Mahāpadesasutta
Mahāpadesasutta → mahāpadesanāsuttaṁ (bj)Сутта Великие Отношения
Ekaṁ samayaṁ bhagavā bhoganagare viharati ānandacetiye.
ānandacetiye → ānande cetiye (dī. ni. 2.186) mahāva. 303 pana aññathā āgataṁ (cck note) | ānandacetiye → ānanda-cetiye (pts)Одно время Благословенный располагается в Бхоганагаре возле Святилища Ананды.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:Здесь Благословенный обратился к монахам:
“bhikkhavo”ti.
bhikkhavoti → bhikkhavo ti (pts)“Монахи!”
“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhadanteti → bhadante ti (pts)“Достопочтенный” – те монахи Благословенному ответили.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Благословенный сказал:
“cattārome, bhikkhave, mahāpadese desessāmi,
cattārome → cattāro me (pts)“Монахи, я научу вас этим четырём великим отношениям.
taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
manasi karotha → manasikarotha (th, pts)Слушайте внимательно, я буду говорить”.
“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhanteti → bhante ti (pts)“Да, почтенный” – отвечали те монахи.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Благословенный сказал:
“Katame, bhikkhave, cattāro mahāpadesā?
katame → katame ca (bj, sya-all, pts)“И каковы, монахи, четыре великих отношения?
Idha, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya:Вот, монахи, монах может сказать:
‘sammukhā metaṁ, āvuso, bhagavato sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ—
paṭiggahitaṁ → paṭiggahītaṁ (bj, pts) | metaṁ → me taṁ (pts)“В присутствии Благословенного я слышал так, в его присутствии я выучил так:
ayaṁ dhammo, ayaṁ vinayo, idaṁ satthusāsanan’ti.
satthusāsananti → satthu-sāsanaṇ ti (pts)“Это – Дхамма. Это – Виная. Это – учение Учителя”.
Tassa, bhikkhave, bhikkhuno bhāsitaṁ neva abhinanditabbaṁ nappaṭikkositabbaṁ.
nappaṭikkositabbaṁ → na paṭikkositabbaṁ (bjt) | neva → n eva (pts) | nappaṭikkositabbaṁ → na paṭikkositabbam (pts)Утверждение этого монаха не нужно ни одобрять, ни отвергать.
Anabhinanditvā appaṭikkositvā tāni padabyañjanāni sādhukaṁ uggahetvā sutte otāretabbāni, vinaye sandassetabbāni.
otāretabbāni → osāretabbāni (cck note) | padabyañjanāni → padavyañjanāni (pts)Не одобряя и не отвергая его, вам следует тщательно заучить те слова и фразы, а затем проверить, есть ли они в лекциях, и поискать их в Винае.
Tāni ce sutte otāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni na ceva sutte otaranti na vinaye sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ:
otāriyamānāni → osāriyamānāni (cck note) | otaranti → osaranti (cck: dī. ni. 2.188) | ceva → eva (pts) | niṭṭhamettha gantabbaṁ → niṭṭhaṁ ettha gantabbaṁ--addhā (pts)Если, после того как вы проверите, есть ли они в лекциях, и поищете их Винае, [вы обнаружите], что их нет в лекциях и их не найти в Винае, то вам следует сделать вывод:
‘addhā idaṁ na ceva tassa bhagavato vacanaṁ arahato sammāsambuddhassa;
addhā idaṁ → idam (pts) | ceva → eva (pts)“Вне сомнений, это не слово Благословенного, Араханта, Правильно Пробуждённого.
imassa ca bhikkhuno duggahitan’ti.
duggahitanti → duggahītanti (bj, pts) | duggahitanti → duggahītan ti (pts)Это было плохо заучено этим монахом”.
Iti hetaṁ, bhikkhave, chaḍḍeyyātha.
hetaṁ → iti idaṁ (bj); iti hīdaṁ (sya-all, km, mr) | chaḍḍeyyātha → chaḍḍheyyātha (bj) | hetaṁ → iti hidaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. ka.) | hetaṁ → h etaṁ (pts)Поэтому вам следует отбросить это.
