Найдите Истину

В Палийских Суттах и Винае

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Заметка:Переводы, словари и комментарии сделаны не Благословенным.Сверяйтесь с Пали в 4 основных никаях.

  • Aṅguttara Nikāya 4.198Восходящие Наставления 4.198
  • 20. MahāvaggaБольшая Глава

Attantapasutta
Attantapasutta → tapasuttaṁ (bj)
Сутта Самоистязание

“Cattārome, bhikkhave, puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.
cattārome → (pts)
“Монахи, в мире есть эти четыре типа личностей.
Katame cattāro?Какие четыре?

  1. Idha, bhikkhave, ekacco puggalo attantapo hoti attaparitāpanānuyogamanuyutto.
    ekacco → pu. pa. 174; ma. ni. 2.7; dī. ni. 3.314; a. ni. 3.157-163 (cck note) | attaparitāpanānuyogamanuyutto → attaparitāpanānuyogam anuyutto (pts)
    Вот один человек мучает себя и осуществляет практику мучения самого себя.
  2. Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo parantapo hoti paraparitāpanānuyogamanuyutto.
    paraparitāpanānuyogamanuyutto → paraparitāpanānuyogam anuyutto (pts)
    Но другой человек мучает других и осуществляет практику мучения других.
  3. Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo attantapo ca hoti attaparitāpanānuyogamanuyutto, parantapo ca paraparitāpanānuyogamanuyutto.
    ca → ca hoti (bj) | attaparitāpanānuyogamanuyutto → attaparitāpanānuyogam anuyutto (pts) | paraparitāpanānuyogamanuyutto → paraparitāpanānuyogam anuyutto (pts)
    Ещё другой человек мучает себя и осуществляет практику мучения самого себя, а также мучает других и осуществляет практику мучения других.
  4. Idha pana, bhikkhave, ekacco puggalo nevattantapo hoti nāttaparitāpanānuyogamanuyutto na parantapo na paraparitāpanānuyogamanuyutto.
    nevattantapo → neva attantapo (bj, sya-all) | nāttaparitāpanānuyogamanuyutto → na attaparitāpanānuyogamanuyutto (bj, sya-all, pts) | attantapo → B. K. so n'; eva att- . . . naparit-. (pts note) | nevattantapo → n ev attantapo (pts) | nāttaparitāpanānuyogamanuyutto → na attaparitāpanānuyogam anuyutto (pts) | paraparitāpanānuyogamanuyutto → paraparitāpanānuyogam anuyutto (pts)
    И ещё другой человек не мучает себя и не осуществляет практику мучения самого себя, и не мучает других и не осуществляет практику мучения других.
    So neva attantapo na parantapo diṭṭheva dhamme nicchāto nibbuto sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharati.
    neva attantapo na parantapo → anattantapo aparantapo (bj); ca anattantapo aparantapo (sya-all) | nibbuto sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī → nibbūto sītibhuto sukhapaṭisaṁvedī (pts)
    Поскольку он не мучает ни себя, ни других, то в этой самой жизни он пребывает без потребности, угасшим и потухшим, переживая блаженство, сам став божественным.

Kathañca, bhikkhave, puggalo attantapo hoti attaparitāpanānuyogamanuyutto?
kathañca → kathañ ca (pts) | attaparitāpanānuyogamanuyutto → attaparitāpanānuyogam anuyutto (pts)
И каким образом, монахи, человек является тем, кто мучает себя и осуществляет практику мучения самого себя?
Idha, bhikkhave, ekacco acelako hoti muttācāro hatthāpalekhano naehibhaddantiko natiṭṭhabhaddantiko nābhihaṭaṁ na uddissakataṁ na nimantanaṁ sādiyati.
ekacco → ekacco puggalo (bj, sya-all, pts) | uddissakataṁ → uddissakaṭaṁ (bj) | hatthāpalekhano naehibhaddantiko natiṭṭhabhaddantiko → hatthāvalekhano naehibhadantiko natiṭṭhabhadantiko (sya-all) | hatthāvalekhano → ba.hatthāpalekhano (sya-all: yu.) | naehibhaddantiko natiṭṭhabhaddantiko → na ehi bhaddantiko na tiṭṭhabhaddantiko (bjt) | hatthāpalekhano naehibhaddantiko natiṭṭhabhaddantiko → hatthāpalekhaṇo na ehi-bhadantiko na tiṭṭha-bhadantiko (pts)
Бывает так, когда некий человек ходит голым, отвергает условности, лижет свои руки, не идёт, когда его зовут, не остаётся, когда его просят.
So na kumbhimukhā paṭiggaṇhāti, na kaḷopimukhā paṭiggaṇhāti, na eḷakamantaraṁ na daṇḍamantaraṁ na musalamantaraṁ na dvinnaṁ bhuñjamānānaṁ na gabbhiniyā na pāyamānāya na purisantaragatāya na saṅkittīsu na yattha sā upaṭṭhito hoti na yattha makkhikā saṇḍasaṇḍacārinī na macchaṁ na maṁsaṁ na suraṁ na merayaṁ na thusodakaṁ pivati.
paṭiggaṇhāti → patigaṇhāti (bj) | thusodakaṁ → thūsodakaṁ (sya-all) | saṅkittīsu → saṅkittisu (pts) | saṅkittīsu → saṁkittīsu (th) | paṭiggaṇhāti → paṭigaṇhāti (pts)
Он не принимает пищу, поднесённую ему или специально приготовленную для него, не принимает приглашения на обед. Он не принимает ничего из горшка или чаши. Он не принимает ничего через порог, через палку, через пестик [ступы]. Он не принимает ничего от двух обедающих [вместе] людей, от беременной женщины, от кормящей женщины, от женщины, живущей с мужчиной. Он не принимает ничего с того места, где объявлено о раздаче еды, с того места, где сидит собака или где летают мухи. Он не принимает рыбу или мясо. Он не пьёт спиртного, вина или забродивших напитков.
So ekāgāriko vā hoti ekālopiko dvāgāriko vā hoti dvālopiko …pe… sattāgāriko vā hoti sattālopiko;Он ограничивает себя одним домом [во время сбора подаяний] и одним небольшим кусочком пищи, или двумя домами и двумя небольшими кусочками… семью домами и семью небольшими кусочками пищи. ekissāpi dattiyā yāpeti dvīhipi dattīhi yāpeti …pe… sattahipi dattīhi yāpeti;
ekissāpi → ekissā pi (bjt, pts) | dvīhipi → dvīhi pi (pts) | sattahipi → sattahi pi (pts)
Он ест только одну тарелку еды в день, две… семь тарелок еды в день.
ekāhikampi āhāraṁ āhāreti dvāhikampi āhāraṁ āhāreti …pe… sattāhikampi āhāraṁ āhāreti. Iti evarūpaṁ aḍḍhamāsikampi pariyāyabhattabhojanānuyogamanuyutto viharati.
aḍḍhamāsikampi → addhamāsikampi (bj) | dvāhikampi → dvīhikampi (sya-all) | ekāhikampi āhāraṁ āhāreti dvāhikampi → ekāhikam pi (pts) | aḍḍhamāsikampi pariyāyabhattabhojanānuyogamanuyutto → addhamāsikam pi pariyāyabhattabhojanānuyogam anuyutto (pts) | sattāhikampi → sattāhikam pi (pts)
Он принимает пищу только один раз в день, один раз в два дня… один раз в семь дней, и так вплоть до двух недель, практикуя ограничение в приёме пищи в установленных промежутках.

