SaṅgāravasuttaСутта Сангарава
Atha kho saṅgāravo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
Saṅgāravo → S. Saṅg-; Ph. Sag- throughout. (pts note) | + → sāvatthinidānaṁ (bjt) | atha kho saṅgāravo → athakho saṁgāravo (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)И тогда брахман Сангарава отправился к Благословенному и обменялся с ним вежливыми приветствиями.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho saṅgāravo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | etadavoca → etad avoca (pts)После обмена вежливыми приветствиями и любезностями он сел рядом и сказал Благословенному:
“ko nu kho, bho gotama, hetu ko paccayo, yena kadāci dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā?
yena kadāci → yenekadā (bj, sya-all, pts) | yenekadā → yena kadāci (bj: machasaṁ) | ekadā → M. Ph. yena kadāci; M7 yena kadā; the second time, it is corrected to yen- eka- (pts note) | asajjhāyakatā → Ph. adds ti and omits the next question. (pts note) | yena kadāci → yen ekadā (pts) | sajjhāyakatāpi → sajjhāyakatā pi (pts) | nappaṭibhanti → na ppaṭibhanti (pts)“Мастер Готама, в чём условие, в чём причина, из-за чего бывает так, что те гимны, которые долгое время декламировались [для заучивания] вслух, не вспоминаются, уж не говоря о тех, которые не декламировались?
Ko pana, bho gotama, hetu ko paccayo, yena kadāci dīgharattaṁ asajjhāyakatāpi mantā paṭibhanti, pageva sajjhāyakatā”ti?
yena kadāci → yenekadā (bj, sya-all, pts) | ekadā → M. yena kadāci. (pts note) | yena kadāci → yen ekadā (pts) | asajjhāyakatāpi → asajjhāyakatā pi (pts) | sajjhāyakatāti → sajjhāyakatā ti (pts)В чём условие, в чём причина, из-за чего бывает так, что те гимны, которые долгое время не декламировались [для заучивания] вслух, вспоминаются, уж не говоря о тех, которые декламировались?”
Yasmiṁ, brāhmaṇa, samaye kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati kāmarāgaparetena, uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ nappajānāti na passati, paratthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ nappajānāti na passati, ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ nappajānāti na passati, dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā.
na → omitted by M6. (pts note) | nappajānāti attatthampi → na ppajānāti attattham pi (pts) | nappajānāti → na ppajjānāti (pts) | paratthampi → parattham pi (pts) | ubhayatthampi → ubhayattham pi (pts) | sajjhāyakatāpi → sajjhāyakatā pi (pts) | nappaṭibhanti → na ppaṭibhanti (pts)“Брахман, когда кто-либо пребывает с умом, охваченным чувственной жаждой, переполненным чувственной жаждой, и не понимает как-есть спасения от возникшей чувственной жажды, то в этом случае он не знает и не видит как-есть собственного блага, блага других, блага обоих. И тогда даже те гимны, которые долгое время декламировались вслух, не вспоминаются, уж не говоря о тех, которые не декламировались.
Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto saṁsaṭṭho lākhāya vā haliddiyā vā nīliyā vā mañjiṭṭhāya vā.
lākhāya → M6 lāyavā. (pts note) | nīliyā → Ph. liniyā; M6 omits nī- vā. (pts note) | mañjiṭṭhāya → M7 mañjiṭṭhiyā; M. Ph. mañjaṭṭhāya; M6 maṁjeṭṭhiyā. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Это как, брахман, чаша с водой, которая смешана с лаком, куркумой, синей краской или кармазином.
Tattha cakkhumā puriso sakaṁ mukhanimittaṁ paccavekkhamāno yathābhūtaṁ nappajāneyya na passeyya.
yathābhūtaṁ nappajāneyya → yathā bhūtaṁ na ppajāneyya (pts)Если бы человек с хорошим зрением стал бы изучать отражение своего лица в ней, то он бы не смог ни узнать, ни увидеть его как-есть.
