VajjiyamāhitasuttaAbout Vajjiya
Ekaṁ samayaṁ bhagavā campāyaṁ viharati gaggarāya pokkharaṇiyā tīre.
gaggarāya → gaggārāya (bj)I have heard that on one occasion the Blessed One was staying near Campā on the shore of Gaggarā Lake.
Atha kho vajjiyamāhito gahapati divā divassa campāya nikkhami bhagavantaṁ dassanāya.
campāya → campāyā (bj) | Vajjiyamāhito → S. niggaheyya. 4 T. M7 Vajjiyāpahito. (pts note) | atha kho → athakho (th) | divā divassa → divādivassa (th, pts)Then Vajjiya Māhita the householder left Campā in the middle of the day to see the Blessed One,
Atha kho vajjiyamāhitassa gahapatissa etadahosi:
vajjiyamāhitassa → vajajiyāmahitassa (bj: sīmu) | Vajjiyamāhitassa → T. Vajjiyāmā-; M7 Vajjiyāpa- (pts note) | atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)but then the thought occurred to him,
“akālo kho tāva bhagavantaṁ dassanāya.“Now is not the right time to see the Blessed One,
Paṭisallīno bhagavā.
paṭisallīno → patisallīno (bj)for he is in seclusion.
Manobhāvanīyānampi bhikkhūnaṁ akālo dassanāya.
manobhāvanīyānampi → manobhāvanīyānaṁ (sya-all) | pi → omitted by S. (pts note) | manobhāvanīyānampi → manobhāvanīyānaṁ pi (pts)And it is not the right time to see the mind-developing monks,
Paṭisallīnā manobhāvanīyāpi bhikkhū.
paṭisallīnā manobhāvanīyāpi bhikkhū → patisallānā manobhāvanīyā bhikkhu (bj) | manobhāvanīyā → M. adds pi. (pts note)for they too are in seclusion.
Yannūnāhaṁ yena aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ ārāmo tenupasaṅkameyyan”ti.
yena → (bj) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts) | tenupasaṅkameyyanti → ten upasaṅkameyyan ti (pts)Why don’t I visit the park of the wanderers of other persuasions?”
Atha kho vajjiyamāhito gahapati yena aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ ārāmo tenupasaṅkami.
yena aññatitthiyānaṁ → yenaññatitthiyānaṁ (bj) | Vajjiyamāhito → T. M7 Vajjiyāpahito; M6 Vajjiyopa- (pts note) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)So he headed to the park of the wanderers of other persuasions.
Tena kho pana samayena te aññatitthiyā paribbājakā saṅgamma samāgamma unnādino uccāsaddamahāsaddā anekavihitaṁ tiracchānakathaṁ kathentā nisinnā honti.
te → (bj, sya-all, pts) | uccāsaddamahāsaddā → uccāsaddā mahāsaddā (bj, sya-all, pts) | aññatitthiyā → M. Ph. te añña- (pts note) | samāgamma → M. sammā- (pts note) | saṅgamma → saṁgamma (th)Now on that occasion the wanderers of other persuasions had come together in a gathering and were sitting, discussing many kinds of bestial topics, making a great noise & racket.
Addasaṁsu kho te aññatitthiyā paribbājakā vajjiyamāhitaṁ gahapatiṁ dūratova āgacchantaṁ. Disvāna aññamaññaṁ saṇṭhāpesuṁ:
saṇṭhāpesuṁ → saṇṭhapesuṁ (bj, sya-all) | addasaṁsu → addasāsuṁ (bj: sīmu) | Vajjiyamāhitaṁ → M6 -mahitaṁ and -mapito; M7 Vijjiyapahitaṁ, -mapi- or -mahi- hence forth; T. Vajjiyāpataṁ. (pts note) | disvāna → T. disvā. (pts note) | saṇṭhāpesuṁ → S. saṇṭha- (pts note) | saṇṭhāpesuṁ → sañṭhapesuṁ (th) | dūratova → dūrato va (pts)They saw Vajjiya Māhita the householder coming from afar, and on seeing him, hushed one another:
“appasaddā bhonto hontu. Mā bhonto saddamakattha.
saddamakattha → saddam akattha (pts)“Be quiet, good sirs. Don’t make any noise.
