Vacchagottasutta57. ワッチャゴッタ
Atha kho vacchagotto paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
vacchagotto → vacchaputto (mr) | atha kho → (sya-all) | vacchagotto → vacchaputto (cck: ka.)その時、放浪者のワッチャゴッタがブッダの所に行って、挨拶を交わしました。
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho vacchagotto paribbājako bhagavantaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (sya-all)挨拶と礼儀正しい会話が終わると、彼は片側に座ってブッダに言いました。
“sutaṁ metaṁ, bho gotama, samaṇo gotamo evamāha:「ゴータマ氏、出家修行者ゴータマはこのように言う、と聞きました。
‘mayhameva dānaṁ dātabbaṁ, nāññesaṁ dānaṁ dātabbaṁ;
nāññesaṁ → na aññesaṁ (pts)『贈り物は私だけに贈られるべきで、他の者には贈られるべきではない。
mayhameva sāvakānaṁ dānaṁ dātabbaṁ, nāññesaṁ sāvakānaṁ dānaṁ dātabbaṁ;
nāññesaṁ → na aññesaṁ (pts)贈り物は私の弟子だけに贈られるべきで、他の者の弟子には贈られるべきではない。
mayhameva dinnaṁ mahapphalaṁ, nāññesaṁ dinnaṁ mahapphalaṁ;
nāññesaṁ → na aññesaṁ (pts)私に贈られたものだけが実を結び、他の者に贈られたものは実を結ばない。
mayhameva sāvakānaṁ dinnaṁ mahapphalaṁ, nāññesaṁ sāvakānaṁ dinnaṁ mahapphalan’ti.
nāññesaṁ → na aññesaṁ (pts)私の弟子に贈られたものだけが実を結び、他の者の弟子に贈られたものは実を結ばない』と。
Ye te, bho gotama, evamāhaṁsu ‘samaṇo gotamo evamāha:
“mayhameva dānaṁ dātabbaṁ, nāññesaṁ dānaṁ dātabbaṁ.
Mayhameva sāvakānaṁ dānaṁ dātabbaṁ, nāññesaṁ sāvakānaṁ dānaṁ dātabbaṁ.
Mayhameva dinnaṁ mahapphalaṁ, nāññesaṁ dinnaṁ mahapphalaṁ.
Mayhameva sāvakānaṁ dinnaṁ mahapphalaṁ, nāññesaṁ sāvakānaṁ dinnaṁ mahapphalan”’ti.
Kacci te bhoto gotamassa vuttavādino na ca bhavantaṁ gotamaṁ abhūtena abbhācikkhanti, dhammassa cānudhammaṁ byākaronti, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṁ ṭhānaṁ āgacchati?
vādānupāto → vādānuvādo (mr) | na → (cck) | vādānupāto → vādānuvādo (cck: ka.) | kacci → Ph. kiñci. (pts note) | vādānupāto → SS., Com. vādānupāto; Ph. -vāto. (pts note)このように言う者たちは、ゴータマ氏が言った事を繰り返していて、真実でない事でもって、ゴータマ氏を偽って伝えてはいないと思いますが、どうですか。彼らの説明は教えに沿っているでしょうか。叱責されたり非難される正当な根拠は何かあるでしょうか。
Anabbhakkhātukāmā hi mayaṁ bhavantaṁ gotaman”ti.
bhavantaṁ → Ph. bhagavantaṁ. (pts note)というのも私達はゴータマ氏を偽って伝えたくはありませんから。」
“Ye te, vaccha, evamāhaṁsu:「ワッチャ、このように言う者たちは
‘samaṇo gotamo evamāha:
“mayhameva dānaṁ dātabbaṁ …pe…
dātabbaṁ → (pts)
nāññesaṁ sāvakānaṁ dinnaṁ mahapphalan”’ti
nāññesaṁ sāvakānaṁ dinnaṁ mahapphalanti → mahapphalan ti (pts) | ti → Ph. inserts kicci te . . . la . . . (pts note)
na me te vuttavādino. Abbhācikkhanti ca pana maṁ asatā abhūtena.
ca pana maṁ → ca pana maṁ te (bj, sya-all, km, pts1ed) | maṁ → maṁ te (pts) | maṁ → ca pana maṁ asatā (bj: machasaṁ) | maṁ → ca pana maṁ te (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | asatā → Ph. na ca pana maṁ aññaṁ tā abhūtena. (pts note)私が言ったことを繰り返していません。彼らは間違いや真実ではない事でもって、私を偽って伝えています。
Yo kho, vaccha, paraṁ dānaṁ dadantaṁ vāreti so tiṇṇaṁ antarāyakaro hoti, tiṇṇaṁ pāripanthiko.