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya:
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya → ettako pāṭho dīghanikāye (dn16:4.8.1) na dissati, peyyālamukhena dassito | Idha → ettako pāṭho dīghanikāye na dissati, peyyālamukhena dassito bhaveyya (cck note)Но монах может сказать:
‘sammukhā metaṁ, āvuso, bhagavato sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ—
paṭiggahitaṁ → paṭiggahītaṁ (bj); sutaṁ sammukhā paṭiggahītaṁ (pts) | metaṁ → me taṁ (pts)“В присутствии Благословенного я слышал так…”
ayaṁ dhammo, ayaṁ vinayo, idaṁ satthusāsanan’ti.
Tassa, bhikkhave, bhikkhuno bhāsitaṁ neva abhinanditabbaṁ nappaṭikkositabbaṁ.
nappaṭikkositabbaṁ → na paṭikkositabbaṁ (bjt) | bhāsitaṁ neva → n eva (pts) | nappaṭikkositabbaṁ → na (pts)
Anabhinanditvā appaṭikkositvā tāni padabyañjanāni sādhukaṁ uggahetvā sutte otāretabbāni, vinaye sandassetabbāni.
sandassetabbāni → ettako pāṭho dīghanikāye na dissati, peyyālamukhena dassito bhaveyya (cck note)
Tāni ce sutte otāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni sutte ceva otaranti vinaye ca sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ:
otāriyamānāni vinaye → otāriyamānānivinaye (pts) | ceva → eva (pts) | niṭṭhamettha gantabbaṁ → niṭṭhaṁ ettha gantabbaṁ--addhā (pts)Если, после того как вы проверите, есть ли они в лекциях, и поищете их Винае, [вы обнаружите], что они есть в лекциях и их можно найти в Винае, то вам следует сделать вывод:
‘addhā idaṁ tassa bhagavato vacanaṁ arahato sammāsambuddhassa;“Вне сомнений, это слово Благословенного, Араханта, Правильно Пробуждённого.
imassa ca bhikkhuno suggahitan’ti.
suggahitanti idaṁ → suggahītanti imaṁ (bj) | suggahitanti → suggahītan ti (pts)Это было хорошо заучено этим монахом”.
Idaṁ, bhikkhave, paṭhamaṁ mahāpadesaṁ dhāreyyātha.
idaṁ → imaṁ (bjt, pts)Вам нужно запомнить это первое великое отношение.
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya:Затем монах может сказать:
‘asukasmiṁ nāma āvāse saṅgho viharati sathero sapāmokkho.
asukasmiṁ → amukasmiṁ (bj, sya-all) | saṅgho → saṁgho (th, ms2005) | sathero sapāmokkho → sa-thero sa-pāmokkho (pts)“В такой-то и такой-то области проживает Сангха со старцами и известными монахами.
Tassa me saṅghassa sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ—
paṭiggahitaṁ → paṭiggahītaṁ (bj) | saṅghassa → saṁghassa (th, ms2005)В присутствии той Сангхи я слышал так, в её присутствии я выучил так:
ayaṁ dhammo, ayaṁ vinayo, idaṁ satthusāsanan’ti.
satthusāsananti → satthusāsanan ti (pts)“Это – Дхамма. Это – Виная. Это – учение Учителя”.
Tassa, bhikkhave, bhikkhuno bhāsitaṁ neva abhinanditabbaṁ nappaṭikkositabbaṁ.
nappaṭikkositabbaṁ → na paṭikkositabbaṁ (bjt, pts) | neva → n eva (pts)Утверждение этого монаха не нужно ни одобрять, ни отвергать.
Anabhinanditvā appaṭikkositvā tāni padabyañjanāni sādhukaṁ uggahetvā sutte otāretabbāni, vinaye sandassetabbāni.
padabyañjanāni → padavyañjanāni (pts)Не одобряя и не отвергая его, вам следует тщательно заучить те слова и фразы, а затем проверить, есть ли они в лекциях, и поискать их в Винае.
Tāni ce sutte otāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni na ceva sutte otaranti na vinaye sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ:
tāni → tani (pts) | ceva → eva (pts) | niṭṭhamettha gantabbaṁ → niṭṭhaṁ ettha gantabbaṁ--addhā (pts)Если, после того как вы проверите, есть ли они в лекциях, и поищете их Винае, [вы обнаружите], что их нет в лекциях и их не найти в Винае, то вам следует сделать вывод:
‘addhā idaṁ na ceva tassa bhagavato vacanaṁ arahato sammāsambuddhassa;
ceva → eva (pts)“Вне сомнений, это не слово Благословенного, Араханта, Правильно Пробуждённого.
tassa ca saṅghassa duggahitan’ti.
duggahitanti → duggahītanti (bj) | saṅghassa → saṁghassa (th, ms2005) | duggahitanti → duggahītan ti (pts)Это было плохо заучено той Сангхой”.