Ayaṁ vajjiyamāhito gahapati āgacchati samaṇassa gotamassa sāvako.Here comes Vajjiya Māhita the householder, a disciple of the contemplative Gotama.
Yāvatā kho pana samaṇassa gotamassa sāvakā gihī odātavasanā campāyaṁ paṭivasanti, ayaṁ tesaṁ aññataro vajjiyamāhito gahapati.
Yāvatā → T. yāvakataṁ; M7 yāvatako. (pts note) | Gotamassa → T. M7 insert sāsane. (pts note)He is one of those disciples of the contemplative Gotama, clad in white, who lives in Campā.
Appasaddakāmā kho pana te āyasmanto appasaddavinītā appasaddassa vaṇṇavādino.
āyasmanto → ayasmanto (bj)These people are fond of quietude, trained in quietude, and speak in praise of quietude.
Appeva nāma appasaddaṁ parisaṁ viditvā upasaṅkamitabbaṁ maññeyyā”ti.
appeva nāma → appevanāma (bjt) | appeva → app eva (pts) | maññeyyāti → maññeyyā ti (pts)Maybe, if he perceives our group as quiet, he will consider it worth his while to come our way.”
Atha kho te aññatitthiyā paribbājakā tuṇhī ahesuṁ.
aññatitthiyā → (sya-all, pts) | atha kho → athakho (th)So the wanderers fell silent.
Atha kho vajjiyamāhito gahapati yena te aññatitthiyā paribbājakā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṁ sammodi.
aññatitthiyā → (bj) | te aññatitthiyā → (sya-all, pts) | Vajjiyamāhito → T. Vajjiyāma- (pts note) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)Then Vajjiya Māhita the householder went to where the wanderers of other persuasions were staying. On arrival he greeted them courteously.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho vajjiyamāhitaṁ gahapatiṁ te aññatitthiyā paribbājakā etadavocuṁ:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | aññatitthiyā → (bj, sya-all, pts) | sārāṇīyaṁ → M. Ph. sāra- (pts note) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)After an exchange of friendly greetings & courtesies, he sat to one side. As he was sitting there, the wanderers said to him,
“saccaṁ kira, gahapati, samaṇo gotamo sabbaṁ tapaṁ garahati, sabbaṁ tapassiṁ lūkhājīviṁ ekaṁsena upakkosati upavadatī”ti?
upavadatīti → upavadatī ti (pts)“Is it true, householder, that the contemplative Gotama criticizes all asceticism, that he categorically denounces & disparages all ascetics who live the rough life?”
“Na kho, bhante, bhagavā sabbaṁ tapaṁ garahati napi sabbaṁ tapassiṁ lūkhājīviṁ ekaṁsena upakkosati upavadati.
bhante → T. M6. M7 pan'; etaṁ. (pts note) | napi → na pi (bjt, pts)“No, venerable sirs, the Blessed One does not criticize all asceticism, nor does he categorically denounce or disparage all ascetics who live the rough life.
Gārayhaṁ kho, bhante, bhagavā garahati, pasaṁsitabbaṁ pasaṁsati.
kho → kho pana (bj) | pasaṁsitabbaṁ → pāsaṁsiyaṁ (bj); pasaṁsiyaṁ (sya-all, pts) | kho → T. M6. M7 add pana. (pts note)The Blessed One criticizes what should be criticized, and praises what should be praised.
