NāgasuttaСутта Наг
“Catūhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño nāgo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhaṁ gacchati.
aṅganteva → aṅgantveva (bj, sya-all) | aṅganteva saṅkhaṁ → aṅgantveva saṁkhaṁ (th) | catūhi → catuhi (pts) | aṅganteva → aṅgan t eva (pts)“Монахи, обладая четырьмя аспектами, огромный царский слон достоин царя, является принадлежностью царя, считается одним из аспектов царствования.
Katamehi catūhi?
catūhi → catuhi (pts)Какими четырьмя?
Idha, bhikkhave, rañño nāgo sotā ca hoti, hantā ca, khantā ca, gantā ca.Вот огромный царский слон является тем, кто слушает, тем, кто уничтожает, тем, кто терпеливо переносит, и тем, кто идёт.
Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo sotā hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом огромный царский слон является тем, кто слушает?
Idha, bhikkhave, rañño nāgo yamenaṁ hatthidammasārathi kāraṇaṁ kāreti—
yamenaṁ → yam enaṁ (pts)Любому заданию, которое ему ставит дрессировщик слонов, вне зависимости от того,
yadi vā katapubbaṁ yadi vā akatapubbaṁ—выполнял он его прежде или же нет,
taṁ aṭṭhiṁ katvā manasi katvā sabbacetasā samannāharitvā ohitasoto suṇāti.
aṭṭhiṁ katvā → aṭṭhikatvā (bj, sya-all, km, pts1ed) | sabbacetasā → sabbaṁ cetaso (sabbattha) | sabbacetasā → sabbaṁ cetaso (bj) | aṭṭhikatvā → aṭṭhiṁ katvā (bj: machasaṁ) | cetaso → sabbacetasā (bj: machasaṁ) | katvā → aṭṭhikatvā (sī. syā. kaṁ. pī.) a. ni. 5.140 (cck note) | sabbacetasā → sabbaṁ cetaso (cck: sabbattha)огромный царский слон уделяет внимание, берётся за это, направляет на это весь свой ум целиком, охотно склоняет ухо.
Evaṁ kho, bhikkhave, rañño nāgo sotā hoti.Вот каким образом огромный царский слон является тем, кто слушает.
Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo hantā hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом огромный царский слон является тем, кто уничтожает?
Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato hatthimpi hanati, hatthāruhampi hanati, assampi hanati, assāruhampi hanati, rathampi hanati, rathikampi hanati, pattikampi hanati.
hanati → hanti (bj) | hatthāruhampi → hatthārūhampi (sya-all) | assāruhampi → assārūhampi (sya-all) | hanti → āhanti (bj: machasaṁ) | hanti → āhanti (bj: machasaṁ) | rathikam → MSS. ratham pi hanti rathikam, &c. (pts note) | saṅgāmagato → saṁgāmagato (th)Вот, когда огромный царский слон ринулся в битву, он уничтожает слонов и наездников на слонах, лошадей и конницу, колесницы и колесничих, пехоту.
Evaṁ kho, bhikkhave, rañño nāgo hantā hoti.Вот каким образом огромный царский слон является тем, кто уничтожает.
Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo khantā hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом огромный царский слон является тем, кто терпеливо переносит?
Idha bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato khamo hoti sattippahārānaṁ asippahārānaṁ usuppahārānaṁ pharasuppahārānaṁ bheripaṇavasaṅkhatiṇavaninnādasaddānaṁ.
asippahārānaṁ usuppahārānaṁ → usuppahārānaṁ asippahārānaṁ (si ), pharasuppah idaṁ padaṁ sya-all potthakesu natthi | pharasuppahārānaṁ → (sya-all) | usuppahārānaṁ → asippahārānaṁ usuppahārānaṁ (bj: machasaṁ) | pharasuppahārānaṁ → ‘‘pharasuppahārāna’’nti idaṁ padaṁ syāmapotthake natthi. ma. ni. 3.217 passitabbaṁ (cck note) | usuppahārānaṁ → S. T. omits usupp- and reads tharuppahārānaṁ. (pts note) | saṅgāmagato → saṁgāmagato (th) | pharasuppahārānaṁ bheripaṇavasaṅkhatiṇavaninnādasaddānaṁ → bheripaṇavasaṁkhatiṇavaninnādasaddānaṁ (th)Вот, когда огромный царский слон ринулся в битву, он терпеливо переносит удары копьями, мечами, стрелами, и топорами. Он переносит звуки барабанов, литавр, горнов, и тамтамов.
