UpālisuttaСутта Упали
Atha kho āyasmā upāli yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā upāli bhagavantaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)И тогда уважаемый Упали подошёл к Благословенному, поклонился ему, сел рядом и сказал:
“icchāmahaṁ, bhante, araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevitun”ti.
araññavanapatthāni → araññe vanapatthāni (bj, pts) | vanapatthāni → M. Ph. S. araññava-; M. Ph. -pattāni throughout. (pts note) | icchāmahaṁ → icchām ahaṁ (pts) | paṭisevitunti → paṭisevitun ti (pts)“почтенный, я хотел бы отправиться в уединённые обиталища в лесах и рощах”.
“Durabhisambhavāni hi kho, upāli, araññavanapatthāni pantāni senāsanāni.
Durabhisambhavāni hi kho → durabhisambhavāni kho (bj, pts1ed) | hi → (bj, pts) | araññavanapatthāni → araññe vanapatthāni (bj, pts) | kho → durabhisambhavāni kho (cck: sī. pī.) | Durabhisambhavāni → M. Ph. S. add hi. (pts note)“Трудно вынести [житие] в уединённых обиталищах в лесах и рощах, Упали.
Dukkaraṁ pavivekaṁ durabhiramaṁ.Затворничество трудно осуществлять и трудно наслаждаться им.
Ekatte haranti maññe mano vanāni samādhiṁ alabhamānassa bhikkhuno.
ekatte → T. ekante; M6 ekaṁtena. (pts note) | haranti → T. M7 viha- (pts note) | samādhiṁ → T. inserts alabhamānāni samādhiṁ. (pts note)Лес уносит ум монаха, который не достигает сосредоточения.
Yo kho, upāli, evaṁ vadeyya:
yo → ye (bj)Можно ожидать в случае того, кто говорит:
‘ahaṁ samādhiṁ alabhamāno araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevissāmī’ti, tassetaṁ pāṭikaṅkhaṁ:
araññavanapatthāni → araññe vanapatthāni (bj, pts) | paṭisevissāmīti → paṭisevissā miti (bj) | alabhamāno → araññavanapatanāni (bj: machasaṁ) | pāṭikaṅkhaṁ → pāṭikaṁkhaṁ (th) | paṭisevissāmīti tassetaṁ → paṭisevissāmī ti tass etaṁ (pts)“Я не достигаю сосредоточения, но всё же затворюсь в уединённых обиталищах в лесах и рощах”,
‘saṁsīdissati vā uplavissati vā’ti.
uplavissati vā’ti → uppilavissati vā (bj, sya-all, pts1ed) | uplavissati vāti → uppilavissativā (bj, sya-all) | uplavissati vāti seyyathāpi → uppilavissati vā seyyathā pi (pts) | uppilavissativā → upalavissativā (bj: machasaṁ) | vā’ti → uppilavissati vā (cck: sī. syā. pī.) | uppilavissati → Ph. T. uppalāpissati; M7 uppalassati; M. uplavissati; M6 pīlāpissati. (pts note)что либо он утонет, либо его снесёт.
Seyyathāpi, upāli, mahāudakarahado.
mahāudakarahado → mahā udakarahado (bjt) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | mahāudakarahado → mahā-udakarahado (pts)Это как, Упали, большой водоём,
Atha āgaccheyya hatthināgo sattaratano vā aḍḍhaṭṭharatano vā.
aḍḍhaṭṭharatano → aṭṭharatano (bj, pts1ed) | aḍḍhaṭṭharatano → aṭṭharatano (pts) | aḍḍhaṭṭharatano → aṭṭharatano (cck: sī. pī.) | aṭṭharatano → M. Ph. S. aḍḍhaṭṭha-; M7 abhaṭṭhama- (pts note)и мимо проходил бы огромный Слон-Наг размером в семь или восемь локтей.
Tassa evamassa:
evamassa → evam assa (pts)Он бы подумал:
‘yannūnāhaṁ imaṁ udakarahadaṁ ogāhetvā kaṇṇasandhovikampi khiḍḍaṁ kīḷeyyaṁ piṭṭhisandhovikampi khiḍḍaṁ kīḷeyyaṁ.
kaṇṇasandhovikampi → kaṇṇasandhopikampi (bj) | piṭṭhisandhovikampi → piṭṭhisandhopikampi (bj) | kīḷeyyaṁ piṭṭhisandhovikampi → kiḷeyyaṁ piṭṭhisandhovikaṁpi (sya-all, pts) | kīḷeyyaṁ kaṇṇasandhovikampi → kiḷeyyaṁ kaṇṇasandhovikaṁpi (sya-all, pts) | kaṇṇasandhovikaṁ → Ph. -saṁpodhikaṁ; M6 -sandhopikaṁ throughout, T. M7 mostly. (pts note) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | kaṇṇasandhovikampi → kaṇṇasaṁdhovikampi (my) | piṭṭhisandhovikampi → piṭṭhisaṁdhovikampi (my) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts) | kaṇṇasandhovikampi → kaṇṇasandhovikaṁ pi (pts) | kīḷeyyaṁ piṭṭhisandhovikampi → kiḷeyyaṁ piṭṭhisandhovikaṁ pi (pts)“Вот я бы спустившись в этот водоём, уши играючи и развлекаясь вымыл бы, спину играючи и развлекаясь вымыл бы,
Kaṇṇasandhovikampi khiḍḍaṁ kīḷitvā piṭṭhisandhovikampi khiḍḍaṁ kīḷitvā nhatvā ca pivitvā ca paccuttaritvā yena kāmaṁ pakkameyyan’ti.
nhatvā → nahātvā (bj, pts1ed); nhātvā (sya-all) | kaṇṇasandhovikampi → kaṇṇasandhopikampi (bj) | piṭṭhisandhovikampi → piṭṭhisandhopikampi (bj) | pakkameyyanti → pakkhameyyanti (bj) | kīḷitvā piṭṭhisandhovikampi → kiḷitvā piṭṭhisandhovikaṁpi (sya-all, pts) | kīḷitvā nhatvā → kiḷitvā nhātvā (sya-all); kiḷitvā nahātvā (pts) | pivitvā → pīvitvā (sya-all) | nhatvā → nahātvā (cck: sī. pī.); nhātvā (cck: syā.) | kiḷitvā → M. Ph. kiḷetvā throughout. (pts note) | nahātvā → S. nhātvā; M. Ph. nhatvā; M7 nāho throughout. (pts note) | pakkameyyan → Ph. -yya,then Taṁ kissa hetu. (pts note) | kaṇṇasandhovikampi → kaṇṇasaṁdhovikampi (my) | piṭṭhisandhovikampi → piṭṭhisaṁdhovikampi (my) | kaṇṇasandhovikampi → kaṇṇasandhovikaṁpi (th) | kaṇṇasandhovikampi → kaṇṇasandhovikaṁ pi (pts) | kīḷitvā piṭṭhisandhovikampi → kiḷitvā piṭṭhisandhovikaṁ pi (pts) | pakkameyyanti → pakkameyyan ti (pts)Уши играючи и развлекаясь вымыв, спину играючи и развлекаясь вымыв, искупавшись и напившись, выплыл бы и пошёл куда желал”.
