Dutiyaupanisāsutta๔ ทุติยอุปนิสาสูตร
Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi:
bhikkhū → bhikkhu (bj)ณ ที่นั้นแล ท่านพระสารีบุตรได้เรียกภิกษุทั้งหลายมากล่าวว่า
“āvuso bhikkhave”ti.
bhikkhave”ti → bhikkhavoti (bj, sya-all, pts1ed) | bhikkhaveti → bhikkhavoti (bj, sya-all) | bhikkhaveti āvusoti → bhikkhavo ti āvuso ti (pts) | bhikkhave’’ti → bhikkhavoti (sī. syā. pī.) evaṁ sabbattha a. ni. 10.4 (cck note) | bhikkhavo → M. -ve. (pts note)ผู้มีอายุ ทั้งหลาย
“Āvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṁ.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | āvusoti → āvuso ti (pts)ภิกษุเหล่านั้นรับคำแล้ว
Āyasmā sāriputto etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)ท่านพระสารีบุตรจึงได้กล่าวเรื่องนี้ว่า
“Dussīlassa, āvuso, sīlavipannassa hatūpaniso hoti avippaṭisāro,ผู้มีอายุทั้งหลาย อวิปปฏิสารของบุคคลผู้ทุศีล มีศีลวิบัติชื่อว่ามีเหตุถูกขจัด แล้ว
avippaṭisāre asati avippaṭisāravipannassa hatūpanisaṁ hoti pāmojjaṁ,
pāmojjaṁ pāmojje → pāmujjaṁ pāmujje (sya-all, pts)เมื่ออวิปปฏิสารไม่มี ปราโมทย์ของบุคคลผู้มีอวิปปฏิสารวิบัติชื่อว่ามีเหตุถูก ขจัดแล้ว
pāmojje asati pāmojjavipannassa hatūpanisā hoti pīti,
pāmojjavipannassa → pāmujjavipannassa (sya-all, pts) | pāmojje → pāmujje (th, pts)เมื่อปราโมทย์ไม่มี ปีติของบุคคลผู้มีปราโมทย์วิบัติชื่อว่ามีเหตุถูกขจัดแล้ว
pītiyā asati pītivipannassa hatūpanisā hoti passaddhi,เมื่อปีติไม่มี ปัสสัทธิของบุคคลผู้มีปีติวิบัติชื่อว่ามีเหตุถูกขจัดแล้ว
passaddhiyā asati passaddhivipannassa hatūpanisaṁ hoti sukhaṁ,
passaddhivipannassa → passaddhi vipannassa (bjt)เมื่อปัสสัทธิไม่มี สุขของบุคคลผู้มีปัสสัทธิวิบัติชื่อว่ามีเหตุถูกขจัดแล้ว
sukhe asati sukhavipannassa hatūpaniso hoti sammāsamādhi,เมื่อสุขไม่มี สัมมาสมาธิของ บุคคลผู้มีสุขวิบัติชื่อว่ามีเหตุถูกขจัดแล้ว
sammāsamādhimhi asati sammāsamādhivipannassa hatūpanisaṁ hoti yathābhūtañāṇadassanaṁ,เมื่อสัมมาสมาธิไม่มี ยถาภูตญาณทัสสนะ ของบุคคลผู้มีสัมมาสมาธิวิบัติชื่อว่ามีเหตุถูกขจัดแล้ว
yathābhūtañāṇadassane asati yathābhūtañāṇadassanavipannassa hatūpanisā hoti nibbidā,เมื่อยถาภูตญาณทัสสนะไม่มี นิพพิทาของบุคคลผู้มียถาภูตญาณทัสสนะวิบัติชื่อว่ามีเหตุถูกขจัดแล้ว
nibbidāya asati nibbidāvipannassa hatūpaniso hoti virāgo,
nibbidāvipannassa → nibbidāvipanassa (pts)เมื่อนิพพิทา ไม่มี วิราคะของบุคคลผู้มีนิพพิทาวิบัติชื่อว่ามีเหตุถูกขจัดแล้ว
virāge asati virāgavipannassa hatūpanisaṁ hoti vimuttiñāṇadassanaṁ.เมื่อวิราคะไม่มี วิมุตติ ญาณทัสสนะของบุคคลผู้มีวิราคะวิบัติชื่อว่ามีเหตุถูกขจัดแล้ว
Seyyathāpi, āvuso, rukkho sākhāpalāsavipanno. Tassa papaṭikāpi na pāripūriṁ gacchati, tacopi … pheggupi … sāropi na pāripūriṁ gacchati.
papaṭikāpi → pappaṭikāpi (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | papaṭikāpi → papaṭikā pi (pts) | tacopi pheggupi sāropi → taco pi pheggu pi sāro pi (pts)
Evamevaṁ kho, āvuso, dussīlassa sīlavipannassa hatūpaniso hoti avippaṭisāro,
evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts)อวิปปฏิสารของบุคคลผู้ทุศีล มีศีลวิบัติชื่อว่ามีเหตุถูกขจัดแล้ว
avippaṭisāre asati avippaṭisāravipannassa hatūpanisaṁ hoti pāmojjaṁ …pe…
pāmojjaṁ → (sya-all, pts) | pe → M. la; Ph. pa. (pts note)เมื่ออวิปปฏิสาร ไม่มี ปราโมทย์ของบุคคลผู้มีอวิปปฏิสารวิบัติชื่อว่ามีเหตุถูกขจัดแล้ว ฯลฯ
vimuttiñāṇadassanaṁ.
