AlabbhanīyaṭhānasuttaThings That Cannot Be Had
“Pañcimāni, bhikkhave, alabbhanīyāni ṭhānāni samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṁ.
pañcimāni → (pts) | alabbhanīyāni → Ph. alambh- throughout. (pts note) | + → sāvatthinidānaṁ (bjt)“Mendicants, there are five things that cannot be had by any ascetic or brahmin or god or Māra or divinity or by anyone in the world.
Katamāni pañca?What five?
‘Jarādhammaṁ mā jīrī’ti alabbhanīyaṁ ṭhānaṁ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṁ.
jīrīti → jirīti (sya-all) | jīrīti → jīrī ti (pts)That someone liable to old age should not grow old.
‘Byādhidhammaṁ mā byādhīyī’ti …pe… ‘maraṇadhammaṁ mā mīyī’ti … ‘khayadhammaṁ mā khīyī’ti … ‘nassanadhammaṁ mā nassī’ti alabbhanīyaṁ ṭhānaṁ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṁ.
mīyīti → miyyīti (sya-all) | khīyīti → khiyīti (sya-all) | byādhīyī’ti → vyādhidhammaṁ ‘‘mā vyādhīyī’’ti (cck: sī. pī.) | ti → T. M6. M7 add pe. (pts note) | byādhīyīti → byādhiyīti (th) | byādhīyīti → vyādhīyī ti (pts) | mīyīti → mīyī ti (pts) | khīyīti → khīyī ti (pts) | nassīti → nassī ti (pts)That someone liable to sickness should not get sick. … That someone liable to death should not die. … That someone liable to ending should not end. … That someone liable to perishing should not perish. …
Assutavato, bhikkhave, puthujjanassa jarādhammaṁ jīrati.An unlearned ordinary person has someone liable to old age who grows old.
So jarādhamme jiṇṇe na iti paṭisañcikkhati:But they don’t reflect on old age:
‘na kho mayhevekassa jarādhammaṁ jīrati, atha kho yāvatā sattānaṁ āgati gati cuti upapatti sabbesaṁ sattānaṁ jarādhammaṁ jīrati.
mayhevekassa → mayhamevekassa (bj) | mayhamevekassa → mayhevekassa (bj: syā, machasaṁ) | mayhevekassa → mayhamevekassa (cck: sī.) | upapatti → T. M6. M7 uppatti. (pts note) | atha kho → athakho (th) | mayhevekassa → mayh ev ekassa (pts)‘It’s not just me who has someone liable to old age who grows old. For as long as sentient beings come and go, pass away and are reborn, they all have someone liable to old age who grows old.
Ahañceva kho pana jarādhamme jiṇṇe soceyyaṁ kilameyyaṁ parideveyyaṁ, urattāḷiṁ kandeyyaṁ, sammohaṁ āpajjeyyaṁ, bhattampi me nacchādeyya, kāyepi dubbaṇṇiyaṁ okkameyya, kammantāpi nappavatteyyuṁ, amittāpi attamanā assu, mittāpi dummanā assū’ti.
Ahañceva → ahañce (?) | kammantāpi nappavatteyyuṁ → kammantopi nappavatteyya (mr) | urattāḷiṁ → urattāḷī (sya-all, pts) | Ahañceva → ahañce (cck: ?) | nappavatteyyuṁ → kammantopi nappavatteyya (cck: ka.) | urattāḷī → M. T. M6. M7 -iṁ throughout. (pts note) | bhattam → T. M6. M7 bhuttaṁ. (pts note) | me → omitted by T.; M6. M7 maṁ throughout. (pts note) | cchādeyya → T. cchedeyya; M10 (Com.) na cchādeyyā ti na rucceyya. (pts note) | ahañceva → ahañ ceva (pts) | bhattampi → bhattam pi (pts) | nacchādeyya kāyepi → na cchādeyya kāye pi (pts) | kammantāpi nappavatteyyuṁ amittāpi → kammantā pi na ppavatteyyuṁ amittā pi (pts) | mittāpi → mittā pi (pts) | assūti → assū ti (pts)If I were to sorrow and wail and lament, beating my breast and falling into confusion, just because someone liable to old age grows old, I’d lose my appetite and my physical appearance would deteriorate. My work wouldn’t get done, my enemies would be encouraged, and my friends would be dispirited.’
So jarādhamme jiṇṇe socati kilamati paridevati, urattāḷiṁ kandati, sammohaṁ āpajjati.
urattāḷiṁ → urattāḷī (sya-all, pts)And so, when someone liable to old age grows old, they sorrow and wail and lament, beating their breast and falling into confusion.
Ayaṁ vuccati, bhikkhave:This is called
‘assutavā puthujjano viddho savisena sokasallena attānaṁyeva paritāpeti’.
attānaṁyeva → attānaṁ yeva (bjt, pts) | attānaṁyeva → attānaññeva (th)an unlearned ordinary person struck by sorrow’s poisoned arrow, who only mortifies themselves.
