NāgitasuttaСутта Нагита
Evaṁ me sutaṁ—Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena icchānaṅgalaṁ nāma kosalānaṁ brāhmaṇagāmo tadavasari.
Ekaṁ → M. Ph. put before Ekaṁ: Evaṁ me sutaṁ. (pts note) | Icchānaṅgalaṁ → T. M6. M7 Icchānaṁk- throughout. (pts note) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (th, ms2005) | tadavasari → tad avasari (pts)Одно время Благословенный странствовал по стране Косал с большой Сангхой монахов и прибыл в брахманскую деревню Косал под названием Иччханангала.
Tatra sudaṁ bhagavā icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe.
icchānaṅgalavanasaṇḍe → icchānaṅgala vanasaṇḍe (bjt)Там он пребывал в лесной роще Иччханангалы.
Assosuṁ kho icchānaṅgalakā brāhmaṇagahapatikā:
icchānaṅgalakā → icchānaṅgalikā (si) | icchānaṅgalakā → icchānaṅgalikā (bj: sīmu) | icchānaṅgalakā → icchānaṅgalikā (sī.) a. ni. 6.42; a. ni. 8.86 (cck note) | Icchānaṅgalakā → M6. M7 -likā. (pts note)И тогда брахманы-домохозяева Иччханангалы услышали:
“samaṇo khalu bho gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito icchānaṅgalaṁ anuppatto; icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe.
khalu → T. M6. M7 khaḷu. (pts note)“Говорят, отшельник Готама, сын Сакьев, ушедший из клана Сакьев в бездомную жизнь, прибыл в Иччханангалу и пребывает в лесной роще Иччханангалы.
Taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
bhavantaṁ → bhagavantaṁ (bj) | bhavantaṁ → M6. M7. Ph. Bhagavantaṁ. (pts note)И об этом Мастере Готаме распространилась славная молва:
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi, satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti’.
purisadammasārathi → purisadammasārathī (bj) | Bhagavā → M. T. add ti. (pts note) | itipi → iti pi (pts)“В самом деле Благословенный – арахант, Правильно Пробуждённый, видением и поведением наделённый, достигший блага, знаток мира, непревзойдённый учитель тех, кто готов обучаться, учитель богов и людей, пробуждённый, благословенный.
So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.
So → omitted by Ph. (pts note) | samārakaṁ → Ph. mārakaṁ. (pts note) | sassamaṇabrāhmaṇiṁ → Ph. sassabrahmaṇabrahmaṇiṁ. (pts note) | pajaṁ → T. -ṇiyā pajāya. (pts note) | sadevamanussaṁ → T. -manussāya. (pts note)Напрямую увидев [своим пониманием], он познал мир с его дэвами, Марой, Брахмой, с его поколениями шраманов и брахманов, богов и людей.
So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.
pariyosānakalyāṇaṁ → omitted by M6. (pts note) | sabyañjanaṁ → savyañjanaṁ (bjt, pts) | majjhekalyāṇaṁ → majjhe kalyāṇaṁ (pts)Он учит Дхамме, прекрасной в начале, прекрасной в середине, и прекрасной в конце, правдивой и в духе и в букве. Он раскрыл святую жизнь в совершенстве полную и чистую.
Sādhu kho pana tathārūpānaṁ arahataṁ dassanaṁ hotī”ti.
hotīti → hotī ti (pts)Хорошо было бы увидеть таких арахантов.
Atha kho icchānaṅgalakā brāhmaṇagahapatikā tassā rattiyā accayena pahūtaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ ādāya yena icchānaṅgalavanasaṇḍo tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bahidvārakoṭṭhake aṭṭhaṁsu uccāsaddamahāsaddā.
uccāsaddamahāsaddā → uccāsaddā mahāsaddā (bj, sya-all, pts) | pahūtaṁ → M. Ph. bahutaṁ throughout. (pts note) | atha kho → athakho (th) | khādanīyaṁ bhojanīyaṁ → khādaniyaṁ bhojaniyaṁ (pts) | tenupasaṅkamiṁsu → ten upasaṅkamiṁsu (pts)И когда минула ночь, брахманы-домохозяева Иччханангалы, взяв с собой обилие различной еды, отправились в лесную рощу Иччханангалы. Они встали возле входа, создавая ужасный шум и гул.
