VassakārasuttaMit Vassakāra
Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.
Kalandakanivāpe → B. K. kalanakanivāpe. (pts note)Einmal hielt sich der Buddha bei Rājagaha auf, im Bambuswäldchen, am Futterplatz der Eichhörnchen.
Atha kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.Da ging der Brahmane Vassakāra, ein Oberminister von Magadha, zum Buddha und tauschte Willkommensgrüße mit ihm aus.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto bhagavantaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (sya-all, pts) | magadhamahāmatto → (pts)Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzte er sich zur Seite hin und sagte zum Buddha:
“Catūhi kho mayaṁ, bho gotama, dhammehi samannāgataṁ mahāpaññaṁ mahāpurisaṁ paññāpema.„Werter Gotama, wenn jemand vier Eigenschaften besitzt, beschreiben wir ihn als einen großen Menschen mit großer Weisheit. Katamehi catūhi?Welche vier?
Idha, bho gotama, bahussuto hoti tassa tasseva sutajātassaEr ist sehr bewandert auf vielfältigen Wissensgebieten.
tassa tasseva kho pana bhāsitassa atthaṁ jānāti: ‘ayaṁ imassa bhāsitassa attho, ayaṁ imassa bhāsitassa attho’ti.
tassa tasseva → tass eva (pts) | pana → pano (pts)Er versteht die Bedeutung vielfältiger Aussagen: ‚Diese Aussage bedeutet dieses, jene Aussage bedeutet jenes.‘
Satimā kho pana hoti cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā
anussaritā → anussarita (pts)Er ist achtsam, und an Dinge, die vor langer Zeit getan oder gesagt wurden, kann er sich erinnern und sie sich ins Gedächtnis rufen.
yāni kho pana tāni gahaṭṭhakāni kiṅkaraṇīyāni, tattha dakkho hoti analaso, tatrupāyāya vīmaṁsāya samannāgato alaṁ kātuṁ alaṁ saṁvidhātuṁ.
tatrupāyāya vīmaṁsāya → tatrūpāyāyavīmaṁsāya (bj); tatr upāyavīmaṁsāya (pts) | kiṅkaraṇīyāni → kiṁkaraṇiyāni (pts)Er ist geschickt und unermüdlich bei seinen Haushaltspflichten. Er versteht, wie die Dinge anzupacken sind, um die Arbeit zu erledigen oder zu veranlassen.
Imehi kho mayaṁ, bho gotama, catūhi dhammehi samannāgataṁ mahāpaññaṁ mahāpurisaṁ paññāpema.
paññāpema → paññapema (bj)Wenn jemand diese vier Eigenschaften besitzt, beschreiben wir ihn als einen großen Menschen mit großer Weisheit.
Sace me, bho gotama, anumoditabbaṁ anumodatu me bhavaṁ gotamo;
Sace me → sace pana me (bj, mr); sace me pana (pts1ed) | sace → sace pana (bj) | me → me pana (pts) | me → sace pana me (cck: sī. ka.); sace me pana (cck: pī.)Wenn der werte Gotama mir zustimmt, sage er das bitte.
sace pana me, bho gotama, paṭikkositabbaṁ paṭikkosatu me bhavaṁ gotamo”ti.
bho gotama → bhavaṁ gotamo (pts) | paṭikkosatu → paṭikkosatu pana (pts) | pana → B. K. omits pana. (pts note)Und wenn er nicht zustimmt, sage er das bitte.“
“Neva kho tyāhaṁ, brāhmaṇa, anumodāmi na paṭikkosāmi.„Brahmane, weder stimme ich dir zu noch stimme ich nicht zu.
Catūhi kho ahaṁ, brāhmaṇa, dhammehi samannāgataṁ mahāpaññaṁ mahāpurisaṁ paññāpemi.
paññāpemi → paññapemi (bj)Doch wenn jemand vier Eigenschaften besitzt, beschreibe ich ihn als einen großen Menschen mit großer Weisheit.
Katamehi catūhi?Welche vier?
Idha, brāhmaṇa, bahujanahitāya paṭipanno hoti bahujanasukhāya;Da handelt jemand zum Nutzen und Glück vieler Menschen:
bahu’ssa janatā ariye ñāye patiṭṭhāpitā, yadidaṁ kalyāṇadhammatā kusaladhammatā.
kusala-dhammatā → B. K. dhammatāya. (pts note)Er hat viele Menschen in dem edlen System verankert, nämlich in den Grundsätzen des Guten und Tauglichen.