So taṁ udakarahadaṁ ogāhetvā kaṇṇasandhovikampi khiḍḍaṁ kīḷeyya piṭṭhisandhovikampi khiḍḍaṁ kīḷeyya;
taṁ → (bj) | kaṇṇasandhovikampi → kaṇṇasandhopikampi (bj) | piṭṭhisandhovikampi → piṭṭhisandhopikampi (bj) | kīḷeyya piṭṭhisandhovikampi → kiḷeyya piṭṭhisandhovikaṁpi (sya-all, pts) | kīḷeyya kaṇṇasandhovikampi → kiḷeyya kaṇṇasandhovikaṁpi (sya-all, pts) | kaṇṇasandhovikampi → kaṇṇasaṁdhovikampi (my) | piṭṭhisandhovikampi → piṭṭhisaṁdhovikampi (my) | kaṇṇasandhovikampi → kaṇṇasandhovikaṁ pi (pts) | kīḷeyya piṭṭhisandhovikampi → kiḷeyya piṭṭhisandhovikaṁ pi (pts)Он спустившись в этот водоём, уши играючи и развлекаясь вымыл бы, спину играючи и развлекаясь вымыл бы;
kaṇṇasandhovikampi khiḍḍaṁ kīḷitvā piṭṭhisandhovikampi khiḍḍaṁ kīḷitvā nhatvā ca pivitvā ca paccuttaritvā yena kāmaṁ pakkameyya.
kaṇṇasandhovikampi → kaṇṇasandhopikampi (bj) | piṭṭhisandhovikampi → piṭṭhisandhopikampi (bj) | nhatvā → nahātvā (bj) | kīḷitvā piṭṭhisandhovikampi → kiḷitvā piṭṭhisandhovikaṁpi (sya-all, pts) | kīḷitvā nhatvā → kiḷitvā nhātvā (sya-all); kiḷitvā nahātvā (pts) | pivitvā → pīvitvā (sya-all) | kaṇṇasandhovikampi → kaṇṇasaṁdhovikampi (my) | piṭṭhisandhovikampi → piṭṭhisaṁdhovikampi (my) | kaṇṇasandhovikampi → kaṇṇasandhovikaṁpi (th) | kaṇṇasandhovikampi → kaṇṇasandhovikaṁ pi (pts) | kīḷitvā piṭṭhisandhovikampi → kiḷitvā piṭṭhisandhovikaṁ pi (pts)уши играючи и развлекаясь вымыв, спину играючи и развлекаясь вымыв, искупавшись и напившись, выплыл бы и пошёл куда желал.
Taṁ kissa hetu?
kissa hetu mahā upāli → kissahetu mahāhupāli (bj)И почему?
Mahā, upāli, attabhāvo gambhīre gādhaṁ vindati.
Mahā, upāli → mahāhupāli (bj, pts1ed) | upāli → mahā hupāli (cck: sī. pī.) | Upāli → M. Ph. S. Up- (without h'). (pts note) | vindati → T. M7 vināti. (pts note)Потому что его большое тело находит опору в глубинах [озера].
Atha āgaccheyya saso vā biḷāro vā.
saso → M6 sīlo. (pts note)А затем мимо пробегал бы заяц или кот.
Tassa evamassa:
evamassa → eva massa (bjt) | evamassa → evam assa (pts)Он бы подумал:
‘ko cāhaṁ, ko ca hatthināgo.“Кто я, а кто Слон-Наг?
Yannūnāhaṁ imaṁ udakarahadaṁ ogāhetvā kaṇṇasandhovikampi khiḍḍaṁ kīḷeyyaṁ piṭṭhisandhovikampi khiḍḍaṁ kīḷeyyaṁ;
kaṇṇasandhovikampi → kaṇṇasandhopikampi (bj) | piṭṭhisandhovikampi → piṭṭhisandhopikampi (bj) | kīḷeyyaṁ piṭṭhisandhovikampi → kiḷeyyaṁ piṭṭhisandhovikaṁpi (sya-all, pts) | kīḷeyyaṁ kaṇṇasandhovikampi → kiḷeyyaṁ kaṇṇasandhovikaṁpi (sya-all, pts) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | kaṇṇasandhovikampi → kaṇṇasaṁdhovikampi (my) | piṭṭhisandhovikampi → piṭṭhisaṁdhovikampi (my) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts) | kaṇṇasandhovikampi → kaṇṇasandhovikaṁ pi (pts) | kīḷeyyaṁ piṭṭhisandhovikampi → kiḷeyyaṁ piṭṭhisandhovikaṁ pi (pts)“Вот я бы спустившись в этот водоём, уши играючи и развлекаясь вымыл бы, спину играючи и развлекаясь вымыл бы,
kaṇṇasandhovikampi khiḍḍaṁ kīḷitvā piṭṭhisandhovikampi khiḍḍaṁ kīḷitvā nhatvā ca pivitvā ca paccuttaritvā yena kāmaṁ pakkameyyan’ti.
kaṇṇasandhovikampi → kaṇṇasandhopikampi (bj) | piṭṭhisandhovikampi → piṭṭhisandhopikampi (bj) | nhatvā → nahātvā (bj) | kīḷitvā piṭṭhisandhovikampi → kiḷitvā piṭṭhisandhovikaṁpi (sya-all); kiḷitvā piṭṭhisandhovikaṁ (pts) | kīḷitvā nhatvā → kiḷitvā nhātvā (sya-all); kiḷitvā nahātvā (pts) | pivitvā → pīvitvā (sya-all) | kaṇṇasandhovikampi → kaṇṇasaṁdhovikampi (my) | piṭṭhisandhovikampi → piṭṭhisaṁdhovikampi (my) | kaṇṇasandhovikampi → kaṇṇasandhovikaṁpi (th) | kaṇṇasandhovikampi → kaṇṇasandhovikaṁ pi (pts) | pakkameyyanti → pakkameyyan ti (pts)Уши играючи и развлекаясь вымыв, спину играючи и развлекаясь вымыв, искупавшись и напившись, выплыл бы и пошёл куда желал”.