Evamevaṁ kho, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati kāmarāgaparetena, uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ nappajānāti na passati, paratthampi …pe… ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ nappajānāti na passati, dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā.
brāhmaṇa → M6 -ṇo. (pts note) | nissaraṇaṁ → M6 -rāganissa- (pts note) | pe → M. Ph. S. tasmiṁ s- y- na pp- na p- (pts note) | pe → M. Ph. la; omitted by M6. M7; in S. without any abbreviation. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | + → tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ nappajānāti na passati (th) | evamevaṁ → evam eva (pts) | passati paratthampi → ppajānāti attattham pi parattham pi (pts) | ubhayatthampi → ubhayattham pi (pts) | nappajānāti → na ppajānāti (pts) | sajjhāyakatāpi → sajjhāyakatā pi (pts) | nappaṭibhanti → na ppaṭibhanti (pts)Точно так же, брахман, когда кто-либо пребывает с умом, охваченным чувственной жаждой, переполненным чувственной жаждой, и не понимает как-есть спасения от возникшей чувственной жажды, то в этом случае он не знает и не видит как-есть собственного блага, блага других, блага обоих. И тогда даже те гимны, которые долго время декламировались вслух, не вспоминаются, уж не говоря о тех, которые не декламировались.
Puna caparaṁ, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati byāpādaparetena, uppannassa ca byāpādassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ nappajānāti na passati, paratthampi …pe… ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ nappajānāti na passati, dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā.
vyāpādapariyuṭṭhitena → with [-pariyuṭṭhi] tena T. sets in again. (pts note) | vyāpādassa → M7 uppannavyā- (pts note) | byāpādaparetena → vyāpādaparetena (bjt, pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | passati paratthampi → ppajānāti attattham pi parattham pi (pts) | ubhayatthampi → ubhayattham pi (pts) | nappajānāti → na ppajānāti (pts) | sajjhāyakatāpi → sajjhāyakatā pi (pts) | nappaṭibhanti → na ppaṭibhanti (pts)Далее, брахман, когда кто-либо пребывает с умом, охваченным недоброжелательностью, переполненным недоброжелательностью, и не понимает как-есть спасения от возникшей недоброжелательности, то в этом случае он не знает и не видит как-есть собственного блага, блага других, блага обоих. И тогда даже те гимны, которые долгое время декламировались вслух, не вспоминаются, уж не говоря о тех, которые не декламировались.
Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto agginā santatto ukkudhito ussadakajāto.
ukkudhito → ukkaṭṭhito (bj, pts1ed); ukkuṭṭhito (sya-all, km) | ukkudhito → ukkaṭṭhito (pts) | ukkaṭṭhito → ukkaṭito (bj: sīmu); ukkuṭito (bj: machasaṁ); ukkuṭṭhito (bj: syā) | ussadakajāto → usuṭakajāto (bj: machasaṁ) | ukkudhito → ukkaṭṭhito (cck: sī. pī.); ukkuṭṭhito (cck: syā. kaṁ.) | ussadakajāto → usumakajāto (cck: katthaci); ussurakajāto (cck: ka.); usmudakajāto (cck: ma. ni. 3 majjhimanikāye) | ukkaṭṭhito → M. Ph. M7. S. ukku- (pts note) | ussadakajāto → M. Ph. ussuraka- (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Это как, брахман, чаша с водой, которая нагревается на огне, [так что вода в ней] кипит и пузырится.
Tattha cakkhumā puriso sakaṁ mukhanimittaṁ paccavekkhamāno yathābhūtaṁ nappajāneyya na passeyya.
na passeyya → napasseyya (bjt) | nappajāneyya → na ppajāneyya (pts)Если бы человек с хорошим зрением стал бы изучать отражение своего лица в ней, то он бы не смог ни узнать, ни увидеть его как-есть.
Evamevaṁ kho, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati byāpādaparetena, uppannassa ca byāpādassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ nappajānāti na passati, paratthampi …pe… ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ nappajānāti na passati, dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā.
ca → omitted by T. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | byāpādapariyuṭṭhitena → vyāpādapariyuṭṭhitena (bjt, pts) | byāpādaparetena → vyāpādaparetena (bjt, pts) | byāpādassa → vyāpādassa (bjt, pts) | evamevaṁ → evam eva (pts) | passati paratthampi → ppajānāti attatthaṁ pi parattham pi (pts) | ubhayatthampi → ubhayattham pi (pts) | nappajānāti → na ppajānāti (pts) | sajjhāyakatāpi → sajjhāyakatā pi (pts) | nappaṭibhanti → na ppaṭibhanti (pts)Точно так же, брахман, когда кто-либо пребывает с умом, охваченным недоброжелательностью… не декламировались.
