красным оттенком, или же точно ткань из Варанаси, что разглажена с обоих концов, могла бы быть красной, красного цвета, с красным тоном, с красным оттенком –
evamevaṁ ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati lohitakāni lohitakavaṇṇāni lohitakanidassanāni lohitakanibhāsāni;
evaṁ → M. eva. (pts note) | lohitakanidassanāni lohitakanibhāsāni → lohitaka nidassanāni lohitaka nibhāsāni (bjt) | evamevaṁ → evam evaṁ (pts)точно так же [практикующий], не воспринимая формы внутренне, видит формы внешне – красные, красного цвета, с красным тоном, с красным оттенком.
‘tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti, evaṁsaññī hoti.
evaṁsaññī → evaṁ saññī (bjt) | passāmīti → passāmī ti (pts)Преодолев их, он воспринимает так: “Я знаю, я вижу”.
Idaṁ sattamaṁ abhibhāyatanaṁ.Такова седьмая сфера преодоления.
Ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati odātāni odātavaṇṇāni odātanidassanāni odātanibhāsāni.
odātanibhāsāni → M6 continues: tāni abhi- and so on. (pts note) | odātanibhāsāni → odāta nibhāsāni (bjt)Вот [практикующий], не воспринимая формы внутренне, видит формы внешне – белые, белого цвета, с белым тоном, с белым оттенком.
Seyyathāpi nāma osadhitārakā odātā odātavaṇṇā odātanidassanā odātanibhāsā, seyyathā vā pana taṁ vatthaṁ bārāṇaseyyakaṁ ubhatobhāgavimaṭṭhaṁ odātaṁ odātavaṇṇaṁ odātanidassanaṁ odātanibhāsaṁ;
osadhitārakā → osadhītārakā (bj) | seyyathā → seyyathāpi (bj) | vā → T. pi. (pts note) | taṁ → omitted by T. (pts note) | vā pana → vāpana (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Подобно белой утренней звезде, которая белого цвета, с белым тоном, с белым оттенком, или же точно ткань из Варанаси, что разглажена с обоих концов, могла бы быть белой, белого цвета, с белым тоном, с белым оттенком –
evamevaṁ ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati odātāni odātavaṇṇāni odātanidassanāni odātanibhāsāni;
evamevaṁ → evam evaṁ (pts)точно так же [практикующий], не воспринимая формы внутренне, видит формы внешне – белые, белого цвета, с белым тоном, с белым оттенком.
‘tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti, evaṁsaññī hoti.
passāmīti → passāmī ti (pts)Преодолев их, он воспринимает так: “Я знаю, я вижу”.
Idaṁ aṭṭhamaṁ abhibhāyatanaṁ.Такова восьмая сфера преодоления.
Imāni kho, bhikkhave, aṭṭha abhibhāyatanāni.Таковы восемь сфер преодоления.
Etadaggaṁ, bhikkhave, imesaṁ aṭṭhannaṁ abhibhāyatanānaṁ yadidaṁ ajjhattaṁ arūpasaññī eko bahiddhā rūpāni passati odātāni odātavaṇṇāni odātanidassanāni odātanibhāsāni;
arūpasaññī → Ph. adds yaṁ. (pts note) | etadaggaṁ → etad aggaṁ (pts) | yadidaṁ → yad idaṁ (pts)Из этих восьми сфер вот какая является наивысшей, а именно – когда [практикующий], не воспринимая формы внутренне, видит формы внешне – белые, белого цвета, с белым тоном, с белым оттенком.
‘tāni abhibhuyya jānāmi passāmī’ti, evaṁsaññī hoti.
evaṁsaññī → evaṁ saññī (bjt) | passāmīti → passāmī ti (pts)Преодолев их, он воспринимает так: “Я знаю, я вижу”.
Evaṁsaññinopi kho, bhikkhave, santi sattā.
Evaṁsaññino → Ph. -saññī; M6 has no ca evaṁsaṁñi bh- saṁti sattā. (pts note) | evaṁsaññinopi → evaṁ saññinopi (bjt) | evaṁsaññinopi → evaṁsaññino pi (pts)Есть существа, которые воспринимают таким образом.