antarāyakaro → anutarāyakaro (sya-all)他の人が贈り物を贈る事を妨げるような者は三人にとっての障害物を作っていて、壁であります。
Katamesaṁ tiṇṇaṁ?どの三人でしょうか。
Dāyakassa puññantarāyakaro hoti, paṭiggāhakānaṁ lābhantarāyakaro hoti, pubbeva kho panassa attā khato ca hoti upahato ca.
eva → Before pubb'eva Ph. inserts thālantarāyakaro hotī ti. (pts note)贈り主にとって、良い結果につながる良い行いをする事への障害物です。受領者にとって、施しを得る事への障害物です。そして彼ら自身は、自らをつぶして傷つけてしまっています。
Yo kho, vaccha, paraṁ dānaṁ dadantaṁ vāreti so imesaṁ tiṇṇaṁ antarāyakaro hoti, tiṇṇaṁ pāripanthiko.他の人が贈り物を贈る事を妨げるような者は三人にとっての障害物を作っていて、壁であります。
Ahaṁ kho pana, vaccha, evaṁ vadāmi:
vadāmi ye hi → vadāmiye pi (pts)ワッチャ、このように私は言います。
‘ye hi te candanikāya vā oligalle vā pāṇā, tatrapi yo thālidhovanaṁ vā sarāvadhovanaṁ vā chaḍḍeti:
thālidhovanaṁ → thālakadhovanaṁ (mr) | ye hi → yepi (bj, sya-all) | oligalle → oḷigalle (pts) | thālidhovanaṁ → thālakadhovanaṁ (cck: ka.) | te → Ph. ye hi te. (pts note) | sarāvadhovanaṁ → Ph. paradhopanaṁ. (pts note)『皿洗いに使った水を生き物がいる肥溜めや汚水溜めに流す時にこう考えるだけでも、良い結果につながる良い行いをしています。
“ye tattha pāṇā te tena yāpentū”’ti, tato nidānampāhaṁ, vaccha, puññassa āgamaṁ vadāmi.
tato nidānampāhaṁ → tatonidānaṁ ahaṁ (sya-all) | yāpentū → Ph. yāpentun ti; T. yāpentū ti. (pts note)「ここの生き物たちが、これから栄養分を取れますように」と。』
Ko pana vādo manussabhūte.人間のためならなおさらです。
Api cāhaṁ, vaccha, sīlavato dinnaṁ mahapphalaṁ vadāmi, no tathā dussīlassa, so ca hoti pañcaṅgavippahīno pañcaṅgasamannāgato.
dussīlassa → dussīle (bj, sya-all, pts) | pañcaṅgavippahīno → pañcaṅgavippahīṇo (bj) | dussīle → dussīlassa (bj: machasaṁ) | So → MSS. so. The Com. explains so by sīlavā. (pts note)しかし、私は、道徳的な者に贈られたものは不道徳的な者に贈られたものよりよい実を結ぶ、とも言います。道徳的な者は五つの要素を捨て去り、五つの要素を持っています。
Katamāni pañcaṅgāni pahīnāni honti?
pahīnāni → pahīṇāni (bj)どの五つの要素を捨て去ったのでしょうか。
Kāmacchando pahīno hoti, byāpādo pahīno hoti, thinamiddhaṁ pahīnaṁ hoti, uddhaccakukkuccaṁ pahīnaṁ hoti, vicikicchā pahīnā hoti.
pahīno → pahīṇo (bj) | byāpādo pahīno → byāvyāpādo pahīṇo (bj) | thinamiddhaṁ pahīnaṁ → thīnamiddhaṁ pahīṇaṁ (bj) | pahīnaṁ → pahīṇaṁ (bj) | pahīnā → pahīṇā (bj) | thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (sya-all, pts)五感の欲求、悪感情、だるさや眠気、落ち着きのなさや悔やみ、そして疑いです。
Imāni pañcaṅgāni vippahīnāni honti.
vippahīnāni → pahīṇāni (bj); pahīnāni (sya-all, pts)これらが捨て去った五つの要素です。
Katamehi pañcahi aṅgehi samannāgato hoti?
pañcahi aṅgehi → pañcahaṅgehi (bj); pañcaṅgehi (sya-all, pts)どの五つの要素を持っているでしょうか。
Asekkhena sīlakkhandhena samannāgato hoti, asekkhena samādhikkhandhena samannāgato hoti, asekkhena paññākkhandhena samannāgato hoti, asekkhena vimuttikkhandhena samannāgato hoti, asekkhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti;
asekkhena paññākkhandhena → asekhena paññakkhandhena (pts)達人が持つ全領域における道徳、深い瞑想、智慧、解放、そして解放の知識と見識です。
imehi pañcahi aṅgehi samannāgato hoti.
pañcahi aṅgehi → pañcahaṅgehi (bj); pañcaṅgehi (sya-all, pts)これらが持っている五つの要素です。
Iti pañcaṅgavippahīne pañcaṅgasamannāgate dinnaṁ mahapphalanti vadāmīti.