vimuttiñāṇadassanaṁ → in M6 here follows immediately No. XIX; the other Suttas are missing. (pts note)เมื่อวิราคะ ไม่มี วิมุตติญาณทัสสนะของบุคคลผู้มีวิราคะวิบัติชื่อว่ามีเหตุถูกขจัดแล้ว เปรียบ เหมือนต้นไม้ที่มีกิ่งและใบวิบัติแล้ว สะเก็ด เปลือก กระพี้ แม้แก่นของต้นไม้นั้น ย่อมไม่ถึงความบริบูรณ์ ฉะนั้น
Sīlavato, āvuso, sīlasampannassa upanisasampanno hoti avippaṭisāro,อวิปปฏิสารของบุคคลผู้มีศีล สมบูรณ์ด้วยศีลชื่อว่ามีเหตุสมบูรณ์
avippaṭisāre sati avippaṭisārasampannassa upanisasampannaṁ hoti pāmojjaṁ,
pāmojjaṁ pāmojje → pāmujjaṁ pāmujje (sya-all, pts)เมื่อ อวิปปฏิสารมี ปราโมทย์ของบุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยอวิปปฏิสารชื่อว่ามีเหตุสมบูรณ์
pāmojje sati pāmojjasampannassa upanisasampannā hoti pīti,
pāmojjasampannassa upanisasampannā → pamujjasampannassa upanisasampanno (sya-all); pāmujjasampannassa upanisasampanno (pts) | pāmojjasampannassa → pāmojja sampannassa (bjt) | pāmojje → pāmujje (th, pts)เมื่อปราโมทย์มี ปีติของบุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยปราโมทย์ชื่อว่ามีเหตุสมบูรณ์
pītiyā sati pītisampannassa upanisasampannā hoti passaddhi,เมื่อปีติมี ปัสสัทธิของบุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยปีติชื่อว่ามีเหตุสมบูรณ์
passaddhiyā sati passaddhisampannassa upanisasampannaṁ hoti sukhaṁ,เมื่อปัสสัทธิมี สุขของบุคคล ผู้สมบูรณ์ด้วยปัสสัทธิชื่อว่ามีเหตุสมบูรณ์
sukhe sati sukhasampannassa upanisasampanno hoti sammāsamādhi,เมื่อสุขมีสัมมาสมาธิของบุคคลผู้สมบูรณ์ ด้วยสุขชื่อว่ามีเหตุสมบูรณ์
sammāsamādhimhi sati sammāsamādhisampannassa upanisasampannaṁ hoti yathābhūtañāṇadassanaṁ,เมื่อสัมมาสมาธิมี ยถาภูตญาณทัสสนะของบุคคลผู้ สมบูรณ์ด้วยสัมมาสมาธิชื่อว่ามีเหตุสมบูรณ์
yathābhūtañāṇadassane sati yathābhūtañāṇadassanasampannassa upanisasampannā hoti nibbidā,เมื่อยถาภูตญาณทัสสนะมี นิพพิทาของ บุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยยถาภูตญาณทัสสนะชื่อว่ามีเหตุสมบูรณ์
nibbidāya sati nibbidāsampannassa upanisasampanno hoti virāgo,เมื่อนิพพิทามี วิราคะของบุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยนิพพิทาชื่อว่ามีเหตุสมบูรณ์
virāge sati virāgasampannassa upanisasampannaṁ hoti vimuttiñāṇadassanaṁ.เมื่อวิราคะมี วิมุตติญาณทัสสนะของบุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยวิราคะชื่อว่ามีเหตุสมบูรณ์
Seyyathāpi, āvuso, rukkho sākhāpalāsasampanno. Tassa papaṭikāpi pāripūriṁ gacchati, tacopi … pheggupi … sāropi pāripūriṁ gacchati.
papaṭikāpi → pappaṭikāpi (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | papaṭikāpi → papaṭikā pi (pts) | tacopi pheggupi sāropi → taco pi pheggu pi sāro pi (pts)
Evamevaṁ kho, āvuso, sīlavato sīlasampannassa upanisasampanno hoti avippaṭisāro,
evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts)ผู้มีอายุทั้งหลาย อวิปปฏิสารของบุคคลผู้มีศีล สมบูรณ์ด้วยศีลชื่อว่ามีเหตุ สมบูรณ์
avippaṭisāre sati avippaṭisārasampannassa upanisasampannaṁ hoti pāmojjaṁ …pe…
pāmojjaṁ → (sya-all, pts)เมื่ออวิปปฏิสารมี ปราโมทย์ของบุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยอวิปปฏิสารชื่อว่ามี เหตุสมบูรณ์ ฯลฯ
vimuttiñāṇadassanan”ti. …pe…
vimuttiñāṇadassananti → vimuttiñāṇadassanan ti (pts)เมื่อวิราคะมี วิมุตติญาณทัสสนะของบุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยวิราคะ ชื่อว่ามีเหตุสมบูรณ์ เปรียบเหมือนต้นไม้ที่มีกิ่งและใบสมบูรณ์ สะเก็ด เปลือก กระพี้ แม้แก่นของต้นไม้นั้นย่อมถึงความบริบูรณ์ ฉะนั้น