Evaṁsaññīnampi kho, bhikkhave, sattānaṁ attheva aññathattaṁ atthi vipariṇāmo.
aññathattaṁ → M. -tatthaṁ; Ph. -tattaṁ. (pts note) | evaṁsaññīnampi → evaṁ saññīnampi (bjt) | evaṁsaññīnampi → evaṁsaññīnaṁpi (th) | evaṁsaññīnampi → evaṁsaññīnaṁ pi (pts) | attheva → atth eva (pts)Но даже в этих существах, которые воспринимают таким образом, существуют перемены, существуют изменения.
Evaṁ passaṁ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako tasmimpi nibbindati.
tasmimpi → tasmiṁpi (th) | tasmimpi → tasmiṁ pi (pts)Видя это так, обученный ученик Благородных разочаровывается этим.
Tasmiṁ nibbindanto agge virajjati, pageva hīnasmiṁ.
nibbindanto → T. M7 -nde. (pts note)Будучи разочарованным, он становится бесстрастным к наивысшему, не говоря уже о низком.
Catasso imā, bhikkhave, paṭipadā.Монахи, существуют эти четыре состояния практики.
Katamā catasso?
Katamā → M6 has only khippābhiṁñā, omitting all the rest. (pts note)Какие четыре?
- Dukkhā paṭipadā dandhābhiññā,Болезненная практика с медленным [наступлением] прямого знания;
- dukkhā paṭipadā khippābhiññā,болезненная практика с быстрым [наступлением] прямого знания;
- sukhā paṭipadā dandhābhiññā,
sukhā paṭipadā → sukhāpaṭipadā (bjt)приятная практика с медленным [наступлением] прямого знания; - sukhā paṭipadā khippābhiññā—
sukhā paṭipadā → sukhāpaṭipadā (bjt)приятная практика с быстрым [наступлением] прямого знания.
imā kho, bhikkhave, catasso paṭipadā.Таковы четыре состояния практики.
Etadaggaṁ, bhikkhave, imāsaṁ catunnaṁ paṭipadānaṁ yadidaṁ sukhā paṭipadā khippābhiññā.
etadaggaṁ → etad aggaṁ (pts) | yadidaṁ → yad idaṁ (pts)Из этих четырёх состояний вот какое является наивысшим, а именно – приятная практика с быстрым [наступлением] прямого знания.
Evaṁpaṭipannāpi kho, bhikkhave, santi sattā.
evaṁpaṭipannāpi → evaṁ paṭipannāpi (bjt) | evaṁpaṭipannāpi → evaṁpaṭipannā pi (pts)Есть существа, которые практикуют так.
Evaṁpaṭipannānampi kho, bhikkhave, sattānaṁ attheva aññathattaṁ atthi vipariṇāmo.
kho → omitted by M6. (pts note) | aññathattaṁ → M. -tattaṁ; Ph. -tatthaṁ. (pts note) | evaṁpaṭipannānampi → evaṁ paṭipannānampi (bjt) | evaṁpaṭipannānampi → evaṁpaṭipannānaṁpi (th) | evaṁpaṭipannānampi → evaṁpaṭipannānaṁ pi (pts) | attheva → atth eva (pts)Но даже в существах, которые практикуют так, существуют перемены, существуют изменения.
Evaṁ passaṁ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako tasmimpi nibbindati.
tasmimpi → tasmiṁpi (th) | tasmimpi → tasmim pi (pts)Видя это так, обученный ученик Благородных разочаровывается этим.
Tasmiṁ nibbindanto agge virajjati, pageva hīnasmiṁ.
nibbindanto → T. pi -nde; M7 pi -ndo. (pts note)Будучи разочарованным, он становится бесстрастным к наивысшему, не говоря уже о низком.
Catasso imā, bhikkhave, saññā.Монахи, существуют эти четыре состояния [медитативного] восприятия. Katamā catasso?Какие четыре?