So sākabhakkhopi hoti sāmākabhakkhopi hoti nīvārabhakkhopi hoti daddulabhakkhopi hoti haṭabhakkhopi hoti kaṇabhakkhopi hoti ācāmabhakkhopi hoti piññākabhakkhopi hoti tiṇabhakkhopi hoti gomayabhakkhopi hoti; vanamūlaphalāhāropi yāpeti pavattaphalabhojī.
nīvārabhakkhopi → nivārabhakkhopi (sya-all) | vanamūlaphalāhāropi → vanamūlaphalāhāro (th, pts) | sākabhakkhopi → sākabhakkho pi (pts) | sāmākabhakkhopi → sāmākabhakkho pi (pts) | nīvārabhakkhopi → nīvārabhakkho pi (pts) | daddulabhakkhopi → daddulabhakkho pi (pts) | haṭabhakkhopi → haṭabhakkho pi (pts) | kaṇabhakkhopi → kaṇabhakkho pi (pts) | ācāmabhakkhopi → ācāmabhakkho pi (pts) | piññākabhakkhopi → piññākabhakkho pi (pts) | tiṇabhakkhopi → tiṇabhakkho pi (pts) | gomayabhakkhopi → gomayabhakkho pi (pts)
Он ест [только] зелень; или просо; или дикий рис; или обрезки шкуры; или мох; или рисовые отруби; или рисовую накипь; или кунжутную муку; или траву; или коровий навоз. Он живёт на лесных кореньях и фруктах. Он кормится упавшими фруктами.

