PaṭhamanaḷakapānasuttaСутта Налакапана Первая
Ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena naḷakapānaṁ nāma kosalānaṁ nigamo tadavasari.
saddhiṁ → omitted by T. (pts note) | cārikaṁ caramāno → cārikañcaramāno (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (th, ms2005) | tadavasari → tad avasari (pts)Одно время Благословенный странствовал по стране Косал вместе с большой Сангхой монахов и достиг косальского города под названием Налакапана.
Tatra sudaṁ bhagavā naḷakapāne viharati palāsavane.
Naḷakapāne → M6. M7 Nal-; T. Nālaka- (pts note)Там, возле Налакапаны, Благословенный пребывал в Церсисовой Роще.
Tena kho pana samayena bhagavā tadahuposathe bhikkhusaṅghaparivuto nisinno hoti.
bhikkhusaṅghaparivuto → bhikkhusaṁghaparivuto (th, ms2005) | tadahuposathe → tadah uposathe (pts)И тогда, в день Упосатхи, Благословенный сидел в окружении Сангхи монахов.
Atha kho bhagavā bahudeva rattiṁ bhikkhūnaṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā tuṇhībhūtaṁ tuṇhībhūtaṁ bhikkhusaṅghaṁ anuviloketvā āyasmantaṁ sāriputtaṁ āmantesi:
sāriputtaṁ → sārīputtaṁ (sya-all) | bhikkhū → M. Ph. bhikkhūnaṁ. (pts note) | tuṇhībhūtaṁ → omitted by M6. M7. (pts note) | bahudeva rattiṁ → bahudevarattiṁ (bjt) | atha kho → athakho (th) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (th, ms2005) | bahudeva → bahu-d-eva (pts)Наставив, воодушевив, вдохновив и порадовав Сангху монахов беседой о Дхамме, [которую он произносил в течение] большей части ночи, Благословенный, обозрев абсолютно молчаливую Сангху монахов, обратился к уважаемому Сарипутте:
“Vigatathinamiddho kho, sāriputta, bhikkhusaṅgho.
Vigatathinamiddho → vigatathīnamiddho (bj, sya-all, km, pts1ed) | vigatathinamiddho → vigatathīnamiddho (bj, sya-all, pts) | sāriputta → sārīputta (sya-all) | vigatathīnamiddho → vigatathīnamiddho (bj: machasaṁ) | Vigatathinamiddho → vigatathīnamiddho (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005)“Сангха монахов лишена лени и апатии, Сарипутта.
Paṭibhātu taṁ, sāriputta, bhikkhūnaṁ dhammī kathā.
sāriputta → sārīputta (sya-all) | paṭibhātu → patibhātu (pts) | taṁ → T. naṁ; M6 paṭibhannaṁ for paṭi- taṁ. (pts note) | dhammikathā → M6 dhamma-; M7 dhammiya k- (pts note)Поведай беседу о Дхамме монахам.
Piṭṭhi me āgilāyati;
āgilāyati → T. M6. M7 agi- (pts note)Моя спина болит,
tamahaṁ āyamissāmī”ti.
tamahaṁ āyamissāmīti → tam ahaṁ āyamissāmī ti (pts)я её расслаблю”.
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā sāriputto bhagavato paccassosi.
sāriputto → sārīputto (sya-all) | evaṁ bhanteti → evambhanteti (bjt) | bhanteti → bhante ti (pts)“Да, почтенный” – ответил уважаемый Сарипутта.
Atha kho bhagavā catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññāpetvā dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappesi pāde pādaṁ accādhāya sato sampajāno uṭṭhānasaññaṁ manasi karitvā.
catuguṇaṁ → T. M6. M7 catuggunaṁ. (pts note) | manasi karitvā → manasikaritvā (bjt, th, pts) | atha kho → athakho (th) | catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ → catuguṇaṁ saṁghāṭiṁ (th, pts)И затем Благословенный, расстелив четырежды сложенное внешнее одеяние, лёг на правый бок, приняв позу льва, положив одну ступню на другую, памятующий и сознательный, стояния-сознавание представив.
Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi:
bhikkhū → bhikkhu (bj) | sāriputto → sārīputto (sya-all)Тогда уважаемый Сарипутта обратился к монахам так:
“āvuso bhikkhave”ti.
bhikkhaveti → bhikkhavoti (bj, sya-all) | bhikkhaveti āvusoti → bhikkhavo ti āvuso ti (pts) | bhikkhavo → M. -ve. (pts note)“Товарищи монахи!”
“Āvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṁ.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | sāriputtassa → sārīputtassa (sya-all) | āvusoti → āvuso ti (pts)“Товарищ!” – ответили те монахи.
Āyasmā sāriputto etadavoca:
sāriputto → sārīputto (sya-all) | etadavoca → etad avoca (pts)Уважаемый Сарипутта сказал:
“Yassa kassaci, āvuso, saddhā natthi kusalesu dhammesu, hirī natthi …
hirī → hiri (bj, sya-all, km, pts1ed) | hirī → hiri (pts) | hiri → hiri (bj: machasaṁ) | hirī → hiri (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | yassa kassaci → yassakassaci (th)“Товарищи, в том, кто не имеет веры в [развитие] благих качеств, не имеет чувства стыда [для развития] благих качеств,
ottappaṁ natthi …не боится совершения проступка [по отношению к развитию] благих качеств,
vīriyaṁ natthi …
vīriyaṁ → viriyaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | viriyaṁ → viriya (bj: machasaṁ) | vīriyaṁ → viriyaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)не имеет усилия [для развития] благих качеств,
paññā natthi kusalesu dhammesu, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no vuddhi.
hāniyeva → pārihāniyeva (sya-all) | vuddhi → vuḍḍhi (sya-all) | hāniyeva → hāni yeva (pts)не имеет понимания [для развития] благих качеств, то, будь то день или ночь, в отношении него можно ожидать лишь ухудшения, а не возрастания в благих качествах.
Seyyathāpi, āvuso, kāḷapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāyateva vaṇṇena hāyati maṇḍalena hāyati ābhāya hāyati ārohapariṇāhena;
kāḷapakkhe → kālapakkhe (pts) | kālapakkhe → M. S. kāḷa-; M6 -pakkhe 'va. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | hāyateva → hāyat eva (pts)Это как в течение периода убывающей луны, будь то день или ночь, луна пребывает в упадке своего цвета, округлости, сияния – как в диаметре, так и в окружности –
evamevaṁ kho, āvuso, yassa kassaci saddhā natthi kusalesu dhammesu, hirī natthi …
hirī → hiri (bj, sya-all, pts) | evamevaṁ → eva meva (bjt) | evamevaṁ → evameva (th) | yassa kassaci → yassakassaci (th) | evamevaṁ → evam eva (pts)точно так же, в том, кто не имеет веры…
ottappaṁ natthi …
vīriyaṁ natthi …
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts)
paññā natthi kusalesu dhammesu, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no vuddhi.
hāniyeva → pārihāniyeva (sya-all) | vuddhi → vuḍḍhi (sya-all) | hāni → S. pārihāni. (pts note) | vuddhi → S. vuḍḍhi. (pts note) | hāniyeva → hāni yeva (pts)…а не возрастания в благих качествах.
‘Assaddho purisapuggalo’ti, āvuso, parihānametaṁ;
purisapuggaloti → purisapuggalo ti (pts) | parihānametaṁ → parihānam etaṁ (pts)Человек не имеет веры, товарищи: это – случай упадка.
‘ahiriko purisapuggalo’ti, āvuso, parihānametaṁ;
purisapuggaloti → purisapuggalo ti (pts) | parihānametaṁ → parihānam etaṁ (pts)Человек не имеет чувства стыда: это – случай упадка.
‘anottappī purisapuggalo’ti, āvuso, parihānametaṁ;
anottappī purisapuggaloti → anottappīpurisa puggaloti (bjt) | purisapuggaloti → purisapuggalo ti (pts) | parihānametaṁ → parihānam etaṁ (pts)Человек не имеет боязни совершить проступок: это – случай упадка.
‘kusīto purisapuggalo’ti, āvuso, parihānametaṁ;
purisapuggaloti → purisapuggalo ti (pts) | parihānametaṁ → parihānam etaṁ (pts)Человек ленивый: это – случай упадка.
‘duppañño purisapuggalo’ti, āvuso, parihānametaṁ;
purisapuggaloti → purisapuggalo ti (bjt, pts) | parihānametaṁ → parihānam etaṁ (pts)Человек немудрый: это – случай упадка.
‘kodhano purisapuggalo’ti, āvuso, parihānametaṁ;
kodhano → missing in T. down to Yassa kassaci. (pts note) | purisapuggaloti → purisapuggalo ti (pts) | parihānametaṁ → parihānam etaṁ (pts)Человек злобный: это – случай упадка.
