PiṅgiyānīsuttaPiṅgiyānī
Ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.At one time the Buddha was staying near Vesālī, at the Great Wood, in the hall with the peaked roof.
Tena kho pana samayena pañcamattāni licchavisatāni bhagavantaṁ payirupāsanti.
licchavisatāni → licchavīsatāni (bj)Now at that time around five hundred Licchavis were visiting the Buddha.
Appekacce licchavī nīlā honti nīlavaṇṇā nīlavatthā nīlālaṅkārā, appekacce licchavī pītā honti pītavaṇṇā pītavatthā pītālaṅkārā, appekacce licchavī lohitakā honti lohitakavaṇṇā lohitakavatthā lohitakālaṅkārā, appekacce licchavī odātā honti odātavaṇṇā odātavatthā odātālaṅkārā.
appekacce licchavī → app ekacce licchavi (pts) | nīlālaṅkārā appekacce → nīlālaṁkārā app ekacce (pts) | pītālaṅkārā appekacce → pītālaṁkārā app ekacce (pts) | lohitakālaṅkārā appekacce → lohitakālaṁkārā app ekacce (pts) | odātālaṅkārā → odātālaṁkārā (pts)Some of the Licchavis were in blue, of blue color, clad in blue, adorned with blue. And some were similarly colored in yellow, red, or white.
Tyassudaṁ bhagavā atirocati vaṇṇena ceva yasasā ca.
tyassudaṁ → tyāssudaṁ (bj) | Tyassu → T. M6. M7 tyāssu. (pts note) | ceva → ce va (bjt) | tyassudaṁ → tyassu daṁ (pts)But the Buddha outshone them all in beauty and glory.
Atha kho piṅgiyānī brāhmaṇo uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca:
Piṅgiyānī → Ph. Siṅgi- throughout. (pts note) | atha kho → athakho (th) | tenañjaliṁ → ten añjaliṁ (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Then the brahmin Piṅgīyānī rose from his seat, arranged his robe over one shoulder, raised his cupped palms toward the Buddha, and said,
“paṭibhāti maṁ, bhagavā, paṭibhāti maṁ, sugatā”ti.
sugatāti → sugatā ti (pts)“I feel inspired to speak, Blessed One! I feel inspired to speak, Holy One!”
“Paṭibhātu taṁ piṅgiyānī”ti bhagavā avoca.
taṁ → omitted by M. Ph. (pts note) | piṅgiyānīti → piṅgiyānī ti (pts)“Then speak as you feel inspired,” said the Buddha.
Atha kho piṅgiyānī brāhmaṇo bhagavato sammukhā sāruppāya gāthāya abhitthavi:
sāruppāya → sārūpāya (sya-all) | sāruppāya → M. Ph. T. M6. M7 sarūpāya; S. sārūpāya. (pts note) | atha kho → athakho (th)So the brahmin Piṅgīyānī extolled the Buddha in his presence with a fitting verse.
“Padmaṁ yathā kokanadaṁ sugandhaṁ, pāto siyā phullamavītagandhaṁ;
Padmaṁ → padumaṁ (pts1ed, mr) | kokanadaṁ → kokanudaṁ (sya-all, km) | padmaṁ → padumaṁ (bj, pts) | padumaṁ → padamaṁ (bj: syā) | kokanadaṁ → kokanudaṁ (bj: syā) | Padmaṁ → padumaṁ (ka.) saṁ. ni. 1.132 (cck note) | kokanadaṁ → kokanudaṁ (cck: syā. kaṁ.) | Padumaṁ → S. padmaṁ, which form suits better the metre than padumaṁ. (pts note) | kokanadaṁ → M. Ph. S. -nudaṁ. (pts note) avītagandhaṁ → M7 avīcita- (pts note) | phullamavītagandhaṁ → phullam avītagandhaṁ (pts)“Like a fragrant pink lotus that blooms at daybreak, its fragrance unfaded— Aṅgīrasaṁ passa virocamānaṁ, tapantamādiccamivantalikkhe”ti.
tapantamādiccamivantalikkheti → tapantam ādiccam antalikkhe ti (pts)see Aṅgīrasa dazzle, bright as the sun in the sky!”
Atha kho te licchavī pañcahi uttarāsaṅgasatehi piṅgiyāniṁ brāhmaṇaṁ acchādesuṁ.
atha kho → athakho (th)Then those Licchavis clothed Piṅgiyānī with five hundred upper robes.
Atha kho piṅgiyānī brāhmaṇo tehi pañcahi uttarāsaṅgasatehi bhagavantaṁ acchādesi.
atha kho → athakho (th)And Piṅgiyānī clothed the Buddha with them.
Atha kho bhagavā te licchavī etadavoca:
te → omitted by S. (pts note) | atha kho → athakho (th) | etadavoca → etad avoca (pts)Then the Buddha said to the Licchavis:
“pañcannaṁ, licchavī, ratanānaṁ pātubhāvo dullabho lokasmiṁ.“Licchavis, the appearance of five treasures is rare in the world.
Katamesaṁ pañcannaṁ?What five?
Tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa pātubhāvo dullabho lokasmiṁ.
sammāsambuddhassa → sammā sambuddhassa (bjt)A Realized One, a perfected one, a fully awakened Buddha.
Tathāgatappaveditassa dhammavinayassa desetā puggalo dullabho lokasmiṁ.
desetā → desitā (sya-all) | desetā → T. S. desitā; M7 desentā. (pts note)A teacher of the teaching and training proclaimed by a Realized One.
Tathāgatappaveditassa dhammavinayassa desitassa viññātā puggalo dullabho lokasmiṁ.
dhammavinayassa → Ph. -vinayadesi- (pts note)An individual who understands the teaching and training proclaimed by a Realized One.
Tathāgatappaveditassa dhammavinayassa desitassa viññātā dhammānudhammappaṭipanno puggalo dullabho lokasmiṁ.
desitassa → omitted by T. (pts note) | viññātā → T. adds vā. (pts note) | dhammānudhammappaṭipanno → dhammānudhammapaṭipanno (bjt, th, pts)An individual who practices in line with the teaching.
Kataññū katavedī puggalo dullabho lokasmiṁ.
kataññū katavedī → kataññukatavedī (sya-all, pts)An individual who is grateful and thankful.
Imesaṁ kho, licchavī, pañcannaṁ ratanānaṁ pātubhāvo dullabho lokasmin”ti.
lokasminti pañcamaṁ → lokasmin ti (pts) | lokasmi’’nti → a. ni. 5.143 (cck note)The appearance of these five treasures is rare in the world.”