So sāṇānipi dhāreti masāṇānipi dhāreti chavadussānipi dhāreti paṁsukūlānipi dhāreti tirīṭānipi dhāreti ajinampi dhāreti ajinakkhipampi dhāreti kusacīrampi dhāreti vākacīrampi dhāreti phalakacīrampi dhāreti kesakambalampi dhāreti vāḷakambalampi dhāreti ulūkapakkhampi dhāreti;
masāṇānipi → masānānipi (sya-all) | tirīṭānipi → tirīṭakānipi (sya-all, pts) | vāḷakambalampi → vālakambalaṁpi (sya-all, pts) | ajinampi → ajināni pi (pts) | ajinampi → ajinaṁpi (th) | ajinakkhipampi → ajinakkhipaṁpi (th) | kusacīrampi → kusacīraṁpi (th) | vākacīrampi → vākacīraṁpi (th) | phalakacīrampi → phalakacīraṁpi (th) | kesakambalampi → kesakambalaṁpi (th) | ulūkapakkhampi → ulūkapakkhaṁpi (th) | sāṇānipi → sāṇāni pi (pts) | masāṇānipi → masāṇāni pi (pts) | chavadussānipi → chavadussāni pi (pts) | paṁsukūlānipi → paṁsukūlāni pi (pts) | tirīṭānipi → tirīṭakāni pi (pts) | ajinakkhipampi → ajinakkhipam pi (pts) | kusacīrampi → kusacīram pi (pts) | vākacīrampi → vākacīram pi (pts) | phalakacīrampi → phalakacīram pi (pts) | kesakambalampi → kesakambalam pi (pts) | vāḷakambalampi → vālakambalam pi (pts) | ulūkapakkhampi → ulūkapakkham pi (pts)
Он носит одежду из пеньки, из парусины, из савана, из выброшенных лохмотьев, из древесной коры, из шкур антилопы, из обрезков шкур антилопы, из травы кусы, из материала из коры, из материала из стружек; [носит] накидку, [сделанную] из волос с головы, из шерсти дикого животного, из совиных крыльев.
kesamassulocakopi hoti kesamassulocanānuyogamanuyutto;
kesamassulocakopi → kesamassulocano (pts) | kesamassulocakopi → kesamassulocako (bjt) | kesamassulocanānuyogamanuyutto → kesamassulocanānuyogaṁ anuyutto (pts)
Он выдёргивает волосы и бороду, он практикует вырывание собственных волос и бороды.
ubbhaṭṭhakopi hoti āsanappaṭikkhitto;
ubbhaṭṭhakopi → ubbaṭṭakopi (bj) | āsanappaṭikkhitto → āsanapaṭikkhitto (bjt, th, pts) | ubbhaṭṭhakopi → ubbhaṭṭhako pi (pts)
Он тот, кто постоянно стоит, отвергая сиденья.
ukkuṭikopi hoti ukkuṭikappadhānamanuyutto;
ukkuṭikopi → ukkuṭiko pi (pts) | ukkuṭikappadhānamanuyutto → ukkuṭikappadhānam anuyutto (pts)
Он сидит, охватывая колени руками, он практикует усердие в сидении с охватыванием коленей руками.
kaṇṭakāpassayikopi hoti kaṇṭakāpassaye seyyaṁ kappeti;
kaṇṭakāpassayikopi → kaṇṭakāpassayiko pi (pts)
Он лежит на матрацах с шипами, он устраивает свою постель на матраце с шипами.
sāyatatiyakampi udakorohanānuyogamanuyutto viharati.
udakorohanānuyogamanuyutto → udakorohaṇānuyogamanuyutto (sya-all) | sāyatatiyakampi udakorohanānuyogamanuyutto → sāyatatiyakam pi udakorohaṇānuyogam anuyutto (pts) | sāyatatiyakam → S. D. sāyatatikaṁ. (pts note)
Он пребывает, посвящая себя практике купания в воде три раза в день, в том числе вечером.
Iti evarūpaṁ anekavihitaṁ kāyassa ātāpanaparitāpanānuyogamanuyutto viharati.
ātāpanaparitāpanānuyogamanuyutto → ātāpanaparitāpanānuyogam anuyutto (pts)
Вот такими многочисленными способами он осуществляет практику мучения и умерщвления тела.
Evaṁ kho, bhikkhave, puggalo attantapo hoti attaparitāpanānuyogamanuyutto.
attaparitāpanānuyogamanuyutto → attaparitāpanānuyogam anuyutto (pts)
Вот каким образом этот человек мучает себя и осуществляет практику мучения самого себя.

Kathañca, bhikkhave, puggalo parantapo hoti paraparitāpanānuyogamanuyutto?
kathañca → kathañ ca (pts) | paraparitāpanānuyogamanuyutto → paraparitāpanānuyogam anuyutto (pts)
И каким образом человек является тем, кто мучает других и осуществляет практику мучения других?
Idha, bhikkhave, ekacco puggalo orabbhiko hoti sūkariko sākuṇiko māgaviko luddo macchaghātako coro coraghātako goghātako bandhanāgāriko, ye vā panaññepi keci kurūrakammantā.
sākuṇiko → sākuntiko (bj, pts) | goghātako → (bj, sya-all, pts) | sākuntiko → B. K. sākuṇiko. (pts note) | pi → Omitted by B. K. (pts note) | keci → ke ci (bjt) | panaññepi → pan aññe pi (pts)
Вот некий человек – убийца овец, убийца свиней, птицелов, тот, кто ставит капканы, охотник, рыбак, вор, палач, тюремный надзиратель, или кто-либо иной, занимающийся подобным кровавым занятием.
Evaṁ kho, bhikkhave, puggalo parantapo hoti paraparitāpanānuyogamanuyutto.
paraparitāpanānuyogamanuyutto → paraparitāpanānuyogam anuyutto (pts)
Вот каким образом этот человек мучает других и осуществляет практику мучения других.

