Dutiyayodhājīvasutta
Dutiyayodhājīvasutta → dutiyayodhājīvūpamasuttaṁ (bj)Сутта Воин Первая
“Pañcime, bhikkhave, yodhājīvā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.
+ → sāvatthinidānaṁ (bjt)“Монахи, есть пять видов воинов в этом мире.
Katame pañca?Какие пять?
Idha, bhikkhave, ekacco yodhājīvo asicammaṁ gahetvā dhanukalāpaṁ sannayhitvā viyūḷhaṁ saṅgāmaṁ otarati.
saṅgāmaṁ → saṁgāmaṁ (pts)Бывает так, что некий воин берёт щит и меч, вооружается луком и колчаном, и бросается в битву.
So tasmiṁ saṅgāme ussahati vāyamati.
ussahati → M. Ph. ussāh- nearly throughout. (pts note) | saṅgāme → saṁgāme (pts)Он пребывает усердным и пылким в битве,
Tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare hananti pariyāpādenti.
pariyāpādenti → pariyādiyanti (bj: sīmu) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)но его враги сражают его и убивают.
Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti.
evarūpo → evarūpopi (bj: machasaṁ) | evarūpopi → evarūpo pi (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)Бывают такие воины, монахи.
Ayaṁ, bhikkhave, paṭhamo yodhājīvo santo saṁvijjamāno lokasmiṁ.
santo → sanno (bj)Таков первый вид воина в мире.
Puna caparaṁ, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo asicammaṁ gahetvā dhanukalāpaṁ sannayhitvā viyūḷhaṁ saṅgāmaṁ otarati.
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts) | saṅgāmaṁ → saṁgāmaṁ (pts)Далее, [бывает так, что] некий воин берёт щит и меч, вооружается луком и колчаном, и бросается в битву.
So tasmiṁ saṅgāme ussahati vāyamati.
saṅgāme → saṁgāme (pts)Он пребывает усердным и пылким в битве,
Tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare upalikkhanti, tamenaṁ apanenti;
upalikkhanti → upalikhanti (mr) | upalikkhanti → upalikhanti (cck: ka.) | upalikkhanti → M 10 (Com.) = vijjhanti. (pts note) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)но его враги ранят его.
apanetvā ñātakānaṁ nenti.[Его товарищи] выносят его [с поля боя] и несут к родным.
So ñātakehi nīyamāno appatvāva ñātake antarāmagge kālaṁ karoti.
va → omitted by S. (pts note) | antarāmagge → antarā magge (bjt) | appatvāva → appatvā (th) | appatvāva → appatvā va (pts)Но пока его несут к родным, он по дороге умирает, даже не добравшись [до дома].
Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti.
evarūpopi → evarūpo pi (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)Бывают такие воины, монахи.
Ayaṁ, bhikkhave, dutiyo yodhājīvo santo saṁvijjamāno lokasmiṁ.Таков второй вид воина в мире.
Puna caparaṁ, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo asicammaṁ gahetvā dhanukalāpaṁ sannayhitvā viyūḷhaṁ saṅgāmaṁ otarati.
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts) | saṅgāmaṁ → saṁgāmaṁ (pts)Далее, [бывает так, что] некий воин берёт щит и меч, вооружается луком и колчаном, и бросается в битву.
So tasmiṁ saṅgāme ussahati vāyamati.
saṅgāme → saṁgāme (pts)Он пребывает усердным и пылким в битве,
Tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare upalikkhanti, tamenaṁ apanenti;
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)но его враги ранят его.
apanetvā ñātakānaṁ nenti.[Его товарищи] выносят его [с поля боя] и несут к родным.
Tamenaṁ ñātakā upaṭṭhahanti paricaranti.
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)Его родные ухаживают и присматривают за ним,
So ñātakehi upaṭṭhahiyamāno paricariyamāno teneva ābādhena kālaṁ karoti.
teneva ābādhena → tenevābādhena (bj) | ābādhena → T. M7 ten'; evābādhena. (pts note)но, по мере того как они делают так, он умирает из-за этого ранения.
Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti.
evarūpopi → evarūpo pi (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)Бывают такие воины, монахи.
Ayaṁ, bhikkhave, tatiyo yodhājīvo santo saṁvijjamāno lokasmiṁ.Таков третий вид воина в мире.
Puna caparaṁ, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo asicammaṁ gahetvā dhanukalāpaṁ sannayhitvā viyūḷhaṁ saṅgāmaṁ otarati.
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts) | saṅgāmaṁ → saṁgāmaṁ (pts)Далее, [бывает так, что] некий воин берёт щит и меч, вооружается луком и колчаном, и бросается в битву.
So tasmiṁ saṅgāme ussahati vāyamati.
saṅgāme → saṁgāme (pts)Он пребывает усердным и пылким в битве,
Tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare upalikkhanti, tamenaṁ apanenti;
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)но его враги ранят его.
apanetvā ñātakānaṁ nenti.
nenti → Ph. denti. (pts note)[Его товарищи] выносят его [с поля боя] и несут к родным.
Tamenaṁ ñātakā upaṭṭhahanti paricaranti.
tamenaṁ ñātakā → tam enaṁ nātakā (pts)Его родные ухаживают и присматривают за ним,
So ñātakehi upaṭṭhahiyamāno paricariyamāno vuṭṭhāti tamhā ābādhā.
vuṭṭhāti → M7 uṭṭhāti. (pts note)и в итоге он выздоравливает от этого ранения.
Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti.
evarūpopi → evarūpo pi (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)Бывают такие воины, монахи.
Ayaṁ, bhikkhave, catuttho yodhājīvo santo saṁvijjamāno lokasmiṁ.Таков четвёртый вид воина в мире.
Puna caparaṁ, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo asicammaṁ gahetvā dhanukalāpaṁ sannayhitvā viyūḷhaṁ saṅgāmaṁ otarati.
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts) | saṅgāmaṁ → saṁgāmaṁ (pts)Далее, [бывает так, что] некий воин берёт щит и меч, вооружается луком и колчаном, и бросается в битву.
So taṁ saṅgāmaṁ abhivijinitvā vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṁ ajjhāvasati.
saṅgāmaṁ → saṁgāmaṁ (pts) | vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṁ → vijitasaṁgāmo tam eva saṁgāmasīsaṁ (pts)Он пребывает усердным и пылким в битве. Выиграв сражение, он выходит победителем на поле боя.
Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco yodhājīvo hoti.
evarūpopi → evarūpo pi (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)Бывают такие воины, монахи.
Ayaṁ, bhikkhave, pañcamo yodhājīvo santo saṁvijjamāno lokasmiṁ.Таков пятый вид воина в мире.
Ime kho, bhikkhave, pañca yodhājīvā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.
yodhājīvā → yodhājīvo (bj) | lokasmiṁ → lokasmim (pts)Таковы пять видов воинов в мире.
Evamevaṁ kho, bhikkhave, pañcime yodhājīvūpamā puggalā santo saṁvijjamānā bhikkhūsu.
pañcime → pañca (bj) | pañca → pañcime (bj: machasaṁ) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts)Точно так же, есть пять видов личностей среди монахов, которые подобны воинам.
Katame pañca?Какие пять?
Idha, bhikkhave, bhikkhu aññataraṁ gāmaṁ vā nigamaṁ vā upanissāya viharati.
upanissāya → unissāya (sya-all)Вот некий монах живёт в зависимости от определённой деревни или города.
So pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya pavisati arakkhiteneva kāyena arakkhitāya vācāya arakkhitena cittena anupaṭṭhitāya satiyā asaṁvutehi indriyehi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | vācāya → omitted by M7. (pts note) | asaṁvutehi → M. Ph. asaṁvusitehi. (pts note) | pattacīvaramādāya tameva → pattacīvaram ādāya tam eva (pts)Утром он одевается, берёт чашу и одеяние, и входит в ту деревню или город за подаяниями, [при этом] его тело, речь, и ум не охраняются [им], памятование не утверждено, его органы чувств не сдержаны.