Puna caparaṁ, bhikkhave, assutavato puthujjanassa byādhidhammaṁ byādhīyati …pe… maraṇadhammaṁ mīyati … khayadhammaṁ khīyati … nassanadhammaṁ nassati.
mīyati → miyyati (sya-all) | khīyati → khiyati (sya-all) | byādhīyati → byādhiyati (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | byādhidhammaṁ byādhīyati → vyādhidhammaṁ vyādhīyati (pts)Furthermore, an unlearned ordinary person has someone liable to sickness … death … ending … perishing.
So nassanadhamme naṭṭhe na iti paṭisañcikkhati:But they don’t reflect on perishing:
‘na kho mayhevekassa nassanadhammaṁ nassati, atha kho yāvatā sattānaṁ āgati gati cuti upapatti sabbesaṁ sattānaṁ nassanadhammaṁ nassati.
mayhevekassa → mayhamevekassa (bj) | atha kho → athakho (bjt, th) | mayhevekassa → mayh ev ekassa (pts)‘It’s not just me who has someone liable to perishing who perishes. For as long as sentient beings come and go, pass away and are reborn, they all have someone liable to perishing who perishes.
Ahañceva kho pana nassanadhamme naṭṭhe soceyyaṁ kilameyyaṁ parideveyyaṁ, urattāḷiṁ kandeyyaṁ, sammohaṁ āpajjeyyaṁ, bhattampi me nacchādeyya, kāyepi dubbaṇṇiyaṁ okkameyya, kammantāpi nappavatteyyuṁ, amittāpi attamanā assu, mittāpi dummanā assū’ti.
urattāḷiṁ → urattāḷī (sya-all, pts) | cchādeyya → T. na ccheyya. (pts note) | pi → T. kāye na. (pts note) | dubbaṇṇiyaṁ → dubaṇṇiyaṁ (th) | ahañceva → ahañ ceva (pts) | bhattampi → bhattam pi (pts) | nacchādeyya kāyepi → na cchādeyya kāye pi (pts) | kammantāpi nappavatteyyuṁ amittāpi → kammantā pi na ppavatteyyuṁ amittā pi (pts) | mittāpi → mittā pi (pts) | assūti → assū ti (pts)If I were to sorrow and wail and lament, beating my breast and falling into confusion, just because someone liable to perishing perishes, I’d lose my appetite and my physical appearance would deteriorate. My work wouldn’t get done, my enemies would be encouraged, and my friends would be dispirited.’
So nassanadhamme naṭṭhe socati kilamati paridevati, urattāḷiṁ kandati, sammohaṁ āpajjati.
urattāḷiṁ → urattāḷī (sya-all, pts)And so, when someone liable to perishing perishes, they sorrow and wail and lament, beating their breast and falling into confusion.
Ayaṁ vuccati, bhikkhave:This is called
‘assutavā puthujjano viddho savisena sokasallena attānaṁyeva paritāpeti’.
attānaṁyeva → attānaṁ yeva (bjt, pts) | attānaṁyeva → attānaññeva (th)an unlearned ordinary person struck by sorrow’s poisoned arrow, who only mortifies themselves.
Sutavato ca kho, bhikkhave, ariyasāvakassa jarādhammaṁ jīrati.A learned noble disciple has someone liable to old age who grows old.
So jarādhamme jiṇṇe iti paṭisañcikkhati:So they reflect on old age:
‘na kho mayhevekassa jarādhammaṁ jīrati, atha kho yāvatā sattānaṁ āgati gati cuti upapatti sabbesaṁ sattānaṁ jarādhammaṁ jīrati.
mayhevekassa → mayhamevekassa (bj) | upapatti → T. M6. M7 uppatti. (pts note) | atha kho → athakho (th) | mayhevekassa → mayh ev ekassa (pts)‘It’s not just me who has someone liable to old age who grows old. For as long as sentient beings come and go, pass away and are reborn, they all have someone liable to old age who grows old.
Ahañceva kho pana jarādhamme jiṇṇe soceyyaṁ kilameyyaṁ parideveyyaṁ, urattāḷiṁ kandeyyaṁ, sammohaṁ āpajjeyyaṁ, bhattampi me nacchādeyya, kāyepi dubbaṇṇiyaṁ okkameyya, kammantāpi nappavatteyyuṁ, amittāpi attamanā assu, mittāpi dummanā assū’ti.
urattāḷiṁ → urattāḷī (sya-all, pts) | me → T. M6. M7 maṁ. (pts note) | dubbaṇṇiyaṁ → dubaṇṇiyaṁ (th) | ahañceva → ahañ ceva (pts) | bhattampi → bhattam pi (pts) | nacchādeyya kāyepi → na cchādeyya kāye pi (pts) | kammantāpi nappavatteyyuṁ amittāpi → kammantā pi na ppavatteyyuṁ amittā pi (pts) | mittāpi → mittā pi (pts) | assūti → assū ti (pts)If I were to sorrow and wail and lament, beating my breast and falling into confusion, just because someone liable to old age grows old, I’d lose my appetite and my physical appearance would deteriorate. My work wouldn’t get done, my enemies would be encouraged, and my friends would be dispirited.’
