TitthāyatanasuttaСутта Титтхаятана
“Tīṇimāni, bhikkhave, titthāyatanāni yāni paṇḍitehi samanuyuñjiyamānāni samanugāhiyamānāni samanubhāsiyamānāni parampi gantvā akiriyāya saṇṭhahanti.
samanugāhiyamānāni → samanuggāhiyamānāni (sya-all, km, mr) | samanubhāsiyamānāni → samanubhāsīyamānāni (bj) | tīṇimāni → tīṇīmāni (sya-all); (pts) | samanubhāsīyamānāni → samanuggāhiyamānāti (bj: machasaṁ, syā) | samanuyuñjiyamānāni → samanuggāhiyamānāni (cck: syā. kaṁ. ka.) | + → sāvatthinidānaṁ (bjt) | parampi → param pi (pts)“Есть, монахи, эти три идейных принципа приверженцев других учений, которые – если мудрые будут задавать [этим приверженцам] вопросы [насчёт этих принципов], спрашивать, допрашивать [их] разными путями – выльются в [постулат о] не-делании.
Katamāni tīṇi?Какие три?
Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:Бывают, монахи, некие шраманы и брахманы, которые придерживаются такой доктрины и такого взгляда:
‘yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā sabbaṁ taṁ pubbekatahetū’ti.
yaṁ kiñcāyaṁ → yaṁkiñcāyaṁ (th) | sabbaṁ taṁ pubbekatahetūti → sabbantaṁ pubbe katahetūti (th) | pubbekatahetūti → pubbe katahetū ti (pts)“Всё, что переживает этот человек – приятное, болезненное, ни-болезненное-ни-приятное – всё это обусловлено тем, что было сделано [им] в прошлом”.
Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:Бывают другие шраманы и брахманы, которые придерживаются такой доктрины и такого взгляда:
‘yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā sabbaṁ taṁ issaranimmānahetū’ti.
issaranimmānahetūti → issaranimmāṇahetūti (bj) | yaṁ kiñcāyaṁ → yaṁkiñcāyaṁ (th) | sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ (th) | issaranimmānahetūti → issaranimmānahetū ti (pts)“Всё, что переживает этот человек – приятное, болезненное, ни-болезненное-ни-приятное – всё это обусловлено созидательной деятельностью Бога”.
Santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:И бывают ещё другие шраманы и брахманы, которые придерживаются такой доктрины и такого взгляда:
‘yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā sabbaṁ taṁ ahetuappaccayā’ti.
ti → D. ahetuppaccayā ti. (pts note) | yaṁ kiñcāyaṁ → yaṁkiñcāyaṁ (th) | sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ (th) | ahetuappaccayāti → ahetu-appaccayā ti (pts)“Всё, что переживает этот человек – приятное, болезненное, ни-болезненное-ни-приятное – всё это происходит без условия, без причины”.
Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
Tatra → Ph. Tatra pi kho bh-. (pts note)Я подошёл, монахи, к тем шраманам и брахманам, которые придерживаются такой доктрины и такого взгляда:
‘yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā sabbaṁ taṁ pubbekatahetū’ti, tyāhaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadāmi:
yaṁ kiñcāyaṁ → yaṁkiñcāyaṁ (th) | sabbaṁ taṁ pubbekatahetūti → sabbantaṁ pubbe katahetūti (th) | pubbekatahetūti → pubbe katahetū ti (pts)“Всё, что переживает этот человек – приятное, болезненное, ни-болезненное-ни-приятное – всё это обусловлено тем, что было сделано [им] в прошлом”, и сказал им:
‘saccaṁ kira tumhe āyasmanto evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:“Правда ли, почтенные, что вы придерживаетесь такой доктрины и взгляда:
“yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā sabbaṁ taṁ pubbekatahetū”’ti?
yaṁ kiñcāyaṁ → yaṁkiñcāyaṁ (th) | sabbaṁ taṁ pubbekatahetūti → sabbantaṁ pubbe katahetūti (th) | pubbekatahetūti → pubbekatahetū ti (ms2005) | pubbekatahetūti → pubbe katahetū ti (pts)“Всё, что переживает этот человек – приятное, болезненное, ни-болезненное-ни-приятное – всё это обусловлено тем, что было сделано [им] в прошлом”?
Te ca me evaṁ puṭṭhā ‘āmā’ti paṭijānanti.
ca me → te ce me (bj, sya-all, km, pts1ed) | ca → ce (bj, sya-all, pts) | te → te ca me (bj: machasaṁ) | me → te ce me (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | āmā’ti → āmoti (cck: sī.) | āmā → T., Tr. āmo; D. ākho. (pts note) | āmāti → āmā ti (pts)Когда я спросил их так, они подтвердили это.