So yaṁ vitakkaṁ ākaṅkhati vitakketuṁ taṁ vitakkaṁ vitakketi, yaṁ vitakkaṁ nākaṅkhati vitakketuṁ na taṁ vitakkaṁ vitakketi;
so → S. D. read yo; S. Tr. has so. (pts note)Er denkt, was er denken will, und denkt nicht, was er nicht denken will;
yaṁ saṅkappaṁ ākaṅkhati saṅkappetuṁ taṁ saṅkappaṁ saṅkappeti, yaṁ saṅkappaṁ nākaṅkhati saṅkappetuṁ na taṁ saṅkappaṁ saṅkappeti.
taṁ → S. T. na. (pts note)er zieht in Betracht, was er in Betracht ziehen will, und zieht nicht in Betracht, was er nicht in Betracht ziehen will;
Iti cetovasippatto hoti vitakkapathe.
vitakkapathe → vitakkapathesu (bj, sya-all, pts)so hat er die Wege des Denkens mit dem Geist gemeistert.
Catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī.
ābhicetasikānaṁ → abhicetasikānaṁ (pts)Er erlangt nach Wunsch, ohne Mühe und Not, die vier Vertiefungen – Zustände seliger Meditation in diesem Leben, die zum höheren Geist gehören.
Āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.Er erlangt mit der Auflösung der Befleckungen in eben diesem Leben die fleckenlose Freiheit des Herzens, die fleckenlose Freiheit durch Weisheit, erkennt sie durch eigene Einsicht und lebt darin.
Neva kho tyāhaṁ, brāhmaṇa, anumodāmi na pana paṭikkosāmi.
na pana paṭikkosāmi → nappaṭikkosāmi (sya-all) | pana → (pts)Brahmane, weder stimme ich dir zu noch stimme ich nicht zu.
Imehi kho ahaṁ, brāhmaṇa, catūhi dhammehi samannāgataṁ mahāpaññaṁ mahāpurisaṁ paññāpemī”ti.Doch wenn jemand diese vier Eigenschaften besitzt, beschreibe ich ihn als einen großen Menschen mit großer Weisheit.“
“Acchariyaṁ, bho gotama, abbhutaṁ, bho gotama.„Es ist unglaublich, werter Gotama, es ist erstaunlich!
Yāva subhāsitañcidaṁ bhotā gotamena.
idaṁ → B. K. hidaṁ. (pts note)Wie treffend der werte Gotama das gesagt hat!
Imehi ca mayaṁ, bho gotama, catūhi dhammehi samannāgataṁ bhavantaṁ gotamaṁ dhārema;
bho gotama → (bj) | mayaṁ bho gotama → pana (sya-all) | dhārema → dhāremi (sya-all) | bho gotama catūhi → catuhi (pts)Wir wollen den werten Gotama als jemanden in Erinnerung behalten, der diese vier Eigenschaften besitzt.
bhavañhi gotamo bahujanahitāya paṭipanno bahujanasukhāya;Denn der werte Gotama handelt zum Nutzen und Glück vieler Menschen …
bahu te janatā ariye ñāye patiṭṭhāpitā, yadidaṁ kalyāṇadhammatā kusaladhammatā.
bahu te → bahussa (sya-all, km, mr) | te → bahussa (cck: syā. kaṁ. ka.) | kusaladhammatā → S. Tr., S. T. -dhammatāya. (pts note)
Bhavañhi gotamo yaṁ vitakkaṁ ākaṅkhati vitakketuṁ taṁ vitakkaṁ vitakketi, yaṁ vitakkaṁ nākaṅkhati vitakketuṁ na taṁ vitakkaṁ vitakketi, yaṁ saṅkappaṁ ākaṅkhati saṅkappetuṁ taṁ saṅkappaṁ saṅkappeti, yaṁ saṅkappaṁ nākaṅkhati saṅkappetuṁ na taṁ saṅkappaṁ saṅkappeti.
Bhavañhi gotamo cetovasippatto vitakkapathe.
vitakkapathe bhavañhi → vitakkapathesu bhavaṁ hi (bj, pts) | vitakkapathe → vitakkapathesu (sya-all)Der werte Gotama hat die Wege des Denkens mit dem Geist gemeistert.
Bhavañhi gotamo catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī.
ābhicetasikānaṁ → abhicetasikānaṁ (pts)Der werte Gotama erlangt nach Wunsch, ohne Mühe und Not, die vier Vertiefungen …
Bhavañhi gotamo āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī”ti.
sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja → (pts)Der werte Gotama hat mit der Auflösung der Befleckungen in eben diesem Leben die fleckenlose Freiheit des Herzens erlangt, die fleckenlose Freiheit durch Weisheit, hat sie durch eigene Einsicht erkannt und lebt darin.“
“Addhā kho tyāhaṁ, brāhmaṇa, āsajja upanīya vācā bhāsitā.
tyāhaṁ → te (bj, sya-all) | upanīyavācā → S. D. vākhā. (pts note)„Deine Worte sind offensichtlich dreist und zudringlich, Brahmane.