So taṁ udakarahadaṁ sahasā appaṭisaṅkhā pakkhandeyya.
appaṭisaṅkhā → appaṭisaṅkhāya (bj, pts) | appaṭisaṅkhā pakkhandeyya → appaṭisaṅkhāya (sya-all) | udakarahadaṁ → upasaṁyitvā sahasā appacisaṁkhāya (bj: sīmu) | udakarahadaṁ → T. adds upasaṁhitvā; M6 upasaṁkamitvā; M7 upasaṁyitvā. (pts note) | appaṭisaṁkhāya → M. Ph. -khā. (pts note) | pakkhandeyya → omitted by S. (pts note) | so taṁ → sotaṁ (bjt)Он нерассчитав, спустился бы в этот водоём.
Tassetaṁ pāṭikaṅkhaṁ:
pāṭikaṅkhaṁ → pāṭikaṁkhaṁ (th) | tassetaṁ → tass etaṁ (pts)И можно ожидать:
‘saṁsīdissati vā uplavissati vā’ti.
uplavissati vāti → uppilavissati vā (bj, sya-all, pts) | uppilavissati → Ph. uppilāvi-; T. M7 uppilāp-; M. uplavi-; M6 omits upp- vā. (pts note) | vā → M. Ph. add ti. (pts note)Либо он утонет, либо его снесёт.
Taṁ kissa hetu?
kissa hetu → kissahetu (bjt)И почему?
Paritto, upāli, attabhāvo gambhīre gādhaṁ na vindati.
upāli → hupāli (bj) | Upāli → M. Ph. M6. S. Up- (without h'). (pts note) | vindati → T. M7 vināti. (pts note)Потому что его маленькое тело не находит опоры в глубинах.
Evamevaṁ kho, upāli, yo evaṁ vadeyya:
evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts)Точно так же, можно ожидать в случае того, кто говорит:
‘ahaṁ samādhiṁ alabhamāno araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevissāmī’ti, tassetaṁ pāṭikaṅkhaṁ:
araññavanapatthāni pantāni → araññe vanapatthāni pattāni (bj) | araññavanapatthāni → araññe vanapatthāni (pts) | paṭisevissāmīti → paṭisevissāmī ti (bjt) | paṭisevissāmīti tassetaṁ → paṭisevissāmī ti tass etaṁ (pts)“Я не достигаю сосредоточения, но всё же затворюсь в уединённых обиталищах в лесах и рощах”,
‘saṁsīdissati vā uplavissati vā’ti.
uplavissati vāti → uppilavissati vā (bj, sya-all) | uplavissati vāti seyyathāpi → uppilavissati vā seyyathā pi (pts) | uppilavissati → Ph. uppilāvi-; M. uplavi-; T. M6. M7 uppalāp- (pts note)что либо он утонет, либо его снесёт.
Seyyathāpi, upāli, daharo kumāro mando uttānaseyyako sakena muttakarīsena kīḷati.
kīḷati → kiḷati (sya-all, pts) | kumāro → omitted by M. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Это как, Упали, если бы маленький мальчик, младенец, лежащий на спине, игрался бы со своей собственной мочой и фекалиями.
Taṁ kiṁ maññasi, upāli,Как ты думаешь, Упали,
nanvāyaṁ kevalā paripūrā bālakhiḍḍā”ti?
nanvāyaṁ → T. nanvayaṁ; M7 nānvayaṁ. (pts note) | bālakhiḍḍā → M. Ph. -kiḷā. (pts note) | bālakhiḍḍāti → bālakhiḍḍā ti (pts)не было бы это всецело глупым видом развлечения?”
“Evaṁ, bhante”.“Так оно, почтенный”.
“Sa kho so, upāli, kumāro aparena samayena vuddhimanvāya indriyānaṁ paripākamanvāya
anvāya → T. M7 katvā. (pts note) | sa kho → sakho (th) | vuddhimanvāya → vuddhim anvāya (pts) | paripākamanvāya → paripākam anvāya (pts)“Через какое-то время, когда этот малыш бы подрос и созрел в своих качествах,
yāni kānici kumārakānaṁ kīḷāpanakāni bhavanti, seyyathidaṁ—vaṅkakaṁ ghaṭikaṁ mokkhacikaṁ ciṅgulakaṁ pattāḷhakaṁ rathakaṁ dhanukaṁ, tehi kīḷati.
vaṅkakaṁ → vaṅkaṁ (si, pts1ed) | ciṅgulakaṁ → piṅgulikaṁ (sya-all); ciṅkulakaṁ (mr) | kānici → tāni (bj, sya-all, pts) | kīḷati → kiḷati (sya-all, pts) | kīḷāpanakāni → kiḷāpanakāni (pts) | seyyathidaṁ vaṅkakaṁ → seyyathīdaṁ vaṅkaṁ (pts) | vaṅkakaṁ → vaṅka (bj: sīmu, PTS) | vaṅkakaṁ → vaṅkaṁ (cck: sī. pī.) | ciṅgulakaṁ → piṅgulikaṁ (cck: syā.); ciṅkulakaṁ (cck: ka.) | piṅgulikaṁ → ba. ciṅgulakaṁ (sya-all: yu.) | vaṅkaṁ → M. Ph. S. vaṅkakaṁ. (pts note) | mokkhacikaṁ → T. mokkhi-; M6 mokkhaṭikaṁ (pts note) | ciṅgulakaṁ → M. Ph. ciṅku-; T. cigu-; S. piṅgulikaṁ; M6 gulakaṁ. (pts note)он бы играл в игры, типичные для мальчиков: игры с игрушечными плугами, игры в палки, кувырки, игры с ветряными колёсами, игры с мерами из листьев, игры с игрушечными колесницами, игры с игрушечными стрелами и луками.