Tyāhaṁ evaṁ vadāmi:Тогда я сказал им:
‘tenahāyasmanto pāṇātipātino bhavissanti pubbekatahetu, adinnādāyino bhavissanti pubbekatahetu, abrahmacārino bhavissanti pubbekatahetu, musāvādino bhavissanti pubbekatahetu, pisuṇavācā bhavissanti pubbekatahetu, pharusavācā bhavissanti pubbekatahetu, samphappalāpino bhavissanti pubbekatahetu, abhijjhāluno bhavissanti pubbekatahetu, byāpannacittā bhavissanti pubbekatahetu, micchādiṭṭhikā bhavissanti pubbekatahetu’.
pubbekatahetu pisuṇavācā → pubbe katahetu pisuṇāvācā (pts) | pubbekatahetu pharusavācā → pubbe katahetu pharusāvācā (pts) | pharusāvācā → All MSS. pisuṇāvācā and pharusāvācā (Comp. below XVI. 8). (pts note) | tenahāyasmanto → tena h āyasmanto (pts) | pubbekatahetu byāpannacittā → pubbe katahetu vyāpannacittā (pts)“В таком случае, из-за прошлых поступков [теперь может быть так, что] вы уничтожаете жизнь, берёте то, что [вам] не было дано, пускаетесь в сексуальную активность, лжёте, своими речами сеете распри, грубите, пускаетесь в пустую болтовню; и можете быть полны жажды, иметь недоброжелательный ум, придерживаться ошибочных взглядов”.
Pubbekataṁ kho pana, bhikkhave, sārato paccāgacchataṁ na hoti chando vā vāyāmo vā idaṁ vā karaṇīyaṁ idaṁ vā akaraṇīyanti.
paccāgacchataṁ → The MSS. here and below vary between gacchantaṁ and gacchataṁ. (pts note) | pubbekataṁ → pubbe kataṁ (th, pts) | akaraṇīyanti → akaraṇīyan ti (pts)Те, кто отступают к прошлым поступкам как к основополагающей истине, не имеют желания [делать] то, что следует делать и [избегать делания] того, чего не следует делать, как и не прилагают в этом отношении усилий.
Iti karaṇīyākaraṇīye kho pana saccato thetato anupalabbhiyamāne muṭṭhassatīnaṁ anārakkhānaṁ viharataṁ na hoti paccattaṁ sahadhammiko samaṇavādo.
muṭṭhassatīnaṁ → muṭṭhasatīnaṁ (pts)Поскольку они не считают действительным и истинным то, что следует делать, и то, чего не следует делать, они [пребывают] с замутнёнными умами, не охраняют себя [сдержанностью органов чувств], и даже определение “отшельник” не может быть оправданно применено к ним лично.
Ayaṁ kho me, bhikkhave, tesu samaṇabrāhmaṇesu evaṁvādīsu evaṁdiṭṭhīsu paṭhamo sahadhammiko niggaho hoti.Таковым было моё первое аргументированное опровержение тех шраманов и брахманов, которые придерживаются такой доктрины и взгляда.
Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:Далее, монахи, я подошёл к тем шраманам и брахманам, которые придерживаются такой доктрины и такого взгляда:
‘yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā sabbaṁ taṁ issaranimmānahetū’ti, tyāhaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadāmi:
issaranimmānahetūti → issaranimmāṇahetūti (bj) | yaṁ kiñcāyaṁ → yaṁkiñcāyaṁ (th) | sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ (th) | issaranimmānahetūti → issaranimmānahetū ti (pts)“Всё, что переживает этот человек – приятное, болезненное, ни-болезненное-ни-приятное – всё это обусловлено созидательной деятельностью Бога”, и сказал им:
‘saccaṁ kira tumhe āyasmanto evaṁvādino evaṁdiṭṭhino—
evaṁdiṭṭhino → evadiṭṭhino (bj, cck)“Правда ли, почтенные, что вы придерживаетесь такой доктрины и взгляда:
yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā sabbaṁ taṁ issaranimmānahetū’ti?
issaranimmānahetūti → issaranimmāṇahetūti (bj) | yaṁ kiñcāyaṁ → yaṁkiñcāyaṁ (th) | sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ (th) | issaranimmānahetūti → issaranimmānahetū ti (pts)“Всё, что переживает этот человек – приятное, болезненное, ни-болезненное-ни-приятное – всё это обусловлено созидательной деятельностью Бога”?
