Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Aṅguttara Nikāya 5.30Numbered Discourses 5.30
  • 3. PañcaṅgikavaggaChapter Pancangika

NāgitasuttaTo Nāgita

Evaṁ me sutaṁ—I have heard ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena icchānaṅgalaṁ nāma kosalānaṁ brāhmaṇagāmo tadavasari.
Ekaṁ → M. Ph. put before Ekaṁ: Evaṁ me sutaṁ. (pts note) | Icchānaṅgalaṁ → T. M6. M7 Icchānaṁk- throughout. (pts note) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (th, ms2005) | tadavasari → tad avasari (pts)
that on one occasion the Blessed One, on a wandering tour among the Kosalans with a large Saṅgha of monks, arrived at a Kosalan brahman village named Icchānaṅgala.
Tatra sudaṁ bhagavā icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe.
icchānaṅgalavanasaṇḍe → icchānaṅgala vanasaṇḍe (bjt)
There he stayed in the Icchānaṅgala forest grove.
Assosuṁ kho icchānaṅgalakā brāhmaṇagahapatikā:
icchānaṅgalakā → icchānaṅgalikā (si) | icchānaṅgalakā → icchānaṅgalikā (bj: sīmu) | icchānaṅgalakā → icchānaṅgalikā (sī.) a. ni. 6.42; a. ni. 8.86 (cck note) | Icchānaṅgalakā → M6. M7 -likā. (pts note)
The brahman householders of Icchānaṅgala heard it said,

“samaṇo khalu bho gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito icchānaṅgalaṁ anuppatto; icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe.
khalu → T. M6. M7 khaḷu. (pts note)
“Gotama the contemplative—the son of the Sakyans, having gone forth from the Sakyan clan—on a wandering tour among the Kosalans with a large Saṅgha of monks—has arrived at Icchānaṅgala and is staying in the Icchānaṅgala forest grove.
Taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
bhavantaṁ → bhagavantaṁ (bj) | bhavantaṁ → M6. M7. Ph. Bhagavantaṁ. (pts note)
And of that Master Gotama this fine reputation has spread:
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi, satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti’.
purisadammasārathi → purisadammasārathī (bj) | Bhagavā → M. T. add ti. (pts note) | itipi → iti pi (pts)
‘He is indeed a Blessed One, worthy & rightly self-awakened, consummate in clear-knowing & conduct, well-gone, an expert with regard to the cosmos, unexcelled trainer of people fit to be tamed, teacher of devas & human beings, awakened, blessed.
So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.
So → omitted by Ph. (pts note) | samārakaṁ → Ph. mārakaṁ. (pts note) | sassamaṇabrāhmaṇiṁ → Ph. sassabrahmaṇabrahmaṇiṁ. (pts note) | pajaṁ → T. -ṇiyā pajāya. (pts note) | sadevamanussaṁ → T. -manussāya. (pts note)
He makes known—having realized it through direct knowledge—this world with its devas, Māras, & Brahmās, this generation with its contemplatives & brahmans, its royalty & commonfolk;
So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.
pariyosānakalyāṇaṁ → omitted by M6. (pts note) | sabyañjanaṁ → savyañjanaṁ (bjt, pts) | majjhekalyāṇaṁ → majjhe kalyāṇaṁ (pts)
he explains the Dhamma admirable in the beginning, admirable in the middle, admirable in the end; he expounds the holy life both in its particulars & in its essence, entirely perfect, surpassingly pure.
Sādhu kho pana tathārūpānaṁ arahataṁ dassanaṁ hotī”ti.
hotīti → hotī ti (pts)
It is good to see such a worthy one.’”

