Найдите Истину

В Палийских Суттах и Винае

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Заметка:Переводы, словари и комментарии сделаны не Благословенным.Сверяйтесь с Пали в 4 основных никаях.

  • Aṅguttara Nikāya 5.50Восходящие Наставления 5.50
  • 5. MuṇḍarājavaggaРаздел Мундараджа

Nāradasutta
Nāradasutta → sokasallabharaṇasuttaṁ (bj)
Сутта Нарада

Ekaṁ samayaṁ āyasmā nārado pāṭaliputte viharati kukkuṭārāme.
pāṭaliputte → pāṭalīputte (bj); pātaliputte (sya-all) | Kukkuṭārāme → T. Kukūṭ- (pts note)
Одно время уважаемый Нарада пребывал в Паталипутте в Петушином Парке.

Tena kho pana samayena muṇḍassa rañño bhaddā devī kālaṅkatā hoti piyā manāpā.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts)
И в то время [жена] царя Мунды, царица Бхадда, дорогая и любимая им, скончалась.
So bhaddāya deviyā kālaṅkatāya piyāya manāpāya neva nhāyati na vilimpati na bhattaṁ bhuñjati na kammantaṁ payojeti—
nhāyati → nahāyati (bj) | kālaṅkatāya → kālakatāya (bj, sya-all) | kālaṅkatāya piyāya manāpāya → piyāpāyena (pts) | nahāyati → nhāyati (bj: machasaṁ) | nhāyati → nahāyati (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | deviyā → M. Ph. devīyā throughout; T. Bhaddādevīyā. (pts note) | piyāpāyena → M. Ph. S. kālakatāya (M. Ph. kālaṅk-) piyāya manāpāya. (pts note)
С момента её смерти он ни купался, ни мазался [мазями], ни принимал пищи, ни брался за свою работу.
rattindivaṁ bhaddāya deviyā sarīre ajjhomucchito.
rattindivaṁ → rattidivaṁ (mr) | ajjhomucchito atha kho → ajjhomuñcito athakho (sya-all) | rattindivaṁ → rattidivaṁ (cck: ka.) | rattindivaṁ → M7 -divā. (pts note) | ajjhomucchito → S. -muñcito throughout. (pts note)
[Весь] день и [всю] ночь он сидел над телом царицы Бхадды.

Atha kho muṇḍo rājā piyakaṁ kosārakkhaṁ āmantesi:
kosārakkhaṁ → sokārakkhaṁ (sya-all) | kosārakkha → sokārakkhaṁ (bj: syā) | kosārakkhaṁ → sokārakkhaṁ (cck: syā.) | sokārakkhaṁ → ba. kosārakkha (sya-all: yu.) | kosārakkhaṁ → S. sokāro throughout. (pts note) | atha kho → athakho (th)
Затем царь Мунда обратился к своему казначею Пийяке:

“tena hi, samma piyaka, bhaddāya deviyā sarīraṁ āyasāya teladoṇiyā pakkhipitvā aññissā āyasāya doṇiyā paṭikujjatha, yathā mayaṁ bhaddāya deviyā sarīraṁ cirataraṁ passeyyāmā”ti.
paṭikujjatha → paṭikujjetha (bj) | āyasāya → ayasāya (sya-all) | paṭikujjetha → paṭikujjatha (bj: syā, machasaṁ) | deviyā → Ph. M7 Bhaddādevīyā. (pts note) | paṭikujjatha → T. -kūjjetha; Ph. -kuñjatha. (pts note) | tena hi → tenahi (th) | passeyyāmāti → passeyyāmā ti (pts)
“Что ж, друг Пийяка, погрузи тело царицы Бхадды в железный чан, наполненный маслом, и закрой другим железным чаном, чтобы можно было и далее смотреть на тело царицы Бхадды”.

“Evaṁ, devā”ti kho piyako kosārakkho muṇḍassa rañño paṭissutvā bhaddāya deviyā sarīraṁ āyasāya teladoṇiyā pakkhipitvā aññissā āyasāya doṇiyā paṭikujji.
kosārakkho → sokārakkho (sya-all) | āyasāya → ayasāya (sya-all) | sokārakkho → ba. kosārakkha (sya-all: yu.) | ayasāya → āyasāya (sya-all: yu.) | ayasāya → āyasāya (sya-all: yu.) | paṭissutvā → M. patisunitvā; Ph. -sunetvā. (pts note) | āyasāya → M. T. M6. M7. S. ayasāya. (pts note) | devāti → devā ti (pts)
“Да, Ваше Величество” – ответил казначей Пийяка. Затем он погрузил тело царицы Бхадды в железный чан, наполненный маслом, и закрыл его другим железным чаном.