Te ca me evaṁ puṭṭhā ‘āmā’ti paṭijānanti.
ca → ce (bj, sya-all, pts) | ce → te ca me (bj: machasaṁ) | āmā → D., T. āmo. (pts note) | āmāti → āmā ti (pts)Когда я спросил их так, они подтвердили это.
Tyāhaṁ evaṁ vadāmi:Тогда я сказал им:
‘tenahāyasmanto pāṇātipātino bhavissanti issaranimmānahetu, adinnādāyino bhavissanti issaranimmānahetu, abrahmacārino bhavissanti issaranimmānahetu, musāvādino bhavissanti issaranimmānahetu, pisuṇavācā bhavissanti issaranimmānahetu, pharusavācā bhavissanti issaranimmānahetu, samphappalāpino bhavissanti issaranimmānahetu, abhijjhāluno bhavissanti issaranimmānahetu, byāpannacittā bhavissanti issaranimmānahetu, micchādiṭṭhikā bhavissanti issaranimmānahetu’.
issaranimmānahetu → issaranimmāṇahetu (bj)“В таком случае, из-за созидательной деятельности Бога [теперь может быть так, что] вы уничтожаете жизнь… и можете быть полны жажды, иметь недоброжелательный ум, придерживаться ошибочных взглядов”.
Issaranimmānaṁ kho pana, bhikkhave, sārato paccāgacchataṁ na hoti chando vā vāyāmo vā idaṁ vā karaṇīyaṁ idaṁ vā akaraṇīyanti.
issaranimmānaṁ → issaranimmānānaṁ (sya-all) | akaraṇīyanti → akaraṇīyan ti (pts)Те, кто отступают к созидательной деятельности Бога как к основополагающей истине, не имеют желания [делать] то, что следует делать и [избегать делания] того, чего не следует делать, как и не прилагают в этом отношении усилий.
Iti karaṇīyākaraṇīye kho pana saccato thetato anupalabbhiyamāne muṭṭhassatīnaṁ anārakkhānaṁ viharataṁ na hoti paccattaṁ sahadhammiko samaṇavādo.
muṭṭhassatīnaṁ → muṭṭhasatīnaṁ (pts)Поскольку они не считают действительным и истинным то, что следует делать, и то, чего не следует делать, они [пребывают] с замутнёнными умами, не охраняют себя [сдержанностью органов чувств], и даже определение “отшельник” не может быть оправданно применено к ним лично.
Ayaṁ kho me, bhikkhave, tesu samaṇabrāhmaṇesu evaṁvādīsu evaṁdiṭṭhīsu dutiyo sahadhammiko niggaho hoti.Таковым было моё второе аргументированное опровержение тех шраманов и брахманов, которые придерживаются такой доктрины и взгляда.
Tatra, bhikkhave, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:Далее, монахи, я подошёл к тем шраманам и брахманам, которые придерживаются такой доктрины и такого взгляда:
‘yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā sabbaṁ taṁ ahetuappaccayā’ti, tyāhaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadāmi:
kiñcāyaṁ → kiṁ cāyaṁ (my) | yaṁ kiñcāyaṁ → yaṁkiñcāyaṁ (th) | sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ (th) | ahetuappaccayāti → ahetu-appaccayā ti (pts)“Всё, что переживает этот человек – приятное, болезненное, ни-болезненное-ни-приятное – всё это происходит без условия, без причины”, и сказал им:
‘saccaṁ kira tumhe āyasmanto evaṁvādino evaṁdiṭṭhino—“Правда ли, почтенные, что вы придерживаетесь такой доктрины и взгляда”:
yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā sabbaṁ taṁ ahetuappaccayā’ti?
kiñcāyaṁ → kiṁ cāyaṁ (my) | yaṁ kiñcāyaṁ → yaṁkiñcāyaṁ (th) | sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ (th) | adukkhamasukhaṁ → asukhamadukkhaṁ (pts) | ahetuappaccayāti → ahetuappaccayā ti (pts)“Всё, что переживает этот человек – приятное, болезненное, ни-болезненное-ни-приятное – всё это происходит без условия, без причины”?
Te ca me evaṁ puṭṭhā ‘āmā’ti paṭijānanti.
ca → ce (sya-all, pts) | āmāti → āmoti (bj: machasaṁ, syā, PTS) | āmāti → āmā ti (pts)Когда я спросил их так, они подтвердили это.
Tyāhaṁ evaṁ vadāmi:Тогда я сказал им:
‘tenahāyasmanto pāṇātipātino bhavissanti ahetuappaccayā …pe… micchādiṭṭhikā bhavissanti ahetuappaccayā’”.
micchādiṭṭhikā → micchādiṭṭhino (pts) | tenahāyasmanto → tena h āyasmanto (pts) | ahetuappaccayā → ahetu-appaccayā (pts) | ahetuappaccayā → ahetu-appaccayā ahetu (pts)“В таком случае, без условия или причины [теперь может быть так, что] вы уничтожаете жизнь… и можете быть полны жажды, иметь недоброжелательный ум, придерживаться ошибочных взглядов”.
