Ummaggasutta
Ummaggasutta → bahussutasuttaṁ (bj)Сутта Сообразительность
Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
+ → sāvatthinidānaṁ (bjt) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)И тогда некий монах подошёл к Благословенному, поклонился ему, сел рядом, и сказал:
“kena nu kho, bhante, loko nīyati, kena loko parikassati, kassa ca uppannassa vasaṁ gacchatī”ti?
parikassati → parikissati (bj, pts) | gacchatīti → gacchati (pts) | parikissati → B. K. parikassati; S. Tr. paṭikissati. (pts note) | gacchati → See Saṁyutta I. vii. 2, p. 39. (pts note) | nīyati → niyyati (pts)“Почтенный, что водит за собой мир? И что влечёт мир туда-сюда? Что же возникает такое, из-за чего [мир] попадает под его контроль?”.
“Sādhu sādhu, bhikkhu.“Хорошо, хорошо, монах!
Bhaddako kho te, bhikkhu, ummaggo, bhaddakaṁ paṭibhānaṁ, kalyāṇī paripucchā.
ummaggo → ummaṅgo (sya-all, mr) | kalyāṇī → kalyāṇā (mr) | paṭibhānaṁ → paṭibhāṇaṁ (sya-all) | ummaggo → ummaṅgo (cck: syā. ka.) | kalyāṇī → kalyāṇā (cck: ka.) | ummaggo → S. Tr., B. K. ummaṇgo. (pts note)Твоя сообразительность превосходна. Твоя проницательность великолепна. Твой вопрос хорош.
Evañhi tvaṁ, bhikkhu, pucchasi:
pucchasi → paripucchasi (bj) | evañhi → evaṁ hi (bjt, th, pts)Вот ведь о чём ты спросил:
‘kena nu kho, bhante, loko nīyati, kena loko parikassati, kassa ca uppannassa vasaṁ gacchatī’”ti?
parikassati → parikissati (bj, pts) | nīyati → niyyati (pts)“Почтенный, что водит за собой мир? И что влечёт мир туда-сюда? Что же возникает такое, из-за чего [мир] попадает под его контроль?”
“Evaṁ, bhante”.“Да, почтенный”.
“Cittena kho, bhikkhu, loko nīyati, cittena parikassati, cittassa uppannassa vasaṁ gacchatī”ti.
parikassati → parikissati (bj, pts) | gacchatīti → gacchati (bj) | nīyati → niyyati (pts)“Ум, монах, водит за собой мир. Ум влечёт его туда-сюда. Когда возникает ум, то [мир] попадает под его контроль”.
“Sādhu, bhante”ti kho so bhikkhu bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṁ uttari pañhaṁ apucchi:
uttari → uttariṁ (bj, sya-all, pts) | bhanteti → bhante ti (pts)Сказав: “Хорошо, почтенный”, тот монах восхитился и возрадовался утверждению Благословенного. Затем он задал Благословенному дальнейший вопрос:
“‘bahussuto dhammadharo, bahussuto dhammadharo’ti, bhante, vuccati.
bhante → (bj) | dhammadharoti → dhammadharo ti (pts)“Почтенный, “учёный знаток в Дхамме, учёный знаток в Дхамме” – так говорят.
Kittāvatā nu kho, bhante, bahussuto dhammadharo hotī”ti?В каком смысле кто-либо является учёным знатоком в Дхамме?”
“Sādhu sādhu, bhikkhu.“Хорошо, хорошо, монах!
Bhaddako kho te, bhikkhu ummaggo, bhaddakaṁ paṭibhānaṁ, kalyāṇī paripucchā.
kho → (bj) | ummaggo → ummaṅgo (sya-all) | paṭibhānaṁ → paṭibhāṇaṁ (sya-all) | ummaggo → uṁmaggo (pts)Твоя сообразительность превосходна. Твоя проницательность великолепна. Твой вопрос хорош.
Evañhi tvaṁ, bhikkhu, pucchasi:
evañhi → evaṁ hi (bjt, th, pts)Вот ведь о чём ты спросил:
‘bahussuto dhammadharo, bahussuto dhammadharoti, bhante, vuccati.
bahussuto dhammadharoti → ti (pts)“Почтенный, “учёный знаток в Дхамме, учёный знаток в Дхамме” – так говорят.
