Найдите Истину

В Палийских Суттах и Винае

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Заметка:Переводы, словари и комментарии сделаны не Благословенным.Сверяйтесь с Пали в 4 основных никаях.

  • Aṅguttara Nikāya 5.140Восходящие Наставления 5.140
  • 14. RājavaggaРаздел Раджа

Sotasutta
Sotasutta → sotārasuttaṁ (bj)
Сутта Тот, кто слушает

“Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño nāgo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅgaṁtveva saṅkhaṁ gacchati.
tveva → M. M6 too have t'eva throughout. (pts note) | + → sāvatthinidānaṁ (bjt) | aṅgaṁtveva → aṅgantveva (bjt) | aṅgaṁtveva saṅkhaṁ → aṅgantveva saṁkhaṁ (th) | aṅgaṁtveva saṅkhaṁ → aṅgan tveva saṁkhaṁ (pts)
“Монахи, обладая пятью аспектами, огромный царский слон достоин царя, является принадлежностью царя, считается одним из аспектов царствования.
Katamehi pañcahi?Какими пятью? Idha, bhikkhave, rañño nāgo sotā ca hoti, hantā ca, rakkhitā ca, khantā ca, gantā ca.Вот огромный царский слон является тем, кто слушает, тем, кто уничтожает, тем, кто охраняет, тем, кто терпеливо переносит, и тем, кто идёт.

Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo sotā hoti?
sotā → M. Ph. add ca. (pts note) | kathañca → kathañ ca (pts)
И каким образом огромный царский слон является тем, кто слушает?
Idha, bhikkhave, rañño nāgo yamenaṁ hatthidammasārathi kāraṇaṁ kāreti—
hatthidammasārathi → hatthidammasārathī (bj) | hatthidammasārathi → hatthidammasārathī (cck: sī.) | kāraṇaṁ → Ph. kar- (pts note) | kāreti → T. M7 karoti; Ph. kāleti. (pts note) | yamenaṁ → yam enaṁ (pts)
Любому заданию, которое ему ставит дрессировщик слонов,
yadi vā katapubbaṁ yadi vā akatapubbaṁ—
katapubbaṁ → M. Ph. add taṁ. (pts note)
вне зависимости от того, выполнял он его прежде или же нет,
taṁ aṭṭhiṁ katvā manasi katvā sabbaṁ cetasā samannāharitvā ohitasoto suṇāti.
aṭṭhiṁ katvā → aṭṭhikatvā (bj, sya-all, km, pts1ed) | sabbaṁ cetasā → sabbacetasā (bj) | aṭṭhiṁ katvā manasi katvā → aṭṭhikatvā manasikatvā (sya-all, pts) | aṭṭhikatvā → aṭṭhiṁ katvā (bj: machasaṁ) | sabbacetaso → sabbaṁ cetasā (bj: sīmu); sabba cetasā (bj: machasaṁ) | katvā → aṭṭhikatvā (sī. syā. kaṁ. pī.) a. ni. 4.114 (cck note) | cetasā → sabbacetasā (cck: ?) | cetasā → Ph. T. M6. M7 cetaso. (pts note)
огромный царский слон уделяет внимание, берётся за это, направляет на это весь ум целиком, охотно склоняет ухо.
Evaṁ kho, bhikkhave, rañño nāgo sotā hoti.Вот каким образом огромный царский слон является тем, кто слушает.

Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo hantā hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)
И каким образом огромный царский слон является тем, кто уничтожает?
Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato hatthimpi hanati, hatthāruhampi hanati, assampi hanati, assāruhampi hanati, rathampi hanati, rathikampi hanati, pattikampi hanati.
hanati → hanti (bj, pts1ed) | rathikampi → rathārūhampi (pts1ed) | hanati rathikampi hanati → hanti rathiyampi hanti (bj) | hatthāruhampi → hatthārūhampi (sya-all) | assāruhampi → assārūhampi (sya-all) | hanti → hanti (bj: machasaṁ) | rathiyampi → rathikampi (bj: machasaṁ, syā) | hanati → hanti (cck: sī. pī.) | rathikampi → rathāruhampi (cck: pī.) | hatthārūhampi → yathāruhampi. ba. rathānīkampi (sya-all: yu.) | rathārūham → M. rathānukam; Ph. rathanikam (sic); S. rathikam; T. rathīsam; M7 rathim. (pts note) | hanti → M. Ph. S. hanati. (pts note) | saṅgāmagato → saṁgāmagato (th)
Вот, когда огромный царский слон ринулся в битву, он уничтожает слонов и наездников на слонах, лошадей и конницу, колесницы и колесничих, пехоту.
Evaṁ kho, bhikkhave, rañño nāgo hantā hoti.Вот каким образом огромный царский слон является тем, кто уничтожает.

Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo rakkhitā hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)
И каким образом огромный царский слон является тем, кто охраняет?
Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato rakkhati purimaṁ kāyaṁ, rakkhati pacchimaṁ kāyaṁ, rakkhati purime pāde, rakkhati pacchime pāde, rakkhati sīsaṁ, rakkhati kaṇṇe, rakkhati dante, rakkhati soṇḍaṁ, rakkhati vāladhiṁ, rakkhati hatthāruhaṁ.
kaṇṇe → kāṇe (bj) | hatthāruhaṁ → hatthārūhaṁ (sya-all, pts) | hatthārūhaṁ → M6 dahanarūhaṁ. (pts note) | saṅgāmagato → saṁgāmagato (th, pts)
Вот, когда огромный царский слон ринулся в битву, он охраняет переднюю часть, заднюю часть, передние ноги, задние ноги, голову, уши, бивни, хобот, хвост, и наездника.
Evaṁ kho, bhikkhave, rañño nāgo rakkhitā hoti.Вот каким образом огромный царский слон является тем, кто охраняет.

Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo khantā hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)
И каким образом огромный царский слон является тем, кто терпеливо переносит?
Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato khamo hoti sattippahārānaṁ asippahārānaṁ usuppahārānaṁ pharasuppahārānaṁ bheripaṇavasaṅkhatiṇavaninnādasaddānaṁ.
saṅgāmagato → (bj) | asippahārānaṁ → (sya-all) | usuppahārānaṁ → ba. asippahārānaṁ (sya-all: yu) | saṁgāmagato → omitted by T. (pts note) | sattippahārānaṁ → Ph. sattisaṁppa- (pts note) | asippahārānaṁ → omitted by S.; Ph. asisaṁppa- (pts note) | usuppahārānaṁ → Ph. ussu- (pts note) | bheripaṇavasaṅkhatiṇavaninnādasaddānaṁ → bheripaṇavasaṁkhatiṇavaninnādasaddānaṁ (th)
Вот, когда огромный царский слон ринулся в битву, он терпеливо переносит удары копьями, мечами, стрелами, и топорами. Он переносит звуки барабанов, литавр, горнов, и тамтамов.
Evaṁ kho, bhikkhave, rañño nāgo khantā hoti.Вот каким образом огромный царский слон является тем, кто терпеливо переносит.

Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo gantā hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)
И каким образом огромный царский слон является тем, кто идёт?
Idha, bhikkhave, rañño nāgo yamenaṁ hatthidammasārathi disaṁ peseti—
hatthidammasārathi → hatthidammasārathī (bj) | peseti → Ph. pesesi. (pts note) | yamenaṁ → yam enaṁ (pts)
Вот огромный царский слон в ту область, в которую его отправляет дрессировщик слонов,
yadi vā gatapubbaṁ yadi vā agatapubbaṁ—
yadi vā → yadivā (bjt)
вне зависимости от того, ходил ли он туда прежде или же нет.
taṁ khippameva gantā hoti.
khippameva → khippaññeva (sya-all, pts) | eva → khippameva (bj: machasaṁ) | yeva → M. Ph. eva. (pts note) | khippameva → khippaṁ eva (bjt) | khippameva → khippaṁ yeva (pts)
быстро идёт
Evaṁ kho, bhikkhave, rañño nāgo gantā hoti.Вот каким образом огромный царский слон является тем, кто идёт.

Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato rañño nāgo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅgantveva saṅkhaṁ gacchati.
aṅgantveva → aṅgaṁtveva (my) | saṅkhaṁ → saṁkhaṁ (th) | aṅgantveva saṅkhaṁ → aṅgan tveva saṁkhaṁ (pts)
Обладая этими пятью аспектами, огромный царский слон достоин царя, является принадлежностью царя, считается одним из аспектов царствования.

Evamevaṁ kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassa.
dakkhiṇeyyo → T. M6. M7 pe, then anu- (pts note) | lokassa → Ph. lokassā ti. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts)
Точно так же, монахи, обладая пятью качествами, монах достоин даров, достоин гостеприимства, достоин подношений, достоин почтительного приветствия, является непревзойдённым полем заслуг для мира.
Katamehi pañcahi?Какими пятью? Idha, bhikkhave, bhikkhu sotā ca hoti, hantā ca, rakkhitā ca, khantā ca, gantā ca.Вот монах является тем, кто слушает, тем, кто уничтожает, тем, кто охраняет, тем, кто терпеливо переносит, и тем, кто идёт.