Taṁ kiṁ maññasi, upāli,Как ты думаешь, Упали,
nanvāyaṁ khiḍḍā purimāya khiḍḍāya abhikkantatarā ca paṇītatarā cā”ti?
nanvāyaṁ → M6 nanvayaṁ; T. na tāyaṁ; M7 nānāyaṁ. (pts note) | ca → omitted by Ph. (pts note) | cāti → cā ti (pts)не было бы это развлечение куда более превосходным и возвышенным, нежели предыдущее?”
“Evaṁ, bhante”.“Так оно, почтенный”.
“Sa kho so, upāli, kumāro aparena samayena vuddhimanvāya indriyānaṁ paripākamanvāya
kho → T. ko; M7 kho. (pts note) | anvāya → omitted by M6. (pts note) | sa kho → sakho (bjt, th) | vuddhimanvāya → vuddhim anvāya (pts) | paripākamanvāya → paripākam anvāya (pts)“И ещё через какое-то время, по мере того, как этот мальчик продолжал бы взрослеть и ещё больше созревать в своих качествах, он наслаждался бы собой,
pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgibhūto paricāreti
samaṅgibhūto → samaṅgībhūto (sya-all, pts) | paricāreti → T. M7 -vāreti. (pts note)обладающий и наделённый слагающими нитями желаний:
cakkhuviññeyyehi rūpehi iṭṭhehi kantehi manāpehi piyarūpehi kāmūpasaṁhitehi rajanīyehi,
kāmūpasaṁhitehi → kāmūpasañhitehi (th)формами, познаваемыми глазом – милыми, приятными, чарующими, привлекательными, воспаляющими желание, соблазнительными;
sotaviññeyyehi saddehi …звуками…
ghānaviññeyyehi gandhehi …запахами…
jivhāviññeyyehi rasehi …вкусами…
kāyaviññeyyehi phoṭṭhabbehi iṭṭhehi kantehi manāpehi piyarūpehi kāmūpasaṁhitehi rajanīyehi.
kāyaviññeyyehi → kāya viññeyyehi (bjt) | piyarūpehi → piya rūpehi (bjt) | kāmūpasaṁhitehi → kāmūpasañhitehi (th)тактильными ощущениями, познаваемыми телом – милыми, приятными, чарующими, привлекательными, воспаляющими желание, соблазнительными.
Taṁ kiṁ maññasi, upāli,
maññasi → T. maṁñātha. (pts note)Как ты думаешь, Упали,
nanvāyaṁ khiḍḍā purimāhi khiḍḍāhi abhikkantatarā ca paṇītatarā cā”ti?
nanvāyaṁ → M7 nanvayaṁ; T. ṇa tvaṁ. (pts note) | cāti → cā ti (pts)не было бы это развлечение куда более превосходным и возвышенным, нежели предыдущее?”
“Evaṁ, bhante”.“Так оно, почтенный”.
“Idha kho pana vo, upāli, tathāgato loke uppajjati arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā.
Idha kho pana vo → idaṁ padaṁ sya-all potthakesu natthi; voti nipātamattaṁ (aṭṭha.) | idha → idhaṁ (bj) | purisadammasārathi → purisadammasārathī (bj) | vo → (sya-all) | Idha → dī. ni. 1.190; ma. ni. 2.233 (cck note) | vo → voti nipātamattaṁ (cck: aṭṭha.) | vo → omitted by S. (pts note) | Bhagavā → M. adds ti. (pts note)“И вот, Упали, в мире возникает Татхагата – Арахант, Правильно Пробуждённый, видением и поведением наделённый, достигший блага, знаток мира, непревзойдённый учитель тех, кто готов обучаться, учитель богов и людей, пробуждённый, благословенный.
So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.
sassamaṇabrāhmaṇiṁ → sassamaṇabrahmaṇiṁ (sya-all) | sassamaṇabrāhmaṇiṁ → T. -ṇiyaṁ. (pts note) | pavedeti → T. M7 -si. (pts note)Познав своим прямым знанием этот мир с дэвами, Марой, Брахмой, с поколением его шраманов и брахманов, богов и людей, он раскрывает [это знание] людям.
So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.
kevalaparipuṇṇaṁ → kevala paripuṇṇaṁ (bjt) | majjhekalyāṇaṁ → majjhe kalyāṇaṁ (pts) | sabyañjanaṁ → savyañjanaṁ (pts)Он обучает Дхамме, которая прекрасна в начале, прекрасна в середине, прекрасна в конце, совершенна и в духе и в букве. Он раскрывает в совершенстве целую и чистую святую жизнь.
Taṁ dhammaṁ suṇāti gahapati vā gahapatiputto vā aññatarasmiṁ vā kule paccājāto.
paccājāto → pacchā jāto (sya-all) | paccājāto → Ph. S. pacchā- (pts note)Домохозяин или сын домохозяина, рождённый в том или ином клане, слышит Дхамму.
So taṁ dhammaṁ sutvā tathāgate saddhaṁ paṭilabhati.Затем он обретает веру в Татхагату
So tena saddhāpaṭilābhena samannāgato iti paṭisañcikkhati:
iti paṭisañcikkhati → itipaṭisaṁcikkhati (bjt)и рассуждает так:
‘sambādho gharāvāso rajāpatho, abbhokāso pabbajjā.
rajāpatho → Ph. raja-; T. M7 rājā-; M. rāja- (pts note) | pabbajjā → pabbajā (th)“Домохозяйская жизнь перенасыщенная и пыльная. Бездомная жизнь подобна бескрайним просторам.
Nayidaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ.
yidaṁ → T. idaṁ. (pts note) | ekantaparisuddhaṁ → ekanta parisuddhaṁ (bjt) | saṅkhalikhitaṁ → saṁkhalikhitaṁ (th) | nayidaṁ → na yidaṁ (pts)Непросто, проживая дома, вести святую жизнь в идеальном совершенстве, всецело чистую, словно блестящий перламутр.
Yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts) | pabbajeyyanti → pabbajeyyan ti (pts)Что если я, обрив волосы и бороду, и надев жёлтые одежды, оставлю домохозяйскую жизнь ради жизни бездомной?”
So aparena samayena appaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya mahantaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya appaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya mahantaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajati.Так, через некоторое время, оставив всё своё богатство, большое или малое; оставив круг своих родных, большой или малый; обрив волосы и бороду, надев жёлтые одежды, он оставляет домохозяйскую жизнь ради жизни бездомной.
