BharaṇḍukālāmasuttaBharaṇḍu Kālāma
Ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu cārikaṁ caramāno yena kapilavatthu tadavasari.
+ → kapilavatthunidānaṁ (bjt) | tadavasari → tad avasari (pts)At one time the Buddha was wandering in the land of the Kosalans when he arrived at Kapilavatthu.
Assosi kho mahānāmo sakko: “bhagavā kira kapilavatthuṁ anuppatto”ti.
kapilavatthuṁ anuppattoti → kapilavatthum anuppatto ti (pts)Mahānāma the Sakyan heard that he had arrived.
Atha kho mahānāmo sakko yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitaṁ kho mahānāmaṁ sakkaṁ bhagavā etadavoca:
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)He went up to the Buddha, bowed, and stood to one side. The Buddha said to him,
“Gaccha, mahānāma, kapilavatthusmiṁ, tathārūpaṁ āvasathaṁ jāna yatthajja mayaṁ ekarattiṁ vihareyyāmā”ti.
mayaṁ → Ph. jānatha yatth'; ajja yaṁ. (pts note) | vihareyyāmāti → vihareyyāmā ti (pts)“Go into Kapilavatthu, Mahānāma, and check if there’s a suitable guest house where I can spend the night.”
“Evaṁ, bhante”ti kho mahānāmo sakko bhagavato paṭissutvā kapilavatthuṁ pavisitvā kevalakappaṁ kapilavatthuṁ anvāhiṇḍanto nāddasa kapilavatthusmiṁ tathārūpaṁ āvasathaṁ yatthajja bhagavā ekarattiṁ vihareyya.
anvāhiṇḍanto → āhiṇḍanto (sya-all, km) | nāddasa → na addasa (bj, pts) | paṭissutvā → paṭissuṇitvā (sya-all) | anvāhiṇḍanto nāddasa → āhiṇḍanto na addasa (sya-all) | anvāhiṇḍanto → āhiṇḍanto (cck: syā. kaṁ.) | paṭissutvā → Ph. paṭisuṇitvā. (pts note) | yatthajja → yattha (bjt, th, pts) | bhanteti → bhante ti (pts)“Yes, sir,” replied Mahānāma. He returned to Kapilavatthu and searched all over the city, but he couldn’t see a suitable guest house for the Buddha to spend the night.
Atha kho mahānāmo sakko yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Then Mahānāma went up to the Buddha, and said to him,
“natthi, bhante, kapilavatthusmiṁ tathārūpo āvasatho yatthajja bhagavā ekarattiṁ vihareyya.
natthi → n atthi (pts) | yatthajja → yatth ajja (pts)“Sir, there’s no suitable guest house in Kapilavatthu for you to spend the night.
Ayaṁ, bhante, bharaṇḍu kālāmo bhagavato purāṇasabrahmacārī.
Kālāmo → Ph. Bhaddaṇḍakālāmo. (pts note) | bharaṇḍu kālāmo → bharaṇḍukālāmo (bjt)But there is this Bharaṇḍu the Kālāma, who used to be the Buddha’s spiritual companion.
Tassajja bhagavā assame ekarattiṁ viharatū”ti.
ajja → Ph. ajja so. (pts note) | tassajja → tass ajja (pts) | viharatūti → viharatū ti (pts)Why don’t you spend the night at his hermitage?”
“Gaccha, mahānāma, santharaṁ paññāpehī”ti.
paññāpehīti → paññapehīti (cck) | paññāpehīti → paññāpehī ti (pts)“Go, Mahānāma, and set out a mat.”
“Evaṁ, bhante”ti kho mahānāmo sakko bhagavato paṭissutvā yena bharaṇḍussa kālāmassa assamo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā santharaṁ paññāpetvā udakaṁ ṭhapetvā pādānaṁ dhovanāya yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca:
paṭissutvā → paṭissuṇitvā (sya-all) | bharaṇḍussa → bharaṇḍukassa (pts) | Kālāmassa → Ph. Bhaddaṇḍakālāmassa. (pts note) | bhanteti → bhante ti (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)“Yes, sir,” replied Mahānāma. He went to Bharaṇḍu’s hermitage, where he set out a mat, and got foot-washing water ready. Then he went back to the Buddha and said to him,
“santhato, bhante, santhāro, udakaṁ ṭhapitaṁ pādānaṁ dhovanāya.
santhāro → santharo (sya-all, pts)“The mat and foot-washing water are set out.