Puna caparaṁ, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā viharati thinamiddhaparetena, uppannassa ca thinamiddhassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ nappajānāti na passati, paratthampi …pe… ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ nappajānāti na passati, dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā.
thinamiddhapariyuṭṭhitena → thīnamiddhapariyuṭṭhitena (bj, sya-all) | thinamiddhaparetena → thīnamiddhaparetena (bj, sya-all) | thinamiddhassa → thīnamiddhassa (bj, sya-all) | ca → omitted by Ph. (pts note) | pe → M. Ph. have the full phrase; T. M6. M7 omit pe. (pts note) | pi → omitted by S. (pts note) | pe → M. Ph. la; omitted by T. M6. M7. S. (pts note) | ubhayattham → S. omits ubh- and so on till dīgha- (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | passati paratthampi → ppajānāti attattham pi parattham pi (pts) | ubhayatthampi → ubhayattham pi (pts) | nappajānāti → na ppajānāti (pts) | sajjhāyakatāpi → sajjhāyakatā pi (pts) | nappaṭibhanti → na ppaṭibhanti (pts)Далее, брахман, когда кто-либо пребывает с умом, охваченным ленью и апатией, переполненным ленью и апатией, и не понимает как-есть спасения от возникшей лени и апатии, то в этом случае он не знает и не видит как-есть собственного блага, блага других, блага обоих. И тогда даже те гимны, которые долгое время декламировались вслух, не вспоминаются, уж не говоря о тех, которые не декламировались.
Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto sevālapaṇakapariyonaddho.
seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Это как, брахман, чаша с водой, которая заросла водорослями.
Tattha cakkhumā puriso sakaṁ mukhanimittaṁ paccavekkhamāno yathābhūtaṁ nappajāneyya na passeyya.
na passeyya → napasseyya (bjt) | nappajāneyya → na ppajāneyya (pts)Если бы человек с хорошим зрением стал бы изучать отражение своего лица в ней, то он бы не смог ни узнать, ни увидеть его как-есть.
Evamevaṁ kho, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā viharati thinamiddhaparetena, uppannassa ca thinamiddhassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ nappajānāti na passati, paratthampi …pe… ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ nappajānāti na passati, dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā.
thinamiddhapariyuṭṭhitena → thīnamiddhapariyuṭṭhitena (bj, sya-all, pts) | thinamiddhaparetena → thīnamiddhaparetena (bj, sya-all, pts) | thinamiddhassa → thīnamiddhassa (bj, sya-all, pts) | nappajānāti → (pts) | ca → omitted by Ph. (pts note) | ppajānāti → M. Ph. M7 add na passati. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt) | evamevaṁ → evam eva (pts) | passati paratthampi → ppajānāti attattham pi parattham pi (pts) | ubhayatthampi → ubhayattham pi (pts) | nappajānāti → na ppajānāti (pts) | sajjhāyakatāpi → sajjhāyakatā pi (pts) | nappaṭibhanti → na ppaṭibhanti (pts)Точно так же, брахман, когда кто-либо пребывает с умом, охваченным ленью и апатией… не декламировались.
Puna caparaṁ, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharati uddhaccakukkuccaparetena, uppannassa ca uddhaccakukkuccassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ nappajānāti na passati, paratthampi …pe… ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ nappajānāti na passati, dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā.
nappajānāti → (pts) | ppajānāti → M7 adds na passati. (pts note) | pi → omitted by S. (pts note) | ubhayattham → S. omits ubh- and so on till dīgha- (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | passati paratthampi → ppajānāti attattham pi parattham pi (pts) | ubhayatthampi → ubhayattham pi (pts) | nappajānāti → na ppajānāti (pts) | sajjhāyakatāpi → sajjhāyakatā pi (pts) | nappaṭibhanti → na ppaṭibhanti (pts)Далее, брахман, когда кто-либо пребывает с умом, охваченным неугомонностью и сожалением, переполненным неугомонностью и сожалением, и не понимает как-есть спасения от возникшей неугомонности и сожаления, то в этом случае он не знает и не видит как-есть собственного блага, блага других, блага обоих. И тогда даже те гимны, которые долгое время декламировались вслух, не вспоминаются, уж не говоря о тех, которые не декламировались.
Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto vāterito calito bhanto ūmijāto.