So tattha passati mātugāmaṁ dunnivatthaṁ vā duppārutaṁ vā.
passati → pasasti (bj)Там он видит едва одетых, едва облачённых женщин.
Tassa taṁ mātugāmaṁ disvā dunnivatthaṁ vā duppārutaṁ vā rāgo cittaṁ anuddhaṁseti.
taṁ → (sya-all, pts)Когда он видит их, похоть вторгается в его ум.
So rāgānuddhaṁsitena cittena sikkhaṁ apaccakkhāya dubbalyaṁ anāvikatvā methunaṁ dhammaṁ paṭisevati.
anāvikatvā → anāvīkatvā (bj) | paṭisevati → patisevati (bj) | rāgānuddhaṁsitena → rāgānuddhaṁsena (sya-all, pts) | rāgānuddhaṁsitena → rāgānuddhastena (bj: sīmu) | patisevati → paṭisevati (bj: machasaṁ) | apaccakkhāya → appaccakkhāya (th, pts)С умом, охваченным похотью, он совершает половой акт, [предварительно] не объявив [монахам] о немощности [в ведении монашеской жизни], не оставив [монашеской] тренировки.
Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo asicammaṁ gahetvā dhanukalāpaṁ sannayhitvā viyūḷhaṁ saṅgāmaṁ otarati, so tasmiṁ saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare hananti pariyāpādenti; tathūpamāhaṁ, bhikkhave, imaṁ puggalaṁ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti.
evarūpo → evarūpopi (bj: machasaṁ) | so → omitted by T. M7. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | saṅgāmaṁ → saṁgāmaṁ (pts) | saṅgāme → saṁgāme (pts) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | evarūpopi → evarūpo pi (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)Такая личность, я говорю вам, подобна воину, который берёт щит и меч, вооружается луком и колчаном, и бросается в битву, но его враги сражают его и убивают по мере того, как он пребывает усердным и пылким в битве. Бывают, монахи, такие личности.
Ayaṁ, bhikkhave, paṭhamo yodhājīvūpamo puggalo santo saṁvijjamāno bhikkhūsu.Таков первый вид личности среди монахов, подобной воину.
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu aññataraṁ gāmaṁ vā nigamaṁ vā upanissāya viharati.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)Далее, некий монах живёт в зависимости от определённой деревни или города.
So pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya pavisati arakkhiteneva kāyena arakkhitāya vācāya arakkhitena cittena anupaṭṭhitāya satiyā asaṁvutehi indriyehi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | vā → omitted by T. (pts note) | pattacīvaramādāya tameva → pattacīvaram ādāya tam eva (pts)Утром он одевается… его органы чувств не сдержаны…
So tattha passati mātugāmaṁ dunnivatthaṁ vā duppārutaṁ vā.
Tassa taṁ mātugāmaṁ disvā dunnivatthaṁ vā duppārutaṁ vā rāgo cittaṁ anuddhaṁseti.
taṁ → (sya-all, pts)похоть вторгается в его ум.
So rāgānuddhaṁsitena cittena pariḍayhateva kāyena pariḍayhati cetasā.
rāgānuddhaṁsitena → rāgānuddhaṁsena (sya-all, pts) | rāgānuddhaṁsitena → rāgānuddhastena (bj: sīmu)С умом, охваченным похотью, он сгорает [в огне похоти] телесно и умственно.