Ahetuappaccayaṁ kho pana, bhikkhave, sārato paccāgacchataṁ na hoti chando vā vāyāmo vā idaṁ vā karaṇīyaṁ idaṁ vā akaraṇīyanti.
Ahetuappaccayaṁ → ahetuṁ appaccayaṁ (bj); ahetuṁ (si); ahetu (sya-all, km); ahetuappaccayā (pts1ed); ahetuṁ appaccayaṁ (mr) | ahetuappaccayaṁ → ahetuṁ appaccayaṁ (bj); ahetu appaccayā (pts) | appaccayaṁ → ahetuṁ (bj: sīmu); ahetu (bj: syā, kām); ahetu appaccayā (bj: PTS, machasaṁ) | Ahetuappaccayaṁ → ahetuṁ (cck: sī.); ahetu (cck: syā. kaṁ.); ahetuappaccayā (cck: pī.); ahetuṁ appaccayaṁ (cck: ka.) | akaraṇīyanti → akaraṇīyan ti (pts)Те, кто отступают к отсутствию условия и причины как к основополагающей истине, не имеют желания [делать] то, что следует делать и [избегать делания] того, чего не следует делать, как и не прилагают в этом отношении усилий.
Iti karaṇīyākaraṇīye kho pana saccato thetato anupalabbhiyamāne muṭṭhassatīnaṁ anārakkhānaṁ viharataṁ na hoti paccattaṁ sahadhammiko samaṇavādo.
muṭṭhassatīnaṁ → muṭṭhasatīnaṁ (pts)Поскольку они не считают действительным и истинным то, что следует делать, и то, чего не следует делать, они [пребывают] с замутнёнными умами, не охраняют себя [сдержанностью органов чувств], и даже определение “отшельник” не может быть оправданно применено к ним лично.
Ayaṁ kho me, bhikkhave, tesu samaṇabrāhmaṇesu evaṁvādīsu evaṁdiṭṭhīsu tatiyo sahadhammiko niggaho hoti.
samaṇabrāhmaṇesu → samaṇa-brāhmaṇesu (pts)Таковым было моё третье аргументированное опровержение тех шраманов и брахманов, которые придерживаются такой доктрины и взгляда.
Imāni kho, bhikkhave, tīṇi titthāyatanāni yāni paṇḍitehi samanuyuñjiyamānāni samanugāhiyamānāni samanubhāsiyamānāni parampi gantvā akiriyāya saṇṭhahanti.
yāni → yāni tāni (pts) | samanugāhiyamānāni → samanuggāhiyamānāni (th) | parampi → param pi (pts)Таковы, монахи, три идейных принципа приверженцев других учений, которые – если мудрые будут задавать [этим приверженцам] вопросы [насчёт этих принципов], спрашивать, допрашивать [их] разными путями – выльются в [постулат о] не-делании.
Ayaṁ kho pana, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṅkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi.
appaṭikuṭṭho → appatikuṭṭho (bj) | aniggahito → aniggahīto (pts) | asaṅkiliṭṭho → asaṁkiliṭṭho (my, ms2005) | appaṭikuṭṭho → appaṭikkuṭṭho (th)Но, монахи, эта Дхамма, которой я научил, не опровергается, не загрязняется, не подвергается критике и упрёкам со стороны мудрых шраманов и брахманов.
Katamo ca, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṅkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi?
appaṭikuṭṭho → appatikuṭṭho (bj) | aniggahito → aniggahīto (pts) | asaṅkiliṭṭho → asaṁkiliṭṭho (my, ms2005) | appaṭikuṭṭho → appaṭikkuṭṭho (th)И какова Дхамма, которой я научил, и которая не опровергается, не загрязняется, не подвергается критике и упрёкам со стороны мудрых шраманов и брахманов?
Imā cha dhātuyoti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṅkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi.
asaṅkiliṭṭho → asaṁkiliṭṭho (my, ms2005) | aniggahito asaṅkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho → aniggahīto appatikuṭṭho (bjt) | appaṭikuṭṭho → appaṭikkuṭṭho (th) | dhātuyoti → dhātuyo ti (pts)“Есть эти шесть элементов” – такова, монахи, Дхамма, которой я научил, и которая не опровергается… со стороны мудрых шраманов и брахманов.