Kathañca, bhikkhave, puggalo attantapo ca hoti attaparitāpanānuyogamanuyutto parantapo ca paraparitāpanānuyogamanuyutto?
+ → hoti (bjt) | kathañca → kathañ ca (pts) | attaparitāpanānuyogamanuyutto → attaparitāpanānuyogam anuyutto (pts) | paraparitāpanānuyogamanuyutto → paraparitāpanānuyogam anuyutto (pts)
И каким образом человек мучает себя и осуществляет практику мучения самого себя, а также мучает других и осуществляет практику мучения других?
Idha, bhikkhave, ekacco puggalo rājā vā hoti khattiyo muddhāvasitto, brāhmaṇo vā hoti mahāsālo.
muddhāvasitto → muddhābhisitto (sya-all) | hoti → (sya-all, pts) | vā → B. K. hoti vā. (pts note)
Вот некий человек – помазанный на царствование кхаттийский царь или зажиточный брахман.
So puratthimena nagarassa navaṁ santhāgāraṁ kārāpetvā kesamassuṁ ohāretvā kharājinaṁ nivāsetvā sappitelena kāyaṁ abbhañjitvā magavisāṇena piṭṭhiṁ kaṇḍuvamāno navaṁ santhāgāraṁ pavisati, saddhiṁ mahesiyā brāhmaṇena ca purohitena.
magavisāṇena → migavisāṇena (bj, sya-all, pts) | kaṇḍuvamāno navaṁ → kaṇḍūvamāno (bj, pts) | navaṁ → (sya-all) | santhāgāraṁ → B. K. sandhāgāraṁ. (pts note)
Построив новый жертвенный храм к востоку от города, обрив волосы и бороду, одевшись в грубую шкуру антилопы, смазав своё тело маслом или топлёным маслом, расцарапав спину оленьим рогом, он входит в жертвенный храм вместе со своей главной царицей и с брахманским высшим жрецом.
So tattha anantarahitāya bhūmiyā haritupalittāya seyyaṁ kappeti.
haritupalittāya → haritūpalittāya (pts) | tattha → anattharahitāya (bj: aṭṭhakathā) | haritūpalittāya → SS. haritupattāya. (pts note)
Там он устраивает свою постель на голой земле, расстелив траву.
Ekissāya gāviyā sarūpavacchāya yaṁ ekasmiṁ thane khīraṁ hoti tena rājā yāpeti; yaṁ dutiyasmiṁ thane khīraṁ hoti tena mahesī yāpeti; yaṁ tatiyasmiṁ thane khīraṁ hoti tena brāhmaṇo purohito yāpeti; yaṁ catutthasmiṁ thane khīraṁ hoti tena aggiṁ juhati; avasesena vacchako yāpeti.
juhati → juhanti (bj, pts1ed) | avasesena → avaseseva (sya-all) | juhati → juhanti (pts) | juhati → juhanti (cck: sī. pī.) | juhanti → S. D. juṇhati. (pts note) | thane khīraṁ → thanekhīraṁ (bjt) | ekissāya → ekissā (th, pts)
Царь живёт на молоке, высосанном из первого соска коровы вместе с телёнком того же цвета, [что и корова]. Царица живёт на молоке, высосанном из второго соска. Брахманский высший жрец живёт на молоке, высосанном из третьего соска. Молоко из четвёртого соска выливается в огонь. Телёнок живёт на том, что осталось.
So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
И он говорит:
‘ettakā usabhā haññantu yaññatthāya, ettakā vacchatarā haññantu yaññatthāya, ettakā vacchatariyo haññantu yaññatthāya, ettakā ajā haññantu yaññatthāya, ettakā urabbhā haññantu yaññatthāya, ettakā assā haññantu yaññatthāya, ettakā rukkhā chijjantu yūpatthāya, ettakā dabbhā lūyantu barihisatthāyā’ti.
ettakā assā haññantu yaññatthāya → etthantare pāṭho si, sya-all, km, pts1ed potthakesu, barihisatthāyā’ti → parikammatthāyāti (mr) | haññantu yaññatthāya ettakā assā → (bj) | assā haññantu yaññatthāya ettakā → (sya-all) | dabbhā lūyantu → dabbā luyantu (sya-all) | ettakā → ettaka (pts) | dabbhā → dabbā (bj: bujamu) | yaññatthāya → ( ) natthi sī. syā. kaṁ. pī. potthakesu (cck note) | barihisatthāyā’ti → parikammatthāyāti (cck: ka.) | yaññatthāya → Inserted by B. K. (pts note) | barihisatthāyāti → B. B. parikammatthāya. (pts note)
“Пусть столько-то быков будет зарезано для жертвоприношения. Пусть столько-то волов… пусть столько-то тёлок… пусть столько-то коз… пусть столько-то овец будет зарезано для жертвоприношения. Пусть столько-то деревьев будет срублено на жертвенные столбы. Пусть столько-то растений и травы будет скошено для жертвенной травы”.
Yepissa te honti dāsāti vā pessāti vā kammakarāti vā tepi daṇḍatajjitā bhayatajjitā assumukhā rudamānā parikammāni karonti.
yepissa → ye pissa (th) | yepissa → ye pi ssa (pts) | dāsāti → dāsā ti (pts) | pessāti → pesā ti (pts) | kammakarāti → kammakarā ti (pts) | tepi → te pi (pts)
И его рабы, посыльные и слуги занимаются приготовлением, рыдая, с лицами, полными слёз, гонимые наказанием, гонимые страхом.
Evaṁ kho, bhikkhave, puggalo attantapo ca hoti attaparitāpanānuyogamanuyutto parantapo ca paraparitāpanānuyogamanuyutto.
ca → ca hoti (bj) | attaparitāpanānuyogamanuyutto → attaparitāpanānuyogam anuyutto (pts) | paraparitāpanānuyogamanuyutto → paraparitāpanānuyogam anuyutto (pts)
Вот каким образом этот человек мучает себя и осуществляет практику мучения самого себя, а также мучает других и осуществляет практику мучения других.