Evaṁ kho, bhikkhave, rañño nāgo khantā hoti.Вот каким образом огромный царский слон является тем, кто терпеливо переносит.
Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo gantā hoti?
kathañca → kathañ ca (pts) | nāgo gantā → nāgo-gantā (pts)И каким образом огромный царский слон является тем, кто идёт?
Idha, bhikkhave, rañño nāgo yamenaṁ hatthidammasārathi disaṁ peseti—
yamenaṁ → yam enaṁ (pts) | disaṁ → disam (pts)Вот огромный царский слон быстро идёт в ту область, в которую его отправляет дрессировщик слонов, вне зависимости от того,
yadi vā gatapubbaṁ yadi vā agatapubbaṁ—ходил ли он туда прежде или же нет
taṁ khippameva gantā hoti.
khippameva → khippaññeva (bj, sya-all) | taṁ khippameva → khippaṁ yeva (pts) | khippaññeva → khippameva (bj: machasaṁ)огромный царский слон быстро идёт в ту область.
Evaṁ kho, bhikkhave, rañño nāgo gantā hoti.Вот каким образом огромный царский слон является тем, кто идёт.
Imehi kho, bhikkhave, catūhi aṅgehi samannāgato rañño nāgo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhaṁ gacchati.
aṅganteva → aṅgantveva (bj, sya-all) | catūhi aṅgehi → catuhi dhammehi (pts) | aṅganteva saṅkhaṁ → aṅgantveva saṁkhaṁ (th) | rājāraho hoti rājabhoggo rañño aṅganteva → aṅgan t eva (pts)Обладая этими четырьмя аспектами, огромный царский слон достоин царя, является принадлежностью царя, считается одним из аспектов царствования.
Evamevaṁ kho, bhikkhave, catūhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti …pe… anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassa.
evamevaṁ → evameva (bjt, th) | + → pāhuṇeyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo (bjt) | + → pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo (th) | evamevaṁ → evam eva (pts) | catūhi → catuhi (pts)Точно так же, монахи, обладая четырьмя качествами, монах достоин даров, достоин гостеприимства, достоин подношений, достоин почтительного приветствия, является непревзойдённым полем заслуг для мира.
Katamehi catūhi?
catūhi → catuhi (pts)Какими четырьмя?
Idha, bhikkhave, bhikkhu sotā ca hoti, hantā ca, khantā ca, gantā ca.Вот монах является тем, кто слушает, тем, кто уничтожает, тем, кто терпеливо переносит, и тем, кто идёт.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sotā hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах является тем, кто слушает?
Idha, bhikkhave, bhikkhu tathāgatappavedite dhammavinaye desiyamāne aṭṭhiṁ katvā manasi katvā sabbacetasā samannāharitvā ohitasoto dhammaṁ suṇāti.
aṭṭhiṁ katvā → aṭṭhikatvā (bj) | sabbacetasā → sabbaṁ cetaso (bj) | cetaso → sabbacetasā (bj: machasaṁ) | aṭṭhiṁ katvā manasi katvā sabbacetasā → aṭṭhikatvā manasikatvā sabbaṁ cetaso (th) | aṭṭhiṁ katvā manasi katvā sabbacetasā → aṭṭhikatvā manasikatvā sabbacetaso (pts)Вот, когда обучают Дхамме и Винае, что были провозглашены Татхагатой, монах уделяет внимание, берётся за это, направляет на это весь свой ум целиком, слушает Дхамму, охотно склоняя к ней ухо.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sotā hoti.Вот каким образом монах является тем, кто слушает.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu hantā hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах является тем, кто уничтожает?
Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannaṁ kāmavitakkaṁ nādhivāseti pajahati vinodeti hanati byantīkaroti anabhāvaṁ gameti, uppannaṁ byāpādavitakkaṁ …pe… uppannaṁ vihiṁsāvitakkaṁ …pe… uppannuppanne pāpake akusale dhamme nādhivāseti pajahati vinodeti hanati byantīkaroti anabhāvaṁ gameti.
hanati byantīkaroti → vyantīkaroti (bj); vyantikaroti (pts) | hanati → (sya-all) | vinodeti → vinodeti hanti (bj: machasaṁ) | hanati → ( ) natthi sī. syā. pī. potthakesu. a. ni. 4.164 paṭipadāvagge catutthasutte pana ‘‘sametī’’ti padaṁ sabbatthapi dissati (cck note) | vihiṁsāvitakkaṁ → B. K. inserts pe after vitakkaṁ. (pts note) | byāpādavitakkaṁ → vyāpādavitakkaṁ (bjt, pts) | + → nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti (th)Вот монах не терпит возникшую мысль, [основанную на] желании. Он отбрасывает её, рассеивает её, устраняет её, уничтожает её. Он не терпит возникшую мысль, [основанную на] недоброжелательности… не терпит возникшую мысль о причинении вреда… не терпит неблагих состояний [ума] каждый раз, как они возникают. Он отбрасывает их, рассеивает их, устраняет их, уничтожает их.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu hantā hoti.Вот каким образом монах является тем, кто уничтожает.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu khantā hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах является тем, кто терпеливо переносит?
Idha, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti sītassa uṇhassa jighacchāya pipāsāya, ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ duruttānaṁ durāgatānaṁ vacanapathānaṁ uppannānaṁ sārīrikānaṁ vedanānaṁ dukkhānaṁ tibbānaṁ kharānaṁ kaṭukānaṁ asātānaṁ amanāpānaṁ pāṇaharānaṁ adhivāsakajātiko hoti.
ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsamakasavātātapasiriṁsapasamphassānaṁ (bj, sya-all, pts) | adhivāsakajātiko → adhivāsikajātiko (bj, pts) | tibbānaṁ → tippānaṁ (pts) | tippānaṁ → B. K. tibbānaṁ. (pts note) | uppannānaṁ → uppannānam (pts)Вот монах терпеливо переносит холод и жару; голод и жажду; встречу с мухами, комарами, ветром, палящим солнцем, и змеями; а также с грубыми и оскорбительными речами. Он способен выдержать возникшие болезненные чувства: мучительные, острые, пронзающие, раздирающие, неприятные, высасывающие жизненную силу.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu khantā hoti.Вот каким образом монах является тем, кто терпеливо переносит.
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu gantā hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)И каким образом монах является тем, кто идёт?
Idha, bhikkhave, bhikkhu yāyaṁ disā agatapubbā iminā dīghena addhunā yadidaṁ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ, taṁ khippaññeva gantā hoti.
taṇhākkhayo → taṇhakkhayo (bj, pts) | sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo → sabbupadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo (sya-all) | yāyaṁ → yā sā (pts) | sā → B. K. yā yaṁ. (pts note) | sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo → sabbasaṁkhārasamatho sabbupadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo (th) | khippaññeva → khippaṁ yeva (pts)Вот монах является тем, кто быстро отправляется в ту область, в которой он прежде никогда не был за это долгое время [безначальных перерождений], то есть, к успокоению всех составляющих, к оставлению всех обретений, к уничтожению жажды, к бесстрастию, к прекращению, к ниббане.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu gantā hoti.
bhikkhu → (pts)Вот каким образом монах является тем, кто идёт.
Imehi kho, bhikkhave, catūhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti …pe… anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassā”ti.
+ → pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo (th) | catūhi → catuhi (pts)Обладая этими четырьмя качествами, монах достоин даров… является непревзойдённым полем заслуг для мира”.