RohitassasuttaСутта Рохитасса
Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
bhagavā → saṁ. ni. 1.107 (cck note)Одно время Благословенный располагается в Саваттхи в роще Джеты в парке Анатхапиндики.
Atha kho rohitasso devaputto abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho rohitasso devaputto bhagavantaṁ etadavoca:
abhikkantavaṇṇo → abhikkantavaṇṇā (pts) | kho → (pts) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)И когда наступила глубокая ночь, молодой дэва Рохитасса, [обладающий] поразительной красотой, освещая всю рощу Джеты, подошёл к Благословенному. Подойдя, он поклонился Благословенному, встал рядом и сказал:
“Yattha nu kho, bhante, na jāyati na jīyati na mīyati na cavati na upapajjati, sakkā nu kho so, bhante, gamanena lokassa anto ñātuṁ vā daṭṭhuṁ vā pāpuṇituṁ vā”ti?
so → (bj, sya-all); no (pts) | anto → antaṁ (bj, sya-all) | jīyati → jiyyati (sya-all, pts) | mīyati → miyyati (sya-all, pts) | upapajjati → uppajjati (pts) | anto ñātuṁ → antaṁ ñatuṁ (pts) | antaṁ → anto (bj: sīmu) | vāti → vā ti (pts)“Почтенный, существует ли возможность посредством передвижения познать, увидеть или дойти до края мира, где [существо] не рождается, не стареет, не умирает, не испускает последний вздох, не перерождается?”
“Yattha kho, āvuso, na jāyati na jīyati na mīyati na cavati na upapajjati, nāhaṁ taṁ gamanena lokassa antaṁ ñāteyyaṁ daṭṭheyyaṁ patteyyanti vadāmī”ti.
jīyati → jiyyati (sya-all, pts) | mīyati → miyyati (sya-all, pts) | ñāteyyaṁ daṭṭheyyaṁ patteyyanti → ñātayyaṁ daṭṭhayyaṁ pattayyanti (sya-all, pts) | upapajjati → uppajjati (pts) | nāhaṁ taṁ → nāhantaṁ (bjt, th) | daṭṭheyyaṁ patteyyanti vadāmīti → daṭṭhayyaṁ pattayyanti vadāmi (bjt) | ñāteyyaṁ daṭṭheyyaṁ patteyyanti → ñātayyaṁ daṭṭhayyaṁ pattayyan ti (pts)“Что касается края мира, товарищ, где [существо] не рождается, не стареет, не умирает, не испускает последний вздох, не перерождается – я утверждаю, что такового [края мира] нельзя познать, увидеть или достичь посредством передвижения”.
“Acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.
acchariyaṁ bhante abbhutaṁ bhante → acchariyambhante abbhutambhante (bjt)“Удивительно, почтенный! Поразительно, господин!
Yāva subhāsitamidaṁ, bhante, bhagavatā:
subhāsitamidaṁ bhante → subhāsitaṁ cidambhante (bj) | subhāsitamidaṁ → subhāsitañcidaṁ (sya-all) | subhāsitamidaṁ → subhāsitaṁ idaṁ (pts) | bhagavatā → bhagavatā--yattha (pts)Как хорошо сказал Благословенный:
‘yattha kho, āvuso, na jāyati na jīyati na mīyati na cavati na upapajjati, nāhaṁ taṁ gamanena lokassa antaṁ ñāteyyaṁ daṭṭheyyaṁ patteyyanti vadāmī’”ti.
daṭṭheyyaṁ patteyyanti → daṭṭhayyaṁ pattayyanti (bj) | jīyati → jiyyati (sya-all) | mīyati → miyyati (sya-all) | ñāteyyaṁ daṭṭheyyaṁ patteyyanti → ñātayyaṁ daṭṭhayyaṁ pattayyanti (sya-all) | ñāteyyaṁ → ñātayyaṁ (bj: bujamu) | nāhaṁ taṁ → nāhantaṁ (bjt, th)“Что касается края мира, товарищ, где [существо] не рождается, не стареет, не умирает, не испускает последний вздох, не перерождается – я утверждаю, что такового [края мира] нельзя познать, увидеть или достичь посредством передвижения”.