Kittāvatā nu kho, bhante, bahussuto dhammadharo hotī’”ti?В каком смысле кто-либо является учёным знатоком в Дхамме?”
“Evaṁ, bhante”.“Да, почтенный”.
“Bahū kho, bhikkhu, mayā dhammā desitā—
Bahū → bahu (pts1ed, mr) | dhammā desitā → dhammo desito (mr) | bahū → bahu (bj, pts) | desitā → bahu kho bhikkhu mayā dhammo desito (cck: ka.) | desitā → desitā--suttaṁ (pts)“Я научил многим учениям, монах:
suttaṁ, geyyaṁ, veyyākaraṇaṁ, gāthā, udānaṁ, itivuttakaṁ, jātakaṁ, abbhutadhammaṁ, vedallaṁ.лекциям, стихам и прозе, описаниям, строфам, вдохновенным изречениям, цитатам, историям рождения, чудесным случаям, вопросам и ответам.
Catuppadāya cepi, bhikkhu, gāthāya atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipanno hoti bahussuto dhammadharoti alaṁvacanāyā”ti.
catuppadāya cepi → catuppādāya ce pi (pts) | alaṁvacanāyāti → alaṁ vacanāyāti (my, bjt, th) | dhammānudhammappaṭipanno → dhammānudhammapaṭipanno (bjt, th) | atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipanno → atthaṁ aññāya dhammaṁ aññāya dhammānudhammapaṭipanno (pts) | dhammadharoti alaṁvacanāyāti → dhammadharo ti alaṁ vacanāyāti (pts)Если после изучения значения и Дхаммы даже всего в четыре стихотворные строки человек практикует в соответствии с Дхаммой, то этого достаточно для того, чтобы называть его “учёным знатоком в Дхамме”.
“Sādhu, bhante”ti kho so bhikkhu bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṁ uttari pañhaṁ apucchi:
uttari → uttariṁ (bj, sya-all) | apucchi → aāpucchi (bj) | abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṁ uttari → uttariṁ (pts) | bhanteti → bhante ti (pts)Сказав: “Хорошо, почтенный”, тот монах восхитился и возрадовался утверждению Благословенного. Затем он задал Благословенному дальнейший вопрос:
“‘sutavā nibbedhikapañño, sutavā nibbedhikapañño’ti, bhante, vuccati.
nibbedhikapaññoti → nibbedhikapañño ti (pts)“Почтенный, “учёный, обладающий проникающим пониманием; учёный, обладающий проникающим пониманием” – так говорят.
Kittāvatā nu kho, bhante, sutavā nibbedhikapañño hotī”ti?В каком смысле кто-либо является учёным, обладающим проникающим пониманием?”
“Sādhu sādhu, bhikkhu.“Хорошо, хорошо, монах!
Bhaddako kho te, bhikkhu, ummaggo, bhaddakaṁ paṭibhānaṁ, kalyāṇī paripucchā.
ummaggo → ummaṅgo (sya-all) | paṭibhānaṁ → paṭibhāṇaṁ (sya-all) | bhaddakaṁ paṭibhānaṁ kalyāṇī → kalyānī (pts) | ummaggo → S. Tr., B. K. ummaṅgo (pts note)Твоя сообразительность превосходна. Твоя проницательность великолепна. Твой вопрос хорош.
Evañhi tvaṁ, bhikkhu, pucchasi:
evañhi → evaṁ hi (bjt, th, pts)Вот ведь о чём ты спросил:
‘sutavā nibbedhikapañño, sutavā nibbedhikapaññoti, bhante, vuccati.
nibbedhikapaññoti → nibbedhikapañño ti (pts)“учёный, обладающий проникающим пониманием; учёный, обладающий проникающим пониманием” – так говорят.
Kittāvatā nu kho, bhante, sutavā nibbedhikapañño hotī’”ti?В каком смысле кто-либо является учёным, обладающим проникающим пониманием?”
“Evaṁ, bhante”.“Да, почтенный”.
“Idha, bhikkhu, bhikkhuno ‘idaṁ dukkhan’ti sutaṁ hoti, paññāya cassa atthaṁ ativijjha passati;
passati → B. K. vipassati. (pts note) | dukkhanti → dukkhan ti (pts) | cassa → assa (pts)“Монах, вот монах услышал: “Это – боль”, и он видит значение этого, пронзив это пониманием.