‘upanāhī purisapuggalo’ti, āvuso, parihānametaṁ;
purisapuggaloti → purisapuggalo ti (pts) | parihānametaṁ → parihānam etaṁ (pts)Человек мстительный: это – случай упадка.
‘pāpiccho purisapuggalo’ti, āvuso, parihānametaṁ;
pāpiccho purisapuggaloti → pāpicchopurisapuggaloti (bjt) | purisapuggaloti → purisapuggalo ti (pts) | parihānametaṁ → parihānam etaṁ (pts)Человек с порочными желаниями: это – случай упадка.
‘pāpamitto purisapuggalo’ti, āvuso, parihānametaṁ;
pāpamitto → pāpamittato (bj) | purisapuggaloti → purisapuggalo ti (pts) | parihānametaṁ → parihānam etaṁ (pts)Человек с плохими друзьями: это – случай упадка.
‘micchādiṭṭhiko purisapuggalo’ti, āvuso, parihānametaṁ.
purisapuggaloti → purisapuggalo ti (pts) | parihānametaṁ → parihānam etaṁ (pts)Человек с ошибочными взглядами: это – случай упадка.
Yassa kassaci, āvuso, saddhā atthi kusalesu dhammesu, hirī atthi …
hirī → hiri (bj, sya-all, pts) | yassa kassaci → yassakassaci (th)Товарищи, в том, кто имеет веру… имеет чувство стыда…
ottappaṁ atthi …
ottappaṁ → ottappaṁ atthi viriyaṁ (sya-all, pts) | + → viriyaṁ atthi (th, pts)боится совершения проступка…
paññā atthi kusalesu dhammesu, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no parihāni.
vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | parihāni → pārihāni (sya-all) | vuddhi → S. vuḍḍhi. (pts note) | parihāni → M. Ph. S. pāri- (pts note) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)имеет понимание [для развития] благих качеств, то, будь то день или ночь, в отношении него можно ожидать лишь возрастания, а не упадка в благих качествах.
Seyyathāpi, āvuso, juṇhapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vaḍḍhateva vaṇṇena vaḍḍhati maṇḍalena vaḍḍhati ābhāya vaḍḍhati ārohapariṇāhena;
juṇhapakkhe → jaṇhapakkhe (pts) | jaṇhapakkhe → T. puṇha- (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | vaḍḍhateva → vaḍḍhat eva (pts)Это как в течение периода возрастающей луны, будь то день или ночь, луна пребывает в росте своего цвета, округлости, сияния – как в диаметре, так и в окружности –
evamevaṁ kho, āvuso, yassa kassaci saddhā atthi kusalesu dhammesu, hirī atthi …
hirī → hiri (bj, sya-all, pts) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | yassa kassaci → yassakassaci (th) | evamevaṁ → evam eva (pts)точно так же, в том, кто имеет веру…
ottappaṁ atthi …
vīriyaṁ atthi …
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts)
paññā atthi kusalesu dhammesu, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no parihāni.
vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | parihāni → pārihāni (sya-all) | vuddhi → S. vuḍḍhi; M. Ph. pāripuri. (pts note) | parihāni → S. pāri- throughout; M. Ph. pāri- and pari- (pts note) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)…а не упадка в благих качествах.
‘Saddho purisapuggalo’ti, āvuso, aparihānametaṁ;
purisapuggaloti → purisapuggalo ti (bjt, pts) | aparihānametaṁ → aparihānam etaṁ (pts)Человек имеет веру, товарищи: это – случай не-упадка.
‘hirīmā purisapuggalo’ti, āvuso, aparihānametaṁ;
hirīmā → hirimā (bj, sya-all) | hirīmā purisapuggaloti → hirimā purisapuggalo ti (pts) | aparihānametaṁ → aparihānam etaṁ (pts)Человек имеет чувство стыда: это – случай не-упадка.
‘ottappī purisapuggalo’ti, āvuso, aparihānametaṁ;
purisapuggaloti → purisapuggalo ti (pts) | aparihānametaṁ → aparihānam etaṁ (pts)Человек имеет боязнь совершить проступок: это – случай не-упадка.