- Parittameko sañjānāti,
parittameko → parittam eko (pts)Вот [практикующий] воспринимает ограниченное. - mahaggatameko sañjānāti,
mahaggatameko → mahaggatam eko (pts)Другой [практикующий] воспринимает возвышенное. - appamāṇameko sañjānāti,
appamāṇameko → appamāṇam eko (pts)Ещё другой [практикующий] воспринимает безмерное. - ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanameko sañjānāti—
kiñcīti ākiñcaññāyatanameko → kiñcī ti ākiñcaññāyatanam eko (pts)Ещё другой, [практикующий, воспринимая]: “Здесь ничего нет”, воспринимает сферу отсутствия всего.
imā kho, bhikkhave, catasso saññā.Это, монахи, четыре сознавания.
Etadaggaṁ, bhikkhave, imāsaṁ catunnaṁ saññānaṁ yadidaṁ ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanameko sañjānāti.
etadaggaṁ → etad aggaṁ (pts) | yadidaṁ → yad idaṁ (pts) | kiñcīti ākiñcaññāyatanameko → kiñcī ti ākiñcaññāyatanam eko (pts)Это вершина, монахи, четырёх сознаваний в частности: когда “Здесь ничего нет”, сознаётся одна сфера отсутствия всего.
Evaṁsaññinopi kho, bhikkhave, santi sattā.
Evaṁsaññino → T. -saṁñi. (pts note) | evaṁsaññinopi → evaṁ saññinopi (bjt) | evaṁsaññinopi → evaṁsaññino pi (pts)Есть существа, которые воспринимают так.
Evaṁsaññīnampi kho, bhikkhave, sattānaṁ attheva aññathattaṁ atthi vipariṇāmo.
aññathattaṁ → Ph. -tatthaṁ. (pts note) | evaṁsaññīnampi → evaṁ saññīnampi (bjt) | evaṁsaññīnampi → evaṁsaññīnaṁpi (th) | evaṁsaññīnampi → evaṁsaññīnaṁ pi (pts) | attheva → atth eva (pts)Но даже в существах, которые воспринимают так, существуют перемены, существуют изменения.
Evaṁ passaṁ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako tasmimpi nibbindati.
tasmimpi → tasmiṁpi (th) | tasmimpi → tasmiṁ pi (pts)Видя это так, обученный ученик Благородных разочаровывается этим.
Tasmiṁ nibbindanto agge virajjati, pageva hīnasmiṁ.Будучи разочарованным, он становится бесстрастным к наивысшему, не говоря уже о низком.
Etadaggaṁ, bhikkhave, bāhirakānaṁ diṭṭhigatānaṁ yadidaṁ ‘no cassaṁ, no ca me siyā, na bhavissāmi, na me bhavissatī’ti.
bhavissatīti → bhavissantīti (bj) | assaṁ → T. M7 c'assa. (pts note) | etadaggaṁ → etad aggaṁ (pts) | yadidaṁ → yad idaṁ (pts) | bhavissatīti → bhavissatī ti (pts)Монахи, среди [всех] спекулятивных взглядов, которых придерживаются люди, внешние [по отношению к Учению Будды],
Evaṁdiṭṭhino, bhikkhave, etaṁ pāṭikaṅkhaṁ:
etaṁ → T. evaṁ. (pts note) | pāṭikaṅkhaṁ → T. M6. M7 -khā. (pts note)вот какое является наивысшим:
‘yā cāyaṁ bhave appaṭikulyatā, sā cassa na bhavissati;
appaṭikulyatā → appaṭikūlyatā (bj) | cāyaṁ → cāyaṁ tassa (sya-all) | tassa → ba. natthi (sya-all: yu.) | cāyaṁ → T. M6. M7 'va 'yaṁ; S. adds tassa. (pts note) | sā → omitted by T.; M6. M7 yā v'assa. (pts note) | bhavissati → Ph. bhavissa. (pts note) | cassa → assa (pts)“Я мог бы не быть, этого могло бы не быть у меня. Меня не будет, [и] этого не будет у меня”. [И почему?].
yā cāyaṁ bhavanirodhe pāṭikulyatā, sā cassa na bhavissatī’ti.
cāyaṁ → cāyaṁ tassa (sya-all) | pāṭikulyatā → paṭikulyatā (sya-all) | cāyaṁ → M7 vāhaṁ; S. adds tassa. (pts note) | pāṭikulyatā → T. M6. M7 -tāya; S. paṭi- (pts note) | bhavissatī → M. Ph. bhavissa. (pts note) | ti → omitted by M. Ph. T. M6. M7. (pts note) | yā cāyaṁ → yācāyaṁ (bjt) | cassa → assa (pts) | bhavissatīti → bhavissatī ti (pts)Потому что можно ожидать в отношении того, кто придерживается такого взгляда, что он не будет [оставаться] не испуганным существованием, и что не будет напуган прекращением существования.
