Tatiyaupanisasutta๕ ตติยอุปนิสสูตร
Tatra kho āyasmā ānando bhikkhū āmantesi …pe…
bhikkhū → bhikkhu (bj) | Tatra → a. ni. 11.5 (cck note) | + → sāvatthi (bjt)ณ ที่นั้นแล ท่านพระอานนท์ได้เรียกภิกษุทั้งหลายมากล่าวว่า ผู้มีอายุ ทั้งหลาย
“dussīlassa, āvuso, sīlavipannassa hatūpaniso hoti avippaṭisāro;
hatūpaniso → hatupaniso (pts)อวิปปฏิสารของบุคคลผู้ทุศีล มีศีลวิบัติชื่อว่ามีเหตุถูกขจัดแล้ว
avippaṭisāre asati avippaṭisāravipannassa hatūpanisaṁ hoti pāmojjaṁ;
pāmojjaṁ pāmojje → pāmujjaṁ pāmujje (sya-all, pts) | hatūpanisaṁ → hatupanisaṁ (pts)เมื่อ อวิปปฏิสารไม่มี ปราโมทย์ของบุคคลผู้มีอวิปปฏิสารวิบัติชื่อว่ามีเหตุถูกขจัดแล้ว
pāmojje asati pāmojjavipannassa hatūpanisā hoti pīti;
pāmojjavipannassa → pāmujjavipannassa (sya-all) | pāmojjavipannassa hatūpanisā → pāmujjavipannassa hatupanisā (pts) | pāmojje → pāmujje (th, pts)เมื่อปราโมทย์ไม่มี ปีติของบุคคลผู้มีปราโมทย์วิบัติชื่อว่ามีเหตุถูกขจัดแล้ว
pītiyā asati pītivipannassa hatūpanisā hoti passaddhi;
hatūpanisā → hatupanisā (pts)เมื่อปีติไม่มี ปัสสัทธิของบุคคลผู้มีปีติวิบัติชื่อว่ามีเหตุถูกขจัดแล้ว
passaddhiyā asati passaddhivipannassa hatūpanisaṁ hoti sukhaṁ;
hatūpanisaṁ → hatupanisaṁ (pts)เมื่อปัสสัทธิไม่มี สุขของบุคคล ผู้มีปัสสัทธิวิบัติชื่อว่ามีเหตุถูกขจัดแล้ว
sukhe asati sukhavipannassa hatūpaniso hoti sammāsamādhi;
hatūpaniso → hatupaniso (pts)เมื่อสุขไม่มี สัมมาสมาธิของบุคคลผู้มีสุข วิบัติชื่อว่ามีเหตุถูกขจัดแล้ว
sammāsamādhimhi asati sammāsamādhivipannassa hatūpanisaṁ hoti yathābhūtañāṇadassanaṁ;
hatūpanisaṁ → hatupanisaṁ (pts)เมื่อสัมมาสมาธิไม่มี ยถาภูตญาณทัสสนะของบุคคลผู้มี สัมมาสมาธิวิบัติชื่อว่ามีเหตุถูกขจัดแล้ว
yathābhūtañāṇadassane asati yathābhūtañāṇadassanavipannassa hatūpaniso hoti nibbidāvirāgo;
hatūpaniso → hatupaniso (pts)เมื่อยถาภูตญาณทัสสนะไม่มี นิพพิทาและ วิราคะของบุคคลผู้มียถาภูตญาณทัสสนะวิบัติชื่อว่ามีเหตุถูกขจัดแล้ว
nibbidāvirāge asati nibbidāvirāgavipannassa hatūpanisaṁ hoti vimuttiñāṇadassanaṁ.
hatūpanisaṁ → hatupanisaṁ (pts) | nibbidāvirāgavipannassa → nibbidāvirāga vipannassa (bjt)เมื่อนิพพิทา และวิราคะไม่มี วิมุตติญาณทัสสนะของบุคคลผู้มีนิพพิทาและวิราคะวิบัติชื่อว่ามีเหตุ ถูกขจัดแล้ว
Seyyathāpi, āvuso, rukkho sākhāpalāsavipanno. Tassa papaṭikāpi na pāripūriṁ gacchati, tacopi … pheggupi … sāropi na pāripūriṁ gacchati.