Kathañca, bhikkhave, puggalo nevattantapo hoti nāttaparitāpanānuyogamanuyutto na parantapo na paraparitāpanānuyogamanuyutto?
nāttaparitāpanānuyogamanuyutto → na attaparitāpanānuyogamanuyutto (bj, sya-all, pts) | parantapo → parantapo hoti (bj) | nevattantapo → neva attantapo (sya-all) | kathañca → kathañ ca (pts) | nevattantapo → n eva attantapo (pts) | nāttaparitāpanānuyogamanuyutto → na attaparitāpanānuyogam anuyutto (pts) | paraparitāpanānuyogamanuyutto → paraparitāpanānuyogam anuyutto (pts)
И каким образом человек не мучает себя и не осуществляет практику мучения самого себя, и не мучает других и не осуществляет практику мучения других –
So anattantapo aparantapo diṭṭheva dhamme nicchāto nibbuto sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharati.
so → so ca (sya-all) | sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī → sītibhuto sukhapaṭisaṁvedī (pts) | diṭṭheva → diṭṭh eva (pts)
тот, кто не мучая ни себя, ни других, в этой самой жизни пребывает без потребности, угасшим и потухшим, переживая блаженство, сам став божественным?
Idha, bhikkhave, tathāgato loke uppajjati arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā.Вот, монахи, в мире возникает Татхагата – Арахант, Правильно Пробуждённый, видением и поведением наделённый, достигший блага, знаток мира, непревзойдённый учитель тех, кто готов обучаться, учитель богов и людей, пробуждённый, благословенный. So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.
sassamaṇabrāhmaṇiṁ → sassamaṇabrāhmaṇim (pts)
Познав своим прямым знанием этот мир с дэвами, Марой, Брахмой, с поколением его шраманов и брахманов, богов и людей, он раскрывает [это знание] людям.
So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.
sabyañjanaṁ → savyañjanaṁ (pts)
Он обучает Дхамме, которая прекрасна в начале, прекрасна в середине, прекрасна в конце, совершенна и в духе и в букве. Он раскрывает в совершенстве целую и чистую святую жизнь.
Taṁ dhammaṁ suṇāti gahapati vā gahapatiputto vā aññatarasmiṁ vā kule paccājāto.Домохозяин или сын домохозяина, рождённый в том или ином клане, слышит Дхамму. So taṁ dhammaṁ sutvā tathāgate saddhaṁ paṭilabhati.Затем он обретает веру в Татхагату So tena saddhāpaṭilābhena samannāgato iti paṭisañcikkhati:и рассуждает так: ‘sambādho gharāvāso rajāpatho, abbhokāso pabbajjā;“Домохозяйская жизнь перенасыщенная и пыльная. Бездомная жизнь подобна бескрайним просторам. nayidaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ;
yidaṁ → S. D. na idaṁ. (pts note) | nayidaṁ → na yidaṁ (pts)
Непросто, проживая дома, вести святую жизнь в идеальном совершенстве, всецело чистую, словно блестящий перламутр.
yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan’ti.
ohāretvā → oharetvā (pts) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts) | pabbajeyyanti → pabbajeyyan ti (pts)
Что если я, обрив волосы и бороду, и одев жёлтые одежды, оставлю домохозяйскую жизнь ради жизни бездомной?”
So aparena samayena appaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya, mahantaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya, appaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya, mahantaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya, kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajati.
samayena → samaye (th)
Так, через некоторое время, оставив всё своё богатство – большое или малое; оставив круг своих родных – большой или малый; обрив волосы и бороду, он надевает жёлтые одежды и оставляет домохозяйскую жизнь ради жизни бездомной.

So evaṁ pabbajito samāno bhikkhūnaṁ sikkhāsājīvasamāpanno pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti nihitadaṇḍo nihitasattho lajjī dayāpanno, sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati.Когда он отправился в бездомную жизнь, наделённый монашеской тренировкой и образом жизни, отбросив убийство, он отказался от уничтожения жизни. Он живёт без дубины, без оружия, добросовестный, милосердный, желающий блага всем живым существам. Adinnādānaṁ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti dinnādāyī dinnapāṭikaṅkhī, athenena sucibhūtena attanā viharati.Отбросив взятие того, что не дано, он отказался от взятия того, что [ему] не было дано. Он берёт только то, что дают, принимает только подаренное, живёт честно, без мыслей о воровстве. Abrahmacariyaṁ pahāya brahmacārī hoti ārācārī virato asaddhammā gāmadhammā.
asaddhammā → methunā (bj, sya-all, pts)
Отбрасывая сексуальную жизнь, он ведёт жизнь целомудренную, сторонясь и отвращаясь от половых сношений, которые привычны среди простых людей.
Musāvādaṁ pahāya musāvādā paṭivirato hoti saccavādī saccasandho theto paccayiko avisaṁvādako lokassa.Отбросив лживую речь, он отказался от лживой речи. Он говорит истину, держится за истину, [в этом] он прочен, надёжен, не обманывает мир. Pisuṇaṁ vācaṁ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti, na ito sutvā amutra akkhātā imesaṁ bhedāya, na amutra vā sutvā imesaṁ akkhātā amūsaṁ bhedāya; iti bhinnānaṁ vā sandhātā, sahitānaṁ vā anuppadātā, samaggārāmo samaggarato samagganandī samaggakaraṇiṁ vācaṁ bhāsitā hoti.
pisuṇāya vācāya → pisuṇāvācā (bj) | sutvā → sutvā na (bj) | samaggarato → samagga rato (th)
Отбросив речь, сеющую распри, он отказался от речи, сеющей распри. То, что он слышал здесь, он не рассказывает там, чтобы не посеять рознь между этими людьми и теми. То, что он слышал там, он не рассказывал здесь, чтобы не посеять рознь между тамошними людьми и здешними. Так он примиряет тех, кто поругался, и [ещё больше] укрепляет тех, кто дружен, любит согласие, радуется согласию, наслаждается согласием, говорит [такие] вещи, которые создают согласие.
Pharusaṁ vācaṁ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti; yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitā hoti.
pharusāya vācāya → pharusāvācā (bj) | nelā → neḷā (pts) | pemanīyā → pemaniyā (th)
Отбросив грубую речь, он отказался от грубой речи. Он говорит слова, которые мягкие, приятные уху, любящие, проникающие в сердце, вежливые, привлекательные и нравящиеся большинству людей.
Samphappalāpaṁ pahāya samphappalāpā paṭivirato hoti kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī; nidhānavatiṁ vācaṁ bhāsitā hoti kālena sāpadesaṁ pariyantavatiṁ atthasaṁhitaṁ.
atthavādī → attavādī (cck) | hoti → (sya-all, pts) | atthasaṁhitaṁ → atthasañhitaṁ (th)
Отбросив пустую болтовню, он отказался от пустой болтовни. Он говорит в нужный момент, говорит действительное, полезное, говорит о Дхамме, о Винае. В должный момент он говорит ценные слова, разумные, лаконичные, полезные.