Evaṁdiṭṭhinopi kho, bhikkhave, santi sattā.
evaṁdiṭṭhinopi → evaṁ diṭṭhinopi (bjt) | evaṁdiṭṭhinopi → evaṁdiṭṭhino pi (pts)Есть существа, которые придерживаются такого взгляда.
Evaṁdiṭṭhīnampi kho, bhikkhave, sattānaṁ attheva aññathattaṁ atthi vipariṇāmo.
evaṁdiṭṭhīnampi → evaṁ diṭṭhinampi (bj) | aññathattaṁ → M. -tattaṁ; Ph. -tatthaṁ. (pts note) | evaṁdiṭṭhīnampi → evaṁ diṭṭhīnaṁpi (th) | evaṁdiṭṭhīnampi → evaṁdiṭṭhīnaṁ pi (pts) | attheva → atth eva (pts)Но даже в существах, которые придерживаются такого взгляда, существуют перемены, существуют изменения.
Evaṁ passaṁ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako tasmimpi nibbindati.
tasmimpi → tasmiṁpi (th) | tasmimpi → tasmiṁ pi (pts)Видя это так, обученный ученик Благородных разочаровывается этим.
Tasmiṁ nibbindanto agge virajjati, pageva hīnasmiṁ.Будучи разочарованным, он становится бесстрастным к наивысшему, не говоря уже о низком.
Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā paramatthavisuddhiṁ paññāpenti.
paramatthavisuddhiṁ paññāpenti → paramayakkhavisuddhiṁ paññapenti (sya-all)Монахи, есть некоторые шраманы и брахманы, провозглашающие высочайшее [духовное] очищение.
Etadaggaṁ, bhikkhave, paramatthavisuddhiṁ paññapentānaṁ yadidaṁ sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati.
paññapentānaṁ → paññāpentānaṁ (bj, cck) | paramatthavisuddhiṁ → paramayakkhavisuddhiṁ (sya-all) | paññapentānaṁ yadidaṁ → paññāpentānaṁ yad idaṁ (pts) | paramatthavisuddhiṁ → T. M6. M7. S. paramayakkhavi- (pts note) | paññāpentānaṁ → M. M6. S. pañña- (pts note) | etadaggaṁ → etad aggaṁ (pts)Среди тех, кто провозглашает высочайшее очищение, вот каковое является наивысшим, а именно – с полным преодолением сферы отсутствия всего, [практикующий] входит и пребывает в сфере ни восприятия, ни не-восприятия.
Te tadabhiññāya tassa sacchikiriyāya dhammaṁ desenti.
tadabhiññāya → tad abhiññāya (pts)Они обучают своей Дхамме ради прямого знания и реализации этого.
Evaṁvādinopi kho, bhikkhave, santi sattā.
evaṁvādinopi → evaṁ vādinopi (bjt) | evaṁvādinopi → evaṁvādino pi (pts)Есть существа, которые провозглашают так.
Evaṁvādīnampi kho, bhikkhave, sattānaṁ attheva aññathattaṁ atthi vipariṇāmo.
evaṁvādīnampi → evaṁvadīnaṁ pi (pts) | aññathattaṁ → Ph. -tattaṁ . (pts note) | evaṁvādīnampi → evaṁ vādīnampi (bjt) | evaṁvādīnampi → evaṁvādīnaṁpi (th) | attheva → atth eva (pts)Но даже в тех, кто провозглашает так, существуют перемены, существуют изменения.
Evaṁ passaṁ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako tasmimpi nibbindati.
tasmimpi → tasmiṁpi (th) | tasmimpi → tasmiṁ pi (pts)Видя это так, обученный ученик Благородных разочаровывается этим.