ūmijāto → ummijāto (cck: pī.) | ūmijāto → M. Ph. ummi- (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Это как, брахман, чаша с водой, что обдувается ветром, [и по поверхности воды] идёт рябь, образуются завихрения и волны.
Tattha cakkhumā puriso sakaṁ mukhanimittaṁ paccavekkhamāno yathābhūtaṁ nappajāneyya na passeyya.
ppajāneyya → T. M6 jāneyya. (pts note) | nappajāneyya → na ppajāneyya (pts)Если бы человек с хорошим зрением стал бы изучать отражение своего лица в ней, то он бы не смог ни узнать, ни увидеть его как-есть.
Evamevaṁ kho, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharati uddhaccakukkuccaparetena, uppannassa ca uddhaccakukkuccassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ nappajānāti na passati, paratthampi …pe… ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ nappajānāti na passati, dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā.
nappajānāti → (pts) | pe → M. Ph. have the full phrase; T. M6; M7 omit pe. (pts note) | pi → omitted by S.; M7 puts na passati before attattham pi, and so it does henceforth twice. (pts note) | pe → M. Ph. la; omitted by T. M6. M7. S. (pts note) | ubhayattham → T. M6 jānāti. (pts note) | ppajānāti → omitted by T. M6. M7. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts) | passati paratthampi → ppajānāti attattham pi parattham pi (pts) | ubhayatthampi → ubhayattham pi (pts) | nappajānāti → na ppajānāti (pts) | sajjhāyakatāpi → sajjhāyakatā pi (pts) | nappaṭibhanti → na ppaṭibhanti (pts)Точно так же, брахман, когда кто-либо пребывает с умом, охваченным неугомонностью и сожалением… не декламировались.
Puna caparaṁ, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati vicikicchāparetena, uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ nappajānāti na passati, paratthampi …pe… ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ nappajānāti na passati, dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā.
uppannāya → uppannassa (bj) | nappajānāti → (pts) | pe → M. Ph. have the full phrase; T. M6. M7 omit pe. (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | passati paratthampi → ppajānāti attattam pi parattham pi (pts) | ubhayatthampi → ubhayattham pi (pts) | nappajānāti → na ppajānāti (pts) | sajjhāyakatāpi → sajjhāyakatā pi (pts) | nappaṭibhanti → na ppaṭibhanti (pts)Далее, брахман, когда кто-либо пребывает с умом, охваченным сомнением, переполненным сомнением, и не понимает как-есть спасения от возникшего сомнения, то в этом случае он не знает и не видит как-есть собственного блага, блага других, блага обоих. И тогда даже те гимны, которые долгое время декламировались вслух, не вспоминаются, уж не говоря о тех, которые не декламировались.
Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto āvilo luḷito kalalībhūto andhakāre nikkhitto.
kalalībhūto → Ph. kalala- (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Это как, брахман, чаша с мутной грязной взболтанной водой, которую поставили бы в тёмное место.
Tattha cakkhumā puriso sakaṁ mukhanimittaṁ paccavekkhamāno yathābhūtaṁ nappajāneyya na passeyya.
ppajāneyya → Ph. T. M6. M7 jāneyya. (pts note) | na passeyya → napasseyya (bjt) | nappajāneyya → na ppajāneyya (pts)Если бы человек с хорошим зрением стал бы изучать отражение своего лица в ней, то он бы не смог ни узнать, ни увидеть его как-есть.
Evamevaṁ kho, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati vicikicchāparetena, uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ nappajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ nappajānāti na passati, paratthampi …pe… ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ nappajānāti na passati, dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā.
nappajānāti → (pts) | ca → omitted by T. M6. M7. (pts note) | pi → omitted by S.; T. M6 continue after pi: tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ na jānāti na passati. (pts note) | pe → M. has the full phrase, whereas in Ph. the second and the third part of it are dropped. (pts note) | pi → omitted by S. (pts note) | pe → M. Ph. la; omitted by T. M6. M7. S. (pts note) | ppajānāti → T. M6. jānāti. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts) | passati paratthampi → ppajānāti attattham pi parattham pi (pts) | ubhayatthampi → ubhayattham pi (pts) | nappajānāti → na ppajānāti (pts) | sajjhāyakatāpi → sajjhāyakatā pi (pts) | nappaṭibhanti → na ppaṭibhanti (pts)Точно так же, брахман, когда кто-либо пребывает с умом, охваченным сомнением… не декламировались. Вот в чём, брахман, условие, причина, из-за чего бывает так, что те гимны, которые долгое время декламировались [для заучивания] вслух, не вспоминаются, уж не говоря о тех, которые не декламировались.