Iti hetaṁ, bhikkhave, chaḍḍeyyātha.
hetaṁ → hidaṁ (bj); hīdaṁ (sya-all) | chaḍḍeyyātha → chaḍḍheyyātha (bj) | hidaṁ → itihetaṁ (bj: machasaṁ) | hetaṁ → h etaṁ (pts)Поэтому вам следует отбросить это.
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya:Но…
‘asukasmiṁ nāma āvāse saṅgho viharati sathero sapāmokkho.
asukasmiṁ → amukasmiṁ (bj, sya-all) | saṅgho → saṁgho (th, ms2005)
Tassa me saṅghassa sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ—
paṭiggahitaṁ → paṭiggahītaṁ (bj) | saṅghassa → saṁghassa (th, ms2005)
ayaṁ dhammo, ayaṁ vinayo, idaṁ satthusāsanan’ti.
satthusāsananti → satthusāsan ti (pts)
Tassa, bhikkhave, bhikkhuno bhāsitaṁ neva abhinanditabbaṁ nappaṭikkositabbaṁ.
nappaṭikkositabbaṁ → na paṭikkositabbaṁ (bjt, pts) | neva → n eva (pts)
Anabhinanditvā appaṭikkositvā tāni padabyañjanāni sādhukaṁ uggahetvā sutte otāretabbāni, vinaye sandassetabbāni.
padabyañjanāni → padavyañjanāni (pts)
Tāni ce sutte otāriyamānāni, vinaye sandassiyamānāni sutte ceva otaranti vinaye ca sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ:
ceva → eva (pts) | niṭṭhamettha gantabbaṁ → niṭṭham ettha gantabbaṁ--addhā (pts)Если, после того как вы проверите, есть ли они в лекциях, и поищете их Винае, [вы обнаружите], что они есть в лекциях и их можно найти в Винае, то вам следует сделать вывод:
‘addhā idaṁ tassa bhagavato vacanaṁ arahato sammāsambuddhassa;“Вне сомнений, это слово Благословенного, Араханта, Правильно Пробуждённого.
tassa ca saṅghassa suggahitan’ti.
suggahitanti → suggahītanti (bj, pts) | saṅghassa → saṁghassa (th, ms2005) | suggahitanti → suggahītan ti (pts)Это было хорошо заучено той Сангхой”.
Idaṁ, bhikkhave, dutiyaṁ mahāpadesaṁ dhāreyyātha.Вам нужно запомнить это второе великое отношение.
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya:Затем монах может сказать:
‘asukasmiṁ nāma āvāse sambahulā therā bhikkhū viharanti bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā.
asukasmiṁ → amukasmiṁ (bj, sya-all, pts)“В такой-то и такой-то области проживают несколько старших монахов, которые учёные, наследники наследия, эксперты в Дхамме, эксперты в Винае, эксперты в основных положениях [Дхаммы].
Tesaṁ me therānaṁ sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ—
paṭiggahitaṁ → paṭiggahītaṁ (pts)В присутствии тех старцев я слышал так, в их присутствии я выучил так:
ayaṁ dhammo, ayaṁ vinayo, idaṁ satthusāsanan’ti.
satthusāsananti → satthusāsanan ti (pts)“Это – Дхамма. Это – Виная. Это – учение Учителя”.
Tassa, bhikkhave, bhikkhuno bhāsitaṁ neva abhinanditabbaṁ nappaṭikkositabbaṁ.
nappaṭikkositabbaṁ → na paṭikkositabbaṁ (bjt, pts) | neva → n eva (pts)Утверждение этого монаха не нужно ни одобрять, ни отвергать.
Anabhinanditvā appaṭikkositvā tāni padabyañjanāni sādhukaṁ uggahetvā sutte otāretabbāni, vinaye sandassetabbāni.
padabyañjanāni → padavyañjanāni (pts)Не одобряя и не отвергая его, вам следует тщательно заучить те слова и фразы, а затем проверить, есть ли они в лекциях, и поискать их в Винае.
