RogasuttaIllness
“Dveme, bhikkhave, rogā.
dveme → (pts)“Monks, there are these two kinds of illness.
Katame dve?Which two?
Kāyiko ca rogo cetasiko ca rogo.Bodily illness & mental illness.
Dissanti, bhikkhave, sattā kāyikena rogena ekampi vassaṁ ārogyaṁ paṭijānamānā, dvepi vassāni ārogyaṁ paṭijānamānā, tīṇipi vassāni ārogyaṁ paṭijānamānā, cattāripi vassāni ārogyaṁ paṭijānamānā, pañcapi vassāni ārogyaṁ paṭijānamānā, dasapi vassāni ārogyaṁ paṭijānamānā, vīsatipi vassāni ārogyaṁ paṭijānamānā, tiṁsampi vassāni ārogyaṁ paṭijānamānā, cattārīsampi vassāni ārogyaṁ paṭijānamānā, paññāsampi vassāni ārogyaṁ paṭijānamānā, vassasatampi, bhiyyopi ārogyaṁ paṭijānamānā.
vīsatipi → vīsatimpi (bj); vīsaṁpi (sya-all) | bhiyyopi → (bj) | ārogyaṁ → arogaṁ (sya-all) | cattārīsampi → cattāḷīsaṁpi (sya-all) | ārogyaṁ → B. K. ārogyaṁ bhiyyo pi. (pts note) | ekampi → ekaṁpi (th) | tiṁsampi → tiṁsaṁpi (th) | paññāsampi → paññāsaṁpi (th) | vassasatampi → vassasataṁpi (th)“Beings are seen who can claim to be free of bodily illness for a year. Beings are seen who can claim to be free of bodily illness for two years… three years… four years… five… ten… twenty… thirty… forty… fifty years… a hundred years or more.
Te, bhikkhave, sattā sudullabhā lokasmiṁ ye cetasikena rogena muhuttampi ārogyaṁ paṭijānanti, aññatra khīṇāsavehi.
sudullabhā → dullabhā (bj, sya-all, km, pts1ed) | ārogyaṁ → arogaṁ (sya-all) | sudullabhā → dullabhā (pts) | dullabhā → sudullabhā (bj: machasaṁ) | sudullabhā → dullabhā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | dullabhā → B. K. sudullabhā. (pts note) | muhuttampi → muhuttam pi (pts)But it’s hard to find beings in the world who can claim to be free of mental illness for even a moment, aside from those whose effluents are ended.
Cattārome, bhikkhave, pabbajitassa rogā.
cattārome → cattāro me (pts)“Monks, there are these four illnesses of one gone forth.
Katame cattāro?Which four?
Idha, bhikkhave, bhikkhu mahiccho hoti vighātavā asantuṭṭho itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena.
bhikkhu → (pts) | itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena → itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena (th) | itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena → itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilāna paccayabhesajjaparikkhārena (pts)“There is the case where a monk has large desires, is frustrated, and is not content with any old robes, alms food, lodgings, or medical requisites for curing the sick.
So mahiccho samāno vighātavā asantuṭṭho itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena pāpikaṁ icchaṁ paṇidahati anavaññappaṭilābhāya lābhasakkārasilokappaṭilābhāya.
itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena → itarītara parikkhārena (pts) | anavaññappaṭilābhāya lābhasakkārasilokappaṭilābhāya → anavaññapaṭilābhāya lābhasakkārasilokapaṭilabhāya (pts) | anavaññapaṭilābhāya → anavaññappaṭilābhāya (bj: machasaṁ) | anavaññappaṭilābhāya lābhasakkārasilokappaṭilābhāya → anavaññapaṭilābhāya lābhasakkārasilokapaṭilābhāya (bjt, th) | itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena → itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena (th)“Having large desires, being frustrated & discontented with any old robes, alms food, lodgings, or medical requisites for curing the sick, he is set on evil desires for recognition, for gains, offerings, & praise.
So uṭṭhahati ghaṭati vāyamati anavaññappaṭilābhāya lābhasakkārasilokappaṭilābhāya.
ghaṭati → ghaṭeti (bj) | anavaññappaṭilābhāya lābhasakkārasilokappaṭilābhāya → anavaññapaṭilābhāya lābhasakkārasilokapaṭilābhāya (bjt, th, pts)“He has initiative, busies himself, & endeavors for recognition, for gains, offerings, & praise.
So saṅkhāya kulāni upasaṅkamati, saṅkhāya nisīdati, saṅkhāya dhammaṁ bhāsati, saṅkhāya uccārapassāvaṁ sandhāreti.
saṅkhāya → saṁkhāya (th)“Calculatedly he goes to families, calculatedly he sits down, calculatedly he speaks Dhamma, calculatedly he holds in his urine & excrement.
Ime kho, bhikkhave, cattāro pabbajitassa rogā.“These are the four illnesses of one gone forth.
Tasmātiha, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ:“Therefore, monks, you should train yourselves:
‘na mahicchā bhavissāma vighātavanto asantuṭṭhā itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena, na pāpikaṁ icchaṁ paṇidahissāma anavaññappaṭilābhāya lābhasakkārasilokappaṭilābhāya, na uṭṭhahissāma na ghaṭessāma na vāyamissāma anavaññappaṭilābhāya lābhasakkārasilokappaṭilābhāya, khamā bhavissāma sītassa uṇhassa jighacchāya pipāsāya ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ duruttānaṁ durāgatānaṁ vacanapathānaṁ, uppannānaṁ sārīrikānaṁ vedanānaṁ dukkhānaṁ tibbānaṁ kharānaṁ kaṭukānaṁ asātānaṁ amanāpānaṁ pāṇaharānaṁ adhivāsakajātikā bhavissāmā’ti.
paṇidahissāma anavaññappaṭilābhāya lābhasakkārasilokappaṭilābhāya → panidahissāma anavaññapaṭilābhāya lābhasakkārasilokapaṭilābhāya (bj); paṇidahissāmā anavaññapaṭilābhāya lābhasakkārasilokapaṭilābhāya (pts) | ghaṭessāma → ghaṭissāma (bj, pts); ghaṭayissāma (sya-all) | anavaññappaṭilābhāya lābhasakkārasilokappaṭilābhāya → anavaññapaṭilābhāya lābhasakkārasilokapaṭilābhāya na (bj) | ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsamakasavātātapasiriṁsapasamphassānaṁ (bj, sya-all, pts) | adhivāsakajātikā → adhivāsikajātikā (bj, pts) | vighātavanto → vighātacittā (sya-all) | itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena → itarītara parikkhārena (pts) | tibbānaṁ → tippānaṁ (pts) | ḍaṁsamakasavātātapasiriṁsapasamphassānaṁ → sarīsapa (bj: machasaṁ) | vighātacittā → ba. vighātavanto (sya-all: yu.) | mahicchā → B. K. appicchā. (pts note) | itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena → itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena (bjt, th)‘We will not have large desires, be frustrated in mind or discontented with any old robes, alms food, lodgings, or medical requisites for curing the sick. We will not be set on evil desires for recognition, for gains, offerings, & praise. We will endure cold, heat, hunger, & thirst; the touch of flies, mosquitoes, wind, sun, & reptiles; ill-spoken, unwelcome words. We will tolerate bodily feelings that, when they arise, are painful, racking, sharp, piercing, disagreeable, displeasing, & menacing to life.’
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabban”ti.
sikkhitabbanti sattamaṁ → sikkhitabban ti (pts) | evañhi → evaṁ hi (bjt, th, pts)That’s how you should train yourselves.”