So bījagāmabhūtagāmasamārambhā paṭivirato hoti.Он отказался от нанесения вреда семенам и растениям. Ekabhattiko hoti rattūparato virato vikālabhojanā.
virato → S. D. rattūparato virālato. (pts note)
Он ест только один раз в день, отказавшись от принятия пищи ночью и вне должного времени.
Naccagītavāditavisūkadassanā paṭivirato hoti.Он отказался от танцев, пения, музыки, и неуместных зрелищ. Mālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā paṭivirato hoti.Он отказался от украшения себя ношением гирлянд, применения мази и ароматов. Uccāsayanamahāsayanā paṭivirato hoti.Он отказался от высоких и больших кроватей. Jātarūparajatapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.Он отказался от принятия золота и серебра, Āmakadhaññapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.сырого зерна, Āmakamaṁsapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.сырого мяса, Itthikumārikapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
itthikumārikapaṭiggahaṇā → itthikumārikāpaṭiggahaṇā (bj); itthīkumārikāpaṭiggahaṇā (sya-all)
женщин и девушек,
Dāsidāsapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
dāsidāsapaṭiggahaṇā → dāsīdāsapaṭiggahaṇā (sya-all)
рабов и рабынь,
Ajeḷakapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.овец и коз, Kukkuṭasūkarapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.птиц и свиней, Hatthigavāssavaḷavapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
hatthigavāssavaḷavapaṭiggahaṇā → hatthigavāssavaḷavāpaṭiggahaṇā (bj, pts)
слонов, коров, коней и кобыл,
Khettavatthupaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.полей и земель. Dūteyyapahiṇagamanānuyogā paṭivirato hoti.
dūteyyapahiṇagamanānuyogā → dūteyyapahinagamanānuyogā (bj); dūteyyapahīnagamanānuyogā (sya-all)
Он отказался от взятия на себя обязанности посыльного;
Kayavikkayā paṭivirato hoti.от покупки и продажи; Tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭā paṭivirato hoti.от жульничества на весах, в монетах и мерах; Ukkoṭanavañcananikatisāciyogā paṭivirato hoti.
ukkoṭanavañcananikatisāciyogā → ukkoṭanavañcananikatisāviyogā (sya-all)
от взяточничества, обмана и мошенничества.
Chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā paṭivirato hoti.
chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā → chedanavadhabandhaparāmosaālopasahasākārā (sya-all); chedanavadhabandhanaviparāmosāalopasahasākārā (pts)
Он отказался от нанесения увечий, убийств, заключения под стражу, разбоя, грабежа и насилия.

So santuṭṭho hoti kāyaparihārikena cīvarena kucchiparihārikena piṇḍapātena. So yena yeneva pakkamati samādāyeva pakkamati.
kāyaparihārikena → kāyaparihārakena (sya-all) | kucchiparihārikena → kucchiparihārakena (sya-all) | so → (sya-all, pts) | yeneva → yen eva (pts) | samādāyeva → samādāy eva (pts)
Он довольствуется комплектом [монашеских] одежд для покрытия тела и едой с подаяний для поддержания желудка. Куда бы он ни отправился, он берёт с собой только это.
Seyyathāpi nāma pakkhī sakuṇo yena yeneva ḍeti, sapattabhārova ḍeti;
pakkhī → pakkhi (bj) | yeneva → yen eva (pts) | sapattabhārova → sapattabhāro va (pts)
Подобно птице, которая куда бы ни отправилась, крылья – её единственный груз,
evamevaṁ bhikkhu santuṭṭho hoti kāyaparihārikena cīvarena kucchiparihārikena piṇḍapātena. So yena yeneva pakkamati, samādāyeva pakkamati.
kāyaparihārikena → kāyaparihārakena (sya-all) | kucchiparihārikena → kucchiparihārakena (sya-all) | so → (sya-all, pts) | cīvarena kucchiparihārikena → (pts) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam evaṁ (pts) | yeneva → yen eva (pts) | samādāyeva → samādāy eva (pts)
точно так же и монах довольствуется комплектом одежд для покрытия тела и едой с подаяний для поддержания желудка.
So iminā ariyena sīlakkhandhena samannāgato ajjhattaṁ anavajjasukhaṁ paṭisaṁvedeti.Наделённый этой совокупностью благородной нравственности, он внутренне ощущает приятное от безукоризненности.

So cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.
nānubyañjanaggāhī → nānuvyañjanaggāhī (pts)
Увидев форму глазом, он не цепляется за её черты и детали.
Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati; rakkhati cakkhundriyaṁ; cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.
yatvādhikaraṇamenaṁ → yatvādhikaraṇametaṁ (bj) | abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (bjt) | yatvādhikaraṇamenaṁ → yatvādhikaraṇam enaṁ (pts)
Поскольку, по мере того, как он оставляет качество глаза неохраняемым, плохие неблагие состояния сильного желания и подавленности могут наводнить его, он практикует сдержанность в отношении этого. Он охраняет качество глаза. Он предпринимает сдерживание качества глаза.
Sotena saddaṁ sutvā …Услышав ухом звук… ghānena gandhaṁ ghāyitvā …
ghānena → ghāṇena (pts)
Унюхав носом запах…
jivhāya rasaṁ sāyitvā …Различив языком вкус… kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …Ощутив тактильное ощущение телом… manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.
nānubyañjanaggāhī → nānuvyañjanaggāhī (pts)
Познав явление умом, он не цепляется за его черты и детали.
Yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati; rakkhati manindriyaṁ; manindriye saṁvaraṁ āpajjati.
yatvādhikaraṇamenaṁ → yatvādhikaraṇametaṁ (bj) | abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (bjt) | yatvādhikaraṇamenaṁ → yatvādhikaraṇam enaṁ (pts)
Поскольку, по мере того, как он оставляет качество ума неохраняемым, плохие неблагие состояния сильного желания и подавленности могут наводнить его, он практикует сдержанность в отношении этого. Он охраняет качество ума. Он предпринимает сдерживание качества ума.
So iminā ariyena indriyasaṁvarena samannāgato ajjhattaṁ abyāsekasukhaṁ paṭisaṁvedeti.
abyāsekasukhaṁ → avyāsekasukhaṁ (pts)
Наделённый этой благородной сдержанностью чувств, он внутренне ощущает приятное от незапятнанности.

So abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti, ālokite vilokite sampajānakārī hoti, samiñjite pasārite sampajānakārī hoti, saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī hoti, asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī hoti, uccārapassāvakamme sampajānakārī hoti, gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī hoti.
samiñjite → sammiñjite (bjt, th, pts) | saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe → saṁghāṭipattacīvaradhāraṇe (th)
Когда он идёт вперёд и возвращается, он действует сознательно. Когда он смотрит вперёд и смотрит в сторону… когда сгибает и разгибает свои члены… когда несёт одеяние, верхнее одеяние, чашу… когда ест, пьёт, жуёт, пробует на вкус… когда мочится и испражняется… когда идёт, стоит, сидит, засыпает, просыпается, разговаривает и молчит – он действует сознательно.

So iminā ca ariyena sīlakkhandhena samannāgato, imāya ca ariyāya santuṭṭhiyā samannāgato, iminā ca ariyena indriyasaṁvarena samannāgato, iminā ca ariyena satisampajaññena samannāgato
imāya ca ariyāya santuṭṭhiyā samannāgato → etthantare pāṭho si, sya-all, pts1ed potthakesu | samannāgato → samannāgato. so (mr) | samannāgato → ( ) natthi sī. syā. potthakesu. ma. ni. 1.296; ma. ni. 2.13 passitabbaṁ (cck note) | samannāgato → samannāgato. so (cck: ka.)
Наделённый этой совокупностью благородного нравственного поведения, этой благородной сдержанностью чувств, этим благородным памятованием и сознательностью,
vivittaṁ senāsanaṁ bhajati araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ vanappatthaṁ abbhokāsaṁ palālapuñjaṁ.
giriguhaṁ → giriṁ guhaṁ (pts) | vanappatthaṁ → vanapatthaṁ (bjt, th, pts)
он отправляется в уединённое обиталище: в лес, к подножью дерева, на гору, в узкую горную долину, в пещеру на склоне холма, на кладбище, в лесную рощу, на открытую местность, к стогу соломы.
So pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.После приёма пищи, вернувшись с хождения за подаяниями, он садится со скрещёнными ногами, выпрямив тело и установив памятование впереди. So abhijjhaṁ loke pahāya vigatābhijjhena cetasā viharati, abhijjhāya cittaṁ parisodheti.
abhijjhāya → abhijjhā (pts)
Оставив влечение к миру, лишённым влечения. Он очищает ум от влечения.
Byāpādapadosaṁ pahāya abyāpannacitto viharati sabbapāṇabhūtahitānukampī, byāpādapadosā cittaṁ parisodheti.
byāpādapadosaṁ → vyāpādapadosaṁ (pts) | abyāpannacitto → avyāpannacitto (pts) | byāpādapadosā → vyāpādapadosā (pts)
Оставив недоброжелательность и злость, лишённым недоброжелательности, желающий блага всем живым существам. Он очищает ум от недоброжелательности и злости.
Thinamiddhaṁ pahāya vigatathinamiddho viharati ālokasaññī sato sampajāno, thinamiddhā cittaṁ parisodheti.
thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (sya-all, pts) | vigatathinamiddho → vigatathīnamiddho (sya-all, pts) | thinamiddhā → thīnamiddhā (sya-all, pts)
Оставив апатию и сонливость, лишённым апатии и сонливости – памятующий, сознательный, воспринимая свет. Он очищает ум от апатии и сонливости.
Uddhaccakukkuccaṁ pahāya anuddhato viharati ajjhattaṁ vūpasantacitto, uddhaccakukkuccā cittaṁ parisodheti.
vūpasantacitto uddhaccakukkuccā → suvupasantacitto uddhaccakukkuccaṁ (bj)
Оставив неугомонность и сожаление, он пребывает без взволнованности, с внутренне умиротворённым умом. Он очищает ум от неугомонности и сожаления.
Vicikicchaṁ pahāya tiṇṇavicikiccho viharati akathaṅkathī kusalesu dhammesu, vicikicchāya cittaṁ parisodheti.
akathaṅkathī → akathaṁkathī (my, bjt, th, ms2005) | vicikicchāya → vicikicchā (pts)
Отбросив сомнение, он пребывает, выйдя за пределы сомнения, не имея неясностей в отношении благих [умственных] качеств. Он очищает ум от сомнения.
So ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe
pañca nīvaraṇe → pañcanīvaraṇe (bjt)
Отбросив эти пять помех, загрязнений ума, качеств, что ослабляют понимание,
vivicceva kāmehi …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
+ → paṭhamaṁ jhānaṁ dutiyaṁ jhānaṁ tatiyaṁ jhānaṁ (bjt) | vivicceva → eva (pts)
он, отстранённый от желаний… четвёртой джхане…