Api ca tyāhaṁ byākarissāmi:Dennoch will ich dir antworten.
‘ahañhi, brāhmaṇa, bahujanahitāya paṭipanno bahujanasukhāya;Denn ich handele zum Nutzen und Glück vieler Menschen …
bahu me janatā ariye ñāye patiṭṭhāpitā, yadidaṁ kalyāṇadhammatā kusaladhammatā.
bahu me → bahussa (sya-all, km, mr) | me → bahussa (cck: syā. kaṁ. ka.)
Ahañhi, brāhmaṇa, yaṁ vitakkaṁ ākaṅkhāmi vitakketuṁ taṁ vitakkaṁ vitakkemi, yaṁ vitakkaṁ nākaṅkhāmi vitakketuṁ na taṁ vitakkaṁ vitakkemi, yaṁ saṅkappaṁ ākaṅkhāmi saṅkappetuṁ taṁ saṅkappaṁ saṅkappemi, yaṁ saṅkappaṁ nākaṅkhāmi saṅkappetuṁ na taṁ saṅkappaṁ saṅkappemi.
nākaṅkhāmi → nakaṅkhāmi (pts)
Ahañhi, brāhmaṇa, cetovasippatto vitakkapathe.
vitakkapathe ahañhi → vitakkapathesu ahaṁ hi (bj) | vitakkapathe → vitakkapathesu (sya-all) | cetovasippatto vitakkapathe ahañhi → cetovasippato vitakkapathesu ahaṁ hi (pts)Ich habe die Wege des Denkens mit dem Geist gemeistert.
Ahañhi, brāhmaṇa, catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī.
ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī akicchalābhī → abhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānam (pts)Ich erlange nach Wunsch, ohne Mühe und Not, die vier Vertiefungen …
Ahañhi, brāhmaṇa, āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmī’ti.
sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja → (pts)Ich habe mit der Auflösung der Befleckungen in eben diesem Leben die fleckenlose Freiheit des Herzens erlangt, die fleckenlose Freiheit durch Weisheit, habe sie durch eigene Einsicht erkannt und lebe darin.
Yo vedi sabbasattānaṁ, maccupāsappamocanaṁ;
vedi → vedī (sya-all, pts) maccupāsappamocanaṁ → maccupāsā pamocanaṁ (bj, sya-all, pts) | pamocanaṁ → S. Tr., pāsāya mocanaṁ; B. K. pāsap-. (pts note)Für alle Wesen fand er die Befreiung aus der Schlinge des Todes Hitaṁ devamanussānaṁ, ñāyaṁ dhammaṁ pakāsayi;
devamanussānaṁ → S. D. hīnato va manussānaṁ; S. T. hitanova manus-sānaṁ. (pts note) pakāsayi → pakāsayī (bj) | ñāyaṁ dhammaṁ → ñeyyadhammaṁ (sya-all)und erklärte das System der Lehre zum Wohl von Göttern und Menschen. Yaṁ ve disvā ca sutvā ca, pasīdanti bahū janā.
yaṁ ve → yañca (sya-all) | ve → B. K., S. T., S. D. yaṁ ve; S. Tr. yañce. (pts note) pasīdanti bahū janā → pasīdati bahujjano (bj, sya-all, km, pts1ed) | pasīdanti bahū janā → pasīdati bahujjano (pts) | janā → pasīdati bahujjano (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)Wenn sie ihn sehen und hören, fassen viele Menschen Vertrauen.Maggāmaggassa kusalo, katakicco anāsavo;
kusalo katakicco anāsavo → kusalaṁ katakiccaṁ anāsavaṁ (pts)Er ist bewandert darin, was der Pfad und was nicht der Pfad ist, hat die Aufgabe erfüllt und ist frei von Befleckungen. Buddho antimasārīro, mahāpañño mahāpurisoti vuccatī”ti.
antimasārīro → antimāsarīro (pts1ed); antimadhārito (mr) | antimasārīro → antimadhārito (cck: ka.) mahāpañño → idaṁ padaṁ sya-all potthakesu | mahāpañño → (sya-all) | mahāpañño → ( ) syā. potthake natthi (cck note) | mahāpurisoti → ba. mahāpaññoti (sya-all: yu.) | mahāpuriso → MSS. mahāpañño mahāpuriso. See Dh. 352. (pts note)Den Buddha, der seinen letzten Körper trägt, nennt man ‚einen großen Menschen mit großer Weisheit‘.“