Atha kho icchānaṅgalakā brāhmaṇagahapatikā tassā rattiyā accayena pahūtaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ ādāya yena icchānaṅgalavanasaṇḍo tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bahidvārakoṭṭhake aṭṭhaṁsu uccāsaddamahāsaddā.
uccāsaddamahāsaddā → uccāsaddā mahāsaddā (bj, sya-all, pts) | pahūtaṁ → M. Ph. bahutaṁ throughout. (pts note) | atha kho → athakho (th) | khādanīyaṁ bhojanīyaṁ → khādaniyaṁ bhojaniyaṁ (pts) | tenupasaṅkamiṁsu → ten upasaṅkamiṁsu (pts)
So the brahman householders of Icchānaṅgala, when the night was gone, taking many staple & non-staple foods, went to the gate house of the Icchānaṅgala forest grove. On arrival they stood there making a loud racket, a great racket.

Tena kho pana samayena āyasmā nāgito bhagavato upaṭṭhāko hoti.Now at that time Ven. Nāgita was the Blessed One’s attendant. Atha kho bhagavā āyasmantaṁ nāgitaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)
So the Blessed One addressed Ven. Nāgita:
“ke pana kho, nāgita, uccāsaddamahāsaddā, kevaṭṭā maññe macchavilope”ti?
pana kho → panete (bj) | uccāsaddamahāsaddā → uccāsaddā mahāsaddā (bj, pts) | kho → te (sya-all, pts) | uccāsaddamahāsaddā kevaṭṭā → uccāsaddā mahāsaddā kevaṭā (sya-all) | macchavilopeti → macche vilopentīti (sya-all, pts) | panete → ke pana te (bj: syā); ke pana kho (bj: machasaṁ) | macchavilopeti → vilopentīti (bj: syā, sīmu) | kevaṭṭā → M6. M7 kevaddhā; T. kevaddā; S. kevaṭā. (pts note) | macchavilopeti → macche vilopentī ti (pts)
“Nāgita, what is that loud racket, that great racket, like fishermen with a catch of fish?”

“Ete, bhante, icchānaṅgalakā brāhmaṇagahapatikā pahūtaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ ādāya bahidvārakoṭṭhake ṭhitā bhagavantaññeva uddissa bhikkhusaṅghañcā”ti.
icchānaṅgalakā → icchānaṅgalikā (bj) | pahūtaṁ → pahutaṁ (bj) | brāhmaṇagahapatikā → brāhmaṇagahapaṭikā (sya-all) | bhagavantaññeva → bhagavantañceva (sya-all) | yeva → S. c'eva. (pts note) | bhagavantaññeva → bhagavantaṁ yeva (bjt, pts) | bhikkhusaṅghañcāti → bhikkhusaṁghañcāti (th, ms2005) | khādanīyaṁ bhojanīyaṁ → khādaniyam bhojaniyam (pts) | bhikkhusaṅghañcāti → bhikkhusaṅghañ cā ti (pts)
“Lord, those are the brahman householders of Icchānaṅgala standing at the gate house to the Icchānaṅgala forest grove, having brought many staple & non-staple foods for the sake of the Blessed One & the Saṅgha of monks.”

“Māhaṁ, nāgita, yasena samāgamaṁ, mā ca mayā yaso.
samāgamaṁ → samāgamo (bj) | samāgamo → samāgamaṁ (bj: sīmu, machasaṁ) | ca → omitted by T.; M7 has vā instead of mā ca. (pts note)
“May I have nothing to do with honor, Nāgita, and honor nothing to do with me.
Yo kho, nāgita, nayimassa nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī assa akicchalābhī akasiralābhī, yassāhaṁ nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī.
nayimassa → na-yimassa (pts)
Whoever cannot obtain at will—without difficulty, without trouble—as I do, the pleasure of renunciation, the pleasure of seclusion, the pleasure of peace, the pleasure of self-awakening,
So taṁ mīḷhasukhaṁ middhasukhaṁ lābhasakkārasilokasukhaṁ sādiyeyyā”ti.
taṁ → so (sya-all, km); sohaṁ (mr) | taṁ mīḷhasukhaṁ → miḷhasukhaṁ (sya-all) | mīḷhasukhaṁ → yo taṁ miḷhasukhaṁ (bj: machasaṁ, syā) | taṁ → sohaṁ (cck: ka.); so (cck: syā. kaṁ.) | taṁ → M. Ph. T. 'haṁ; omitted by S. (pts note) | sādiyeyyāti → sādiyeyyā ti (pts)
let him consent to this slimy-excrement-pleasure, this torpor-pleasure, this pleasure of gains, offerings, & fame.”