So evaṁ pabbajito samāno bhikkhūnaṁ sikkhāsājīvasamāpanno pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti nihitadaṇḍo nihitasattho lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati.
lajjī → lajji (bj) | sabbapāṇabhūtahitānukampī → sabbapāṇabhūtānukampī (bj) | bhikkhūnaṁ → T. M7 bhikkhū. (pts note) | nihitadaṇḍo → nihita daṇḍo (bjt)Когда он отправился в бездомную жизнь, наделённый монашеской тренировкой и образом жизни, отбросив убийство, он отказался от уничтожения жизни. Он живёт без дубины, без оружия, добросовестный, милосердный, желающий блага всем живым существам.
Adinnādānaṁ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti dinnādāyī dinnapāṭikaṅkhī; athenena sucibhūtena attanā viharati.
pahāya → omitted by M6. (pts note) | sucibhūtena → suci bhūtena (bjt) | dinnapāṭikaṅkhī → dinnapāṭikaṁkhī (th)Отбросив взятие того, что не дано, он отказался от взятия того, что [ему] не было дано. Он берёт только то, что дают, принимает только подаренное, живёт честно, без мыслей о воровстве.
Abrahmacariyaṁ pahāya brahmacārī hoti ārācārī virato methunā gāmadhammā.
ārācārī → T. ācāri; M. Ph. ānā-; Ph. -rā. (pts note)Отбрасывая нецеломудрие, он ведёт жизнь целомудренную, отдалённый и отказавшийся от половых сношений, которые привычны среди простых людей.
Musāvādaṁ pahāya musāvādā paṭivirato hoti saccavādī saccasandho theto paccayiko avisaṁvādako lokassa.Отбросив лживую речь, он отказался от лживой речи. Он говорит истину, держится за истину, [в этом] он прочен, надёжен, не обманывает мир.
Pisuṇaṁ vācaṁ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, ito sutvā na amutra akkhātā imesaṁ bhedāya, amutra vā sutvā na imesaṁ akkhātā amūsaṁ bhedāya. Iti bhinnānaṁ vā sandhātā sahitānaṁ vā anuppadātā, samaggārāmo samaggarato samagganandī; samaggakaraṇiṁ vācaṁ bhāsitā hoti.
pisuṇaṁ vācaṁ → pisunaṁvācaṁ (bj) | pisuṇaṁ → pisunaṁ (pts) | pisuṇāya → pisunāya (pts) | pisunaṁ → M. Ph. S. pisuṇ- throughout. (pts note) | samaggakaraṇiṁ → Ph. T. -ṇī. (pts note) | + → na (bjt, th, pts)Отбросив речь, сеющую распри, он отказался от речи, сеющей распри. То, что он слышал здесь, он не рассказывает там, чтобы не посеять рознь между этими людьми и теми. То, что он слышал там, он не рассказывал здесь, чтобы не посеять рознь между тамошними людьми и здешними. Так он примиряет тех, кто поругался, и [ещё больше] укрепляет тех, кто дружен, любит согласие, радуется согласию, наслаждается согласием, говорит [такие] вещи, которые создают согласие.
Pharusaṁ vācaṁ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti. Yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā, tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitā hoti.
nelā → neḷā (bj); (sya-all) | tathārūpiṁ → Ph. -pī. (pts note) | pemanīyā → pemaniyā (th, pts)Отбросив грубую речь, он отказался от грубой речи. Он говорит слова, которые мягкие, приятные уху, любящие, идущие от сердца, вежливые, привлекательные и нравящиеся большинству людей.
Samphappalāpaṁ pahāya samphappalāpā paṭivirato hoti kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī, nidhānavatiṁ vācaṁ bhāsitā hoti kālena sāpadesaṁ pariyantavatiṁ atthasaṁhitaṁ.
atthavādī → omitted by M. Ph. T. M7. (pts note) | vinayavādī → omitted by M. Ph. (pts note) | hoti → omitted by T. M6. M7. (pts note) | atthasaṁhitaṁ → atthasañhitaṁ (th)Отбросив пустую болтовню, он отказался от пустой болтовни. Он говорит в нужный момент, говорит действительное, полезное, говорит о Дхамме, о Винае. В должный момент он говорит ценные слова, разумные, лаконичные, полезные.
So bījagāmabhūtagāmasamārambhā paṭivirato hoti.Он отказался от нанесения вреда семенам и растениям.
Ekabhattiko hoti rattūparato, virato vikālabhojanā.
rattūparato → rattuparato (bj, sya-all, pts)Он ест только один раз в день, прекратив принятие пищи ночью и вне должного времени.
Naccagītavāditavisūkadassanā paṭivirato hoti,Он отказался от танцев, пения, музыки и неуместных зрелищ.
mālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā paṭivirato hoti,
mālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā → mālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍana vibhūsanaṭṭhānā (bjt)Он отказался от украшения себя ношением гирлянд, применения мази и ароматов.
uccāsayanamahāsayanā paṭivirato hoti,
Uccāsayanamahāsayanā → T. uccasayanā ma- (pts note) | hoti → T. M7 continue: Khettavatthu- paṭi- hoti. Āmakamaṁsa- paṭi- hoti and so on, repeating Khetta- in due place. (pts note)Он отказался от высоких и больших кроватей.
jātarūparajatapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti,Он отказался от принятия золота и серебра,
āmakadhaññapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti,
āmakadhaññapaṭiggahaṇā → āmakadhañña paṭiggahaṇā (bjt)сырого зерна,
āmakamaṁsapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti,сырого мяса,
itthikumārikapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti,
itthikumārikapaṭiggahaṇā → itthikumāripaṭiggahaṇā (sya-all) | Itthikumārikapaṭiggahaṇā → S. -kumāripaṭi-; M6 puts itthikumara- (sic) after dāsi- (pts note)женщин и девушек,
dāsidāsapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti,
Dāsidāsapaṭiggahaṇā → T. M7 omit this phrase. (pts note)рабынь и рабов,
ajeḷakapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti,овец и коз,
kukkuṭasūkarapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti,
kukkuṭasūkarapaṭiggahaṇā → kukkuṭa sūkarapaṭiggahaṇā (bjt)птиц и свиней,
hatthigavassavaḷavapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti,
hatthigavassavaḷavapaṭiggahaṇā → hatthigavāssavaḷavā paṭiggahaṇā (bj); hatthigavassavaḷavāpaṭiggahaṇā (pts) | hoti → omitted by S. (pts note)слонов, коров, коней и кобыл,
khettavatthupaṭiggahaṇā paṭivirato hoti,полей и земель.