“Bhūtapubbāhaṁ, bhante, rohitasso nāma isi ahosiṁ bhojaputto iddhimā vehāsaṅgamo.
vehāsaṅgamo → vehāsaṁgamo (th)Когда-то в прошлом, почтенный, я был провидцем по имени Рохитасса, сыном Бходжи, и обладал сверхъестественной силой, мог странствовать сквозь небеса.
Tassa mayhaṁ, bhante, evarūpo javo ahosi, seyyathāpi nāma daḷhadhammā dhanuggaho sikkhito katahattho katūpāsano lahukena asanena appakasirena tiriyaṁ tālacchāyaṁ atipāteyya.
daḷhadhammā → daḷhadhammo (sabbattha) | daḷhadhammā → daḷhadhammo (bj, sya-all, pts) | sikkhito → susikkhito (sya-all) | katūpāsano → katupāsano (sya-all, pts) | tālacchāyaṁ → tālacchātiṁ (pts) | daḷhadhammo → daḷhadhammā (bj: machasaṁ) | daḷhadhammā → daḷhadhammo, a. ni. 9.38; ma. ni. 1.161 (sabbattha) ṭīkā ca moggallānabyākaraṇaṁ ca oloketabbaṁ (cck note) | tālacchātiṁ → B. K. ñāteyyaṁ . . . daṭṭheyyaṁ . . . patteyyan. 2 B. K. tālacchādiṁ. (pts note)Я обладал такой скоростью, почтенный, что мог перемещаться также быстро, как если бы лучник с мощным луком – обученный, ловкий, натренированный, опытный – мог бы без труда выпустить по тени банановой пальмы лёгкую стрелу.
Tassa mayhaṁ, bhante, evarūpo padavītihāro ahosi, seyyathāpi nāma puratthimā samuddā pacchimo samuddo.
tassa mayhaṁ bhante → (bj, sya-all, pts)Мой шаг был таким [огромным], почтенный, что, казалось, он покрывал [всё расстояние] от восточного океана до западного океана.
Tassa mayhaṁ, bhante, evarūpena javena samannāgatassa evarūpena ca padavītihārena evarūpaṁ icchāgataṁ uppajji:И затем, почтенный, желание возникло у меня:
‘ahaṁ gamanena lokassa antaṁ pāpuṇissāmī’ti.“Я доберусь до края мира посредством передвижения”.
So kho ahaṁ, bhante, aññatreva asitapītakhāyitasāyitā aññatra uccārapassāvakammā aññatra niddākilamathapaṭivinodanā vassasatāyuko vassasatajīvī vassasataṁ gantvā appatvāva lokassa antaṁ antarāyeva kālaṅkato.
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all) | ahaṁ → haṁ (pts) | appatvāva → appatvā ca (pts) | antarāyeva kālaṅkato → antarā kālakato (pts) | antarā → B. K. antarā yeva. (pts note) | aññatreva → aññatr eva (pts) | aññatra → aññatr (pts) | niddākilamathapaṭivinodanā → niddākilamatha-paṭivinodanā (pts)Обладая такой скоростью и таким шагом, имея срок жизни в сотню лет, живя в течение сотни лет, я передвигался в течение ста лет, если не считать остановок на то, чтобы поесть, попить, пообедать и перекусить, помочиться и испражниться, поспать и снять усталость. И всё же, я умер по пути, так и не достигнув края мира.
Acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.Удивительно, почтенный! Поразительно, господин!
Yāva subhāsitamidaṁ, bhante, bhagavatā:
subhāsitamidaṁ bhante → subhāsitaṁ cidambhante (bj) | subhāsitamidaṁ → subhāsitañcidaṁ (sya-all) | subhāsitamidaṁ → subhāsitaṁ idaṁ (pts)Как хорошо сказал Благословенный:
‘yattha kho, āvuso, na jāyati na jīyati na mīyati na cavati na upapajjati, nāhaṁ taṁ gamanena lokassa antaṁ ñāteyyaṁ daṭṭheyyaṁ patteyyanti vadāmī’”ti.
daṭṭheyyaṁ patteyyanti → daṭṭhayyaṁ pattayyanti (bj) | jāyati → jāyati ma jiyyati (sya-all) | jīyati na mīyati → miyyati (sya-all) | ñāteyyaṁ daṭṭheyyaṁ patteyyanti → ñātayyaṁ daṭṭhayyaṁ pattayyanti (sya-all, pts) | nāhaṁ taṁ → nāhantaṁ (bjt, th) | jīyati na mīyati na cavati na upapajjati → uppajjati (pts) | ñāteyyaṁ daṭṭheyyaṁ patteyyanti → ñātayyaṁ daṭṭhayyaṁ pattayyan ti (pts)“Что касается края мира, товарищ, где [существо] не рождается, не стареет, не умирает, не испускает последний вздох, не перерождается – я утверждаю, что такового [края мира] нельзя познать, увидеть или достичь посредством передвижения”.