Atha kho piyakassa kosārakkhassa etadahosi:
sokārakkhassa → ba. kosārakkha (sya-all: yu.) | atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)
И тогда мысль пришла к казначею Пийяке:
“imassa kho muṇḍassa rañño bhaddā devī kālaṅkatā piyā manāpā.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts)
“[Жена] царя Мунды, царица Бхадда, дорогая и любимая им, скончалась.
So bhaddāya deviyā kālaṅkatāya piyāya manāpāya neva nhāyati na vilimpati na bhattaṁ bhuñjati na kammantaṁ payojeti—
kālaṅkatāya → kālakatāya (bj, sya-all) | nhāyati → nahāyāti (bj) | kālaṅkatāya piyāya manāpāya → piyāpāyena (pts) | piyāpāyena → M. Ph. S. kālakatāya (M. Ph. kālakaṅk-) piyāya manāpāya throughout. (pts note)
С момента её смерти он ни купается, ни мажется [мазями], ни принимает пищу, ни берётся за свою работу.
rattindivaṁ bhaddāya deviyā sarīre ajjhomucchito.
ajjhomucchito → ajjhomuñcito (sya-all) | sarīre → M. Ph. sarīraṁ. (pts note)
[Весь] день и [всю] ночь он сидит над телом царицы Бхадды.
Kaṁ nu kho muṇḍo rājā samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā payirupāseyya, yassa dhammaṁ sutvā sokasallaṁ pajaheyyā”ti.
Kaṁ nu → kinnu (pts1ed); kiṁ nu (mr) | kaṁ → kin (pts) | Kaṁ → kiṁ (cck: ka.) | kaṁ → ba. kiṁ (sya-all: yu.) | Kin → M7. S. kaṁ. (pts note) | pajaheyyāti → pajaheyyā ti (pts)
Какой бы шраман или брахман мог бы навестить царя Мунду, так, чтобы, услышав его Дхамму, он мог бы отбросить дротик печали?”

Atha kho piyakassa kosārakkhassa etadahosi:
sokārakkhassa → ba. kosārakakha (sya-all: yu.) | atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)
И тогда мысль пришла к Пийяке:
“ayaṁ kho āyasmā nārado pāṭaliputte viharati kukkuṭārāme.
pāṭaliputte → pāṭalīputte (bj); pātaliputte (sya-all)
“Уважаемый Нарада пребывает в Паталипутте в Петушином Парке.
Taṁ kho panāyasmantaṁ nāradaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
panāyasmantaṁ → pana āyasmantaṁ (bj) | panāyasmantaṁ → pan āyasmantaṁ (pts)
И об этом уважаемом Нараде распространилась славная молва:
‘paṇḍito viyatto medhāvī bahussuto cittakathī kalyāṇapaṭibhāno vuddho ceva arahā ca’.
vuddho ceva → vuḍḍho ceva (sya-all); buddho ceva (mr) | arahā ca → arahā cā’ti (?) | viyatto → vyatto (bj, sya-all, pts) | kalyāṇapaṭibhāno vuddho → kalyāṇapaṭibhāṇo vuḍḍho (sya-all) | viyatto → vyatto (cck: sī. pī.); byatto (cck: syā. kaṁ., dī. ni. 2.407) | ceva → buddho ceva (cck: ka.) | ca → arahā cā’ti (cck: ?)
“Он мудрый, сведущий, опытный, умный, учёный, умелый оратор, красноречивый, зрелый, арахант”.
Yannūna muṇḍo rājā āyasmantaṁ nāradaṁ payirupāseyya, appeva nāma muṇḍo rājā āyasmato nāradassa dhammaṁ sutvā sokasallaṁ pajaheyyā”ti.
yannūna → yaṁnūna (my) | yannūna → yaṁ nūna (bjt) | appeva nāma → appevanāma (bjt) | yannūna → yan nūna (pts) | pajaheyyāti → pajaheyyā ti (pts)
Что если царь Мунда навестил бы уважаемого Нараду? Быть может, если он услышит Дхамму уважаемого Нарады, он отбросит дротик печали?”

Atha kho piyako kosārakkho yena muṇḍo rājā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā muṇḍaṁ rājānaṁ etadavoca:
sokārakkho → ba. kosārakakha (sya-all: yu.) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
И тогда казначей Пийяка отправился к царю Мунде и сказал ему:
“ayaṁ kho, deva, āyasmā nārado pāṭaliputte viharati kukkuṭārāme.
pāṭaliputte → pāṭalīputte (bj); pātaliputte (sya-all)
“Ваше Величество, уважаемый Нарада пребывает в Паталипутте в Петушином Парке.
Taṁ kho panāyasmantaṁ nāradaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
panāyasmantaṁ → pan āyasmantaṁ (pts)
И об этом уважаемом Нараде распространилась славная молва:
‘paṇḍito viyatto medhāvī bahussuto cittakathī kalyāṇapaṭibhāno vuddho ceva arahā ca’.
arahā ca → arahā cā’ti (?) | viyatto → vyatto (bj, sya-all, pts) | bahussuto cittakathī → (bj) | kalyāṇapaṭibhāno vuddho → kalyāṇapaṭibhāṇo vuḍḍho (sya-all) | ca → arahā cā’ti (cck: ?) | vyatto → M. Ph. viyatto. (pts note) | kalyāṇapaṭibhāno → Ph. S. -bhāṇo. (pts note) | vuddho → M. Ph. buddho; S. vuḍḍho. (pts note) | viyatto → byatto (th)
“Он мудрый, сведущий, опытный, умный, учёный, умелый оратор, красноречивый, зрелый, арахант”.
Yadi pana devo āyasmantaṁ nāradaṁ payirupāseyya, appeva nāma devo āyasmato nāradassa dhammaṁ sutvā sokasallaṁ pajaheyyā”ti.
Yadi → T. M6. M7 yaṁ āyasmantaṁ. (pts note) | appeva nāma → appevanāma (bjt) | pajaheyyāti → pajaheyyā ti (pts)
Вашему Величеству стоит навестить уважаемого Нараду. Быть может, когда вы услышите Дхамму уважаемого Нарады, вы сможете отбросить дротик печали”.