‘ayaṁ dukkhasamudayo’ti sutaṁ hoti, paññāya cassa atthaṁ ativijjha passati;
dukkhasamudayoti → dukkhasamudayo ti (pts) | cassa → assa (pts)Он услышал: “Это – скапливание боли”…
‘ayaṁ dukkhanirodho’ti sutaṁ hoti, paññāya cassa atthaṁ ativijjha passati;“Это – устранение боли”…
‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti sutaṁ hoti, paññāya cassa atthaṁ ativijjha passati.“Это – к устранению боли, ведущая практика”, и он видит значение этого, пронзив это пониманием.
Evaṁ kho, bhikkhu, sutavā nibbedhikapañño hotī”ti.Вот каким образом он учёный, обладающий проникающим пониманием”.
“Sādhu, bhante”ti kho so bhikkhu bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṁ uttari pañhaṁ apucchi:
uttari → uttariṁ (bj, sya-all) | apucchi → āpucchi (bj) | abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṁ uttari → uttariṁ (pts) | bhanteti → bhante ti (pts)Сказав: “Хорошо, почтенный”, тот монах восхитился и возрадовался утверждению Благословенного. Затем он задал Благословенному дальнейший вопрос:
“‘paṇḍito mahāpañño, paṇḍito mahāpañño’ti, bhante, vuccati.
mahāpaññoti → mahāpañño ti (pts)“Почтенный, “мудрец с великим пониманием, мудрец с великим пониманием” – так говорят.
Kittāvatā nu kho, bhante, paṇḍito mahāpañño hotī”ti?В каком смысле кто-либо является мудрецом с великим пониманием?”
“Sādhu sādhu, bhikkhu.“Хорошо, хорошо, монах!
Bhaddako kho te, bhikkhu, ummaggo, bhaddakaṁ paṭibhānaṁ, kalyāṇī paripucchā.
ummaggo → ummaṅgo (sya-all) | paṭibhānaṁ → paṭibhāṇaṁ (sya-all) | paṭibhānaṁ kalyāṇī → kalyānī (pts) | ummaggo → B. K., S. Tr. ummaṅgo. (pts note)Твоя сообразительность превосходна. Твоя проницательность великолепна. Твой вопрос хорош.
Evañhi tvaṁ bhikkhu pucchasi:
evañhi → evaṁ hi (bjt, th, pts)Вот ведь о чём ты спросил:
‘paṇḍito mahāpañño, paṇḍito mahāpaññoti, bhante, vuccati.
mahāpaññoti → mahāpañño ti (pts)“Почтенный, “мудрец с великим пониманием, мудрец с великим пониманием” – так говорят.
Kittāvatā nu kho, bhante, paṇḍito mahāpañño hotī’”ti?В каком смысле кто-либо является мудрецом с великим пониманием?”
“Evaṁ, bhante”.“Да, почтенный”.
“Idha, bhikkhu, paṇḍito mahāpañño nevattabyābādhāya ceteti na parabyābādhāya ceteti na ubhayabyābādhāya ceteti attahitaparahitaubhayahitasabbalokahitameva cintayamāno cinteti.
attahitaparahitaubhayahitasabbalokahitameva → attahitaṁ parahitaṁ ubhayahitaṁ sabbalokahitameva (bj, sya-all) | cinteti → B. K. cintesi. (pts note) | nevattabyābādhāya → nevattavyābādhāya (bjt) | parabyābādhāya → paravyābādhāya (bjt, pts) | ubhayabyābādhāya → ubhayavyābādhāya (bjt, pts) | nevattabyābādhāya → n ev attavyābādhāya (pts) | attahitaparahitaubhayahitasabbalokahitameva cintayamāno → attahitaṁ parahitaṁ ubhayahitaṁ sabbalokahitam eva cintamāno (pts)“Монах, мудрец с великим пониманием не планирует [чего-либо, что приведёт] к собственной беде, беде других, к беде обоих. Вместо этого он обдумывает, думает только о собственном благополучии, о благополучии других, о благополучии обоих, и о благополучии целого мира.
Evaṁ kho, bhikkhu, paṇḍito mahāpañño hotī”ti.Вот каким образом он мудрец с великим пониманием”.