“Adhivāsetu dāni, bhante, bhagavā, adhivāsetu sugato;
adhivāsetu dāni → adhivāsetudāni (bjt, th)
“Lord, let the Blessed One acquiesce (to their offerings) now! Let the One Well-Gone acquiesce now!
adhivāsanakālo dāni, bhante, bhagavato.
adhivāsanakālo dāni → adhivāsana kālodāni (bjt) | adhivāsanakālo dāni → adhivāsanakālodāni (th)
Now is the time for the Blessed One’s acquiescence, lord! Now is the time for the Blessed One’s acquiescence, lord!
Yena yeneva dāni bhagavā gamissati taṁninnāva gamissanti brāhmaṇagahapatikā negamā ceva jānapadā ca.
yeneva dāni → yenevadāni bhante (bj, sya-all) | taṁninnāva gamissanti brāhmaṇagahapatikā → tanninnāva bhavissanti brāhmaṇa gahapatikā (bj) | taṁninnāva gamissanti → tanninnāva bhavissanti (sya-all, pts) | dāni → dāni bhante (pts) | negamā → T. negamattā. (pts note) | jānapadā → Ph. janapadā throughout. (pts note) | taṁninnāva gamissanti → tanninnā va bhavissanti (pts)
Wherever the Blessed One will go now, the brahmans of the towns & countryside will be so inclined.
Seyyathāpi, bhante, thullaphusitake deve vassante yathāninnaṁ udakāni pavattanti;
thullaphusitake → M. Ph. phulla- (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
Just as when the rain-devas send rain in fat drops, the waters flow with the incline,
evamevaṁ kho, bhante, yena yeneva dāni bhagavā gamissati, taṁninnāva gamissanti brāhmaṇagahapatikā negamā ceva jānapadā ca.
taṁninnāva gamissanti → tanninnāva bhavissanti (bj, sya-all, pts) | yen'eva → T. yena ca. (pts note) | va → M6. M7 ca. (pts note) | bhavissanti → M. gamissanti. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | yeneva dāni → yenevadāni (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts) | taṁninnāva gamissanti → tanninnā va bhavissanti (pts)
in the same way, wherever the Blessed One will go now, the brahmans of the towns & countryside will be so inclined.
Taṁ kissa hetu?Why is that? Tathā hi, bhante, bhagavato sīlapaññāṇan”ti.
tathā hi → tathāhi (bjt) | sīlapaññāṇanti → sīlapaññāṇan ti (pts)
Because such is the Blessed One’s virtue & discernment.”

“Māhaṁ, nāgita, yasena samāgamaṁ, mā ca mayā yaso.
samāgamaṁ → samāgamo (bj) | samāgamo → samāgamaṁ (bj: sīmu, machasaṁ) | mā → omitted by T. Ph.; T. omits also ca. (pts note) | mayā → omitted by M6. M7. (pts note)
“May I have nothing to do with honor, Nāgita, and honor nothing to do with me.
Yo kho, nāgita, nayimassa nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī assa akicchalābhī akasiralābhī, yassāhaṁ nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī.
nayimassa → na-y-imassa (pts)
Whoever cannot obtain at will—without difficulty, without trouble—as I do, the pleasure of renunciation, the pleasure of seclusion, the pleasure of peace, the pleasure of self-awakening,
So taṁ mīḷhasukhaṁ middhasukhaṁ lābhasakkārasilokasukhaṁ sādiyeyya.
taṁ mīḷhasukhaṁ → miḷhasukhaṁ (sya-all) | taṁ → yo taṁ miḷhasukhaṁ (bj: machasaṁ, syā) | taṁ → M. Ph. 'haṁ; omitted by S. (pts note)
let him consent to this slimy-excrement-pleasure, this torpor-pleasure, this pleasure of gains, offerings, & fame.