Gārayhaṁ kho pana, bhante, bhagavā garahanto pasaṁsitabbaṁ pasaṁsanto vibhajjavādo bhagavā.
pasaṁsitabbaṁ → pāsaṁsīyaṁ (bj); pasaṁsiyaṁ (sya-all, pts) | vibhajjavādo → vibhajavādī (sya-all) | pāsaṁsīyaṁ → pasaṁsitabbaṁ (bj: machasaṁ); pasaṁ siyaṁ (bj: sīmu) | pasaṁsiyaṁ → M. -sitabbaṁ; Ph. T. M6. M7 -saṁ. (pts note)Criticizing what should be criticized, praising what should be praised, the Blessed One is one who speaks making distinctions,
Na so bhagavā ettha ekaṁsavādo”ti.
ekaṁsavādoti → ekaṁsavādīti (sya-all) | ekaṁsavādo → S. -dī. (pts note) | ekaṁsavādoti → ekaṁsavādo ti (pts)not one who speaks categorically on this matter.”
Evaṁ vutte, aññataro paribbājako vajjiyamāhitaṁ gahapatiṁ etadavoca:
Vajjiyamāhitaṁ → T. Vajjipahitaṁ. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)When this was said, one of the wanderers said to Vajjiya Māhita the householder,
“āgamehi tvaṁ, gahapati, yassa tvaṁ samaṇassa gotamassa vaṇṇaṁ bhāsati, samaṇo gotamo venayiko appaññattiko”ti?
bhāsati → bhāsasi so (bj, sya-all, pts) | appaññattikoti → appaññattikotī (bj) | tvaṁ → M. taṁ. (pts note) | gahapati → T. repeats āg- tvaṁ ga- (pts note) | so → T. yo; omitted by M. Ph. (pts note) | appaññattikoti → appaññattiko ti (pts)“Now wait a minute, householder. This contemplative Gotama whom you praise is a nihilist, one who doesn’t declare anything.”
“Etthapāhaṁ, bhante, āyasmante vakkhāmi sahadhammena:
etthapāhaṁ → ettha p āhaṁ (pts) | sahadhammena → saha dhammena (pts)“I tell you, venerable sirs, that the Blessed One righteously declares that
‘idaṁ kusalan’ti, bhante, bhagavatā paññattaṁ;
kusalanti → kusalan ti (pts)‘This is skillful.’
‘idaṁ akusalan’ti, bhante, bhagavatā paññattaṁ.
paññattaṁ → omitted by T. (pts note) | akusalanti → akusalan ti (pts)He declares that ‘This is unskillful.’
Iti kusalākusalaṁ bhagavā paññāpayamāno sapaññattiko bhagavā;
paññāpayamāno sapaññattiko bhagavā → paññāyamāno sappaññattiko (sya-all) | kusalākusalaṁ → T. kusalaṁ kusalan ti. (pts note) | paññāpayamāno → S. paññāyamāno. (pts note)Declaring that ‘This is skillful’ and ‘This is unskillful,’ he is one who has declared (a teaching).
na so bhagavā venayiko appaññattiko”ti.
appaññattiko → T. M7 pa- (pts note) | appaññattikoti → appaññattiko ti (pts)He is not a nihilist, one who doesn’t declare anything.”
Evaṁ vutte te paribbājakā tuṇhībhūtā maṅkubhūtā pattakkhandhā adhomukhā pajjhāyantā appaṭibhānā nisīdiṁsu.
pajjhāyantā → pajjhāyante (bj) | te → (sya-all) | appaṭibhānā → appaṭibhāṇā (sya-all) | vutte → ba. etthantare teti atthi (sya-all: yu.) | te → omitted by S. (pts note) | maṅkubhūtā → maṁkubhūtā (th)When this was said, the wanderers fell silent, abashed, sitting with their shoulders drooping, their heads down, brooding, at a loss for words.