“Tena hi, samma piyaka, āyasmantaṁ nāradaṁ paṭivedehi.
paṭivedehi → Ph. paṭinivedehi. (pts note) | tena hi → tenahi (th)
“Что ж, друг Пийяка, уведомь об этом уважаемого Нараду.
Kathañhi nāma mādiso samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā vijite vasantaṁ pubbe appaṭisaṁvidito upasaṅkamitabbaṁ maññeyyā”ti.
appaṭisaṁvidito → appaṭisaṁviditaṁ (sya-all) | appaṭisaṁviditaṁ → ba. appaṭisaṁvidito (sya-all: yu.) | appaṭisaṁvidito → S. -taṁ. (pts note) | kathañhi → kathaṁ hi (bjt, pts) | maññeyyāti → maññeyyā ti (pts)
Ведь как может мне подобный [даже] помыслить о том, чтобы отправиться к шраману или брахману, проживающему в его же царстве, без предварительного уведомления?”

“Evaṁ, devā”ti kho piyako kosārakkho muṇḍassa rañño paṭissutvā yenāyasmā nārado tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ nāradaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho piyako kosārakkho āyasmantaṁ nāradaṁ etadavoca:
sokārakkho → ba. kosārakkho (sya-all: yu.) | sokārakkho → ba. kosārakkho (sya-all: yu.) | paṭissutvā → M. Ph. paṭisutvā. (pts note) | devāti → devā ti (pts) | yenāyasmā → yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
“Да, Ваше Величество” – ответил Пийяка. И затем он отправился к уважаемому Нараде, поклонился ему, сел рядом, и сказал:
“Imassa, bhante, muṇḍassa rañño bhaddā devī kālaṅkatā piyā manāpā.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts)
“Почтенный, [жена] царя Мунды, царица Бхадда, дорогая и любимая им, скончалась.
So bhaddāya deviyā kālaṅkatāya piyāya manāpāya neva nhāyati na vilimpati na bhattaṁ bhuñjati na kammantaṁ payojeti—
kālaṅkatāya → kālakatāya (bj, sya-all) | nhāyati → nahāyati (bj) | kālaṅkatāya piyāya manāpāya → piyāpāyena (pts)
С момента её смерти он ни купается, ни мажется [мазями], ни принимает пищу, ни берётся за свою работу.
rattindivaṁ bhaddāya deviyā sarīre ajjhomucchito.
ajjhomucchito → ajjhomuñcito (sya-all) | ajjhomucchito → here also T. -muñcito. (pts note)
[Весь] день и [всю] ночь он сидит над телом царицы Бхадды.
Sādhu, bhante, āyasmā nārado muṇḍassa rañño tathā dhammaṁ desetu yathā muṇḍo rājā āyasmato nāradassa dhammaṁ sutvā sokasallaṁ pajaheyyā”ti.
pajaheyyāti → pajaheyyā ti (pts)
Было бы хорошо, почтенный, если бы уважаемый Нарада научил бы Дхамме царя Мунду так, чтобы он смог бы отбросить дротик печали”.

“Yassadāni, piyaka, muṇḍo rājā kālaṁ maññatī”ti.
yassadāni → yassa dāni (pts) | maññatīti → maññatī ti (pts)
“В таком случае, пусть царь Мунда приходит, когда того пожелает”.

Atha kho piyako kosārakkho uṭṭhāyāsanā āyasmantaṁ nāradaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yena muṇḍo rājā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā muṇḍaṁ rājānaṁ etadavoca:
sokārakkho → ba. kosārakkho (sya-all: yu.) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
И затем казначей Пийяка поднялся с сиденья, поклонился уважаемому Нараде, и, обойдя его с правой стороны, отправился к царю Мунде. Он сказал царю:
“katāvakāso kho, deva, āyasmatā nāradena.“Ваше Величество, уважаемый Нарада дал своё согласие. Yassadāni devo kālaṁ maññatī”ti.
yassadāni → yassa dāni (pts) | maññatīti → maññatī ti (pts)
Вы можете отправляться, когда того пожелаете”.

“Tena hi, samma piyaka, bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpehī”ti.
bhadrāni bhadrāni → bhaddāni bhaddāni (pts) | bhadrāni → bhaddāni (sya-all: yu.) | bhadrāni → bhaddāni (sya-all: yu.) | tena hi → tenahi (th) | yojāpehīti → yojāpehī ti (pts)
Запряги, правильный Пияка, превосходные превосходные колесницы.

“Evaṁ, devā”ti kho piyako kosārakkho muṇḍassa rañño paṭissutvā bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpetvā muṇḍaṁ rājānaṁ etadavoca:
bhadrāni bhadrāni → bhaddāni bhaddāni (pts) | bhadrāni → bhaddāni (sya-all: yu.) | bhadrāni → bhaddāni (sya-all: yu.) | kosārakkho → sokārakkho (th) | devāti → devā ti (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Да, божественный, Пияка казначей Мунду царя послушав, превосходные-превосхоодные колесницы подготовив, Мунде царю, так сказал:

“yuttāni kho te, deva, bhadrāni bhadrāni yānāni.
bhadrāni bhadrāni → bhaddāni bhaddāni (pts) | bhadrāni → bhaddāni (sya-all: yu.) | bhadrāni → bhaddāni (sya-all: yu.) | bhaddāni → T. bhaddāni only once. (pts note)
Запряжены те, божественный, превосходные-превосходные колесницы.
Yassadāni devo kālaṁ maññatī”ti.
yassadāni → yassa dāni (pts) | maññatīti → maññatī ti (pts)
Вы можете отправляться, когда того пожелаете”.

