Sasaṅkhārasutta
Sasaṅkhārasutta → kilesaparinibbānasuttaṁ (bj)๑๖๙ สสังขารสูตร
“Cattārome, bhikkhave, puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.
cattārome → (pts)ภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกนี้ มีปรากฏอยู่ในโลก
Katame cattāro?บุคคล ๔ จำพวกไหนบ้าง คือ
- Idha, bhikkhave, ekacco puggalo diṭṭheva dhamme sasaṅkhāraparinibbāyī hoti.
sasaṅkhāraparinibbāyī → sasaṁkhāraparinibbāyī (th) | diṭṭheva → diṭṭh eva (pts)๑. บุคคลบางคนในโลกนี้ เป็นสสังขารปรินิพพายี ในปัจจุบัน - Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo kāyassa bhedā sasaṅkhāraparinibbāyī hoti.
sasaṅkhāraparinibbāyī → sasaṁkhāraparinibbāyī (th)๒. บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นสสังขารปรินิพพายีหลังจากตายแล้ว - Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo diṭṭheva dhamme asaṅkhāraparinibbāyī hoti.
asaṅkhāraparinibbāyī → asaṁkhāraparinibbāyī (th) | diṭṭheva → diṭṭh eva (pts)๓. บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นอสังขารปรินิพพายี ในปัจจุบัน - Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo kāyassa bhedā asaṅkhāraparinibbāyī hoti.
asaṅkhāraparinibbāyī → asaṁkhāraparinibbāyī (th)๔. บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นอสังขารปรินิพพายีหลังจากตายแล้ว
Kathañca, bhikkhave, puggalo diṭṭheva dhamme sasaṅkhāraparinibbāyī hoti?
sasaṅkhāraparinibbāyī → sasaṁkhāraparinibbāyī (th) | kathañca → kathañ ca (pts) | diṭṭheva → diṭṭh eva (pts)บุคคลเป็นสสังขารปรินิพพายีในปัจจุบัน เป็นอย่างไร
Idha, bhikkhave, bhikkhu asubhānupassī kāye viharati, āhāre paṭikūlasaññī, sabbaloke anabhiratisaññī, sabbasaṅkhāresu aniccānupassī.
anabhiratisaññī → anabhiratasaññī (bj, sya-all, pts) | anabhiratasaññī → anabhiratisaññī (bj: machasaṁ) | aniccānupassī → B. K. aniccānupassati. (pts note) | paṭikūlasaññī → paṭikkūlasaññī (bjt, th, pts) | anabhiratisaññī sabbasaṅkhāresu → anabhiratasaññī sabbasaṁkhāresu (th)คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้พิจารณาเห็นความไม่งามในกาย มีสัญญา (ความจำ ได้หมายรู้)ว่าปฏิกูลในอาหาร มีสัญญาว่าไม่น่าเพลิดเพลินในโลกทั้งปวง พิจารณา เห็นความไม่เที่ยงในสงสารทั้งปวงอยู่
Maraṇasaññā kho panassa ajjhattaṁ sūpaṭṭhitā hoti.
sūpaṭṭhitā → supaṭṭhitā (sya-all) | panassa → pan assa (pts)เธอมีมรณสัญญาที่ตั้งมั่นดีอยู่ภายใน
So imāni pañca sekhabalāni upanissāya viharati—
pañca sekhabalāni → pañcasekhabalāni (bjt) | sekhabalāni → sekkhabalāni (th) | viharati → viharati--saddhābalaṁ (pts)เธอเข้า ไปอาศัยเสกขพละ ๕ ประการนี้อยู่ คือ
saddhābalaṁ, hiribalaṁ, ottappabalaṁ, vīriyabalaṁ, paññābalaṁ.
hiribalaṁ ottappabalaṁ vīriyabalaṁ → (pts) | vīriyabalaṁ → viriyabalaṁ (bjt, th) | hiribalaṁ → hirībalaṁ (th)สัทธาพละ หิริพละ โอตตัปปพละ วิริยพละ ปัญญาพละ
Tassimāni pañcindriyāni adhimattāni pātubhavanti—
tassimāni → tass imāni (pts) | pātubhavanti → pātubhavanti--saddhindriyaṁ (pts)และอินทรีย์ ๕ ประการนี้ของเธอ คือ
saddhindriyaṁ, vīriyindriyaṁ, satindriyaṁ, samādhindriyaṁ, paññindriyaṁ.
vīriyindriyaṁ → viriyindriyaṁ (bjt, th)สัทธินทรีย์ วิริยินทรีย์ สตินทรีย์ สมาธินทรีย์ ปัญญินทรีย์ ย่อมปรากฏแก่กล้า
So imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ adhimattattā diṭṭheva dhamme sasaṅkhāraparinibbāyī hoti.
sasaṅkhāraparinibbāyī → sasaṁkhāraparinibbāyī (th) | diṭṭheva → diṭṭh eva (pts)เพราะอินทรีย์ ๕ ประการนี้ปรากฏ แก่กล้า เธอจึงเป็นสสังขารปรินิพพายีในปัจจุบัน
Evaṁ kho, bhikkhave, puggalo diṭṭheva dhamme sasaṅkhāraparinibbāyī hoti.