papaṭikāpi → pappaṭikāpi (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | papaṭikāpi → papaṭikā pi (pts) | tacopi pheggupi sāropi → taco pi pheggu pi sāro pi (pts)
Evamevaṁ kho, āvuso, dussīlassa sīlavipannassa hatūpaniso hoti avippaṭisāro;
hatūpaniso → hatupaniso (pts) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts)อวิปปฏิสารของบุคคลผู้ทุศีล มีศีลวิบัติชื่อว่ามีเหตุถูกขจัดแล้ว
avippaṭisāre asati avippaṭisāravipannassa hatūpanisaṁ hoti …pe…
hoti → hoti pāmujjaṁ (sya-all) | hatūpanisaṁ → hatupanisaṁ (pts) | hoti → S. adds pāmujjaṁ. (pts note) | pe → M. Ph. pa. (pts note) | avippaṭisāravipannassa → avippaṭisāra vipannassa (bjt)เมื่ออวิปปฏิสาร ไม่มี ปราโมทย์ของบุคคลผู้มีอวิปปฏิสารวิบัติชื่อว่ามีเหตุถูกขจัดแล้ว ฯลฯ เมื่อ นิพพิทาและวิราคะไม่มี
vimuttiñāṇadassanaṁ.วิมุตติญาณทัสสนะของบุคคลผู้มีนิพพิทาและวิราคะวิบัติชื่อ ว่ามีเหตุถูกขจัดแล้ว เปรียบเหมือนต้นไม้ที่มีกิ่งและใบวิบัติแล้ว สะเก็ด เปลือก กระพี้ แม้แก่นของต้นไม้นั้น ย่อมไม่ถึงความบริบูรณ์ ฉะนั้น
Sīlavato, āvuso, sīlasampannassa upanisasampanno hoti avippaṭisāro;อวิปปฏิสารของบุคคลผู้มีศีล สมบูรณ์ด้วยศีลชื่อว่ามีเหตุสมบูรณ์
avippaṭisāre sati avippaṭisārasampannassa upanisasampannaṁ hoti pāmojjaṁ;
pāmojjaṁ pāmojje → pāmujjaṁ pāmujje (sya-all, pts)เมื่อ อวิปปฏิสารมี ปราโมทย์ของบุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยอวิปปฏิสารชื่อว่ามีเหตุสมบูรณ์
pāmojje sati pāmojjasampannassa upanisasampannā hoti pīti;
pāmojje → pāmujje (bj) | upanisasampannā → upanisāsampannā (bj) | pāmojjasampannassa → pāmujjasampannassa (sya-all, pts) | sati → in T. immediately after sati there follows No. VIII; the portions left out here, however, are not wholly missing in our MS., they only stand at the end of No. X. (pts note)เมื่อปราโมทย์มี ปีติของบุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยปราโมทย์ชื่อว่ามีเหตุสมบูรณ์
pītiyā sati pītisampannassa upanisasampannā hoti passaddhi;
upanisasampannā → upanisasampannaṁ (bj)เมื่อปีติมี ปัสสัทธิของบุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยปีติชื่อว่ามีเหตุสมบูรณ์
passaddhiyā sati passaddhisampannassa upanisasampannaṁ hoti sukhaṁ;
passaddhisampannassa → pasasaddhisampannassa (sya-all)เมื่อปัสสัทธิมี สุขของ บุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยปัสสัทธิชื่อว่ามีเหตุสมบูรณ์
sukhe sati sukhasampannassa upanisasampanno hoti sammāsamādhi;เมื่อสุขมี สัมมาสมาธิของบุคคลผู้ สมบูรณ์ด้วยสุขชื่อว่ามีเหตุสมบูรณ์
sammāsamādhimhi sati sammāsamādhisampannassa upanisasampannaṁ hoti yathābhūtañāṇadassanaṁ;
sammāsamādhimhi → sammā samādhimhi (bjt)เมื่อสัมมาสมาธิมี ยถาภูตญาณทัสสนะของ บุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยสัมมาสมาธิชื่อว่ามีเหตุสมบูรณ์
yathābhūtañāṇadassane sati yathābhūtañāṇadassanasampannassa upanisasampanno hoti nibbidāvirāgo;เมื่อยถาภูตญาณทัสสนะมี นิพพิทาและวิราคะของบุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยยถาภูตญาณทัสสนะชื่อว่ามีเหตุสมบูรณ์
nibbidāvirāge sati nibbidāvirāgasampannassa upanisasampannaṁ hoti vimuttiñāṇadassanaṁ.
nibbidāvirāgasampannassa → nibbidāvirāga sampannassa (bjt)เมื่อนิพพิทาและวิราคะมี วิมุตติญาณทัสสนะของบุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยนิพพิทาและ วิราคะชื่อว่ามีเหตุสมบูรณ์
Seyyathāpi, āvuso, rukkho sākhāpalāsasampanno. Tassa papaṭikāpi pāripūriṁ gacchati, tacopi … pheggupi … sāropi pāripūriṁ gacchati.
papaṭikāpi → pappaṭikāpi (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | papaṭikāpi → papaṭikā pi (pts) | tacopi pheggupi sāropi → taco pi pheggu pi sāro pi (pts)
Evamevaṁ kho, āvuso, sīlavato sīlasampannassa upanisasampanno hoti avippaṭisāro;
evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts)ผู้มีอายุทั้งหลาย อวิปปฏิสารของบุคคลผู้มีศีล สมบูรณ์ด้วยศีลชื่อว่ามีเหตุ สมบูรณ์
avippaṭisāre sati avippaṭisārasampannassa upanisasampannaṁ hoti …pe…
hoti → hoti pāmujjaṁ (sya-all) | hoti → S. adds pāmujjaṁ. (pts note) | pe → M. la; Ph. pa. (pts note)เมื่ออวิปปฏิสารมี ปราโมทย์ของบุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยอวิปปฏิสารชื่อว่า มีเหตุสมบูรณ์ ฯลฯ เมื่อนิพพิทาและวิราคะมี
vimuttiñāṇadassanan”ti.
vimuttiñāṇadassananti pañcamaṁ → vimuttiñāṇadassanan ti (pts)วิมุตติญาณทัสสนะของบุคคลผู้ สมบูรณ์ด้วยนิพพิทาและวิราคะชื่อว่ามีเหตุสมบูรณ์ เปรียบเหมือนต้นไม้ที่มีกิ่ง และใบสมบูรณ์ สะเก็ด เปลือก กระพี้ แม้แก่นของต้นไม้นั้น ย่อมถึงความบริบูรณ์ ฉะนั้น