Atha kho muṇḍo rājā bhadraṁ yānaṁ abhiruhitvā bhadrehi bhadrehi yānehi yena kukkuṭārāmo tena pāyāsi mahaccā rājānubhāvena āyasmantaṁ nāradaṁ dassanāya.
bhadraṁ yānaṁ → bhadrāni bhadrāni yānāni (sya-all, km); bhaddaṁ yānaṁ (pts1ed); bhadraṁ bhadraṁ yānaṁ (mr) | mahaccā → mahacca (bahūsu) | abhiruhitvā bhadrehi → abhirūhitvā (bj) | bhadraṁ yānaṁ abhiruhitvā → bhadrāni bhadrāni yānāni abhirūhitvā (sya-all) | mahaccā rājānubhāvena → mahaccarājānubhāvena (sya-all, pts) | bhadraṁ → bhaddaṁ (pts) | abhiruhitvā bhadrehi bhadrehi → abhirūhitvā bhaddehi bhaddehi (pts) | yānaṁ → bhadraṁ bhadraṁ yānaṁ (bj: machasaṁ); bhadrāni bhadrāni yānāni (bj: syā) | yānehi → bhadrehi bhadrehi yānehi (bj: syā, machasaṁ) | yānaṁ → bhadraṁ bhadraṁ yānaṁ (cck: syā. kaṁ. ka.); bhaddaṁ yānaṁ (cck: pī.) | mahaccā → mahacca (cck: bahūsu) | bhadrāni → bhadraṁ ba. bhadraṁ bhadraṁ (sya-all: yu.) | bhadrāni → bhadraṁ ba. bhadraṁ bhadraṁ (sya-all: yu.) | yānāni → ba. yānaṁ (sya-all: yu.) | bhadrehi → bhaddehi (sya-all: yu.) | bhadrehi → bhaddehi (sya-all: yu.) | bhaddaṁ → S. bhadrāni bhadrāni yānāni; M6. M7 bhadrayānaṁ. (pts note) | bhaddehi → M. Ph. M6. M7. S. bhadrehi bhadrehi. (pts note) | atha kho → athakho (th)
И тогда царь Мунда сел в превосходный экипаж, и в сопровождении других экипажей со всем царским великолепием отправился в Петушиный Парк, чтобы повидать уважаемого Нараду.
Yāvatikā yānassa bhūmi yānena gantvā, yānā paccorohitvā pattikova ārāmaṁ pāvisi.
bhūmi → bhūmi tāvatikaṁ (bj) | pattikova → pattiko va (pts)
Он ехал в экипаже, покуда дорога была проходимой, а затем спешился, и вошёл в парк пешком.
Atha kho muṇḍo rājā yena āyasmā nārado tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ nāradaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho muṇḍaṁ rājānaṁ āyasmā nārado etadavoca:
yena āyasmā → yenāyasmā (bj) | āyasmantaṁ → āyasmanaṁ (bj) | āyasmā → M. Ph. S. yena āy- (pts note) | kho → omitted by T. (pts note) | atha kho → athakho (th) | yena → yen (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Он подошёл к уважаемому Нараде, поклонился ему, и сел рядом. Тогда уважаемый Нарада сказал ему:

“Pañcimāni, mahārāja, alabbhanīyāni ṭhānāni samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṁ.
brahmunā → brāhmunā (pts) | brāhmaṇena vā → brāhmaṇenavā (bjt) | pañcimāni → pañc imāni (pts)
“Великий царь, есть пять состояний, которые нельзя обрести шраману, брахману, дэве, Маре или Брахме, или кому бы то ни было в мире.
Katamāni pañca?Какие пять? ‘Jarādhammaṁ mā jīrī’ti alabbhanīyaṁ ṭhānaṁ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṁ.
mā jīrīti → mājirīti (sya-all) | brāhmaṇena vā → brāhmaṇenavā (bjt) | jīrīti → jīrī ti (pts)
“Пусть то, что подвержено старости, не стареет!” – таково состояние, которое нельзя обрести шраману, брахману, дэве, Маре или Брахме, или кому бы то ни было в мире.
‘Byādhidhammaṁ mā byādhīyī’ti …pe… ‘maraṇadhammaṁ mā mīyī’ti … ‘khayadhammaṁ mā khīyī’ti … ‘nassanadhammaṁ mā nassī’ti alabbhanīyaṁ ṭhānaṁ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṁ.
lokasmiṁ → lokasminti (bj) | mīyīti → miyyīti (sya-all) | khīyīti → khiyīti (sya-all) | byādhidhammaṁ → vyādhidhammaṁ (bjt, pts) | byādhīyīti → vyādhīyīti (bjt) | mīyīti khayadhammaṁ → mīyītī khaya dhammaṁ (bjt) | byādhīyīti → byādhiyīti (th) | byādhīyīti → vyādhīyī ti (pts) | mīyīti → mīyī ti (pts) | khīyīti → khīyī ti (pts) | nassīti → nassī ti (pts)
“Пусть то, что подвержено болезни, не заболевает!” – … “Пусть то, что подвержено смерти, не умирает!” – … “Пусть то, что подвержено разрушению, не разрушается!” – … “Пусть то, что подвержено утрате, не теряется!” – таково состояние, которое нельзя обрести шраману, брахману, дэве, Маре или Брахме, или кому бы то ни было в мире.