Atha kho vajjiyamāhito gahapati te paribbājake tuṇhībhūte maṅkubhūte pattakkhandhe adhomukhe pajjhāyante appaṭibhāne viditvā uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
appaṭibhāne → appaṭibhāṇe (sya-all) | Vajjiyamāhito → T. Vajjama- (pts note) | atha kho → athakho (th) | maṅkubhūte → maṁkubhūte (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)Vajjiya Māhita the householder, perceiving that the wanderers were silent, abashed…at a loss for words, got up & went to the Blessed One. On arrival, having bowed down to the Blessed One, he sat to one side.
Ekamantaṁ nisinno kho vajjiyamāhito gahapati yāvatako ahosi tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṁ kathāsallāpo taṁ sabbaṁ bhagavato ārocesi.
Vajjiyamāhito → T. Vajjiyama- (pts note)As he was sitting there, he told the Blessed One the entirety of his conversation with the wanderers.
“Sādhu sādhu, gahapati.(The Blessed One said:) “Well done, householder. Well done.
Evaṁ kho te, gahapati, moghapurisā kālena kālaṁ sahadhammena suniggahitaṁ niggahetabbā.
sahadhammena suniggahitaṁ → saha dhammena suniggahītaṁ (pts)That is how you should periodically & righteously refute those foolish men.
Nāhaṁ, gahapati, sabbaṁ tapaṁ tapitabbanti vadāmi;
tapitabbanti → tapitabban ti (pts)I don’t say that all asceticism is to be pursued,
na ca panāhaṁ, gahapati, sabbaṁ tapaṁ na tapitabbanti vadāmi;
ca → (bj, sya-all, pts) | Na → M. Ph. add ca. (pts note) | panāhaṁ → M6 pana. (pts note) | tapitabbanti → tapitabban ti (pts)nor do I say that all asceticism is not to be pursued.
nāhaṁ, gahapati, sabbaṁ samādānaṁ samāditabbanti vadāmi;
samāditabbanti → samādātabbanti (bj) | samādātabbanti → samāditabbanti (bj: machasaṁ) | samāditabbanti → samāditabban ti (pts)I don’t say that all observances should be observed,
na panāhaṁ, gahapati, sabbaṁ samādānaṁ na samāditabbanti vadāmi;
samāditabbanti → samādātabbanti (bj) | sabbaṁ → (sya-all) | sabbaṁ → omitted by S. (pts note) | samāditabbanti → samāditabban ti (pts)nor do I say that all observances should not be observed.
nāhaṁ, gahapati, sabbaṁ padhānaṁ padahitabbanti vadāmi;
padahitabbanti → padahitabban ti (pts)I don’t say that all exertions are to be pursued,
na panāhaṁ, gahapati, sabbaṁ padhānaṁ na padahitabbanti vadāmi;
padahitabbanti → padahitabban ti (pts)nor do I say that all exertions are not to be pursued.
nāhaṁ, gahapati, sabbo paṭinissaggo paṭinissajjitabboti vadāmi.
sabbo paṭinissaggo → sabbaṁ paṭinissaggaṁ (sya-all) | sabbo → Ph. T. M6. M7. S. sabbaṁ. (pts note) | paṭinissaggo → Ph. T. M6. M7. S. -nissaggaṁ. (pts note) | paṭinissajjitabboti → paṭinissajitabboti (bjt) | paṭinissajjitabboti → paṭinissajjitabbo ti (pts)I don’t say that all forfeiture should be forfeited,
Na panāhaṁ, gahapati, sabbo paṭinissaggo na paṭinissajjitabboti vadāmi;
sabbo paṭinissaggo → paṭinissaggaṁ (sya-all) | Na → T. omits this phrase. (pts note) | sabbo → Ph. M6. M7 sabbaṁ; omitted by S. (pts note) | paṭinissaggo → Ph. M6. M7. S. -nissaggaṁ. (pts note) | paṭinissajjitabbo → Ph. M6 -bbaṁ. (pts note) | paṭinissajjitabboti → paṭinissajitabboti (bjt) | paṭinissajjitabboti → paṭinissajjitabbo ti (pts)nor do I say that all forfeiture should not be forfeited.