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sotā hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)
И каким образом монах является тем, кто слушает?
Idha, bhikkhave, bhikkhu tathāgatappavedite dhammavinaye desiyamāne aṭṭhiṅkatvā manasi katvā sabbaṁ cetasā samannāharitvā ohitasoto dhammaṁ suṇāti.
aṭṭhiṅkatvā manasi katvā → aṭṭhikatvā manasikatvā (sya-all, pts) | aṭṭhikatvā → aṭṭhiṁ katvā (bj: machasaṁ) | cetasā → Ph. T. M6. M7 cetaso. (pts note) | aṭṭhiṅkatvā → aṭṭhiṁkatvā (my, ms2005) | aṭṭhiṅkatvā manasi katvā sabbaṁ cetasā → aṭṭhikatvā manasikatvā sabbacetaso (bjt)
Вот, когда обучают Дхамме и Винае, что были провозглашены Татхагатой, монах уделяет внимание, берётся за это, направляет на это весь ум целиком, слушает Дхамму, охотно склоняя к ней ухо.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sotā hoti.Вот каким образом монах является тем, кто слушает.

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu hantā hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)
И каким образом монах является тем, кто уничтожает?
Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannaṁ kāmavitakkaṁ nādhivāseti, pajahati vinodeti hanati byantīkaroti anabhāvaṁ gameti; uppannaṁ byāpādavitakkaṁ …pe… uppannaṁ vihiṁsāvitakkaṁ …pe… uppannuppanne pāpake akusale dhamme nādhivāseti, pajahati vinodeti hanati byantīkaroti anabhāvaṁ gameti.
hanati → (bj) | hanati byantīkaroti → vyantikaroti (pts) | hanati → ( ) natthi sī. pī. potthakesu a. ni. 4.114 (cck note) | hanati → ( ) natthi sī. pī. potthakesu a. ni. 4.114 (cck note) | vyantikaroti → S. byantī- throughout. (pts note) | vyāpādavitakkaṁ → M. Ph. la. (pts note) | vinodeti → M. Ph. S. add hanati. (pts note) | byāpādavitakkaṁ → vyāpādavitakkaṁ nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti (bjt) | + → nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti (bjt)
Вот монах не терпит возникшую мысль, [основанную на] желании. Он отбрасывает её, рассеивает её, устраняет её, уничтожает её. Он не терпит возникшую мысль, [основанную на] недоброжелательности… не терпит возникшую мысль о причинении вреда… не терпит неблагих состояний [ума] каждый раз, как они возникают. Он отбрасывает их, рассеивает их, устраняет их, уничтожает их.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu hantā hoti.Вот каким образом монах является тем, кто уничтожает.

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu rakkhitā hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)
И каким образом монах является тем, кто охраняет?
Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.
hoti → (bj) | nānubyañjanaggāhī → nānuvyañjanaggāhī (pts)
Вот, увидев форму глазом, монах не цепляется за её черты и детали.
Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati; rakkhati cakkhundriyaṁ; cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.
yatvādhikaraṇamenaṁ → yatvādhikaraṇametaṁ (bj) | yatvādhikaraṇamenaṁ → yatvādhikaraṇam enaṁ (pts) | abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (pts)
Поскольку, по мере того как он оставляет качество глаза неохраняемым, плохие неблагие состояния сильного желания и подавленности могут наводнить его – он практикует сдержанность в отношении этого. Он охраняет качество глаза. Он предпринимает сдерживание качества глаза.
Sotena saddaṁ sutvā …Услышав ухом звук… ghānena gandhaṁ ghāyitvā …Унюхав носом запах… jivhāya rasaṁ sāyitvā …Различив языком вкус… kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …Ощутив тактильное ощущение телом… manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.
nānubyañjanaggāhī → nānuvyañjanaggāhī (pts)
Познав явление умом, он не цепляется за его черты и детали.
Yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati; rakkhati manindriyaṁ; manindriye saṁvaraṁ āpajjati.
yatvādhikaraṇamenaṁ → yatvādhikaraṇametaṁ (bj) | yatvādhikaraṇamenaṁ → yatvādhikaraṇam enaṁ (pts) | abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (pts)
Поскольку, по мере того как он оставляет качество ума неохраняемым, плохие неблагие состояния сильного желания и подавленности могут наводнить его – он практикует сдержанность в отношении этого. Он охраняет качество ума. Он предпринимает сдерживание качества ума.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu rakkhitā hoti.Вот каким образом монах является тем, кто охраняет.