“‘Yattha kho, āvuso, na jāyati na jīyati na mīyati na cavati na upapajjati, nāhaṁ taṁ gamanena lokassa antaṁ ñāteyyaṁ daṭṭheyyaṁ patteyyan’ti vadāmi.
daṭṭheyyaṁ patteyyanti → daṭṭhayyaṁ pattayyanti (bj) | jīyati → jiyyati (sya-all) | mīyati → miyyati (sya-all) | ñāteyyaṁ daṭṭheyyaṁ patteyyanti → ñātayyaṁ daṭṭhayyaṁ pattayyanti (sya-all, pts) | nāhaṁ taṁ → nāhantaṁ (bjt, th) | jīyati na mīyati na cavati na upapajjati → uppajjati (pts) | ñāteyyaṁ daṭṭheyyaṁ patteyyanti → ñātayyaṁ daṭṭhayyaṁ pattayyan ti (pts)“Что касается края мира, товарищ, где [существо] не рождается, не стареет, не умирает, не испускает последний вздох, не перерождается – я утверждаю, что такового [края мира] нельзя познать, увидеть или достичь посредством передвижения.
Na cāhaṁ, āvuso, appatvāva lokassa antaṁ dukkhassa antakiriyaṁ vadāmi.
appatvāva → appatvā va (pts)И всё же, товарищ, я [также] утверждаю, что, не дойдя до края мира, нельзя положить конец боли.
Api cāhaṁ, āvuso, imasmiṁyeva byāmamatte kaḷevare sasaññimhi samanake lokañca paññāpemi lokasamudayañca lokanirodhañca lokanirodhagāminiñca paṭipadanti.
kaḷevare → kalebare (bj, pts1ed) | sasaññimhi → sasaññamhi (sya-all) | kaḷevare sasaññimhi → kalebare saññimhi (pts) | kaḷevare → kaḷebare (cck: sī. pī.) | kalebare → B. K. kaḷevare. (pts note) | saññimhi → S. S. saññimhi; B. K. sasaññimhi. (pts note) | api cāhaṁ → apicāhaṁ (bjt, th) | imasmiṁyeva → imasmiṁ yeva (bjt, pts) | lokañca → lokañ ca (pts) | lokasamudayañca lokanirodhañca lokanirodhagāminiñca paṭipadanti → lokasamudayañ ca lokanirodhañ ca lokanirodhagāminiṁ paṭipadan ti (pts)Товарищ, именно в этом самом теле, длиной [почти что] в сажень, наделённом восприятием и сознанием, я провозглашаю мир, источник мира, прекращение мира и путь, ведущий к прекращению мира”.
Gamanena na pattabbo, lokassanto kudācanaṁ;
lokassanto → lokass anto (pts)“И не дойти до края мира за счёт передвижения [по миру], Na ca appatvā lokantaṁ, dukkhā atthi pamocanaṁ.Но всё же, не дойдя до края мира, нельзя освободиться от боли.Tasmā have lokavidū sumedho, lokantagū vusitabrahmacariyo;Поэтому, мудрец, который знает мир, достигший края мира, жизнь святую прожил, Lokassa antaṁ samitāvi ñatvā, nāsīsatī lokamimaṁ parañcā”ti.
samitāvi → samitāvī (pts) nāsīsatī → nāsiṁsatī (bj); nāsiṁsati (sya-all, pts1ed) | nāsīsatī → nāsiṁsatī (bj); nāsiṁsati (sya-all) | nāsiṁsatī → nā sīsati (bj: machasaṁ) | Nāsīsatī → nāsiṁsatī (cck: sī.) | nāsīsatī lokamimaṁ parañcāti → nāsiṁsati lokam imaṁ parañ (pts)Познав мира конец, в покое пребывает, не жаждет ни того и ни другого мира он”.