nāhaṁ, gahapati, sabbā vimutti vimuccitabbāti vadāmi;
sabbā vimutti → sabbaṁ vimuttiṁ (sya-all) | vimuccitabbā → M. Ph. vimuñci- always. (pts note) | vimuccitabbāti → vimuccitabbā ti (pts)I don’t say that all release is to be used for release,
na panāhaṁ, gahapati, sabbā vimutti na vimuccitabbāti vadāmi.
sabbā vimutti → sabbaṁ vimuttiṁ (sya-all) | sabbā → T. M6. M7. S. sabbaṁ. (pts note) | vimutti → T. M6. M7. S. -ttiṁ. (pts note) | vimuccitabbāti → vimuccitabbā ti (pts)nor do I say that all release is not to be used for release.
Yañhi, gahapati, tapaṁ tapato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti, evarūpaṁ tapaṁ na tapitabbanti vadāmi.
yañhi → yaṁ hi (bjt, pts) | tapitabbanti → tapitabban ti (pts)“If, when an asceticism is pursued, unskillful qualities grow and skillful qualities wane, then I tell you that that sort of asceticism is not to be pursued.
Yañca khvassa, gahapati, tapaṁ tapato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti, evarūpaṁ tapaṁ tapitabbanti vadāmi.
yañca khvassa → yañcakhvāssa (bj) | khvassa → khvāssa (sya-all) | khvāssa → M. Ph. khvassa throughout; M6 c'assa instead of ca kh-, but only here. (pts note) | gahapati → T. M7 continue: samādānaṁ samādiyato akusalā dhammā parihāyanti and so on, then evarūpaṁ tapaṁ ta- (pts note) | yañca khvassa → yañ ca khvāssa (pts) | tapitabbanti → tapitabban ti (pts)But if, when an asceticism is pursued, unskillful qualities wane and skillful qualities grow, then I tell you that that sort of asceticism is to be pursued.
Yañhi, gahapati, samādānaṁ samādiyato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti, evarūpaṁ samādānaṁ na samāditabbanti vadāmi.
samādiyato → samādayato (sya-all) | yañhi → yaṁ hi (bjt, pts) | samāditabbanti → samāditabban ti (pts)“If, when an observance is observed, unskillful qualities grow and skillful qualities wane, then I tell you that that sort of observance is not to be observed.
Yañca khvassa, gahapati, samādānaṁ samādiyato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti, evarūpaṁ samādānaṁ samāditabbanti vadāmi.
yañca khvassa → yañcakhvāssa (bj) | khvassa → khvāssa (sya-all) | samādiyato → samādayato (sya-all) | samādiyato → S. -dayato. (pts note) | yañca khvassa → yañ ca khvāssa (pts) | samāditabbanti → samāditabban ti (pts)But if, when an observance is observed, unskillful qualities wane and skillful qualities grow, then I tell you that that sort of observance is to be observed.
Yañhi, gahapati, padhānaṁ padahato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti, evarūpaṁ padhānaṁ na padahitabbanti vadāmi.
yañhi → yaṁ hi (bjt, pts) | padahitabbanti → padahitabban ti (pts)“If, when an exertion is pursued.…
Yañca khvassa, gahapati, padhānaṁ padahato akusalā dhammā parihāyanti kusalā dhammā abhivaḍḍhanti, evarūpaṁ padhānaṁ padahitabbanti vadāmi.
yañca khvassa → yañcakhvāssa (bj) | khvassa → khvāssa (sya-all) | yañca khvassa → yañ ca khvāssa (pts) | padahitabbanti → padahitabban ti (pts)
Yañhi, gahapati, paṭinissaggaṁ paṭinissajjato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti, evarūpo paṭinissaggo na paṭinissajjitabboti vadāmi.