sasaṅkhāraparinibbāyī → sasaṁkhāraparinibbāyī (th)บุคคลเป็นสสังขารปรินิพพายีใน ปัจจุบัน เป็นอย่างนี้แล
Kathañca, bhikkhave, puggalo kāyassa bhedā sasaṅkhāraparinibbāyī hoti?
sasaṅkhāraparinibbāyī → sasaṁkhāraparinibbāyī (th) | kathañca → kathañ ca (pts)บุคคลเป็นสสังขารปรินิพพายีหลังจากตายแล้ว เป็นอย่างไร
Idha, bhikkhave, bhikkhu asubhānupassī kāye viharati, āhāre paṭikūlasaññī, sabbaloke anabhiratisaññī, sabbasaṅkhāresu aniccānupassī.
anabhiratisaññī → anabhiratasaññī (bj, sya-all) | paṭikūlasaññī → paṭikkūlasaññī (bjt, th) | anabhiratisaññī sabbasaṅkhāresu → anabhiratasaññī sabbasaṁkhāresu (th)คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้พิจารณาเห็นความไม่งามในกาย มีสัญญาว่าปฏิกูล ในอาหาร มีสัญญาว่าไม่น่าเพลิดเพลินในโลกทั้งปวง พิจารณาเห็นความไม่เที่ยง ในสงสารทั้งปวงอยู่
Maraṇasaññā kho panassa ajjhattaṁ sūpaṭṭhitā hoti.
sūpaṭṭhitā → supaṭṭhitā (sya-all) | panassa → pan assa (pts)และเธอมีมรณสัญญาที่ตั้งมั่นดีภายใน
So imāni pañca sekhabalāni upanissāya viharati—
pañca sekhabalāni → pañcasekhabalāni (bjt) | sekhabalāni → sekkhabalāni (th)เธอเข้าไปอาศัยเสกขพละ ๕ ประการนี้อยู่ คือ
saddhābalaṁ, hiribalaṁ, ottappabalaṁ, vīriyabalaṁ, paññābalaṁ.
vīriyabalaṁ → viriyabalaṁ (bjt, th) | hiribalaṁ → hirībalaṁ (th)สัทธาพละ หิริพละ โอตตัปปพละ วิริยพละ ปัญญาพละ
Tassimāni pañcindriyāni mudūni pātubhavanti—
tassimāni → tass imāni (pts) | pātubhavanti → pātubhavanti--saddhindriyaṁ (pts)แต่อินทรีย์ ๕ ประการนี้ของเธอ คือ
saddhindriyaṁ, vīriyindriyaṁ, satindriyaṁ, samādhindriyaṁ, paññindriyaṁ.
vīriyindriyaṁ → viriyindriyaṁ (bjt, th)สัทธินทรีย์ วิริยินทรีย์ สตินทรีย์ สมาธินทรีย์ ปัญญินทรีย์ ย่อมปรากฏอ่อน
So imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ muduttā kāyassa bhedā sasaṅkhāraparinibbāyī hoti.
so imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ → (pts) | sasaṅkhāraparinibbāyī → sasaṅkhāraparinibbāyi (pts) | sasaṅkhāraparinibbāyī → sasaṁkhāraparinibbāyī (th)เพราะอินทรีย์ ๕ ประการนี้ปรากฏอ่อน เธอจึง เป็นสสังขารปรินิพพายีหลังจากตายแล้ว
Evaṁ kho, bhikkhave, puggalo kāyassa bhedā sasaṅkhāraparinibbāyī hoti.
sasaṅkhāraparinibbāyī → sasaṁkhāraparinibbāyī (th)บุคคลเป็นสสังขารปรินิพพายีหลังจากตายแล้ว เป็นอย่างนี้แล
Kathañca, bhikkhave, puggalo diṭṭheva dhamme asaṅkhāraparinibbāyī hoti?
asaṅkhāraparinibbāyī → asaṁkhāraparinibbāyī (th) | kathañca → kathañ ca (pts) | diṭṭheva → diṭṭh eva (pts)บุคคลเป็นอสังขารปรินิพพายีในปัจจุบัน เป็นอย่างไร
Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ …pe… dutiyaṁ jhānaṁ …pe… tatiyaṁ jhānaṁ …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
jhānaṁ → jhānaṁ upasampajja viharati vitakkavicārānaṁ vūpasamā (sya-all) | bhikkhu vivicceva → vivicc eva (pts) | + → upasampajja viharati pītiyā ca virāgā (th) | pe → spelled out in full (th)คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้สงัดจากกามและอกุศลธรรมทั้งหลายแล้ว บรรลุ ปฐมฌาน ฯลฯ อยู่ เพราะวิตกวิจารสงบระงับไป ภิกษุบรรลุทุติยฌาน ฯลฯ อยู่ เพราะปีติจางคลายไป ภิกษมีอุเบกขา มีสติสัมปชัญญะ เสวยสุขด้วยนามกาย บรรลุตติยฌาน ฯลฯ อยู่ เพราะละสุขและทุกข์ได้ เพราะโสมนัสและโทมนัสดับไป ก่อนแล้ว ภิกษุบรรลุจตุตถฌาน ฯลฯ อยู่
So imāni pañca sekhabalāni upanissāya viharati—
pañca sekhabalāni → pañcasekhabalāni (bjt) | sekhabalāni upanissāya viharati → sekkhabalāni (th)เธอเข้าไปอาศัยเสกขพละ ๕ ประการนี้ อยู่ คือ
saddhābalaṁ …pe… paññābalaṁ.