Tena kho pana samayena āyasmā nāgito bhagavato upaṭṭhāko hoti.В то время уважаемый Нагита прислуживал Благословенному.
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ nāgitaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)Тогда Благословенный обратился к уважаемому Нагите:
“ke pana kho, nāgita, uccāsaddamahāsaddā, kevaṭṭā maññe macchavilope”ti?
pana kho → panete (bj) | uccāsaddamahāsaddā → uccāsaddā mahāsaddā (bj, pts) | kho → te (sya-all, pts) | uccāsaddamahāsaddā kevaṭṭā → uccāsaddā mahāsaddā kevaṭā (sya-all) | macchavilopeti → macche vilopentīti (sya-all, pts) | panete → ke pana te (bj: syā); ke pana kho (bj: machasaṁ) | macchavilopeti → vilopentīti (bj: syā, sīmu) | kevaṭṭā → M6. M7 kevaddhā; T. kevaddā; S. kevaṭā. (pts note) | macchavilopeti → macche vilopentī ti (pts)“Нагита, откуда такой ужасный шум и гул, как будто рыбаки тянут рыбу?”
“Ete, bhante, icchānaṅgalakā brāhmaṇagahapatikā pahūtaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ ādāya bahidvārakoṭṭhake ṭhitā bhagavantaññeva uddissa bhikkhusaṅghañcā”ti.
icchānaṅgalakā → icchānaṅgalikā (bj) | pahūtaṁ → pahutaṁ (bj) | brāhmaṇagahapatikā → brāhmaṇagahapaṭikā (sya-all) | bhagavantaññeva → bhagavantañceva (sya-all) | yeva → S. c'eva. (pts note) | bhagavantaññeva → bhagavantaṁ yeva (bjt, pts) | bhikkhusaṅghañcāti → bhikkhusaṁghañcāti (th, ms2005) | khādanīyaṁ bhojanīyaṁ → khādaniyam bhojaniyam (pts) | bhikkhusaṅghañcāti → bhikkhusaṅghañ cā ti (pts)“Почтенный, это брахманы-домохозяева Иччханангалы принесли обилие различной еды. Они стоят возле входа, [желая поднести] её Благословенному и Сангхе монахов”.
“Māhaṁ, nāgita, yasena samāgamaṁ, mā ca mayā yaso.
samāgamaṁ → samāgamo (bj) | samāgamo → samāgamaṁ (bj: sīmu, machasaṁ) | ca → omitted by T.; M7 has vā instead of mā ca. (pts note)“Пусть не буду я связан со славой, Нагита, и слава пусть не будет связана со мной.
Yo kho, nāgita, nayimassa nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī assa akicchalābhī akasiralābhī, yassāhaṁ nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī.
nayimassa → na-yimassa (pts)Тот, кто не может обрести по желанию, без сложностей и проблем, приятность отречения, приятность уединения, приятность покоя, приятность пробуждения, которые я [сам] обретаю без сложностей и проблем –
So taṁ mīḷhasukhaṁ middhasukhaṁ lābhasakkārasilokasukhaṁ sādiyeyyā”ti.
taṁ → so (sya-all, km); sohaṁ (mr) | taṁ mīḷhasukhaṁ → miḷhasukhaṁ (sya-all) | mīḷhasukhaṁ → yo taṁ miḷhasukhaṁ (bj: machasaṁ, syā) | taṁ → sohaṁ (cck: ka.); so (cck: syā. kaṁ.) | taṁ → M. Ph. T. 'haṁ; omitted by S. (pts note) | sādiyeyyāti → sādiyeyyā ti (pts)мог бы принять это низменное приятное, это апатичное приятное, это приятное от обретений, славы и похвалы.