Assutavato, mahārāja, puthujjanassa jarādhammaṁ jīrati.
+ → kho (bjt)
Великий царь, у необученного заурядного человека то, что подвержено старости, стареет.
So jarādhamme jiṇṇe na iti paṭisañcikkhati:Когда это происходит, он не рассматривает это так: ‘na kho mayhevekassa jarādhammaṁ jīrati, atha kho yāvatā sattānaṁ āgati gati cuti upapatti sabbesaṁ sattānaṁ jarādhammaṁ jīrati.
mayhevekassa → mayhamevekassa (bj) | mayhamevekassa → mayhevekassa (bj: machasaṁ) | atha kho → athakho (th) | mayhevekassa → mayh ev ekassa (pts)
“Не только у меня то, что подвержено старости, стареет. У всех существ, которые приходят и уходят, умирают и перерождаются, всё, что подвержено старости, стареет.
Ahañceva kho pana jarādhamme jiṇṇe soceyyaṁ kilameyyaṁ parideveyyaṁ, urattāḷiṁ kandeyyaṁ, sammohaṁ āpajjeyyaṁ, bhattampi me nacchādeyya, kāyepi dubbaṇṇiyaṁ okkameyya, kammantāpi nappavatteyyuṁ, amittāpi attamanā assu, mittāpi dummanā assū’ti.
urattāḷiṁ → urattāḷī (sya-all, pts) | nappavatteyyuṁ → nappavatteyya (bj: machasaṁ) | ahañceva → ahaṁ ceva (bjt) | ahañceva → ahañ ceva (pts) | bhattampi → bhattam pi (pts) | nacchādeyya kāyepi → na cchādeyya kāye pi (pts) | kammantāpi nappavatteyyuṁ amittāpi → kammantā pi na ppavatteyyuṁ amittā pi (pts) | mittāpi → mittā pi (pts) | assūti → assū ti (pts)
Если бы я печалился, горевал и плакал, рыдал, бил бы себя в груди, становился обезумевшим, когда то, что подвержено старости, стареет – то я бы потерял аппетит, и мои черты [лица] стали бы уродливыми. Я бы не смог выполнять свою работу, мои враги были бы рады, а друзья были бы опечалены”.
So jarādhamme jiṇṇe socati kilamati paridevati, urattāḷiṁ kandati, sammohaṁ āpajjati.
urattāḷiṁ → urattāḷī (sya-all, pts)
Поэтому, когда то, что подвержено старости, стареет, он печалится, горюет и плачет, рыдает, бьёт себя в грудь, становится обезумевшим.
Ayaṁ vuccati, mahārāja:Такой зовётся ‘assutavā puthujjano viddho savisena sokasallena attānaṁyeva paritāpeti’.
attānaṁyeva → attānaṁ yeva (bjt, pts) | attānaṁyeva → attānaññeva (th)
необученным заурядным человеком, которого пронзил отравленный дротик печали, который только лишь мучает себя.

Puna caparaṁ, mahārāja, assutavato puthujjanassa byādhidhammaṁ byādhīyati …pe… maraṇadhammaṁ mīyati … khayadhammaṁ khīyati … nassanadhammaṁ nassati.
mīyati → miyyati (sya-all) | khīyati → khiyati (sya-all) | byādhidhammaṁ byādhīyati → vyādhidhammaṁ vyādhīyati (bjt, pts) | byādhīyati → byādhiyati (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Далее, у необученного заурядного человека то, что подвержено болезни, заболевает… то, что подвержено смерти, умирает… что подвержено разрушению, разрушается… что подвержено утрате, теряется.
So nassanadhamme naṭṭhe na iti paṭisañcikkhati:Когда это происходит, он не рассматривает это так: ‘na kho mayhevekassa nassanadhammaṁ nassati, atha kho yāvatā sattānaṁ āgati gati cuti upapatti sabbesaṁ sattānaṁ nassanadhammaṁ nassati.
mayhevekassa → mayhamevekassa (bj) | atha kho → athakho (th) | mayhevekassa → mayh ev ekassa (pts)
“Не только у меня то, что подвержено утрате, теряется. У всех существ, которые приходят и уходят, умирают и перерождаются, всё, что подвержено утрате, теряется.
Ahañceva kho pana nassanadhamme naṭṭhe soceyyaṁ kilameyyaṁ parideveyyaṁ, urattāḷiṁ kandeyyaṁ, sammohaṁ āpajjeyyaṁ, bhattampi me nacchādeyya, kāyepi dubbaṇṇiyaṁ okkameyya, kammantāpi nappavatteyyuṁ, amittāpi attamanā assu, mittāpi dummanā assū’ti.
urattāḷiṁ → urattāḷī (sya-all, pts) | ahañceva → ahañ ceva (pts) | bhattampi → bhattam pi (pts) | nacchādeyya kāyepi → na cchādeyya kāye pi (pts) | kammantāpi nappavatteyyuṁ amittāpi → kammantā pi na ppavatteyyuṁ amittā pi (pts) | mittāpi → mittā pi (pts) | assūti → assū ti (pts)
Если бы я печалился, горевал и плакал, рыдал, бил бы себя в груди, становился обезумевшим, когда то, что подвержено старости, стареет – то я бы потерял аппетит, и мои черты [лица] стали бы уродливыми. Я бы не смог выполнять свою работу, мои враги были бы рады, а друзья были бы опечалены”.
So nassanadhamme naṭṭhe socati kilamati paridevati, urattāḷiṁ kandati, sammohaṁ āpajjati.
urattāḷiṁ → urattāḷī (sya-all, pts)
Поэтому, когда то, что подвержено утрате, теряется, он печалится, горюет и плачет, рыдает, бьёт себя в грудь, становится обезумевшим.
Ayaṁ vuccati, mahārāja:Такой зовётся ‘assutavā puthujjano viddho savisena sokasallena attānaṁyeva paritāpeti’.
attānaṁyeva paritāpeti → attānaṁ yeva paritāpetīti (bj) | attānaṁyeva → attānaññeva (th)
необученным заурядным человеком, которого пронзил отравленный дротик печали, который только лишь мучает себя.