Imāni cha phassāyatanānīti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṅkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi.
asaṅkiliṭṭho → asaṁkiliṭṭho (my, ms2005) | asaṅkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho → appatikuṭṭho (bjt) | appaṭikuṭṭho → appaṭikkuṭṭho (th) | phassāyatanānīti → phassāyatanānī ti (pts)“Есть эти шесть сфер контакта”…
Ime aṭṭhārasa manopavicārāti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṅkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi.
asaṅkiliṭṭho → asaṁkiliṭṭho (my, ms2005) | aniggahito asaṅkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho → aniggahīto appatikuṭṭho (bjt) | appaṭikuṭṭho → appaṭikkuṭṭho (th) | manopavicārāti → manopavicārā ti (pts)“Есть эти восемнадцать умственных исследований”…
Imāni cattāri ariyasaccānīti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṅkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi.
asaṅkiliṭṭho → asaṁkiliṭṭho (my, ms2005) | appaṭikuṭṭho → appaṭikkuṭṭho (th) | ariyasaccānīti → ariyasaccānī ti (pts)“Есть эти Четыре Благородных Истины” – такова, монахи, Дхамма, которой я научил, и которая не опровергается… со стороны мудрых шраманов и брахманов.
Imā cha dhātuyoti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṅkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti.
aniggahito → aniggahīto (bj) | asaṅkiliṭṭho → asaṁkiliṭṭho (my, ms2005) | appaṭikuṭṭho → appatikuṭṭho (bjt) | appaṭikuṭṭho → appaṭikkuṭṭho (th) | dhātuyoti → dhātuyo ti (pts) | viññūhīti → viññūhī ti (pts)Когда так было сказано: “Есть эти шесть элементов” – такова, монахи, Дхамма, которой я научил, и которая не опровергается… со стороны мудрых шраманов и брахманов” –
Iti kho panetaṁ vuttaṁ.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)так было сказано.
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)О чём так было сказано?
Chayimā, bhikkhave, dhātuyo—
chayimā → cha-y-imā (pts)Есть эти шесть элементов:
pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu, ākāsadhātu, viññāṇadhātu.
pathavīdhātu → paṭhavīdhātu (sya-all, pts)Элемент земли, элемент воды, элемент огня, элемент ветра, элемент пространства, элемент сознания.
Imā cha dhātuyoti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṅkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti.
dhātuyoti → dhāyuto ti (pts) | aniggahito → aniggahīto (pts) | asaṅkiliṭṭho → asaṁkiliṭṭho (my, ms2005) | appaṭikuṭṭho → appatikuṭṭho (bjt) | appaṭikuṭṭho → appaṭikkuṭṭho (th) | viññūhīti → viññūhī ti (pts)“Есть эти шесть элементов…” –
Iti yaṁ taṁ vuttaṁ, idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | idametaṁ → idaṁ etaṁ (pts)то вот о чём так было сказано.
Imāni cha phassāyatanānīti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṅkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti.
aniggahito → aniggahīto (bj) | appaṭikuṭṭho → appatikuṭṭho (bj) | asaṅkiliṭṭho → asaṁkiliṭṭho (my, ms2005) | aniggahito asaṅkiliṭṭho → aniggahīto asaṁkiliṭṭho (bjt) | appaṭikuṭṭho → appaṭikkuṭṭho (th) | phassāyatanānīti → phassāyatanānī ti (pts) | aniggahito asaṅkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti → viññūhī ti (pts)“Есть эти шесть сфер контакта…” –
Iti kho panetaṁ vuttaṁ.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)Так было сказано.
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)О чём так было сказано??
Chayimāni, bhikkhave, phassāyatanāni—
chayimāni → cha-y-imāni (pts)Есть эти шесть сфер контакта:
cakkhu phassāyatanaṁ, sotaṁ phassāyatanaṁ, ghānaṁ phassāyatanaṁ, jivhā phassāyatanaṁ, kāyo phassāyatanaṁ, mano phassāyatanaṁ.
cakkhu → cakkhuṁ (bj, sya-all) | cakkhuṁ → cakkhuphassāyatanaṁ (bj: machasaṁ)глаз как сфера для контакта, ухо как сфера для контакта, нос как сфера для контакта, язык как сфера для контакта, тело как сфера для контакта, ум как сфера для контакта.
Imāni cha phassāyatanānīti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṅkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti.
aniggahito → aniggahīto (bj) | appaṭikuṭṭho → appatikuṭṭho (bj) | asaṅkiliṭṭho → asaṁkiliṭṭho (my, ms2005) | appaṭikuṭṭho → appaṭikkuṭṭho (th) | phassāyatanānīti → phassāyatanānī ti (pts) | aniggahito asaṅkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti → viññūhī ti (pts)Когда так было сказано: “Есть эти шесть сфер контакта…” –
Iti yaṁ taṁ vuttaṁ, idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idaṁ etaṁ (pts)то вот о чём так было сказано.