“Adhivāsetu dāni, bhante, bhagavā, adhivāsetu sugato;
adhivāsetu dāni → adhivāsetudāni (bjt, th)“Почтенный, пусть сейчас Благословенный согласится [принять их подношения]! Пусть Благословенный согласится!
adhivāsanakālo dāni, bhante, bhagavato.
adhivāsanakālo dāni → adhivāsana kālodāni (bjt) | adhivāsanakālo dāni → adhivāsanakālodāni (th)Сейчас должный момент для того, чтобы Благословенный согласился.
Yena yeneva dāni bhagavā gamissati taṁninnāva gamissanti brāhmaṇagahapatikā negamā ceva jānapadā ca.
yeneva dāni → yenevadāni bhante (bj, sya-all) | taṁninnāva gamissanti brāhmaṇagahapatikā → tanninnāva bhavissanti brāhmaṇa gahapatikā (bj) | taṁninnāva gamissanti → tanninnāva bhavissanti (sya-all, pts) | dāni → dāni bhante (pts) | negamā → T. negamattā. (pts note) | jānapadā → Ph. janapadā throughout. (pts note) | taṁninnāva gamissanti → tanninnā va bhavissanti (pts)Куда бы теперь Благословенный ни отправился, брахманы городов и деревень будут также туда стекаться.
Seyyathāpi, bhante, thullaphusitake deve vassante yathāninnaṁ udakāni pavattanti;
thullaphusitake → M. Ph. phulla- (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Это как дэвы дождя бросают на землю тяжёлые капли дождя, и вода течёт вниз по склону,
evamevaṁ kho, bhante, yena yeneva dāni bhagavā gamissati, taṁninnāva gamissanti brāhmaṇagahapatikā negamā ceva jānapadā ca.
taṁninnāva gamissanti → tanninnāva bhavissanti (bj, sya-all, pts) | yen'eva → T. yena ca. (pts note) | va → M6. M7 ca. (pts note) | bhavissanti → M. gamissanti. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | yeneva dāni → yenevadāni (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts) | taṁninnāva gamissanti → tanninnā va bhavissanti (pts)точно так же, куда бы теперь ни отправился Благословенный, брахманы городов и деревень будут также туда стекаться.
Taṁ kissa hetu?И почему?
Tathā hi, bhante, bhagavato sīlapaññāṇan”ti.
tathā hi → tathāhi (bjt) | sīlapaññāṇanti → sīlapaññāṇan ti (pts)Из-за нравственного поведения и понимания Благословенного”.
“Māhaṁ, nāgita, yasena samāgamaṁ, mā ca mayā yaso.
samāgamaṁ → samāgamo (bj) | samāgamo → samāgamaṁ (bj: sīmu, machasaṁ) | mā → omitted by T. Ph.; T. omits also ca. (pts note) | mayā → omitted by M6. M7. (pts note)“Пусть не буду я связан со славой, Нагита, и слава пусть не будет связана со мной.
Yo kho, nāgita, nayimassa nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī assa akicchalābhī akasiralābhī, yassāhaṁ nekkhammasukhassa pavivekasukhassa upasamasukhassa sambodhasukhassa nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī.
nayimassa → na-y-imassa (pts)Тот, кто не может обрести по желанию, без сложностей и проблем, приятность отречения, приятность уединения, приятность покоя, приятность пробуждения, которые я [сам] обретаю без сложностей и проблем –
So taṁ mīḷhasukhaṁ middhasukhaṁ lābhasakkārasilokasukhaṁ sādiyeyya.
taṁ mīḷhasukhaṁ → miḷhasukhaṁ (sya-all) | taṁ → yo taṁ miḷhasukhaṁ (bj: machasaṁ, syā) | taṁ → M. Ph. 'haṁ; omitted by S. (pts note)мог бы принять это низменное приятное, это апатичное приятное, это приятное от обретений, славы и похвалы.