Yasmiñca kho, brāhmaṇa, samaye na kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati na kāmarāgaparetena, uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ pajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ pajānāti passati, paratthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ pajānāti passati, ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ pajānāti passati, dīgharattaṁ asajjhāyakatāpi mantā paṭibhanti, pageva sajjhāyakatā.
kho → M6. M7 add pana. (pts note) | attattham → in Ph. attatthaṁ and so on is left out. (pts note) | pajānāti → M6 jānāti. (pts note) | yasmiñca → yasmiñ ca (pts) | attatthampi → attattham pi (pts) | paratthampi → parattham pi (pts) | ubhayatthampi → ubhayattham pi (pts) | asajjhāyakatāpi → asajjhāyakatā pi (pts)Брахман, когда кто-либо пребывает с умом, не охваченным чувственной жаждой, не переполненным чувственной жаждой, и понимает как-есть спасение от возникшей чувственной жажды, то в этом случае он знает и видит как-есть собственное благо, благо других, благо обоих. И даже те гимны, которые долгое время не декламировались [для заучивания] вслух, вспоминаются, уж не говоря о тех, которые декламировались.
Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto asaṁsaṭṭho lākhāya vā haliddiyā vā nīliyā vā mañjiṭṭhāya vā.
haliddiyā → haḷiddiyā (bj) | vā → omitted by M7. (pts note) | mañjiṭṭhāya → M. mañjaṭṭhiyā; Ph. M6 mañjeṭṭhiyā; T. mañjeṭṭhāya; M7 jeṭṭhāya. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Это как, брахман, чаша с водой, которая не смешана с лаком, куркумой, синей краской или кармазином.
Tattha cakkhumā puriso sakaṁ mukhanimittaṁ paccavekkhamāno yathābhūtaṁ pajāneyya passeyya.
pajāneyya → T. M6 jāneyya. (pts note)Если бы человек с хорошим зрением стал бы изучать отражение своего лица в ней, то он бы смог узнать и увидеть его как-есть.
Evamevaṁ kho, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye na kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati …pe….
na → omitted by Ph. (pts note) | parattham → S. gives the sentence in full. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt) | pe → spelled out in full (bjt)Точно так же, брахман, когда кто-либо пребывает с умом, не охваченным чувственной жаждой… декламировались.
Puna caparaṁ, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye na byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati …pe…
viharati → M. Ph. la, then Seyyathā pi. (pts note) | byāpādapariyuṭṭhitena → vyāpādapariyuṭṭhitena (bjt) | pe → spelled out in full (bjt)Далее, брахман, когда кто-либо пребывает с умом, не охваченным недоброжелательностью, не переполненным недоброжелательностью, и понимает как-есть спасение от возникшей недоброжелательности, то в этом случае он знает и видит как-есть собственное благо, благо других, благо обоих. И даже те гимны, которые долгое время не декламировались [для заучивания] вслух, вспоминаются, уж не говоря о тех, которые декламировались.
seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto agginā asantatto anukkudhito anussadakajāto.
anukkudhito → anukkaṭṭhito (bj, pts) | anukkaṭṭhito → anukkucito (bj: machasaṁ); anukkaṭhito (bj: sīmu) | anussadakajāto → anusumakajāto (bj: machasaṁ) | anukkaṭṭhito → T. M6. S. anukku-; M. anukkudhito; Ph. anukuppito; M7 anukkuto. (pts note) | anussadakajāto → T. anussadajātiko; M. anussukajāto; Ph. anadasakājāto. (pts note) | anukkudhito → anukkuṭṭhito (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Это как, брахман, чаша с водой, которая не нагревается на огне, [так что вода в ней] не кипит и не пузырится.
Tattha cakkhumā puriso sakaṁ mukhanimittaṁ paccavekkhamāno yathābhūtaṁ pajāneyya passeyya.
pajāneyya → pajāṇeyya (pts) | pajāṇeyya → Ph. T. jāneyya. (pts note)Если бы человек с хорошим зрением стал бы изучать отражение своего лица в ней, то он бы смог узнать и увидеть его как-есть.