So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya …pe…
vigatūpakkilese → vigatupakkilese (sya-all) | anaṅgaṇe → anaṅgane (pts) | pe → spelled out in full (th) | kammaniye → kammanīye (pts) | āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya → ānejjappatte (pts)
Когда его ум стал таким сосредоточенным – очищенным, ярким, незамутнённым, лишённым загрязнений, податливым, мягким, устойчивым и достигшим непоколебимости – он направляет его к знанию воспоминания прошлых обителей…
sattānaṁ cutūpapātañāṇāya …pe…
pe → spelled out in full (my)
смерти и перерождения существ…
āsavānaṁ khayañāṇāya cittaṁ abhininnāmeti.к знанию уничтожения пятен [загрязнений ума]… So ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
dukkhasamudayoti → āsavasamudayo ti (pts) | dukkhanti → dukkhan ti (pts) | paṭipadāti → paṭipadā ti (pts)
Он понимает как-есть: “Это – боль”, “Это – скапливание боли”, “Это – устранение боли”, “Это – к устранению боли ведущая практика”…
‘Ime āsavā’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
āsavāti → āsavā ti (pts) | āsavasamudayoti → āsavasamudayo ti (pts) | paṭipadāti → paṭipadā ti (pts)
Это – пятна [загрязнений ума]… Это – источник пятен… Это – прекращение пятен… Это – путь, ведущий к прекращению пятен”.

Tassa evaṁ jānato evaṁ passato kāmāsavāpi cittaṁ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṁ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṁ vimuccati;
kāmāsavāpi → kāmāsavā pi (pts) | bhavāsavāpi → bhavāsavā pi (pts) | avijjāsavāpi → avijjāsavā pi (pts)
Когда он знает и видит так, его ум освобождается от пятна чувственности, от пятна существования, и от пятна невежества.
vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.
vimuttamiti → vimuttaṁ iti (pts)
Когда он освобождён, приходит знание: “[Он] освобождён”.

‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.Он распознаёт: “Рождение уничтожено, святая жизнь прожита, сделано то, что следовало сделать, не будет более возвращения в какое-либо состояние существования”. Evaṁ kho, bhikkhave, puggalo nevattantapo hoti nāttaparitāpanānuyogamanuyutto na parantapo na paraparitāpanānuyogamanuyutto.
nevattantapo → neva attantapo (bj, sya-all) | nāttaparitāpanānuyogamanuyutto → na attaparitāpanānuyogamanuyutto (bj, sya-all, pts) | parantapo → parantapo hoti (bj) | nevattantapo → n eva attantapo (pts) | nāttaparitāpanānuyogamanuyutto → na attaparitāpanānuyogam anuyutto (pts) | paraparitāpanānuyogamanuyutto → paraparitāpanānuyogaṁ anuyutto (pts)
Вот каким образом этот человек не мучает себя и не осуществляет практику мучения самого себя, и не мучает других и не осуществляет практику мучения других –
So na attantapo na parantapo diṭṭheva dhamme nicchāto nibbuto sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharati.
na → (bj) | na parantapo → aparantapo (bj) | na attantapo na parantapo → ca anattantapo aparantapo (sya-all) | sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī → sītibhūto sukhapaṭisaṁvedī (sya-all); sītibhuto sukhapaṭisaṁvedī (pts) | na attantapo na parantapo diṭṭheva → anattantapo aparantapo diṭṭh eva (pts)
тот, кто не мучая ни себя, ни других, в этой самой жизни пребывает без потребности, угасшим и потухшим, переживая блаженство, сам став божественным.

Ime kho, bhikkhave, cattāro puggalā santo saṁvijjamānā lokasmin”ti.
lokasminti aṭṭhamaṁ → lokasmin ti (pts)
Таковы, монахи, четыре типа личностей, существующих в мире”.

Aṭṭhamaṁ.
aṭṭhamaṁ → ti (pts)
Восьмая.

Принципы · Обоснование · Глоссарий · 6 изданий Пали
MP3: пали · русский


Переводы: English · Русский · Deutsch