Asitapītakhāyitasāyitassa kho, nāgita, uccārapassāvo—Нагита, съеденное, выпитое, поглощённое, и распробованное оказывается в результате испражнениями и мочой – eso tassa nissando.вот каков исход этого.
Piyānaṁ kho, nāgita, vipariṇāmaññathābhāvā uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā—
sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā → sokaparideva dukkhadomanassupāyāsā (bjt)Из-за изменений и перемен в тех, которые дороги, возникает страдание, плач, боль, недовольство и тоска –
eso tassa nissando.вот каков исход этого.
Asubhanimittānuyogaṁ anuyuttassa kho, nāgita, subhanimitte pāṭikulyatā saṇṭhāti—
pāṭikulyatā → pāṭikkūlyatā (bj, sya-all, km, pts1ed); paṭikkūlaytā (si) | subhanimitte pāṭikulyatā → asubhanimitte pāṭikkūlyatā (sya-all) | pāṭikulyatā → pāṭikkūlyatā (pts) | subhanimitte → subhanimittena (bj: sīmu) | pāṭikkūlyatā → pāṭikūlyatā (bj: machasaṁ); paṭikkulyatā (bj: sīmu) | pāṭikulyatā → paṭikkūlatā (cck: sī.); paṭikkūlyatā (cck: syā. kaṁ.) | subhanimitte → S. asubha- (pts note)У того, кто посвящает себя практике медитации на образе непривлекательного, отвращение к образу красивого становится утверждённым [у него] –
eso tassa nissando.вот каков исход этого.
Chasu kho, nāgita, phassāyatanesu aniccānupassino viharato phasse pāṭikulyatā saṇṭhāti—
nāgita → nāgitaḷu (bj) | pāṭikulyatā → pāṭikkūlyatā (bj, sya-all, pts) | chassu → chasu (bj: machasaṁ) | Chasu → T. M6. M7 chassu. (pts note)У того, кто пребывает в наблюдении ненадёжности в шести сферах контакта, отвращение к контакту становится утверждённым [у него] –
eso tassa nissando.вот каков исход этого.
Pañcasu kho, nāgita, upādānakkhandhesu udayabbayānupassino viharato upādāne pāṭikulyatā saṇṭhāti—
pāṭikulyatā → pāṭikkūlyatā (bj, sya-all, pts) | pāṭikkūlyatā → T. M6. M7 paṭi- (pts note)У того, кто пребывает в наблюдении происхождения и исчезновения в пяти совокупностях, подверженных цеплянию, отвращение к цеплянию становится утверждённым [у него] –
eso tassa nissando”ti.
nissandoti → nissando ti (pts)вот каков исход этого”.
Pañcaṅgikavaggo tatiyo.Глава Панчагика Третья.
Dve agāravupakkilesā, dussīlānuggahitena ca;
dve agāravupakkilesā dussīlānuggahitena → dvegāravupakkileso dussīlānuggahena (bj); dvegāravūpakkilesā dussīlānuggahena (sya-all) | agāravupakkilesā dussīlānuggahitena → gāravūpakkilesā dussīlānuggahena (pts) | gāravūpakkilesā → M. Ph. dve agāravā jātarūpā upakkilesā; T. M6. M7 'gāravañ ca kilesā. (pts note) ca → T. M6. M7 dussīlānuggahapañcamaṁ. (pts note) | dussīlānuggahitena → dussīlānuggahena (pts) Vimuttisamādhipañcaṅgikā, caṅkamaṁ nāgitena cāti.
vimuttisamādhipañcaṅgikā caṅkamaṁ → vimutti samādhaṅgikā caṅkamo (sya-all, pts) caṅkamaṁ → caṅkamo (bj) | ti → this line is much corrupted in all MSS; M. Ph. then add: Pañcaṅgo tatiy-. (pts note) | cāti → cā ti (pts)