Ime aṭṭhārasa manopavicārāti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṅkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti.
aniggahito → aniggahīto (bj) | appaṭikuṭṭho → appatikuṭṭho (bj) | asaṅkiliṭṭho → asaṁkiliṭṭho (my, ms2005) | appaṭikuṭṭho → appaṭikkuṭṭho (th) | manopavicārāti → manopavicārā ti (pts) | aniggahito asaṅkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti → viññūhī ti (pts)“Есть эти восемнадцать умственных исследований…” –
Iti kho panetaṁ vuttaṁ.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)так было сказано.
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)О чём так было сказано??
Cakkhunā rūpaṁ disvā somanassaṭṭhāniyaṁ rūpaṁ upavicarati domanassaṭṭhāniyaṁ rūpaṁ upavicarati upekkhāṭṭhāniyaṁ rūpaṁ upavicarati,
somanassaṭṭhāniyaṁ → somanassaṭṭhānīyaṁ (bjt, pts) | domanassaṭṭhāniyaṁ → domanassaṭṭhānīyaṁ (bjt) | domanassaṭṭhāniyaṁ → domanasaṭṭhānīyaṁ (pts) | upekkhāṭṭhāniyaṁ → upekhāṭhānīyaṁ (pts)Увидев форму глазом, человек изучает форму, которая является основанием для радости. Он изучает форму, которая является основанием для недовольства. Он изучает форму, которая является основанием для невозмутимости.
sotena saddaṁ sutvā …Услышав ухом звук…
ghānena gandhaṁ ghāyitvā …Учуяв носом запах…
jivhāya rasaṁ sāyitvā …Распробовав языком вкус…
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …
phusitvā → phussitvā (pts)Ощутив тактильное ощущение телом…
manasā dhammaṁ viññāya somanassaṭṭhāniyaṁ dhammaṁ upavicarati domanassaṭṭhāniyaṁ dhammaṁ upavicarati upekkhāṭṭhāniyaṁ dhammaṁ upavicarati.
somanassaṭṭhāniyaṁ → somanassaṭṭhānīyaṁ (bjt, pts) | domanassaṭṭhāniyaṁ → domanassaṭṭhānīyaṁ (bjt, pts) | upekkhāṭṭhāniyaṁ → upekkhāṭṭhānīyaṁ (bjt) | upekkhāṭṭhāniyaṁ → upekhāṭhānīyaṁ (pts)Познав явление умом, он изучает явление, которое является основанием для радости. Он изучает явление, которое является основанием для недовольства. Он изучает явление, которое является основанием для невозмутимости.
Ime aṭṭhārasa manopavicārāti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṅkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti.
aniggahito → aniggahīto (bj) | appaṭikuṭṭho → appatikuṭṭho (bj) | asaṅkiliṭṭho → asaṁkiliṭṭho (my, ms2005) | appaṭikuṭṭho → appaṭikkuṭṭho (th) | manopavicārāti → manopavicārā ti (pts) | aniggahito asaṅkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti → viññūhī ti (pts)Когда так было сказано: “Есть эти восемнадцать умственных исследований…” –
Iti yaṁ taṁ vuttaṁ, idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)то вот о чём так было сказано.
Imāni cattāri ariyasaccānīti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṅkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti.
aniggahito → aniggahīto (bj) | appaṭikuṭṭho → appatikuṭṭho (bj) | asaṅkiliṭṭho → asaṁkiliṭṭho (my, ms2005) | aniggahito asaṅkiliṭṭho → aniggahīto asaṁkiliṭṭho (bjt) | appaṭikuṭṭho → appaṭikkuṭṭho (th) | ariyasaccānīti → ariyasaccānī ti (pts) | aniggahito asaṅkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti → viññūhī ti (pts)“Есть эти Четыре Благородные Истины…” –
Iti kho panetaṁ vuttaṁ.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)так было сказано:
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)О чём так было сказано??
Channaṁ, bhikkhave, dhātūnaṁ upādāya gabbhassāvakkanti hoti;В зависимости от шести элементов происходит нисхождение эмбриона.
okkantiyā sati nāmarūpaṁ, nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṁ, saḷāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā.Когда происходит нисхождение эмбриона, то наличествуют имя-и-форма. С именем-и-формой как условием наличествуют шесть сфер чувств. С шестью сферами чувств как условием наличествует контакт. С контактом как условием наличествует чувство.