Asitapītakhāyitasāyitassa kho, nāgita, uccārapassāvo—“When one eats & drinks & chews & savors, there is excrement & urine: eso tassa nissando.That is one’s reward.

Piyānaṁ kho, nāgita, vipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā—
sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā → sokaparideva dukkhadomanassupāyāsā (bjt)
“When one loves, there arises the state of change & aberration, sorrow, lamentation, pain, distress, & despair:
eso tassa nissando.That is one’s reward.

Asubhanimittānuyogaṁ anuyuttassa kho, nāgita, subhanimitte pāṭikulyatā saṇṭhāti—
pāṭikulyatā → pāṭikkūlyatā (bj, sya-all, km, pts1ed); paṭikkūlaytā (si) | subhanimitte pāṭikulyatā → asubhanimitte pāṭikkūlyatā (sya-all) | pāṭikulyatā → pāṭikkūlyatā (pts) | subhanimitte → subhanimittena (bj: sīmu) | pāṭikkūlyatā → pāṭikūlyatā (bj: machasaṁ); paṭikkulyatā (bj: sīmu) | pāṭikulyatā → paṭikkūlatā (cck: sī.); paṭikkūlyatā (cck: syā. kaṁ.) | subhanimitte → S. asubha- (pts note)
“When one is committed to the theme of the unattractive, one takes a stance in the loathesomeness of the theme of beauty:
eso tassa nissando.That is one’s reward.

Chasu kho, nāgita, phassāyatanesu aniccānupassino viharato phasse pāṭikulyatā saṇṭhāti—
nāgita → nāgitaḷu (bj) | pāṭikulyatā → pāṭikkūlyatā (bj, sya-all, pts) | chassu → chasu (bj: machasaṁ) | Chasu → T. M6. M7 chassu. (pts note)
“When one remains focused on the inconstancy of the six media of sensory contact, one takes a stance in the loathsomeness of contact:
eso tassa nissando.That is one’s reward.

Pañcasu kho, nāgita, upādānakkhandhesu udayabbayānupassino viharato upādāne pāṭikulyatā saṇṭhāti—
pāṭikulyatā → pāṭikkūlyatā (bj, sya-all, pts) | pāṭikkūlyatā → T. M6. M7 paṭi- (pts note)
“When one remains focused on the arising & passing away of the five clinging-aggregates, one takes a stance in the loathsomeness of clinging:
eso tassa nissando”ti.
nissandoti → nissando ti (pts)
That is one’s reward.”

Dasamaṁ.The Tenth.

Pañcaṅgikavaggo tatiyo.

TassuddānaṁThe Summary

Dve agāravupakkilesā, dussīlānuggahitena ca;
dve agāravupakkilesā dussīlānuggahitena → dvegāravupakkileso dussīlānuggahena (bj); dvegāravūpakkilesā dussīlānuggahena (sya-all) | agāravupakkilesā dussīlānuggahitena → gāravūpakkilesā dussīlānuggahena (pts) | gāravūpakkilesā → M. Ph. dve agāravā jātarūpā upakkilesā; T. M6. M7 'gāravañ ca kilesā. (pts note) ca → T. M6. M7 dussīlānuggahapañcamaṁ. (pts note) | dussīlānuggahitena → dussīlānuggahena (pts)
Vimuttisamādhipañcaṅgikā, caṅkamaṁ nāgitena cāti.
vimuttisamādhipañcaṅgikā caṅkamaṁ → vimutti samādhaṅgikā caṅkamo (sya-all, pts) caṅkamaṁ → caṅkamo (bj) | ti → this line is much corrupted in all MSS; M. Ph. then add: Pañcaṅgo tatiy-. (pts note) | cāti → cā ti (pts)

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali · English


Translations: English · Русский · Deutsch