Yassadāni, bhante, bhagavā kālaṁ maññatī”ti.
yassadāni → yassa dāni (pts) | maññatīti → maññatī ti (pts)Please, sir, go at your convenience.”
Atha kho bhagavā yena bharaṇḍussa kālāmassa assamo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
bharaṇḍussa → bharaṇḍukassa (pts) | Kālāmassa → Ph. Bhaddaṇḍakālāmassa. (pts note) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)Then the Buddha went to Bharaṇḍu’s hermitage, sat down on the seat spread out,
Nisajja kho bhagavā pāde pakkhālesi.
kho bhagavā → (pts)and washed his feet.
Atha kho mahānāmassa sakkassa etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)Then it occurred to Mahānāma,
“akālo kho ajja bhagavantaṁ payirupāsituṁ.“It’s too late to pay homage to the Buddha today.
Kilanto bhagavā.He’s tired.
Sve dānāhaṁ bhagavantaṁ payirupāsissāmī”ti bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
dānāhaṁ → Ph. dāni. (pts note) | sve dānāhaṁ → svedānāhaṁ (bjt, th) | payirupāsissāmīti → payirupāsissāmī ti (pts)Tomorrow I’ll pay homage to the Buddha.” He bowed and respectfully circled the Buddha, keeping him on his right, before leaving.
Atha kho mahānāmo sakko tassā rattiyā accayena yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho mahānāmaṁ sakkaṁ bhagavā etadavoca:
upasaṅkamitvā → upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā (bj, sya-all, pts) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Then, when the night had passed, Mahānāma the Sakyan went up to the Buddha, and sat down to one side. The Buddha said to him:
“tayo khome, mahānāma, satthāro santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.
saṁvijjamānā → savijjamānā (bj) | lokasmiṁ → = Puggala III. 16. (pts note) | khome → kho me (bjt, pts) | tayo khome → tayokhome (th)“Mahānāma, there are these three teachers found in the world.
Katame tayo?What three?
Idha, mahānāma, ekacco satthā kāmānaṁ pariññaṁ paññāpeti;One teacher advocates the complete understanding of sensual pleasures,
na rūpānaṁ pariññaṁ paññāpeti, na vedanānaṁ pariññaṁ paññāpeti.but not of forms or feelings.
Idha pana, mahānāma, ekacco satthā kāmānaṁ pariññaṁ paññāpeti, rūpānaṁ pariññaṁ paññāpeti;
kāmānaṁ → kāmānaṁ ceva (bj, sya-all) | rūpānaṁ → rūpānaṁ ca (bj, sya-all) | kāmānaṁ → kāmānañceva (th) | rūpānaṁ → rūpānañca (th)One teacher advocates the complete understanding of sensual pleasures and forms,
na vedanānaṁ pariññaṁ paññāpeti.but not of feelings.
Idha pana, mahānāma, ekacco satthā kāmānaṁ pariññaṁ paññāpeti, rūpānaṁ pariññaṁ paññāpeti, vedanānaṁ pariññaṁ paññāpeti.
kāmānaṁ → kāmānaṁ ca (bj); kāmānañceva (sya-all) | rūpānaṁ → rūpānaṁ ca (bj, sya-all) | vedanānaṁ → vedanānaṁ ca (bj, sya-all) | rūpānaṁ → rūpānañca (th) | vedanānaṁ → vedanānañca (th)One teacher advocates the complete understanding of sensual pleasures, forms, and feelings.
Ime kho, mahānāma, tayo satthāro santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.These are the three teachers found in the world.