Vediyamānassa kho panāhaṁ, bhikkhave, idaṁ dukkhanti paññapemi, ayaṁ dukkhasamudayoti paññapemi, ayaṁ dukkhanirodhoti paññapemi, ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti paññapemi.
paññapemi → paññāpemi (bj, sya-all) | dukkhanti paññapemi → dukkhan ti paññāpemi (pts) | dukkhasamudayoti paññapemi → dukkhasamudayo ti paññāpemi (pts) | dukkhanirodhoti paññapemi → dukkhanirodho ti paññāpemi (pts) | paññāpemi → paññāpeti (bj: machasaṁ) | paṭipadāti paññapemi → paṭipadā ti paññāpemi (pts)И [именно] для того, кто переживает чувство, я провозглашаю: “Это – боль”, и “Это – скапливание боли”, и “Это – устранение боли”, и “Это – к устранению боли ведущая практика”.
Katamañca, bhikkhave, dukkhaṁ ariyasaccaṁ?
katamañca → katamañ ca (pts)И что такое, монахи, Благородная Истина о боли?
Jātipi dukkhā, jarāpi dukkhā, (…) maraṇampi dukkhaṁ, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāpi dukkhā, appiyehi sampayogo dukkho, piyehi vippayogo dukkho, yampicchaṁ na labhati tampi dukkhaṁ. Saṅkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā.
(…) → (byādhipi dukkho) (bj, mr); (vyādhi pi dukkhā) (pts1ed) | appiyehi sampayogo dukkho, piyehi vippayogo dukkho → etthantare pāṭho katthaci natthi | dukkhā → dukkhā vyādhipi dukkho (bj) | sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāpi → sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsā pi (pts) | dukkho → machasaṁ natthi (bj note) | dukkhā → appiyehi sampayogo dukkho, piyehi vippayogo dukkho (bj: syā, kām) | → (byādhipi dukkho) (sī. pī. ka.) aṭṭhakathāya saṁsandetabbaṁ visuddhi. 2.537 (cck note) | dukkho → (natthi katthaci) (cck note) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005) | sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāpi → sokaparideva dukkhadomanassupāyāsāpi (bjt) | jātipi → jāti pi dukkhā jarā pi (pts) | maraṇampi → maraṇaṁ pi (pts) | appiyehi sampayogo dukkho piyehi vippayogo dukkho yampicchaṁ → yam p icchaṁ (pts) | tampi → tam pi (pts) | pañcupādānakkhandhā → pañc upādānakkhandhā (pts)Рождение, в том числе болезненно, старость, в том числе болезненна … смерть, в том числе болезненна, страдание, плач, боль, недовольство и тоска, в том числе болезненны, неполучение желаемого, в том числе болезненно, сжато, пять групп поддерживания, в том числе болезненны.
Idaṁ vuccati, bhikkhave, dukkhaṁ ariyasaccaṁ.Вот что называется, монахи, Благородной Истиной о боли.
Katamañca, bhikkhave, dukkhasamudayaṁ ariyasaccaṁ?
dukkhasamudayaṁ → dukkhasamudayo (bj, sya-all, km) | dukkhasamudayo → dukkhasamudayaṁ (bj: sīmu) | dukkhasamudayaṁ → dukkhasamudayo (cck: syā. kaṁ.) | katamañca → katamañ ca (pts)И что такое, монахи, Благородная Истина об скапливании боли?
Avijjāpaccayā saṅkhārā,
saṅkhārā → saṁkhārā (th) | avijjāpaccayā → avijjā-paccayā (pts)С невежеством как условием, волевые формирователи [возникают].
saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ,
saṅkhārapaccayā → saṅkhārāpaccayā (pts) | saṅkhārapaccayā → saṁkhārapaccayā (th) | saṅkhārapaccayā → saṅkhārā-paccayā (pts)С волевыми формирователями как условием, сознание [возникает].
viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ,
viññāṇapaccayā → viññāṇa-paccayā (pts)С сознанием как условием, имя-и-форма [возникает].
nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṁ,
nāmarūpapaccayā → nāmarūpa-paccayā (pts)С именем-и-формой как условием, шесть сфер чувств [возникают].
saḷāyatanapaccayā phasso,
saḷāyatanapaccayā → salāyatanapaccayā (pts) | saḷāyatanapaccayā → salāyatana-paccayā (pts)С шестью сферами чувств как условием, контакт [возникает].
phassapaccayā vedanā,
phassapaccayā → phassa-paccayā (pts)С контактом как условием, чувство [возникает].
vedanāpaccayā taṇhā,
vedanāpaccayā → vedanā-paccayā (pts)С чувством как условием, жажда [возникает].
taṇhāpaccayā upādānaṁ,
taṇhāpaccayā → taṇhā-paccayā (pts)С жаждой как условием, цепляние [возникает].
upādānapaccayā bhavo,С цеплянием как условием, существование [возникает].
bhavapaccayā jāti,
bhavapaccayā → bhava-paccayā (pts)С существованием как условием, рождение [возникает].
jātipaccayā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti.
sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā → sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsā (pts) | jātipaccayā → jāti-paccayā (pts)С рождением как условием, старость и смерть, страдание, плач, боль, недовольство и тоска возникают.