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu khantā hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)
И каким образом монах является тем, кто терпеливо переносит?
Idha, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti sītassa uṇhassa jighacchāya pipāsāya ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ; duruttānaṁ durāgatānaṁ vacanapathānaṁ uppannānaṁ sārīrikānaṁ vedanānaṁ dukkhānaṁ tibbānaṁ kharānaṁ kaṭukānaṁ asātānaṁ amanāpānaṁ pāṇaharānaṁ adhivāsakajātiko hoti.
ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → … siriṁsapa … (bj, sya-all, km, pts1ed) | ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsamakasavātātapasiriṁsapasamphassānaṁ (bj, sya-all, pts) | tibbānaṁ → tippānaṁ (bj) | ḍaṁsamakasavātātapasarīsa → … siriṁsapa (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | tibbānaṁ → T. adds vedanānaṁ dukkhānaṁ. (pts note) | ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsamakasavātātapasarīsa pasamphassānaṁ (my)
Вот монах терпеливо переносит холод и жару; голод и жажду; встречу с мухами, комарами, ветром, палящим солнцем, и змеями; а также с грубыми и оскорбительными речами. Он способен выдержать возникшие болезненные чувства: мучительные, острые, пронзающие, раздирающие, неприятные, высасывающие жизненную силу.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu khantā hoti.Вот каким образом монах является тем, кто терпеливо переносит.

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu gantā hoti?
kathañca → kathañ ca (pts)
И каким образом монах является тем, кто идёт?
Idha, bhikkhave, bhikkhu yā sā disā agatapubbā iminā dīghena addhunā, yadidaṁ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ, taṁ khippaññeva gantā hoti.
sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo → sabbūpadhi paṭinissaggo taṇhakkhayo (bj); sabbupadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo (sya-all) | taṇhākkhayo → taṇhakkhayo (pts) | sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo → sabbasaṁkhārasamatho sabbūpadhi paṭinissaggo taṇhakkhayo (bjt) | sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo → sabbasaṁkhārasamatho sabbupadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo (th) | yadidaṁ → yad idaṁ (pts) | khippaññeva → khippaṁ yeva (pts)
Вот монах является тем, кто быстро отправляется в ту область, в которой он прежде никогда не был за это долгое время [безначальных перерождений], то есть, к успокоению всех составляющих, к оставлению всех обретений, к уничтожению жажды, к бесстрастию, к прекращению, к ниббане.
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu gantā hoti.Вот каким образом монах является тем, кто идёт.

Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti …pe… anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassā”ti.
āhuneyyo → M. Ph. pa, then anu- (pts note) | hoti → T. M6. M7 pe, then anu- (pts note) | + → pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo (bjt, th, pts) | lokassāti → lokassā ti (pts)
Обладая этими пятью качествами, монах достоин даров, достоин гостеприимства, достоин подношений, достоин почтительного приветствия, является непревзойдённым полем заслуг для мира”.

Dasamaṁ.Десятая.

Rājavaggo catuttho.Глава Раджа Чевтёртая.

TassuddānaṁОглавление

Cakkānuvattanā rājā, yassaṁdisaṁ dve ceva patthanā;
Cakkānuvattanā → in T. M6. M7 this line runs: vatānupatanarājjati (M6 -rajji ti; M7 -rājji ti) c'eva pacana. (pts note) yassaṁdisaṁ dve → yassaṁ disaṁ (bj) | ceva → ca (sya-all, pts) | ca → M. c'eva. (pts note) | patthanā → Ph. vavattanā. (pts note)
Appaṁsupati bhattādo, akkhamo ca sotena cāti.
appaṁsupati bhattādo → appaṁ supati bhattādā (bj, sya-all, pts) | Appaṁ → T. M6. M7 apā. (pts note) | supati → M. Ph. suppati; T. M6. M7 supana. (pts note) | bhattādā → T. panadaṁ; M6 pānadaṁ. (pts note) ca sotena → sotāro (bj); sotavena (sya-all) | sotena cāti → sotarā cā ti (pts) | sotavena → ca sotarā. ba. sotena (sya-all: yu.) | akkhamo → T. M6. M7 akkhamaṁ. (pts note) | sotarā → M. sotena; Ph. sotane 'va; T. soceyiyāna; M6 soceyyāna; M7 soceyyena; S. sotavena; all MSS. omit ca before so- (pts note)

Принципы · Обоснование · Глоссарий · 6 изданий Пали
MP3: пали · русский


Переводы: English · Русский · Deutsch