+ → hiribalaṁ ottappabalaṁ viriyabalaṁ (bjt)สัทธาพละ หิริพละ โอตตัปปพละ วิริยพละ ปัญญาพละ
Tassimāni pañcindriyāni adhimattāni pātubhavanti—
saddhindriyaṁ …pe… paññindriyaṁ.
+ → viriyindriyaṁ satindriyaṁ samādhindriyaṁ (bjt)
So imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ adhimattattā diṭṭheva dhamme asaṅkhāraparinibbāyī hoti.
diṭṭheva → diṭṭh eva (pts)ย่อมปรากฏแก่กล้า เพราะอินทรีย์ ๕ ประการนี้ปรากฏแก่กล้า เธอจึงเป็นอสังขารปรินิพพายีในปัจจุบัน
Evaṁ kho, bhikkhave, puggalo diṭṭheva dhamme asaṅkhāraparinibbāyī hoti.
bhikkhave → bhikkhave ekacco (pts) | asaṅkhāraparinibbāyī → sasaṅkhāraparinibbāyi (pts) | diṭṭheva → diṭṭh eva (pts)บุคคลเป็นอสังขารปรินิพพายีในปัจจุบัน เป็นอย่างนี้แล
Kathañca, bhikkhave, puggalo kāyassa bhedā asaṅkhāraparinibbāyī hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)บุคคลเป็นอสังขารปรินิพพายีหลังจากตายแล้ว เป็นอย่างไร
Idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ …pe… dutiyaṁ jhānaṁ …pe… tatiyaṁ jhānaṁ …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
jhānaṁ → jhānaṁ upasampajja viharati vitakkavicārānaṁ vūpasamā (sya-all) | vivicceva → eva (pts) | paṭhamaṁ jhānaṁ dutiyaṁ jhānaṁ tatiyaṁ jhānaṁ catutthaṁ jhānaṁ → catutthajjhānaṁ (pts)คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้สงัดจากกามและอกุศลธรรมทั้งหลายแล้ว บรรลุปฐมฌาน ฯลฯ อยู่ เพราะวิตกวิจารสงบระงับไป ภิกษุบรรลุทุติยฌาน ฯลฯ อยู่เพราะปีติจาง คลายไป ภิกษุมีอุเบกขา มีสติสัมปชัญญะ เสวยสุขด้วยนามกาย บรรลุตติยฌาน ฯลฯ อยู่ เพราะละสุขและทุกข์ได้ เพราะโสมนัสและโทมนัสดับไปก่อนแล้ว ภิกษุ บรรลุจตุตถฌาน ฯลฯ อยู่
So imāni pañca sekhabalāni upanissāya viharati—
pañca sekhabalāni → pañcasekhabalāni (bjt)เธอเข้าไปอาศัยเสกขพละ ๕ ประการ นี้อยู่ คือ
saddhābalaṁ, hiribalaṁ, ottappabalaṁ, vīriyabalaṁ, paññābalaṁ.
vīriyabalaṁ → viriyabalaṁ (bjt, th) | hiribalaṁ → hirībalaṁ (th)สัทธาพละ หิริพละ โอตตัปปพละ วิริยพละ ปัญญาพละ
Tassimāni pañcindriyāni …pe… paññindriyaṁ.
+ → mudūni pātubhavanti saddhindriyaṁ viriyindriyaṁ satindriyaṁ samādhindriyaṁ (bjt)แต่อินทรีย์ ๕ ประการ นี้ของเธอ คือ สัทธินทรีย์ วิริยินทรีย์ สตินทรีย์ สมาธินทรีย์ ปัญญินทรีย์
So imesaṁ pañcannaṁ indriyānaṁ muduttā kāyassa bhedā asaṅkhāraparinibbāyī hoti.
asaṅkhāraparinibbāyī → asaṁkhāraparinibbāyī (th)ย่อม ปรากฏอ่อน เพราะอินทรีย์ ๕ ประการนี้ปรากฏอ่อน เธอจึงเป็นอสังขารปรินิพพายี หลังจากตายแล้ว
Evaṁ kho, bhikkhave, puggalo kāyassa bhedā asaṅkhāraparinibbāyī hoti.
asaṅkhāraparinibbāyī → asaṁkhāraparinibbāyī (th)บุคคลเป็นอสังขารปรินิพพายีหลังจากตายแล้ว เป็นอย่างนี้แล
Ime kho, bhikkhave, cattāro puggalā santo saṁvijjamānā lokasmin”ti.
lokasminti navamaṁ → lokasmin ti (pts)ภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกนี้แลมีปรากฏอยู่ในโลก