Tāni ce sutte otāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni na ceva sutte otaranti na vinaye sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ:
ceva → eva (pts) | niṭṭhamettha gantabbaṁ → niṭṭhaṁ ettha gantabbam--addhā (pts)Если, после того как вы проверите, есть ли они в лекциях, и поищете их Винае, [вы обнаружите], что их нет в лекциях и их не найти в Винае, то вам следует сделать вывод:
‘addhā idaṁ na ceva tassa bhagavato vacanaṁ arahato sammāsambuddhassa;
ceva → eva (pts)“Вне сомнений, это не слово Благословенного, Араханта, Правильно Пробуждённого.
tesañca therānaṁ duggahitan’ti.
duggahitanti → duggahītanti (bj, pts) | tesañca → tesañ ca (pts) | duggahitanti → duggahītan ti (pts)Это было плохо заучено теми старцами”.
Iti hetaṁ, bhikkhave, chaḍḍeyyātha.
chaḍḍeyyātha → chaḍḍheyyātha (bj) | hetaṁ → hīdaṁ (sya-all) | hetaṁ → h etaṁ (pts)Поэтому вам следует отбросить это.
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya:Но…
‘asukasmiṁ nāma āvāse sambahulā therā bhikkhū viharanti bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā.
asukasmiṁ → amukasmiṁ (bj, sya-all, pts)
Tesaṁ me therānaṁ sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ—
paṭiggahitaṁ → paṭiggahītaṁ (bj)
ayaṁ dhammo, ayaṁ vinayo, idaṁ satthusāsanan’ti.
Tassa, bhikkhave, bhikkhuno bhāsitaṁ neva abhinanditabbaṁ nappaṭikkositabbaṁ.
nappaṭikkositabbaṁ → na paṭikkositabbaṁ (bjt)
Anabhinanditvā appaṭikkositvā tāni padabyañjanāni sādhukaṁ uggahetvā sutte otāretabbāni, vinaye sandassetabbāni.
Tāni ce sutte otāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni sutte ceva otaranti vinaye ca sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ:
ceva → eva (pts) | niṭṭhamettha → niṭṭhaṁ ettha (pts)Если, после того как вы проверите, есть ли они в лекциях, и поищете их Винае, [вы обнаружите], что они есть в лекциях и их можно найти в Винае, то вам следует сделать вывод:
‘addhā idaṁ tassa bhagavato vacanaṁ arahato sammāsambuddhassa;“Вне сомнений, это слово Благословенного, Араханта, Правильно Пробуждённого.
tesañca therānaṁ suggahitan’ti.
suggahitanti → suggahītan ti (pts) | tesañca → tesañ ca (pts)Это было хорошо заучено теми старцами”.
Idaṁ, bhikkhave, tatiyaṁ mahāpadesaṁ dhāreyyātha.Вам нужно запомнить это третье великое отношение.
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya:Затем монах может сказать:
‘asukasmiṁ nāma āvāse eko thero bhikkhu viharati bahussuto āgatāgamo dhammadharo vinayadharo mātikādharo.
asukasmiṁ → amukasmiṁ (bj, sya-all, pts)“В такой-то и такой-то области проживает один старец, который учёный, наследник наследия, эксперт в Дхамме, эксперт в Винае, эксперт в основных положениях [Дхаммы].
Tassa me therassa sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ—
paṭiggahitaṁ → paṭiggahītaṁ (pts) | sutaṁ → sutam (pts)В присутствии этого старца я слышал так, в его присутствии я выучил так:
ayaṁ dhammo, ayaṁ vinayo, idaṁ satthusāsanan’ti.
satthusāsananti → satthusāsanan ti (pts)“Это – Дхамма. Это – Виная. Это – учение Учителя”.
Tassa, bhikkhave, bhikkhuno bhāsitaṁ neva abhinanditabbaṁ nappaṭikkositabbaṁ.
nappaṭikkositabbaṁ → na paṭikkositabbaṁ (bjt, pts) | neva → n eva (pts)Утверждение этого монаха не нужно ни одобрять, ни отвергать.
Anabhinanditvā appaṭikkositvā tāni padabyañjanāni sādhukaṁ uggahetvā sutte otāretabbāni, vinaye sandassetabbāni.
padabyañjanāni → padavyañjanāni (pts)Не одобряя и не отвергая его, вам следует тщательно заучить те слова и фразы, а затем проверить, есть ли они в лекциях, и поискать их в Винае.