So jarādhamme jiṇṇe na socati na kilamati na paridevati, na urattāḷiṁ kandati, na sammohaṁ āpajjati.
urattāḷiṁ → urattāḷī (sya-all, pts)And so, when someone liable to old age grows old, they don’t sorrow and wail and lament, beating their breast and falling into confusion.
Ayaṁ vuccati, bhikkhave:This is called
‘sutavā ariyasāvako abbuhi savisaṁ sokasallaṁ, yena viddho assutavā puthujjano attānaṁyeva paritāpeti.
abbuhi → abbahī (bj) | sutavā → (bj) | sokasallaṁ → sosallaṁ (sya-all) | abbahī → abbuhi (bj: syā, machasaṁ) | abbuhi → abbahi (cck: sī.) | sosallaṁ → sokasallanti yebhuyyena dissati (sya-all note) | Abbuhi → T. M6. M7 abbahi; M 10 (Com.) abbahī ti nīhari. (pts note) | attānaṁyeva → attānaṁ yeva (bjt, pts) | attānaṁyeva → attānaññeva (th)a learned noble disciple who has drawn out sorrow’s poisoned arrow, struck by which unlearned ordinary people only mortify themselves.
Asoko visallo ariyasāvako attānaṁyeva parinibbāpeti’.
attānaṁyeva → attānaṁ yeva (bjt, pts) | attānaṁyeva → attānaññeva (th)Sorrowless, free of thorns, that noble disciple only extinguishes themselves.
Puna caparaṁ, bhikkhave, sutavato ariyasāvakassa byādhidhammaṁ byādhīyati …pe… maraṇadhammaṁ mīyati … khayadhammaṁ khīyati … nassanadhammaṁ nassati.
mīyati → miyyati (sya-all) | khīyati → khiyati (sya-all) | byādhidhammaṁ byādhīyati → vyādhidhammaṁ vyādhīyati (bjt, pts) | byādhīyati → byādhiyati (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)Furthermore, a learned noble disciple has someone liable to sickness … death … ending … perishing.
So nassanadhamme naṭṭhe iti paṭisañcikkhati:So they reflect on perishing:
‘na kho mayhevekassa nassanadhammaṁ nassati, atha kho yāvatā sattānaṁ āgati gati cuti upapatti sabbesaṁ sattānaṁ nassanadhammaṁ nassati.
mayhevekassa → mayhamevekassa (bj); may ev ekassa (pts) | sattānaṁ → (bj) | atha kho → athakho (th)‘It’s not just me who has someone liable to perishing who perishes. For as long as sentient beings come and go, pass away and are reborn, they all have someone liable to perishing who perishes.
Ahañceva kho pana nassanadhamme naṭṭhe soceyyaṁ kilameyyaṁ parideveyyaṁ, urattāḷiṁ kandeyyaṁ, sammohaṁ āpajjeyyaṁ, bhattampi me nacchādeyya, kāyepi dubbaṇṇiyaṁ okkameyya, kammantāpi nappavatteyyuṁ, amittāpi attamanā assu, mittāpi dummanā assū’ti.
urattāḷiṁ → urattāḷī (sya-all, pts) | me → T. M6. M7 maṁ. (pts note) | kāyepi → kāye pi (bjt) | dubbaṇṇiyaṁ → dubaṇṇiyaṁ (th) | ahañceva → ahañ ceva (pts) | bhattampi → bhattam pi (pts) | nacchādeyya kāyepi → na cchādeyya kāye pi (pts) | kammantāpi nappavatteyyuṁ amittāpi → kammantā pi na ppavatteyyuṁ amittā pi (pts) | mittāpi → mittā pi (pts) | assūti → assū ti (pts)If I were to sorrow and wail and lament, beating my breast and falling into confusion, just because someone liable to perishing perishes, I’d lose my appetite and my physical appearance would deteriorate. My work wouldn’t get done, my enemies would be encouraged, and my friends would be dispirited.’
So nassanadhamme naṭṭhe na socati na kilamati na paridevati, na urattāḷiṁ kandati, na sammohaṁ āpajjati.
urattāḷiṁ → urattāḷī (sya-all, pts)And so, when someone liable to perishing perishes, they don’t sorrow and wail and lament, beating their breast and falling into confusion.