Evamevaṁ kho, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye na byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati …pe….
viharati → M. Ph. have after viharati: la, then Puna ca paraṁ. (pts note) | evamevaṁ → evameva (th) | pe → spelled out in full (th) | + → dīgharattaṁ asajjhāyakatāpi mantā paṭibhanti pageva asajjhāyakatā (th)Точно так же, брахман, когда кто-либо пребывает с умом, не охваченным недоброжелательностью… декламировались.
Puna caparaṁ, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye na thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā viharati …pe…
thinamiddhapariyuṭṭhitena → thīnamiddhapariyuṭṭhitena (bj, pts) | viharati → M. la; Ph. omits la; both MSS. have then Seyyathā pi. (pts note) | pajānāti → S. pe, then dīgharattaṁ. (pts note) | pe → spelled out in full (bjt)Далее, брахман, когда кто-либо пребывает с умом, не охваченным ленью и апатией, не переполненным ленью и апатией, и понимает как-есть спасение от возникшей лени и апатии, то в этом случае он знает и видит как-есть собственное благо, благо других, благо обоих. И даже те гимны, которые долгое время не декламировались [для заучивания] вслух, вспоминаются, уж не говоря о тех, которые декламировались.
seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto na sevālapaṇakapariyonaddho.
seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Это как, брахман, чаша с водой, которая не заросла водорослями.
Tattha cakkhumā puriso sakaṁ mukhanimittaṁ paccavekkhamāno yathābhūtaṁ pajāneyya passeyya.
pajāneyya → Ph. jāneyya. (pts note)Если бы человек с хорошим зрением стал бы изучать отражение своего лица в ней, то он бы смог узнать и увидеть его как-есть.
Evamevaṁ kho, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye na thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā viharati …pe….
thinamiddhapariyuṭṭhitena → thīnamiddhapariyuṭṭhitena (bj, pts) | thīnamiddhapariyuṭṭhitena → Ph. has uddhaccapariyuṭṭhitena, overleaping this whole sentence. (pts note) | viharati → M. pa, then Puna ca paraṁ. (pts note) | evamevaṁ → evameva (th) | pe → spelled out in full (th) | + → dīgharattaṁ asajjhāyakatāpi mantā paṭibhanti pageva sajjhāyakatā (th)Точно так же, брахман, когда кто-либо пребывает с умом, не охваченным ленью и апатией… декламировались.
Puna caparaṁ, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye na uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharati …pe…
viharati → M. la, then Seyyathā pi. (pts note) | pajānāti → S. pe, then dīgharattaṁ. (pts note) | pe → spelled out in full (bjt)Далее, брахман, когда кто-либо пребывает с умом, не охваченным неугомонностью и сожалением, не переполненным неугомонностью и сожалением, и понимает как-есть спасение от возникшей неугомонности и сожаления, то в этом случае он знает и видит как-есть собственное благо, благо других, благо обоих. И даже те гимны, которые долгое время не декламировались [для заучивания] вслух, вспоминаются, уж не говоря о тех, которые декламировались.
seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto na vāterito na calito na bhanto na ūmijāto.
ūmijāto → M. ummi- (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Это как, брахман, чаша с водой, что не обдувается ветром, [и по поверхности воды] не идёт рябь, не образуются завихрения и волны.
Tattha cakkhumā puriso sakaṁ mukhanimittaṁ paccavekkhamāno yathābhūtaṁ pajāneyya passeyya.Если бы человек с хорошим зрением стал бы изучать отражение своего лица в ней, то он бы смог узнать и увидеть его как-есть.
Evamevaṁ kho, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye na uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharati …pe….
viharati → M. Ph. pa, then Puna ca paraṁ. (pts note) | pajānāti → T. adds passati; S. pe, then dīgharattaṁ. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt) | pe → spelled out in full (bjt)Точно так же, брахман, когда кто-либо пребывает с умом, не охваченным неугомонностью и сожалением… декламировались.