Sutavato ca kho, mahārāja, ariyasāvakassa jarādhammaṁ jīrati.Великий царь, у обученного ученика Благородных то, что подвержено старости, стареет. So jarādhamme jiṇṇe iti paṭisañcikkhati:Когда это происходит, он рассматривает это так: ‘na kho mayhevekassa jarādhammaṁ jīrati, atha kho yāvatā sattānaṁ āgati gati cuti upapatti sabbesaṁ sattānaṁ jarādhammaṁ jīrati.
mayhevekassa → mayhamevekassa (bj) | atha kho → athakho (th) | mayhevekassa → mayh ev ekassa (pts)
“Не только у меня то, что подвержено старости, стареет. У всех существ, которые приходят и уходят, умирают и перерождаются, всё, что подвержено старости, стареет.
Ahañceva kho pana jarādhamme jiṇṇe soceyyaṁ kilameyyaṁ parideveyyaṁ, urattāḷiṁ kandeyyaṁ, sammohaṁ āpajjeyyaṁ, bhattampi me nacchādeyya, kāyepi dubbaṇṇiyaṁ okkameyya, kammantāpi nappavatteyyuṁ, amittāpi attamanā assu, mittāpi dummanā assū’ti.
urattāḷiṁ → urattāḷī (sya-all, pts) | ahañceva → ahañ ceva (pts) | bhattampi → bhattam pi (pts) | nacchādeyya kāyepi → na cchādeyya kāye pi (pts) | kammantāpi nappavatteyyuṁ amittāpi → kammantā pi na ppavatteyyuṁ amittā pi (pts) | mittāpi → mittā pi (pts) | assūti → assū ti (pts)
Если бы я печалился, горевал и плакал, рыдал, бил бы себя в груди, становился обезумевшим, когда то, что подвержено старости, стареет – то я бы потерял аппетит, и мои черты [лица] стали бы уродливыми. Я бы не смог выполнять свою работу, мои враги были бы рады, а друзья были бы опечалены”.
So jarādhamme jiṇṇe na socati na kilamati na paridevati, na urattāḷiṁ kandati, na sammohaṁ āpajjati.
urattāḷiṁ → urattāḷī (sya-all, pts)
Поэтому, когда то, что подвержено старости, стареет, он не печалится, не горюет и не плачет, не рыдает, не бьёт себя в грудь, не становится обезумевшим.
Ayaṁ vuccati, mahārāja:Такой зовётся ‘sutavā ariyasāvako abbuhi savisaṁ sokasallaṁ, yena viddho assutavā puthujjano attānaṁyeva paritāpeti.
abbuhi → abbahi (bj) | abbahi → abbūhi (bj: machasaṁ) | attānaṁyeva → attānaṁ yeva (bjt, pts) | attānaṁyeva → attānaññeva (th)
обученным учеником Благородных, который вытащил отравленный дротик печали, пронзённый которым, необученный заурядный человек только лишь мучает себя.
Asoko visallo ariyasāvako attānaṁyeva parinibbāpeti’.
attānaṁyeva → attānaṁ yeva (bjt, pts) | attānaṁyeva → attānaññeva (th)
Беспечальный, не имеющий дротиков, обученный ученик Благородных реализует ниббану.