Imesaṁ, mahānāma, tiṇṇaṁ satthārānaṁ ekā niṭṭhā udāhu puthu niṭṭhā”ti?
puthu → puthū (sya-all) | niṭṭhāti → niṭṭhā ti (pts)Do these three teachers have the same end or different ends?”
Evaṁ vutte, bharaṇḍu kālāmo mahānāmaṁ sakkaṁ etadavoca:
bharaṇḍu kālāmo → bharaṇḍukālāmo (bjt) | etadavoca → etad avoca (pts)When he said this, Bharaṇḍu said to Mahānāma,
“ekāti, mahānāma, vadehī”ti.
ekāti → ekā ti (pts) | vadehīti → vadehī ti (pts)“Say they’re the same, Mahānāma!”
Evaṁ vutte, bhagavā mahānāmaṁ sakkaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)The Buddha said,
“nānāti, mahānāma, vadehī”ti.
nānāti → nānā ti (pts) | vadehīti → vadehī ti (pts)“Say they’re different, Mahānāma!”
Dutiyampi kho bharaṇḍu kālāmo mahānāmaṁ sakkaṁ etadavoca:
dutiyampi → dutiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)For a second time, Bharaṇḍu said,
“ekāti, mahānāma, vadehī”ti.
ekāti → ekā ti (pts) | vadehīti → vadehī ti (pts)“Say they’re the same, Mahānāma!”
Dutiyampi kho bhagavā mahānāmaṁ sakkaṁ etadavoca:
dutiyampi → dutiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)The Buddha said,
“nānāti, mahānāma, vadehī”ti.
nānāti → nānā ti (pts) | vadehīti → vadehī ti (pts)“Say they’re different, Mahānāma!”
Tatiyampi kho bharaṇḍu kālāmo mahānāmaṁ sakkaṁ etadavoca:
tatiyampi → tatiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)For a third time, Bharaṇḍu said,
“ekāti, mahānāma, vadehī”ti.
ekāti → ekā ti (pts) | vadehīti → vadehī ti (pts)“Say they’re the same, Mahānāma!”
Tatiyampi kho bhagavā mahānāmaṁ sakkaṁ etadavoca:
tatiyampi → tatiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca nānā (pts)The Buddha said,
“nānāti, mahānāma, vadehī”ti.
nānāti → ti (pts) | vadehīti → vadehī ti (pts)“Say they’re different, Mahānāma!”
Atha kho bharaṇḍu kālāmassa etadahosi:
bharaṇḍu → bharaṇḍussa (bj, sya-all) | atha kho bharaṇḍu → athakho bharaṇḍussa (sya-all) | bharaṇḍu → bharaṇḍukassa (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)Then it occurred to Bharaṇḍu,
“mahesakkhassa vatamhi mahānāmassa sakkassa sammukhā samaṇena gotamena yāvatatiyaṁ apasādito.
yāvatatiyaṁ → yāvatatiyakaṁ (bj, sya-all, pts) | tatiyakaṁ → Ph. tatiyaṁ. (pts note) | vatamhi → vat amhi (pts) | yāvatatiyaṁ → yāva tatiyakaṁ (pts)“The Buddha has rebuked me three times in front of this illustrious Mahānāma.
Yannūnāhaṁ kapilavatthumhā pakkameyyan”ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | pakkameyyanti → pakkameyyan ti (pts)Why don’t I leave Kapilavatthu?”
Atha kho bharaṇḍu kālāmo kapilavatthumhā pakkāmi.
atha kho → athakho (th)Then Bharaṇḍu the Kālāma left Kapilavatthu,
Yaṁ kapilavatthumhā pakkāmi tathā pakkantova ahosi na puna paccāgacchīti.
paccāgacchīti catutthaṁ → paccāgañachīti (bj); pacchāgacchīti (sya-all); pacchāgañchī ti (pts) | tathā pakkantova → tadā pakkanto va (pts) | pakkanto → Ph. omits yaṁ . . . tadāpakkanto. (pts note) | pacchāgañchī → Ph. pacchāgacchatī. (pts note)never to return.