yañhi → yaṁ (bj) | paṭinissajjato → paṭinissajjayato (bj) | na paṭinissajjitabboti → paṭinissajitabboti (bj) | yañhi → yaṁ hi (pts) | paṭinissajjitabboti → paṭinissajjitabbo ti (pts)a forfeiture is forfeited…
Yañca khvassa, gahapati, paṭinissaggaṁ paṭinissajjato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti, evarūpo paṭinissaggo paṭinissajjitabboti vadāmi.
yañca khvassa → yañcakhvāssa (bj) | paṭinissaggaṁ paṭinissajjato → paṭinisaggaṁ paṭinisajjayato (bj) | paṭinissajjitabboti → na paṭinissajitabboti (bj) | khvassa → khvāssa (sya-all) | yañca khvassa → yañ ca khvāssa (pts) | paṭinissajjitabboti → paṭinissajjitabbo ti (pts)
Yañhi, gahapati, vimuttiṁ vimuccato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti, evarūpā vimutti na vimuccitabbāti vadāmi.
vimuccato → vimuccayato (bj) | yañhi → yaṁ hi (bjt, pts) | vimuccitabbāti → vimuccitabbā ti (pts)“If, when a release is used for release, unskillful qualities grow and skillful qualities wane, then I tell you that that sort of release is not to be used for release.
Yañca khvassa, gahapati, vimuttiṁ vimuccato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti, evarūpā vimutti vimuccitabbāti vadāmī”ti.
yañca khvassa → yañcakhvāssa (bj) | vimuccato → vimuccayato (bj) | khvassa → khvāssa (sya-all) | khvāssa → T. kho 'ssa; M7 once. (pts note) | yañca khvassa → yañ ca khvāssa (pts) | vimuccitabbāti vadāmīti → vimuccitabbā ti vadāmī ti (pts)But if, when a release is used for release, unskillful qualities wane and skillful qualities grow, then I tell you that that sort of release is to be used for release.”
Atha kho vajjiyamāhito gahapati bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
atha kho → athakho (th)When Vajjiya Māhita the householder had been instructed, urged, roused & encouraged by the Blessed One with a talk on Dhamma, he got up from his seat and, having bowed down to the Blessed One, left, keeping the Blessed One on his right side.
Atha kho bhagavā acirapakkante vajjiyamāhite gahapatimhi bhikkhū āmantesi:
bhikkhū → bhikkhu (bj) | atha kho → athakho (th)Not long afterward, the Blessed One addressed the monks:
“yopi so, bhikkhave, bhikkhu dīgharattaṁ apparajakkho imasmiṁ dhammavinaye, sopi evamevaṁ aññatitthiye paribbājake sahadhammena suniggahitaṁ niggaṇheyya yathā taṁ vajjiyamāhitena gahapatinā niggahitā”ti.
suniggahitaṁ → suniggatahiṁ (bj) | niggahitāti catutthaṁ → niggahītāti (bj, pts) | so bhikkhave → kho (sya-all) | niggaṇheyya yathā taṁ → niggaheyya yathātaṁ (sya-all) | bhikkhave → (pts) | sopi evamevaṁ → so pi evam evaṁ (pts) | sahadhammena suniggahitaṁ → saha dhammena suniggahītaṁ (pts) | so → S. kho. (pts note) | apparajakkho → S. -rajjakkho; M6 asara- (pts note) | evaṁ → M. Ph. T. M6. M7 eva. (pts note) | niggaṇheyya → S. niggaho (pts note) | Vajjiyamāhitena → T. -mahi- (pts note) | yopi → yo pi (bjt, pts) | sopi evamevaṁ → so pi evameva (bjt) | niggahitāti → niggahītā (pts)“Monks, even a monk who has long penetrated the Dhamma in this Dhamma & Vinaya would do well, periodically & righteously, to refute the wanderers of other persuasions in just the way Vajjiya Māhita the householder has done.”