Puna caparaṁ, mahārāja, sutavato ariyasāvakassa byādhidhammaṁ byādhīyati …pe… maraṇadhammaṁ mīyati … khayadhammaṁ khīyati … nassanadhammaṁ nassati.
mīyati → miyyati (sya-all) | khīyati → khiyati (sya-all) | byādhidhammaṁ byādhīyati → vyādhidhammaṁ vyādhīyati (bjt, pts) | byādhīyati → byādhiyati (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Далее, у обученного ученика Благородных то, что подвержено болезни, заболевает… то, что подвержено смерти, умирает… что подвержено разрушению, разрушается… что подвержено утрате, теряется.
So nassanadhamme naṭṭhe iti paṭisañcikkhati:Когда это происходит, он рассматривает это так: ‘na kho mayhevekassa nassanadhammaṁ nassati, atha kho yāvatā sattānaṁ āgati gati cuti upapatti sabbesaṁ sattānaṁ nassanadhammaṁ nassati.
mayhevekassa → mayhamevekassa (bj) | atha kho → athakho (th) | mayhevekassa → mayh ev ekassa (pts)
“Не только у меня то, что подвержено утрате, теряется. У всех существ, которые приходят и уходят, умирают и перерождаются, всё, что подвержено утрате, теряется.
Ahañceva kho pana nassanadhamme naṭṭhe soceyyaṁ kilameyyaṁ parideveyyaṁ, urattāḷiṁ kandeyyaṁ, sammohaṁ āpajjeyyaṁ, bhattampi me nacchādeyya, kāyepi dubbaṇṇiyaṁ okkameyya, kammantāpi nappavatteyyuṁ, amittāpi attamanā assu, mittāpi dummanā assū’ti.
urattāḷiṁ → urattāḷī (sya-all, pts) | ahañceva → ahañ ceva (pts) | bhattampi → bhattam pi (pts) | nacchādeyya kāyepi → na cchādeyya kāye pi (pts) | kammantāpi nappavatteyyuṁ amittāpi → kammantā pi na ppavatteyyuṁ amittā pi (pts) | mittāpi → mittā pi (pts) | assūti → assū ti (pts)
Если бы я печалился, горевал и плакал, рыдал, бил бы себя в груди, становился обезумевшим, когда то, что подвержено утрате, теряется – то я бы потерял аппетит, и мои черты [лица] стали бы уродливыми. Я бы не смог выполнять свою работу, мои враги были бы рады, а друзья были бы опечалены”.
So nassanadhamme naṭṭhe na socati na kilamati na paridevati, na urattāḷiṁ kandati, na sammohaṁ āpajjati.
urattāḷiṁ → urattāḷī (sya-all, pts)
Поэтому, когда то, что подвержено утрате, теряется, он не печалится, не горюет и не плачет, не рыдает, не бьёт себя в грудь, не становится обезумевшим.
Ayaṁ vuccati, mahārāja:Такой зовётся ‘sutavā ariyasāvako abbuhi savisaṁ sokasallaṁ, yena viddho assutavā puthujjano attānaṁyeva paritāpeti.
abbuhi → abbahi (bj) | attānaṁyeva → attānaṁ yeva (bjt, pts) | attānaṁyeva → attānaññeva (th)
обученным учеником Благородных, который вытащил отравленный дротик печали, пронзённый которым, необученный заурядный человек только лишь мучает себя.
Asoko visallo ariyasāvako attānaṁyeva parinibbāpeti’.
attānaṁyeva → attānaṁ yeva (bjt, pts) | attānaṁyeva → attānaññeva (th)
Беспечальный, не имеющий дротиков, обученный ученик Благородных реализует ниббану.

Imāni kho, mahārāja, pañca alabbhanīyāni ṭhānāni samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasminti.
lokasminti → lokasmin ti (pts)
“Великий царь, эти пять состояний, которые нельзя обрести шраману, брахману, дэве, Маре или Брахме, или кому бы то ни было в мире.

Na socanāya paridevanāya, atthodha labbhā api appakopi;
socanāya → socanāya na (sya-all, pts) atthodha labbhā → attho alabbho (bj); attho idha labbhati (sya-all) | atthodha → attho idha (pts) | alabbho → -attho’dhalabbhā (bj: machasaṁ) | idha → T. atthe 'va; M6. M7 attho 'va; S. atha kho idha labbhati. (pts note) | api → omitted by M6. (pts note) | appakopi → appako pi (pts)
“Не плачем, не печалью, хоть небольшое благо здесь можно получить.
Socantamenaṁ dukhitaṁ viditvā, paccatthikā attamanā bhavanti.
dukhitaṁ → dukkhitaṁ (th) | socantamenaṁ dukhitaṁ → socantam enaṁ dukkhitaṁ (pts)
Когда они узнают, человек грустит, что опечален он враги лишь будут рады.

Yato ca kho paṇḍito āpadāsu, na vedhatī atthavinicchayaññū;
vedhatī → vedhati (bj, sya-all, pts)
И как пришла боль, то мудрый не трепещет, ведь может различить он, где благо, а где нет.
Paccatthikāssa dukhitā bhavanti, disvā mukhaṁ avikāraṁ purāṇaṁ.
ssa → omitted by T. (pts note) | dukhitā → dukkhitā (th) | paccatthikāssa dukhitā → paccatthikā ssa dukkhitā (pts)
Враги его печальны, не видят изменений в чертах его лица, остались что как прежде.

Jappena mantena subhāsitena, anuppadānena paveṇiyā vā;
Japena → M. Ph. S. jappena. (pts note) paveṇiyā → paveniyā (sya-all)
Какое-либо благо, что можно получить различными путями – хоть мантрой или пением,
Yathā yathā yattha labhetha atthaṁ, tathā tathā tattha parakkameyya.
labhetha → labhatha (pts)
Традицией, подарком, иль принципом каким – то стоит и старания вот в этом приложить.

Sace pajāneyya alabbhaneyyo, mayāva aññena vā esa attho;
sace pajāneyya → saceva jāneyya (pts) | jāneyya → M. S. pajān- (pts note) | alabbhaneyyo → T. nīyyo. (pts note) mayāva → mayā ca (bj); mayā vā (sya-all, pts) | vā → T. M6 ca. (pts note) | esa attho → esaattho (bjt)
Но если понимаешь: “Вот этого вот блага Достичь ведь невозможно ни мною, ни другим” –
Asocamāno adhivāsayeyya, kammaṁ daḷhaṁ kinti karomi dānī”ti.
dānī’’ti → jā. 1 jātakepi (cck note) | karomi dānīti → karomidānīti (bjt, th) | dānīti → dānī ti (pts)
То следует смириться с подобным состоянием: “Поступки столь прочны, что я могу сделать?”.