Tasmiṁ nibbindanto agge virajjati, pageva hīnasmiṁ.
nibbindanto → T. M7 -ndo. (pts note)Будучи разочарованным, он становится бесстрастным к наивысшему, не говоря уже о низком.
Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññāpenti.
paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ → paramadiṭṭhadhammanibbānavādā te paramadiṭṭhadhammaṁ nibbānaṁ (bj) | paññāpenti → paññapenti (sya-all)Монахи, есть некоторые шраманы и брахманы, провозглашающие высочайшую ниббану в этой самой жизни.
Etadaggaṁ, bhikkhave, paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapentānaṁ yadidaṁ channaṁ phassāyatanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ viditvā anupādā vimokkho.
paramadiṭṭhadhammanibbānaṁ paññapentānaṁ → paramadiṭṭhadhamma nibbānaṁ paññāpentānaṁ (bj) | atthaṅgamañca → atthagamañca (bj); aṭṭhaṅgamañca (sya-all) | paññapentānaṁ → paññāpentānaṁ (cck) | paññapentānaṁ yadidaṁ → paññāpentānaṁ yad idaṁ (pts) | aṭṭhaṅgamañ → T. M6. M7 atthago (pts note)Среди тех, кто провозглашает высочайшую ниббану в этой самой жизни, вот каковая является наивысшей, а именно – освобождение посредством не-цепляния после того, как [практикующий] увидел как-есть и скапливание и захождение, наслаждение, опасность и спасение в отношении шести сфер контакта.
Evaṁvādiṁ kho maṁ, bhikkhave, evamakkhāyiṁ eke samaṇabrāhmaṇā asatā tucchā musā abhūtena abbhācikkhanti:
Evaṁvādiṁ → Ph. T. M6. M7 -di. (pts note) | evamakkhāyiṁ → M. M6 -yi. (pts note) | abhūtena → M. Ph. -tā. (pts note) | na → Ph. puts na before kāmānaṁ. (pts note) | evaṁvādiṁ → evaṁ vādiṁ (bjt)Монахи, хотя я утверждаю и провозглашаю [своё учение] таким образом, некоторые шраманы и брахманы неправедно, безосновательно, ложно и ошибочно истолковывают [сказанное] мной:
‘samaṇo gotamo na kāmānaṁ pariññaṁ paññāpeti, na rūpānaṁ pariññaṁ paññāpeti, na vedanānaṁ pariññaṁ paññāpetī’ti.
paññāpeti → paññapeti (sya-all) | paññāpetīti → paññapetīti (sya-all) | paññāpetī → M. S. pañña-; Ph. paññā- and pañña- (pts note) | ti → omitted by Ph. (pts note) | paññāpetīti → paññāpetī ti (pts)“Отшельник Готама не провозглашает полного понимания желаний, полного понимания форм, или полного понимания чувств”.
Kāmānañcāhaṁ, bhikkhave, pariññaṁ paññāpemi, rūpānañca pariññaṁ paññāpemi, vedanānañca pariññaṁ paññāpemi, diṭṭheva dhamme nicchāto nibbuto sītibhūto anupādā parinibbānaṁ paññāpemī”ti.
kāmānañcāhaṁ → kāmānaṁ kho ahaṁ (bj) | paññāpemi → paññapemi (sya-all) | paññāpemīti navamaṁ → paññapemīti (sya-all) | anupādā parinibbānaṁ paññāpemīti navamaṁ → anupādāparinibbānaṁ paññāpemī ti (pts) | cāhaṁ → T. M6. M7 kho 'haṁ. (pts note) | rūpānañ → M6 omits all from rūpānañ to diṭṭh'; eva. (pts note) | paññāpemī → M. S. pañña-; Ph. paññā- and pañña- (pts note) | kāmānañcāhaṁ → kāmānañ cāhaṁ (pts) | rūpānañca → rūpānañ ca (pts) | vedanānañca → ve danānañ ca (pts) | anupādā parinibbānaṁ paññāpemīti → anupādā-parinibbānaṁ paññāpemī (pts)Но монахи, я утверждаю, что провозглашаю полное понимание желаний, полное понимание форм, полное понимание чувств. В этой самой жизни, не имеющий потребности, угасший и охлаждённый, я провозглашаю окончательную ниббану посредством не-цепляния”.