‘āraddhavīriyo purisapuggalo’ti, āvuso, aparihānametaṁ;
āraddhavīriyo → āraddhaviriyo (bjt, th) | āraddhavīriyo purisapuggaloti → āraddhaviriyo purisapuggalo ti (pts) | aparihānametaṁ → aparihānam etaṁ (pts)Человек усердный: это – случай не-упадка.
‘paññavā purisapuggalo’ti, āvuso, aparihānametaṁ;
purisapuggaloti → purisapuggalo ti (pts) | aparihānametaṁ → aparihānam etaṁ (pts)Человек мудрый: это – случай не-упадка.
‘akkodhano purisapuggalo’ti, āvuso, aparihānametaṁ;
purisapuggaloti → purisapuggalo ti (pts) | aparihānametaṁ → aparihānam etaṁ (pts)Человек не злобный: это – случай не-упадка.
‘anupanāhī purisapuggalo’ti, āvuso, aparihānametaṁ;
purisapuggaloti → purisapuggalo ti (pts) | aparihānametaṁ → aparihānam etaṁ (pts)Человек не мстительный: это – случай не-упадка.
‘appiccho purisapuggalo’ti, āvuso, aparihānametaṁ;
purisapuggaloti → purisapuggalo ti (pts) | aparihānametaṁ → aparihānam etaṁ (pts)Человек без порочных желаний: это – случай не-упадка.
‘kalyāṇamitto purisapuggalo’ti, āvuso, aparihānametaṁ;
purisapuggaloti → purisapuggalo ti (pts) | aparihānametaṁ → aparihānam etaṁ (pts)Человек с хорошими друзьями: это – случай не-упадка.
‘sammādiṭṭhiko purisapuggalo’ti, āvuso, aparihānametan”ti.
aparihānametanti atha kho → aparihānametaṁ athakho (sya-all) | ti → omitted by S. (pts note) | purisapuggaloti → purisapuggalo ti (pts) | aparihānametanti → aparihānam etan ti (pts)Человек с правильными взглядами: это – случай не-упадка”.
Atha kho bhagavā paccuṭṭhāya āyasmantaṁ sāriputtaṁ āmantesi:
sāriputtaṁ → sārīputtaṁ (sya-all) | paccuṭṭhāya → T. paccupaṭṭhāya. (pts note) | atha kho → athakho (th)И тогда Благословенный поднялся и обратился к уважаемому Сарипутте:
“sādhu sādhu, sāriputta.
sāriputta yassa kassaci sāriputta → sārīputta yassakassaci sārīputta (sya-all) | sādhu → omitted by M7. (pts note)“Хорошо, хорошо, Сарипутта!
Yassa kassaci, sāriputta, saddhā natthi kusalesu dhammesu, hirī natthi …
hirī → hiri (bj, sya-all, pts) | yassa kassaci sāriputta → yassakassaci sārīputta (th)Сарипутта, в том, кто не имеет веры в [развитие] благих качеств, не имеет чувства стыда [для развития] благих качеств,
ottappaṁ natthi …не боится совершения проступка [по отношению к развитию] благих качеств,
vīriyaṁ natthi …
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts)не имеет усилия [для развития] благих качеств,
paññā natthi kusalesu dhammesu, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no vuddhi.
vuddhi → vuḍḍhi (sya-all) | vuddhi → S. vuḍḍhi throughout. (pts note) | hāniyeva → hāni yeva (pts)не имеет понимания [для развития] благих качеств, то, будь то день или ночь, в отношении него можно ожидать лишь ухудшения, а не возрастания в благих качествах.
Seyyathāpi, sāriputta, kāḷapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāyateva vaṇṇena hāyati maṇḍalena hāyati ābhāya hāyati ārohapariṇāhena;
sāriputta → sārīputta (sya-all) | kāḷapakkhe → kālapakkhe (pts) | kālapakkhe → M. Ph. S. kāḷa- (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | hāyateva → hāyat eva (pts)Это как в течение периода убывающей луны, будь то день или ночь, луна пребывает в упадке своего цвета, округлости, сияния – как в диаметре, так и в окружности –
evamevaṁ kho, sāriputta, yassa kassaci saddhā natthi kusalesu dhammesu …pe…
dhammesu → (bj) | sāriputta yassa kassaci → sārīputta yassakassaci (sya-all) | pe → M. la; Ph. pa. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts)точно так же, в том, кто не имеет веры…
paññā natthi kusalesu dhammesu, tassa yā ratti vā divaso vā …pe… no vuddhi.
no vuddhi → (sya-all) | tassa → S. pe || Assaddho; Ph. Assaddho; M. Tassa yā ro vā di- vā |la| no vuddhi. (pts note) | + → āgacchati hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu (bjt)…а не возрастания в благих качествах.