Tāni ce sutte otāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni na ceva sutte otaranti na vinaye sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ:
ceva → eva (pts) | niṭṭhamettha gantabbaṁ → niṭṭham ettha gantabbaṁ--addhā (pts)Если, после того как вы проверите, есть ли они в лекциях, и поищете их Винае, [вы обнаружите], что их нет в лекциях и их не найти в Винае, то вам следует сделать вывод:
‘addhā idaṁ na ceva tassa bhagavato vacanaṁ arahato sammāsambuddhassa;
na ceva → (pts) | arahato sammāsambuddhassa → (pts)“Вне сомнений, это не слово Благословенного, Араханта, Правильно Пробуждённого.
tassa ca therassa duggahitan’ti.
duggahitanti → duggahītanti (bj, pts) | duggahitanti → duggahītan ti (pts)Это было плохо заучено тем старцем”.
Iti hetaṁ, bhikkhave, chaḍḍeyyātha.
chaḍḍeyyātha → chaḍḍheyyātha (bj) | hetaṁ → hīdaṁ (sya-all) | hetaṁ → h etaṁ (pts)Поэтому вам следует отбросить это.
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya:Но…
‘asukasmiṁ nāma āvāse eko thero bhikkhu viharati bahussuto āgatāgamo dhammadharo vinayadharo mātikādharo.
asukasmiṁ → amukasmiṁ (bj, sya-all, pts)
Tassa me therassa sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ—
paṭiggahitaṁ → paṭiggahītaṁ (bj)
ayaṁ dhammo, ayaṁ vinayo, idaṁ satthusāsanan’ti.
Tassa, bhikkhave, bhikkhuno bhāsitaṁ neva abhinanditabbaṁ nappaṭikkositabbaṁ.
nappaṭikkositabbaṁ → na paṭikkositabbaṁ (bjt)
Anabhinanditvā appaṭikkositvā tāni padabyañjanāni sādhukaṁ uggahetvā sutte otāretabbāni, vinaye sandassetabbāni.
Tāni ce sutte otāriyamānāni vinaye sandassiyamānāni sutte ceva otaranti vinaye ca sandissanti, niṭṭhamettha gantabbaṁ:
ceva → eva (pts) | niṭṭhamettha gantabbaṁ → niṭṭhaṁ ettha gantabbaṁ--addhā (pts)Если, после того как вы проверите, есть ли они в лекциях, и поищете их Винае, [вы обнаружите], что они есть в лекциях и их можно найти в Винае, то вам следует сделать вывод:
‘addhā idaṁ tassa bhagavato vacanaṁ arahato sammāsambuddhassa;
arahato sammāsambuddhassa → (pts)“Вне сомнений, это слово Благословенного, Араханта, Правильно Пробуждённого.
tassa ca therassa suggahitan’ti.
suggahitanti → suggahītan ti (pts)Это было хорошо заучено тем старцем”.
Idaṁ, bhikkhave, catutthaṁ mahāpadesaṁ dhāreyyātha.Вам нужно запомнить это четвёртое великое отношение.
Ime kho, bhikkhave, cattāro mahāpadesā”ti.
mahāpadesāti → mahāpadesā ti tass uddānaṁ (pts)Таковы, монахи, четыре великих отношения”.
Sañcetaniyavaggo tatiyo.
tatiyo → tassuddānaṁ :- cetanā vibhantikoṭṭhito
ānando upavāna pañcamaṁ.
āyācana rāhula jambāli
nibbānaṁ mahāpadesenāti (bj note)Глава Санчетания Третья.
Cetanā vibhatti koṭṭhiko, ānando upavāṇapañcamaṁ;
koṭṭhiko ānando upavāṇapañcamaṁ → koṭṭhika ānandaupavāna pañcamaṁ (pts) ānando upavāṇapañcamaṁ → ānanda-upavāna pañcamaṁ (pts) Āyācana rāhula jambālī, nibbānaṁ mahāpadesenāti.
jambālī → jambāli (pts) | āyācana rāhula jambālī → āyācana-rāhula-jambālī (my) mahāpadesenāti → mahāpadesena vaggeti (pts) | vaggeti → From B. K. (pts note)