Evaṁ vutte, muṇḍo rājā āyasmantaṁ nāradaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Когда так было сказано, царь Мунда спросил уважаемого Нараду:
“ko nāmo ayaṁ, bhante, dhammapariyāyo”ti?
nāmo → ko nukho (si, pts1ed) | nāmo → nu kho (pts) | nāmo → ko nukho (bj: sīmu) | nāmo → ko nu kho (cck: sī. pī.) | konāmo → konukho (sya-all: yu.) | kho → M. Ph. S. nāma. (pts note) | dhammapariyāyoti → dhammapariyāyo ti (pts)
“Почтенный, как называется это изложение Дхаммы?”

“Sokasallaharaṇo nāma ayaṁ, mahārāja, dhammapariyāyo”ti.
dhammapariyāyoti → dhammapariyāyo ti (pts)
“Великий царь, это изложение Дхаммы называется “Извлечением дротика печали”.

“Taggha, bhante, sokasallaharaṇo.
Taggha, bhante, sokasallaharaṇo → taggha bhante sokasallaharaṇo (bj, sya-all, km, pts1ed) | sokasallaharaṇo → taggha bhante sokasallaharaṇo, taggha bhante sokasallaharaṇo (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | sokasallaharaṇo → T. -haraṇaṁ. (pts note)
“Вне сомнений, почтенный, это извлечение дротика печали!
Imañhi me, bhante, dhammapariyāyaṁ sutvā sokasallaṁ pahīnan”ti.
pahīnanti → pahīṇanti (bj) | taggha → ba. idaṁ padattayaṁ na dissati (sya-all note) | bhante → ba. idaṁ padattayaṁ na dissati (sya-all note) | sokasallaharaṇo → ba. idaṁ padattayaṁ na dissati (sya-all note) | sokasallaharaṇo → M. Ph. M6 omit the repetition of this phrase; T. has taggha bhante dhammapariyāyaṁ sutvā and so on. (pts note) | imaṁ → M6 idaṁ. (pts note) | imañhi → taggha bhante sokasallaharaṇo imaṁ hi (bjt, th, pts) | pahīnanti → pahīnan ti (pts)
Вне сомнений, это извлечение дротика печали! Ведь услышав это изложение Дхаммы, я отбросил дротик печали”.

Atha kho muṇḍo rājā piyakaṁ kosārakkhaṁ āmantesi:
sokārakkhaṁ → ba. kosārakkhaṁ (sya-all: yu.) | atha kho → athakho (th)
И тогда царь Мунда сказал казначею Пийяке:
“tena hi, samma piyaka, bhaddāya deviyā sarīraṁ jhāpetha; thūpañcassā karotha.
thūpañcassā → thūpaṁ cassā (bjt) | tena hi → tenahi (th) | thūpañcassā → thūpañ assā (pts)
“Что ж, друг Пийяка, кремируй тело царицы Бхадды и построй для неё ступу.
Ajjatagge dāni mayaṁ nhāyissāma ceva vilimpissāma bhattañca bhuñjissāma kammante ca payojessāmā”ti.
nhāyissāma → nahāyissāma (bj) | bhattañca → bhattaṁ (sya-all, pts) | bhattañca → bhattaṁ ca (bjt) | ajjatagge dāni → ajjataggedāni (th) | ajjatagge → ajja-t-agge (pts) | payojessāmāti → payojessāmā ti (pts)
С этого дня я буду купаться, мазаться [мазями], принимать пищу, и браться за свою работу”.

Dasamaṁ.Десятая.

Muṇḍarājavaggo pañcamo.
muṇḍarājavaggo → muñḍarājavaggo (th)
Глава Мундараджа Пятая.

TassuddānaṁОглавление

Ādiyo sappuriso iṭṭhā, manāpadāyībhisandaṁ;
sappuriso → sappuriso ca (bj, sya-all, pts) | sappuriso → T. M7 -sa; M6 -sā. (pts note) | iṭṭhā → T. M6. M7 idha. (pts note) manāpadāyībhisandaṁ → manāpadāyibhisandaṁ (sya-all) | manāpadāyibhisandaṁ → ba. manāpadāyībhisandaṁ (sya-all: yu.) | manāpadāyī → T. M7 manāpaṁ abhisaddapañcamaṁ; M6 is corrupt. (pts note) | manāpadāyībhisandaṁ → manāpadāyī bhisandaṁ (pts)
Sampadā ca dhanaṁ ṭhānaṁ, kosalo nāradena cāti.
Sampadā → T. M6. M7 -daṁ. (pts note) | ṭhānaṁ → omitted by T. M6. M7. (pts note) | sampadā ca → sampadāca (bjt) nāradena → T. Kosalaganaratanena; M7 bhikkhave Kosalagananena; M6 bhikkhave Kosalanagaraṁ te. (pts note) | ti → S. adds Pathamo paṇṇāsako niṭṭhito; M. Ph. T. M6. M7 put these words (T. M6. M7 omit niṭṭhito) before Uddānaṁ. (pts note) | cāti → cā ti (pts)

Paṭhamo paṇṇāsako samatto.
paṭhamo paṇṇāsako samatto → paṭhamapaṇṇāsakaṁ samattaṁ (my) | samatto → niṭṭhito (th)

Принципы · Обоснование · Глоссарий · 6 изданий Пали
MP3: пали · русский


Переводы: English · Русский · Deutsch