dūteyyapahiṇagamanānuyogā paṭivirato hoti,
dūteyyapahiṇagamanānuyogā → dūteyyapahīnagamanānuyogā (sya-all) | Dūteyyapahiṇagamanānuyogā → T. -pahināg-; M6 -pahīnānuy-; M. Ph. M7. S. -pahīna- (pts note) | dūteyyapahiṇagamanānuyogā → dūteyya pahiṇagamanānuyogā (bjt)Он отказался от взятия на себя обязанности посыльного;
kayavikkayā paṭivirato hoti,от покупки и продажи;
tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭā paṭivirato hoti,от жульничества на весах, в монетах и мерах;
ukkoṭanavañcananikatisāciyogā paṭivirato hoti,
ukkoṭanavañcananikatisāciyogā → ukkoṭanavañcanikanikatisāviyogā (sya-all) | Ukkoṭanavañcananikatisāciyogā → Ph. ukkoṭavañc- (pts note) | ukkoṭanavañcananikatisāciyogā → ukkoṭana vañcananikatisāciyogā (bjt)от взяточничества, обмана и мошенничества.
chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā paṭivirato hoti.
chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā → chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasāhakārā (bj); chedanavadhabandhaviparāmosaālopasāhasā (sya-all) | chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā → chedanavadhabandhanaviparāmosa-ālopasahasākārā (pts)Он отказался от нанесения увечий, убийств, заключения под стражу, разбоя, грабежа и насилия.
So santuṭṭho hoti kāyaparihārikena cīvarena kucchiparihārikena piṇḍapātena.
kāyaparihārikena → kāyapārihārikena (bj) | kāyaparihārikena → M. Ph. -pāri- throughout. (pts note)Он довольствуется комплектом [монашеских] одежд для покрытия тела и едой с подаяний для поддержания чрева.
Yena yeneva pakkamati samādāyeva pakkamati,
yeneva → yen eva (pts) | samādāyeva → samādāy eva (pts)Куда бы он ни отправился, он берёт с собой только это.
seyyathāpi nāma pakkhī sakuṇo yena yeneva ḍeti sapattabhārova ḍeti.
nāma pakkhī sakuṇo → pakkhīsakuṇo (bj) | sapattabhāro → T. sapattāhāro. (pts note) | va → T. M6 yeva. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | yeneva → yen eva (pts) | sapattabhārova → sapattabhāro va (pts)Подобно птице, которая куда бы ни отправилась, крылья – её единственный груз,
Evamevaṁ bhikkhu santuṭṭho hoti kāyaparihārikena cīvarena kucchiparihārikena piṇḍapātena. Yena yeneva pakkamati samādāyeva pakkamati.
kāyaparihārikena → kāyapārihārikena (bj) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts) | yeneva → yen eva (pts) | samādāyeva → samādāy eva (pts)точно так же и монах довольствуется комплектом одежд для покрытия тела и едой с подаяний для поддержания желудка.
So iminā ariyena sīlakkhandhena samannāgato ajjhattaṁ anavajjasukhaṁ paṭisaṁvedeti.Наделённый этой совокупностью благородной нравственности, он внутренне ощущает приятное от безукоризненности.
So cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.
hoti → hotī (bj) | nānubyañjanaggāhī → nānuvyañjanaggāhī (pts)Увидев форму глазом, он не цепляется за её черты и детали.
Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati; rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.
yatvādhikaraṇamenaṁ → yatvādhikaraṇametaṁ (bj) | enaṁ → T. M6 etaṁ. (pts note) | abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (bjt) | yatvādhikaraṇamenaṁ → yatvādhikaraṇam enaṁ (pts)Поскольку, по мере того, как он оставляет качество глаза неохраняемым, плохие неблагие состояния сильного желания и подавленности могут наводнить его, он практикует сдержанность в отношении этого. Он охраняет качество глаза. Он предпринимает сдерживание качества глаза.
Sotena saddaṁ sutvā …Услышав ухом звук…
ghānena gandhaṁ ghāyitvā …Унюхав носом запах…
jivhāya rasaṁ sāyitvā …Различив языком вкус…
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …Ощутив тактильное ощущение телом…
manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.
nānubyañjanaggāhī → nānuvyañjanaggāhī (pts)Познав явление умом, он не цепляется за его черты и детали.
Yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati; rakkhati manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjati.
yatvādhikaraṇamenaṁ → yatvādhikaraṇametaṁ (bj) | abhijjhādomanassā → abhijjādomanassā (pts) | abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (bjt) | yatvādhikaraṇamenaṁ → yatvādhikaraṇam enaṁ (pts)Поскольку, по мере того, как он оставляет качество ума неохраняемым, плохие неблагие состояния сильного желания и подавленности могут наводнить его, он практикует сдержанность в отношении этого. Он охраняет качество ума. Он предпринимает сдерживание качества ума.
So iminā ariyena indriyasaṁvarena samannāgato ajjhattaṁ abyāsekasukhaṁ paṭisaṁvedeti.
avyāsekasukhaṁ → T. avyasekkhaṁ. (pts note)Наделённый этой благородной сдержанностью чувств, он внутренне ощущает приятное от незапятнанности.
So abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti, ālokite vilokite sampajānakārī hoti, samiñjite pasārite sampajānakārī hoti, saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī hoti, asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī hoti, uccārapassāvakamme sampajānakārī hoti, gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī hoti.
sammiñjite → M. Ph. samiñcite. (pts note) | asite → T. omits this phrase. (pts note) | uccārapassāvakamme → uccāra passāvakamme (bjt)Когда он идёт вперёд и возвращается, он действует сознательно. Когда он смотрит вперёд и смотрит в сторону… когда сгибает и разгибает свои члены… когда несёт одеяние, верхнее одеяние, чашу… когда ест, пьёт, жуёт, распробует… когда мочится и испражняется… когда идёт, стоит, сидит, засыпает, просыпается, разговаривает и молчит – он действует сознательно.
So iminā ca ariyena sīlakkhandhena samannāgato, iminā ca ariyena indriyasaṁvarena samannāgato, iminā ca ariyena satisampajaññena samannāgato
satisampajaññena → satisampajaññe (my)Наделённый этой совокупностью благородного нравственного поведения, этой благородной сдержанностью чувств, этим благородным памятованием и сознательностью, он отправляется в уединённое обиталище:
vivittaṁ senāsanaṁ bhajati araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ vanapatthaṁ abbhokāsaṁ palālapuñjaṁ.
vivittaṁ → vicittaṁ (bj) | giriguhaṁ → M. Ph. -gūhaṁ. (pts note)в лес, к подножью дерева, на гору, в узкую горную долину, в пещеру на склоне холма, на кладбище, в лесную рощу, в открытую местность, к стогу соломы.
So araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.
ābhujitvā → M. Ph. ābhuñj- (pts note) | paṇidhāya → T. M6. M7 pan- (pts note) | pallaṅkaṁ → pallaṁkaṁ (th)Уйдя в лес, к подножью дерева или в пустую хижину, он садится со скрещёнными ногами, выпрямив тело и установив памятование впереди.
So abhijjhaṁ loke pahāya vigatābhijjhena cetasā viharati, abhijjhāya cittaṁ parisodheti.Оставив влечение к миру, он пребывает с умом без влечения. Он очищает ум от влечения.
Byāpādapadosaṁ pahāya abyāpannacitto viharati sabbapāṇabhūtahitānukampī, byāpādapadosā cittaṁ parisodheti.
vyāpādapadosā → T. vya- and avya- (pts note) | byāpādapadosaṁ → vyāpādapadosaṁ (bjt, pts) | abyāpannacitto → avyāpannacitto (pts)Оставив недоброжелательность и злость, лишённым недоброжелательности, желающий блага всем живым существам. Он очищает ум от недоброжелательности и злости.
Thinamiddhaṁ pahāya vigatathinamiddho viharati ālokasaññī sato sampajāno, thinamiddhā cittaṁ parisodheti.
thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (bj, sya-all, pts) | vigatathinamiddho → vigata thīnamiddho (bj, sya-all, pts) | thinamiddhā → thīnamiddhā (bj, sya-all, pts) | vigatathinamiddho → vigatathīnamiddho (th, pts)Оставив апатию и сонливость, лишённым апатии и сонливости – памятующий, сознательный, воспринимая свет. Он очищает ум от апатии и сонливости.
Uddhaccakukkuccaṁ pahāya anuddhato viharati ajjhattaṁ vūpasantacitto, uddhaccakukkuccā cittaṁ parisodheti.Оставив неугомонность и сожаление, он пребывает без взволнованности, с внутренне умиротворённым умом. Он очищает ум от неугомонности и сожаления.
Vicikicchaṁ pahāya tiṇṇavicikiccho viharati akathaṅkathī kusalesu dhammesu, vicikicchāya cittaṁ parisodheti.
akathaṅkathī → akathaṁkathī (my, bjt, th, ms2005, pts)Отбросив сомнение, он пребывает, выйдя за пределы сомнения, не имея неясностей в отношении благих [умственных] качеств. Он очищает ум от сомнения.
So ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe,
So → omitted by T. M7. (pts note) | pañca nīvaraṇe → pañcanīvaraṇe (bjt)Отбросив эти пять помех, загрязнений ума, качеств, что ослабляют понимание,
vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
jhānaṁ → T. M6. M7 -majjh- and likewise in every similar case. (pts note) | vivicceva → eva (pts)он, отстранённый от желаний, отстранённый от неблагих состояний [ума], входит и пребывает в первой джхане, которая сопровождается направлением и удержанием [ума на объекте медитации], а также упоением и приятным, что рождены этой отстранённостью.
Taṁ kiṁ maññasi, upāli,Как ты думаешь, Упали,
‘nanvāyaṁ vihāro purimehi vihārehi abhikkantataro ca paṇītataro cā’”ti?
nanvāyaṁ → T. na vāyaṁ. (pts note) | vihārehi → T. M6. M7 purimāhi (T. -mā) khiḍḍāhi. (pts note) | cāti → cā ti (pts)не было бы это пребывание куда более превосходным и возвышенным, чем те, что предшествовали ему?”
“Evaṁ, bhante”.“Так оно, почтенный”.
“Imampi kho, upāli, mama sāvakā attani dhammaṁ sampassamānā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti, no ca kho tāva anuppattasadatthā viharanti.
araññavanapatthāni → araññe vanapatthāni (bj, pts) | sampassamānā → T. M6. M7 samph- always. (pts note) | anuppattasadatthā → anuppatta sadatthā (bjt) | imampi → imam pi (pts)“Именно когда они видят это качество в них самих, мои ученики отправляются в уединённые обиталища в лесах и рощах. Но они ещё не достигли своей цели.
Puna caparaṁ, upāli, bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
caparaṁ → ca paraṁ (th, pts)Далее, Упали, с угасанием направления и удержания [ума на объекте медитации] он входит и пребывает во второй джхане, которая характерна внутренней устойчивостью и единением ума, не имеет направления и удержания, наделена упоением и приятным, что рождены сосредоточением.
Taṁ kiṁ maññasi, upāli,Как ты думаешь, Упали,
‘nanvāyaṁ vihāro purimehi vihārehi abhikkantataro ca paṇītataro cā’”ti?
nanvāyaṁ → T. M7 nanvayaṁ. (pts note) | vihārehi → T. M6. M7 -mena -rena. (pts note) | cāti → cā ti (bjt, pts)не было бы это пребывание куда более превосходным и возвышенным, чем те, что предшествовали ему?”
“Evaṁ, bhante”.“Так оно, почтенный”.
“Imampi kho, upāli, mama sāvakā attani dhammaṁ sampassamānā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti, no ca kho tāva anuppattasadatthā viharanti.
araññavanapatthāni → araññe vanapatthāni (bj, pts) | imampi → imam pi (pts)“Именно когда они видят также и это качество в них самих, мои ученики отправляются в уединённые обиталища в лесах и рощах. Но они ещё не достигли своей цели.
Puna caparaṁ, upāli, bhikkhu pītiyā ca virāgā …pe… tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)Далее, Упали, с угасанием упоения… Он входит и пребывает в третьей джхане.
Taṁ kiṁ maññasi, upāli,Как ты думаешь, Упали,
‘nanvāyaṁ vihāro purimehi vihārehi abhikkantataro ca paṇītataro cā’”ti?
paṇītataro cāti → paṇītatarocā ti (bjt) | cāti → cā ti (pts)не было бы это пребывание куда более превосходным и возвышенным, чем те, что предшествовали ему?”
“Evaṁ, bhante”.“Так оно, почтенный”.