‘Assaddho purisapuggalo’ti, sāriputta, parihānametaṁ;
purisapuggaloti → purisapuggalo ti (pts) | parihānametaṁ → parihānam etaṁ (pts)Человек не имеет веры, друзья: это – случай упадка.
ahiriko …Человек не имеет чувства стыда: это – случай упадка.
anottappī …Человек не имеет боязни совершить проступок: это – случай упадка.
kusīto …Человек ленивый: это – случай упадка.
duppañño …Человек немудрый: это – случай упадка.
kodhano …Человек злобный: это – случай упадка.
upanāhī …Человек мстительный: это – случай упадка.
pāpiccho …Человек с порочными желаниями: это – случай упадка.
pāpamitto …Человек с плохими друзьями: это – случай упадка.
‘micchādiṭṭhiko purisapuggalo’ti, sāriputta, parihānametaṁ.
purisapuggaloti → purisapuggalo ti (pts) | parihānametaṁ → parihānam etaṁ (pts)Человек с ошибочными взглядами: это – случай упадка.
Yassa kassaci, sāriputta, saddhā atthi kusalesu dhammesu, hirī atthi …
hirī → hiri (bj, sya-all, pts) | yassa kassaci → yassakassaci (th)Друзья, в том, кто имеет веру… имеет чувство стыда…
ottappaṁ atthi …боится совершения проступка…
vīriyaṁ atthi …
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts)
paññā atthi kusalesu dhammesu, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no parihāni.
vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | parihāni → pārihāni (sya-all) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)имеет понимание [для развития] благих качеств, то, будь то день или ночь, в отношении него можно ожидать лишь возрастания, а не упадка в благих качествах.
Seyyathāpi, sāriputta, juṇhapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vaḍḍhateva vaṇṇena vaḍḍhati maṇḍalena vaḍḍhati ābhāya vaḍḍhati ārohapariṇāhena;
juṇhapakkhe → T. punna- (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | vaḍḍhateva → vaḍḍhat eva (pts)Это как в течение периода возрастающей луны, будь то день или ночь, луна пребывает в росте своего цвета, округлости, сияния – как в диаметре, так и в окружности –
evamevaṁ kho, sāriputta, yassa kassaci saddhā atthi kusalesu dhammesu, hirī atthi …
hirī → hiri (bj, sya-all, pts) | yassa kassaci → yasasakassaci (sya-all) | evamevaṁ → eva meva (bjt) | evamevaṁ → evameva (th) | evamevaṁ → evam eva (pts)точно так же, в том, кто имеет веру…
ottappaṁ atthi …
vīriyaṁ atthi …
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts)
paññā atthi kusalesu dhammesu, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu no parihāni.
vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | parihāni → pārihāni (sya-all) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)…а не упадка в благих качествах.
‘Saddho purisapuggalo’ti, sāriputta, aparihānametaṁ;
aparihānametaṁ hirīmā → aparihānam etaṁ hirimā (pts) | purisapuggaloti → purisapuggalo ti (pts)Человек имеет веру, друзья: это – случай не-упадка.
hirīmā …
hirīmā → hirimā (sya-all)Человек имеет чувство стыда: это – случай не-упадка.
ottappī …
ottappī → Ph. continues: pe || sammādiṭṭhiko. (pts note)Человек имеет боязнь совершить проступок: это – случай не-упадка.
āraddhavīriyo …
āraddhavīriyo → āraddhaviriyo (bjt, th, pts)Человек усердный: это – случай не-упадка.
paññavā …Человек мудрый: это – случай не-упадка.
akkodhano …Человек не злобный: это – случай не-упадка.
anupanāhī …
anupanāhī → nupanāhī (bj)Человек не мстительный: это – случай не-упадка.
appiccho …Человек без порочных желаний: это – случай не-упадка.
kalyāṇamitto …Человек с хорошими друзьями: это – случай не-упадка.
‘sammādiṭṭhiko purisapuggalo’ti, sāriputta, aparihānametan”ti.
aparihānametanti sattamaṁ → aparihānam etan ti (pts) | purisapuggaloti → purisapuggalo ti (pts)Человек с правильными взглядами, Сарипутта: это – случай не-упадка”.