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
evametassa → evam etassa (pts)Таково скапливание этой целой груды боли.
Idaṁ vuccati, bhikkhave, dukkhasamudayaṁ ariyasaccaṁ.
dukkhasamudayaṁ → dukkhasamudayo (bj, sya-all)Это называется Благородной Истиной о скапливании боли.
Katamañca, bhikkhave, dukkhanirodhaṁ ariyasaccaṁ?
dukkhanirodhaṁ → dukkhanirodho (bj, sya-all, km) | dukkhanirodho → dukkhanirodhaṁ (bj: sīmu) | dukkhanirodhaṁ → dukkhanirodho (cck: syā. kaṁ.) | katamañca → katamañ ca (pts)И что такое, монахи, Благородная Истина об устранении боли?
Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho,
avijjāya tveva → avijjāyatveva (bjt) | saṅkhāranirodho → saṁkhāranirodho (th)С безостаточным угасанием и прекращением невежества происходит прекращение волевых формирователей.
saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho,
saṅkhāranirodhā → saṁkhāranirodhā (th)С прекращением волевых формирователей [происходит] прекращение сознания.
viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho,С прекращением сознания [происходит] прекращение имени-и-формы.
nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho,С прекращением имени-и-формы [происходит] прекращение шести сфер чувств.
saḷāyatananirodhā phassanirodho,С прекращением шести сфер чувств [происходит] прекращение контакта.
phassanirodhā vedanānirodho,С прекращением контакта [происходит] прекращение чувства.
vedanānirodhā taṇhānirodho,С прекращением чувства [происходит] прекращение жажды.
taṇhānirodhā upādānanirodho,С прекращением жажды [происходит] прекращение цепляния.
upādānanirodhā bhavanirodho,С прекращением цепляния [происходит] прекращение существования.
bhavanirodhā jātinirodho,С прекращением существования [происходит] прекращение рождения.
jātinirodhā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti.
sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā → sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsā (pts)С прекращением рождения, старость и смерть, страдание, плач, боль, недовольство и тоска прекращаются.
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.
evametassa → evaṁ etassa (pts)Таково устранение этой целой груды боли.
Idaṁ vuccati, bhikkhave, dukkhanirodhaṁ ariyasaccaṁ.
dukkhanirodhaṁ → dukkhanirodho (bj, sya-all)Это называется Благородной Истиной об устранении боли.
Katamañca, bhikkhave, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṁ?
katamañca → katamañ ca (pts)И что такое, монахи, Благородная Истина о ведущей к устранению боли практике?
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | ayameva → ayam eva (pts)Это этот самый Благородный Восьмеричный Путь, в частности:
sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.Правильный Взгляд, Правильное Устремление, Правильная Речь, Правильные Действия, Правильные Средства к жизни, Правильное Усилие, Правильное Памятование, Правильное Самадхи.
Idaṁ vuccati, bhikkhave, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṁ.Это называется Благородной Истиной о пути, ведущем к прекращению страданий.
‘Imāni cattāri ariyasaccānī’ti, bhikkhave, mayā dhammo desito aniggahito asaṅkiliṭṭho anupavajjo appaṭikuṭṭho samaṇehi brāhmaṇehi viññūhīti.
appaṭikuṭṭho → appatikuṭṭho (bj) | aniggahito → aniggahīto (pts) | asaṅkiliṭṭho → asaṁkiliṭṭho (my, bjt, ms2005) | appaṭikuṭṭho → appaṭikkuṭṭho (th) | ariyasaccānīti → ariyasaccānī ti (pts) | viññūhīti → viññūhī ti (pts)Когда так было сказано: “Есть эти Четыре Благородные Истины – это, монахи, Дхамма, которой я научил, и которая не опровергается, не загрязняется, не подвергается критике и упрёкам со стороны мудрых шраманов и брахманов” –
Iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttan”ti.
yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | idametaṁ → idaṁ etaṁ (pts) | vuttanti → vuttan ti (pts)то вот о чём так было сказано”.