PaṭhamadhammavihārīsuttaСутта Пребывающий в Дхамме Первая
Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
+ → sāvatthinidānaṁ (bjt) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)И тогда один монах подошёл к Благословенному, поклонился ему, сел рядом, и сказал:
“‘dhammavihārī, dhammavihārī’ti, bhante, vuccati.
dhammavihārīti → dhammaviharī ti (pts)“Почтенный, “тот, кто пребывает в Дхамме; тот, кто пребывает в Дхамме” – так говорят.
Kittāvatā nu kho, bhante, bhikkhu dhammavihārī hotī”ti?
bhikkhu → omitted by S. (pts note) | nu kho → nukho (th) | hotīti → hotī ti (pts)В каком смысле монах является тем, кто пребывает в Дхамме?”
“Idha, bhikkhu, bhikkhu dhammaṁ pariyāpuṇāti—
bhikkhu → (sya-all) | idha → etthantare bhikkhūti atthi. ba. bhikkhaveti atthi (sya-all: yu.)Монах, бывает так, что монах изучает Дхамму:
suttaṁ, geyyaṁ, veyyākaraṇaṁ, gāthaṁ, udānaṁ, itivuttakaṁ, jātakaṁ, abbhutadhammaṁ, vedallaṁ.лекции, стихи и прозу, описания, строфы, вдохновенные изречения, цитаты, истории рождения, чудесные случаи, вопросы и ответы.
So tāya dhammapariyattiyā divasaṁ atināmeti, riñcati paṭisallānaṁ, nānuyuñjati ajjhattaṁ cetosamathaṁ.
paṭisallānaṁ → paṭisallānam (pts)Он проводит день в изучении Дхаммы, но пренебрегает затворничеством и не посвящает себя внутреннему успокоению ума.
Ayaṁ vuccati, bhikkhu: ‘bhikkhu pariyattibahulo, no dhammavihārī’.
bhikkhu → (sya-all) | vuccati → etthantare bhikkhūti atthi. ba. bhikkhaveti atthi (sya-all: yu.) | bhikkhu → M. Ph. T. have bhikkhave; S. omits it always; M7 omits it only here, whereas it has bhikkhu in every other place. (pts note)Такой монах зовётся тем, кто поглощён в изучении, но не тем, кто пребывает в Дхамме.
Puna caparaṁ, bhikkhu, bhikkhu yathāsutaṁ yathāpariyattaṁ dhammaṁ vitthārena paresaṁ deseti.
yathāpariyattaṁ → pathāpariyattaṁ (bj) | bhikkhu → (sya-all) | caparaṁ → etthantare bhikkhūti atthi. ba. bhikkhaveti atthi (sya-all: yu.) | Puna → T. omits this sentence. (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)Далее, [бывает так, что] монах обучает в подробностях услышанной и заученной им Дхамме других.
So tāya dhammapaññattiyā divasaṁ atināmeti, riñcati paṭisallānaṁ, nānuyuñjati ajjhattaṁ cetosamathaṁ.
dhammapaññattiyā → dhammasaññattiyā (bj) | dhammasaññattiyā → dhammapaññattiyā (bj: machasaṁ) | dhammapaññattiyā → M7 -saṁñattiyā. (pts note)Он проводит день в донесении Дхаммы, но пренебрегает затворничеством и не посвящает себя внутреннему успокоению ума.
Ayaṁ vuccati, bhikkhu: ‘bhikkhu paññattibahulo, no dhammavihārī’.
paññattibahulo → saññattibahulo (bj) | bhikkhu → (sya-all) | saññattibahulo → paññattibahulo (bj: machasaṁ) | vuccati → etthantare bhikkhūti atthi. ba. bhikkhaveti atthi (sya-all: yu.) | paññattibahulo → M7 saṁñatti- (pts note)Такой монах зовётся тем, кто поглощён в донесении, но не тем, кто пребывает в Дхамме.
Puna caparaṁ, bhikkhu, bhikkhu yathāsutaṁ yathāpariyattaṁ dhammaṁ vitthārena sajjhāyaṁ karoti.
bhikkhu → (sya-all) | caparaṁ → etthantare bhikkhūti atthi. ba. bhikkhaveti atthi (sya-all: yu.) | vitthārena → M7 continues: kho (khā) ussādanaṁ yeva sutvā saṁsīdati of the next number. (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)Далее, [бывает так, что] монах декламирует [вслух по памяти] услышанную и заученную им Дхамму.
So tena sajjhāyena divasaṁ atināmeti, riñcati paṭisallānaṁ, nānuyuñjati ajjhattaṁ cetosamathaṁ.Он проводит день в декламации, но пренебрегает затворничеством и не посвящает себя внутреннему успокоению ума.