Puna caparaṁ, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye na vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati na vicikicchāparetena, uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ pajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ pajānāti passati, paratthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ pajānāti passati, ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ pajānāti passati, dīgharattaṁ asajjhāyakatāpi mantā paṭibhanti, pageva sajjhāyakatā.
vicikicchāya nissaraṇaṁ → kāmarāgassa (sya-all) | ca → omitted by Ph. T. (pts note) | pajānāti → M. Ph. add passati; S. pe, then dīgharattaṁ. (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | attatthampi → attattham pi (pts) | paratthampi → parattham pi (pts) | ubhayatthampi → ubhayattham pi (pts) | asajjhāyakatāpi → asajjhāyakatā pi (pts)Далее, брахман, когда кто-либо пребывает с умом, не охваченным сомнением, не переполненным сомнением, и понимает как-есть спасение от возникшего сомнения, то в этом случае он знает и видит как-есть собственное благо, благо других, благо обоих. И даже те гимны, которые долгое время не декламировались [для заучивания] вслух, вспоминаются, уж не говоря о тех, которые декламировались.
Seyyathāpi, brāhmaṇa, udapatto accho vippasanno anāvilo āloke nikkhitto.
seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Это как, брахман, чаша с чистой, ясной, прозрачной водой, которую поставили бы на свет.
Tattha cakkhumā puriso sakaṁ mukhanimittaṁ paccavekkhamāno yathābhūtaṁ pajāneyya passeyya.
pajāneyya → Ph. M7 jāneyya. (pts note)Если бы человек с хорошим зрением стал бы изучать отражение своего лица в ней, то он бы смог узнать и увидеть его как-есть.
Evamevaṁ kho, brāhmaṇa, yasmiṁ samaye na vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati na vicikicchāparetena, uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṁ yathābhūtaṁ pajānāti, attatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ pajānāti passati, paratthampi …pe… ubhayatthampi tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ pajānāti passati, dīgharattaṁ asajjhāyakatāpi mantā paṭibhanti, pageva sajjhāyakatā.
pajānāti → M. adds passati; S. pe, then dīgharattaṁ; T. M6. M7 have after parattham pi: pe, then ubhayattham pi and so on; Ph. has paratthaṁ pi ubhayatthaṁ pi and so on. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | vicikicchāparetena → vicikicchā paretena (bjt) | + → tasmiṁ samaye yathābhūtaṁ pajānāti passati (bjt) | evamevaṁ → evam eva (pts) | pe → spelled out in full (pts) | asajjhāyakatāpi → asajjhāyakatā pi (pts)Точно так же, брахман, когда кто-либо пребывает с умом, не охваченным сомнением… декламировались.
Ayaṁ kho, brāhmaṇa, hetu ayaṁ paccayo, yena kadāci dīgharattaṁ sajjhāyakatāpi mantā nappaṭibhanti, pageva asajjhāyakatā.
yena kadāci → yenekadā (bj, sya-all, pts) | yena kadāci → yen ekadā (pts) | sajjhāyakatāpi → sajjhāyakatā pi (pts) | nappaṭibhanti → na ppaṭibhanti (pts)Это условие, это причина, из-за чего бывает так, что те гимны, которые долгое время декламировались [для заучивания] вслух, не вспоминаются, уж не говоря о тех, которые не декламировались.
Ayaṁ pana, brāhmaṇa, hetu ayaṁ paccayo, yena kadāci dīgharattaṁ asajjhāyakatāpi mantā paṭibhanti, pageva sajjhāyakatā”ti.
yena kadāci → yenekadā (bj, sya-all, pts) | paṭibhanti → paṭihanti (bj) | sajjhāyakatāti → sajjhāyakatāti abhikkantaṁ bho gotama (bj) | yenekadā → yena kadāci (bj: machasaṁ) | ekadā → M. Ph. yena kadāci; M6 yena kadā. (pts note) | ti → M. S. pi. (pts note) | yena kadāci → yen ekadā (pts) | asajjhāyakatāpi → asajjhāyakatā pi (pts) | sajjhāyakatāti → sajjhāyakatā ti (pts)Вот в чём, брахман, условие, в чём причина, из-за чего бывает так, что те гимны, которые долгое время не декламировались [для заучивания] вслух, вспоминаются, уж не говоря о тех, которые декламировались.
“Abhikkantaṁ, bho gotama …pe… upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
gatanti tatiyaṁ → gatan ti (pts) | pe → M. Ph. la. (pts note) | + → abhikkantaṁ bho gotama (bjt) | ajjatagge → ajja-t-agge (pts)“Великолепно, Мастер Готама! Великолепно, Мастер Готама!…Пусть Мастер Готама помнит меня как мирского последователя, принявшего прибежище с этого дня и на всю жизнь”.