Ayaṁ vuccati, bhikkhave:This is called
‘sutavā ariyasāvako abbuhi savisaṁ sokasallaṁ, yena viddho assutavā puthujjano attānaṁyeva paritāpeti.
abbuhi → abbahī (bj) | abbahī → abbuhi (bj: syā, machasaṁ) | Abbuhi → T. M6. M7 abbahi. (pts note) | attānaṁyeva → attānaṁ yeva (bjt, pts) | attānaṁyeva → attānaññeva (th)a learned noble disciple who has drawn out sorrow’s poisoned arrow, struck by which unlearned ordinary people only mortify themselves.
Asoko visallo ariyasāvako attānaṁyeva parinibbāpetī’ti.
attānaṁyeva parinibbāpetīti → attānaññeva parinibbāpeti (sya-all, pts) | attānaṁyeva → attānaṁ yeva (bjt) | attānaṁyeva parinibbāpetīti → attānaṁ yeva parinibbāpeti (pts)Sorrowless, free of thorns, that noble disciple only extinguishes themselves.
Imāni kho, bhikkhave, pañca alabbhanīyāni ṭhānāni samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasminti.
vā → (bj) | lokasminti → lokasmin ti (pts)These are the five things that cannot be had by any ascetic or brahmin or god or Māra or divinity or by anyone in the world.
Na socanāya paridevanāya, atthodha labbhā api appakopi;
socanāya → socanāya na (bj, sya-all, pts) | Na → jā. 1.5.96 jātakepi (cck note) atthodha labbhā → attho alabbho (bj); attho idha labbhati (sya-all) | atthodha → attho idha (pts) | alabbho → attho idha labbhati (bj: syā); attho idha labbhā (bj: PTS); atthodhalabbhā (bj: machasaṁ) | labbhā → attho idha labbhati (cck: syā.); attho idha labbhā (cck: pī.) | idha → M6. M7 'va; T. is here corrupt. (pts note) | labbhā → T. Ph. S. labbhati. (pts note) | api → M6 pi; Ph. aya. (pts note) | appakopi → appako pi (pts)Sorrowing and lamenting doesn’t do even a little bit of good. Socantamenaṁ dukhitaṁ viditvā, paccatthikā attamanā bhavanti.
viditvā → dukkhitaṁ viditvā (bj: syā) | dukkhitaṁ → T. sukhitaṁ. (pts note) | socantamenaṁ dukhitaṁ → socantam enaṁ dukkhitaṁ (pts)When they know that you’re sad, your enemies are encouraged.Yato ca kho paṇḍito āpadāsu, na vedhatī atthavinicchayaññū;
vedhatī atthavinicchayaññū → vedhati attavinicchayaññū (bj) | vedhatī → vedhati (sya-all, pts) | vedhati → Ph. vedati. (pts note)When an astute person doesn’t waverin the face of adversity, as they’re able to evaluate what’s beneficial, Paccatthikāssa dukhitā bhavanti, disvā mukhaṁ avikāraṁ purāṇaṁ.
ssa → M. Ph. paccattikassa. (pts note) | dukhitā → dukkhitā (th) | paccatthikāssa dukhitā → paccatthikā ssa dukkhitā (pts) mukhaṁ → Ph. sukhaṁ. (pts note)their enemies suffer, seeing that their normal expression doesn’t change.Jappena mantena subhāsitena, anuppadānena paveṇiyā vā;
Japena → M. Ph. S. jappena. (pts note) vā → ca (bj)Prayers, recitations, fine sayings, or charity of woven rugs: Yathā yathā yattha labhetha atthaṁ, tathā tathā tattha parakkameyya.
Yathā yathā yattha → yathā yathā yattha yattha (mr) | yattha → yathā yathā yattha yattha (cck: ka.)if by means of any such things you benefit, then by all means keep doing them.Sace pajāneyya alabbhaneyyo, mayāva aññena vā esa attho;
sace pajāneyya → saceva jāneyya (pts) | jāneyya → M. Ph. S. pajān- (pts note) | alabbhaneyyo → T. -nīyo. (pts note) mayāva → mayā vā (sya-all, km, pts1ed) | mayāva → mayā ca (bj); mayā vā (sya-all, pts) | ca → mayā vā (bj: syā) | Mayāva → mayā vā (cck: syā. kaṁ. pī.) | vā → T. M6. M7 ca. (pts note)But if you understand that ‘this good thing can’t be had by me or by anyone else’, Asocamāno adhivāsayeyya, kammaṁ daḷhaṁ kinti karomi dānī”ti.
karomi dānīti aṭṭhamaṁ → karomidānīti (bj, sya-all) | dānīti aṭṭhamaṁ → dānī ti (pts) | karomi’dānīti → karomi idāni (bj: machasaṁ)you should accept it without sorrowing, thinking: ‘The deed is powerful. What can I do now?’”