Ayaṁ vuccati, bhikkhu: ‘bhikkhu sajjhāyabahulo, no dhammavihārī’.
bhikkhu → (sya-all) | dhammavihārī → dhammavahārī (sya-all) | vuccati → etthantare bhikkhūti atthi. ba. bhikkhaveti atthi (sya-all: yu.)Такой монах зовётся тем, кто поглощён в декламации, но не тем, кто пребывает в Дхамме.
Puna caparaṁ, bhikkhu, bhikkhu yathāsutaṁ yathāpariyattaṁ dhammaṁ cetasā anuvitakketi anuvicāreti manasānupekkhati.
bhikkhu → (sya-all) | caparaṁ → etthantare bhikkhūti atthi. ba. bhikkhaveti atthi (sya-all: yu.) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)Далее, [бывает так, что] монах размышляет, изучает, мысленно исследует услышанную и заученную им Дхамму.
So tehi dhammavitakkehi divasaṁ atināmeti, riñcati paṭisallānaṁ, nānuyuñjati ajjhattaṁ cetosamathaṁ.Он проводит день в размышлении о Дхамме, но пренебрегает затворничеством и не посвящает себя внутреннему успокоению ума.
Ayaṁ vuccati, bhikkhu: ‘bhikkhu vitakkabahulo, no dhammavihārī’.
bhikkhu → (sya-all) | vuccati → etthantare bhikkhūti atthi. ba. bhikkhaveti atthi (sya-all: yu.)Такой монах зовётся тем, кто поглощён в мыслях, но не тем, кто пребывает в Дхамме.
Idha, bhikkhu, bhikkhu dhammaṁ pariyāpuṇāti—
bhikkhu → (sya-all) | idha → etthantare bhikkhūti atthi. ba. bhikkhaveti atthi (sya-all: yu.)Далее, [бывает так, что] монах изучает Дхамму:
suttaṁ, geyyaṁ, veyyākaraṇaṁ, gāthaṁ, udānaṁ, itivuttakaṁ, jātakaṁ, abbhutadhammaṁ, vedallaṁ.лекции, стихи и прозу, описания, строфы, вдохновенные изречения, цитаты, истории рождения, чудесные случаи, вопросы и ответы.
So tāya dhammapariyattiyā na divasaṁ atināmeti, nāpi riñcati paṭisallānaṁ, anuyuñjati ajjhattaṁ cetosamathaṁ.
nāpi → na (sya-all, pts)Но он не проводит [весь] день в изучении Дхаммы. Он не пренебрегает затворничеством, но посвящает себя успокоению ума.
Evaṁ kho, bhikkhu, bhikkhu dhammavihārī hoti.
bhikkhu → (sya-all) | kho → etthantare bhikkhūti atthi. ba. bhikkhaveti atthi (sya-all: yu.) | bhikkhu → T. bhikkhu; M. Ph. bhikkhave. (pts note)Вот каким образом монах является тем, кто пребывает в Дхамме.
Iti kho, bhikkhu, desito mayā pariyattibahulo, desito paññattibahulo, desito sajjhāyabahulo, desito vitakkabahulo, desito dhammavihārī.
paññattibahulo → saññattibahulo (bj) | bhikkhu → bhikkhu bhikkhu (pts) | saññattibahulo → paññatti bahulo (bj: machasaṁ) | kho → etthantare bhikkhūti atthi. ba. bhikkhaveti atthi (sya-all: yu.) | bhikkhu → M. Ph. bhikkhave. (pts note) | bhikkhu → omitted by M. Ph. (pts note)Таким образом, монах, я научил [учению] о том, кто поглощён в изучении… донесении… декламации… мыслях, и кто пребывает в Дхамме.
Yaṁ kho, bhikkhu, satthārā karaṇīyaṁ sāvakānaṁ hitesinā anukampakena anukampaṁ upādāya, kataṁ vo taṁ mayā.
Yaṁ kho, bhikkhu → yaṁ bhikkhu (sya-all, km, pts1ed) | kho → (sya-all, pts) | bhikkhu → yaṁ bhikkhu (cck: syā. kaṁ. pī.) | Yaṁ → T. adds vo. (pts note)Всё, что должен сделать сострадательный учитель из сострадания к ученикам, из желания им благополучия – это я сделал для тебя.
Etāni, bhikkhu, rukkhamūlāni, etāni suññāgārāni. Jhāyatha, bhikkhu, mā pamādattha, mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha. Ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanī”ti.
vo → (bj) | anusāsanīti tatiyaṁ → anusāsanī ti (pts) | Jhāyatha → M. jhāyetha. (pts note) | pamādattha → Ph. pamādatha. (pts note) | vo → M. Ph.?te. (pts note)Вон там – подножья деревьев. Там – пустые жилища. Медитируй, монах, не будь беспечен, не впадай потом в сожаление. Таково наше наставление тебе”.