“Imampi kho, upāli, mama sāvakā attani dhammaṁ sampassamānā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti, no ca kho tāva anuppattasadatthā viharanti.
araññavanapatthāni → araññe vanapatthāni (bj, pts) | imampi → imam pi (pts)“Именно когда они видят также и это качество в них самих, мои ученики отправляются в уединённые обиталища в лесах и рощах. Но они ещё не достигли своей цели.
Puna caparaṁ, upāli, bhikkhu sukhassa ca pahānā …pe… catutthaṁ jhānaṁ …pe….
jhānaṁ → M. continues: la, Ph. pa || Puna. (pts note) | pe → spelled out in full (bjt)Далее, Упали, с оставлением приятного и боли… четвёртой джхане…
Puna caparaṁ, upāli, bhikkhu sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ‘ananto ākāso’ti ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharati.
samatikkamā → T. -kkammā. (pts note) | atthaṅgamā → T. M6. M7 atthag- (pts note) | rūpasaññānaṁ → rūpa saññānaṁ (bjt) | atthaṅgamā → atthaṁgamā (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | ākāsoti → ākāso ti (pts)Далее, Упали, с полным преодолением восприятий форм, с угасанием восприятий, вызываемых органами чувств, с не-вниманием к восприятиям множественности, [воспринимая] “пространство безгранично”, он входит и пребывает в сфере безграничного пространства.
Taṁ kiṁ maññasi, upāli,Как ты думаешь, Упали,
‘nanvāyaṁ vihāro purimehi vihārehi abhikkantataro ca paṇītataro cā’”ti?
abhikkantataro → abhikkantaro (bj) | nanvāyaṁ → T. M7 nanvayaṁ. (pts note) | cāti → cā ti (pts)не было бы это пребывание куда более превосходным и возвышенным, чем те, что предшествовали ему?”
“Evaṁ, bhante”.“Так оно, почтенный”.
“Imampi kho, upāli, mama sāvakā attani dhammaṁ sampassamānā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti, no ca kho tāva anuppattasadatthā viharanti.
araññavanapatthāni → araññe vanapatthāni (bj, pts) | imampi → imam pi (pts)“Именно когда они видят также и это качество в них самих, мои ученики отправляются в уединённые обиталища в лесах и рощах. Но они ещё не достигли своей цели.
Puna caparaṁ, upāli, bhikkhu sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma ‘anantaṁ viññāṇan’ti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharati …pe….
upasampajja → upasamapajja (pts) | pe → M. la; Ph. pa; omitted by S. (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | viññāṇanti → viññāṇan ti (pts)Далее, Упали, с полным преодолением сферы безграничного пространства, [воспринимая] “сознание безгранично”, он входит и пребывает в сфере безграничного сознания…
Sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharati …pe….
kiñcīti → kiñcī ti (bjt, pts)Далее, Упали, с полным преодолением сферы безграничного сознания, [воспринимая] “здесь ничего нет”, он входит и пребывает в сфере отсутствия всего…
Sabbaso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma ‘santametaṁ paṇītametan’ti nevasaññānāsaññāyatanaṁ upasampajja viharati.
santam → T. natthi kiñcī ti; M7 only natthi; M6 omits the words between inverted commas. (pts note) | santametaṁ paṇītametanti → santam etaṁ paṇītam etan ti (pts)Далее, Упали, с полным преодолением сферы отсутствия всего, [воспринимая] “это умиротворённо, это возвышенно”, он входит и пребывает в сфере ни восприятия, ни не-восприятия…
Taṁ kiṁ maññasi, upāli,Как ты думаешь, Упали,
‘nanvāyaṁ vihāro purimehi vihārehi abhikkantataro ca paṇītataro cā’”ti?
cāti → cā ti (pts)не было бы это пребывание куда более превосходным и возвышенным, чем те, что предшествовали ему?”
“Evaṁ, bhante”.“Так оно, почтенный”.
“Imampi kho, upāli, mama sāvakā attani dhammaṁ sampassamānā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti, no ca kho tāva anuppattasadatthā viharanti.
araññavanapatthāni → araññe vanapatthāni (bj, pts) | sampassamānā → M. here samph- (pts note) | imampi → imam pi (pts)“Именно когда они видят также и это качество в них самих, мои ученики отправляются в уединённые обиталища в лесах и рощах. Но они ещё не достигли своей цели.
Puna caparaṁ, upāli, bhikkhu sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ upasampajja viharati; paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti.
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | cassa → assa (pts)Далее, Упали, с полным преодолением сферы ни восприятия, ни не-восприятия, он входит и пребывает в прекращении восприятия и чувствования. И, [когда он] увидел [это] пониманием, его загрязнения всецело уничтожены.
Taṁ kiṁ maññasi, upāli,Как ты думаешь, Упали,
‘nanvāyaṁ vihāro purimehi vihārehi abhikkantataro ca paṇītataro cā’”ti?
nanvāyaṁ → T. M7 nanvayaṁ. (pts note) | cāti → cā ti (bjt, pts)не было бы это пребывание куда более превосходным и возвышенным, чем те, что предшествовали ему?”
“Evaṁ, bhante”.“Так оно, почтенный”.
“Imampi kho, upāli, mama sāvakā attani dhammaṁ sampassamānā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti, anuppattasadatthā ca viharanti.
araññavanapatthāni → araññe vanapatthāni (bj, pts) | paṭisevanti → paṭisevanti no ca kho tāva (bj, sya-all, pts) | ca → (bj, sya-all, pts) | sampassamānā → T. here samp-, M. samph- (pts note) | imampi → imam pi (pts)“Именно когда они видят также и это качество в них самих, мои ученики отправляются в уединённые обиталища в лесах и рощах. И они пребывают, достигнув своей цели.
Iṅgha tvaṁ, upāli, saṅghe viharāhi.
iṅgha → iṁgha (th) | saṅghe → saṁghe (th, ms2005)Ну же, Упали, пребывай в Сангхе.
Saṅghe te viharato phāsu bhavissatī”ti.
bhavissatīti navamaṁ → bhavissatī ti (bj) | te → omitted by T.; M6. M7 omit only te. (pts note) | phāsu → T. M6. M7 -suṁ. (pts note) | saṅghe → saṁghe (th, ms2005)По мере пребывания в Сангхе ты будешь чувствовать себя спокойно”.
Navamaṁ.
yime → M6 ime. (pts note) | navamaṁ → ti (bjt) | navamaṁ → dasa yime (pts)Девятая.