pañcaṅgavippahīne → pañcaṅgavippahīṇe (bj) | mahapphalanti vadāmīti → mahapphalaṁ vadāmī ti (pts)私は、五つの要素を捨て去り、五つの要素を持っている者に贈られたものはよい実を結ぶ、と言います。
Iti kaṇhāsu setāsu, rohiṇīsu harīsu vā;牛は黒いかも白いかもしれないし 赤か茶色、 Kammāsāsu sarūpāsu, gosu pārevatāsu vā.まだらか一色、 或いは鳩色かもしれません。
Yāsu kāsuci etāsu, danto jāyati puṅgavo;
kāsuci → kāsu ca (pts) | kāsuci → yāsu kāsu vā (bj: machasaṁ)その中に生まれたのが よく慣らされた雄牛で、 Dhorayho balasampanno, kalyāṇajavanikkamo;
Dhorayho → Ph. dhāreyho. (pts note) kalyāṇajavanikkamo → kalyāṇajavanikkhamo (bj: sīmu)巨大で力強く 良い速度で前進します。 Tameva bhāre yuñjanti, nāssa vaṇṇaṁ parikkhare.
nāssa → Ph. iti me gāre puññan ti nāssa. (pts note)人々は荷をその雄牛のみにつなげます、 どんな色でも関係ありません。Evamevaṁ manussesu, yasmiṁ kasmiñci jātiye;
yasmiṁ kasmiñci jātiye → yasmiṁkasmiñci jātiyaṁ (sya-all) | ca → Ph. tasmiñca. (pts note) | jātiyaṁ → Ph., ChS. jātiye; Ba. jāyāti; Tr. jāyati; D. jāti. (pts note)同じ様に、人間において どこに生まれるとしても、 Khattiye brāhmaṇe vesse, sudde caṇḍālapukkuse.貴族たち、バラモンたち、商人たちの中でも、 労働者たち、又は階級を持たない人たちや乞食たちの中でも。Yāsu kāsuci etāsu, danto jāyati subbato;
kāsuci → kāsu ca (pts) subbato → Ph. sabbato. (pts note)その中に生まれたある人が、 よく慣らされ、誓いを守り Dhammaṭṭho sīlasampanno, saccavādī hirīmano.
Dhammaṭṭho → Ph. dhammato. (pts note)原理については揺るぎなく、道徳的な行為を心得ており 正直で良心的で、Pahīnajātimaraṇo, brahmacariyassa kevalī;
pahīnajātimaraṇo → pahīṇajātimaraṇo (bj) kevalī → Ph. kevalaṁ. (pts note)生まれ変わる事と死ぬ事を捨て去りました。 精神的追究の旅を完了して、 Pannabhāro visaṁyutto, katakicco anāsavo.重荷をおろして、束縛されることなく 課題をやり終えて、心に穢れはありません。Pāragū sabbadhammānaṁ, anupādāya nibbuto;全ての物事を超えており 掴まない事により消滅した人。 Tasmiṁyeva viraje khette, vipulā hoti dakkhiṇā.
Tasmiṁyeva → tasmiṁ ve (sya-all, km) | tasmiṁyeva → tasmiṁ ve (sya-all) | Tasmiṁyeva → tasmiṁ ve (cck: syā. kaṁ.) | viraje → Ph. virajje. K Tasmiṁ ve. (pts note)欠点のないその田畑には 宗教的な施しがあふれています。Bālā ca avijānantā, dummedhā assutāvino;理解していない愚か者たち、 頭が悪く、学んでいない人たちは Bahiddhā denti dānāni, na hi sante upāsare.
denti → dadanti (bj, sya-all) | denti dānāni → dadanti dānā (pts) | dadanti → denti (bj: machasaṁ) | dānā → SS. dānāni.. (pts note)よその者たちに贈り物を贈り、 安らかな人たちに奉仕しません。Ye ca sante upāsanti, sappaññe dhīrasammate;
ye → yo (bj) | upāsanti → upāsenti (sya-all, pts) sappaññe → Ph. sabbaññe. (pts note)しかし安らかな人たちに奉仕する人たちは 賢く、賢者としてみなされ、 Saddhā ca nesaṁ sugate, mūlajātā patiṭṭhitā.
nesaṁ → tesaṁ (pts) | Saddhā → Ph. santo. (pts note)成就した方に信頼をおき、 その根は深く生えており、Devalokañca te yanti, kule vā idha jāyare;彼らは神々の世界に行くか ここで良家に生まれます。 Anupubbena nibbānaṁ, adhigacchanti paṇḍitā”ti.
paṇḍitāti sattamaṁ → paṇḍitā ti (pts)これらの賢明な人たちは徐々に 消滅に達するのです。」
Sattamaṁ.
sattamaṁ → athakho (sya-all) | ti → See Ang. Nik. v. 179. (pts note)