Tassa evaṁ hoti:
Tassa → Ph. etassa. (pts note)Он думает:
‘yannūnāhaṁ ārāmaṁ gantvā bhikkhūnaṁ āroceyyaṁ—
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts)“Что если я вернусь в монастырь и сообщу монахам:
rāgapariyuṭṭhitomhi, āvuso, rāgapareto, na sakkomi brahmacariyaṁ sandhāretuṁ;
rāgapariyuṭṭhitomhi → rāgāyitomhi (bj, sya-all, km) | sandhāretuṁ → santānetuṁ (bj, sya-all, pts1ed) | sakkomi → sakkomhi (bj) | sandhāretuṁ → santānetuṁ (pts) | rāgāyitomhi → rāgapariyuṭṭhitomhi (bj: machasaṁ) | santānetuṁ → sandhāretuṁ (bj: machasaṁ) | rāgapariyuṭṭhitomhi → rāgāyitomhi (cck: sī. syā. kaṁ) | rāgāyitomhi → ba. rāgapariyuṭṭhitomhi (sya-all: yu.) | mhi → T. M7. S. rāgāyito 'mhi; Ph. rāgāparito 'mhi throughout. (pts note) | rāgapareto → T. rāgāpareto. (pts note) | santānetuṁ → M. Ph. sandhāretuṁ throughout. (pts note) | rāgapariyuṭṭhitomhi → rāgapariyuṭṭhito mhi (pts)“Товарищи, я одолеваем похотью, подавлён похотью. Я не могу вести святую жизнь.
sikkhādubbalyaṁ āvikatvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’ti.
āvikatvā → āvīkatvā (bj) | hīnāyāvattissāmīti → hīnāyāvattissāmī ti (pts)Объявляя о немощности в тренировке, я оставлю тренировку и вернусь к низкой жизни [домохозяина]”.
So ārāmaṁ gacchanto appatvāva ārāmaṁ antarāmagge sikkhādubbalyaṁ āvikatvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattati.
āvikatvā → āvīkatvā (bj) | hīnāyāvattati → M7 -vatti. (pts note) | appatvāva → appatvā va (pts)Возвращаясь в монастырь, даже не дойдя до него, он объявляет [встречным монахам] о немощности в тренировке и возвращается к низкой жизни [уже] по пути.
Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo asicammaṁ gahetvā dhanukalāpaṁ sannayhitvā viyūḷhaṁ saṅgāmaṁ otarati, so tasmiṁ saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare upalikkhanti, tamenaṁ apanenti; apanetvā ñātakānaṁ nenti. So ñātakehi nīyamāno appatvāva ñātake antarāmagge kālaṁ karoti; tathūpamāhaṁ, bhikkhave, imaṁ puggalaṁ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti.
nīyamāno appatvāva ñātake antarāmagge → upaṭṭhahiyamāno paricariyamāno teneva ābādhena (pts) | nenti → Ph. denti. (pts note) | appatvāva → appatvā va (bjt, pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | gahetvā → gahetva (pts) | saṅgāmaṁ → saṁgāmaṁ (pts) | saṅgāme → saṁgāme (pts) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | evarūpopi → evarūpo pi (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)Такая личность, я говорю вам, подобна воину, который берёт щит и меч, вооружается луком и колчаном, и бросается в битву, но его враги ранят его по мере того, как он пребывает усердным и пылким в битве. [Его товарищи] выносят его [с поля боя] и несут к родным. Но пока его несут к родным, он по дороге умирает, даже не добравшись [до дома]. Бывают, монахи, такие личности.
Ayaṁ, bhikkhave, dutiyo yodhājīvūpamo puggalo santo saṁvijjamāno bhikkhūsu.
dutiyo → tatiyo (pts)Таков второй вид личности среди монахов, подобной воину.
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu aññataraṁ gāmaṁ vā nigamaṁ vā upanissāya viharati.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)Далее, некий монах живёт в зависимости от определённой деревни или города.
So pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya pavisati arakkhiteneva kāyena arakkhitāya vācāya arakkhitena cittena anupaṭṭhitāya satiyā asaṁvutehi indriyehi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | pattacīvaramādāya tameva → pattacīvaram ādāya tam eva (pts) | arakkhitāya vācāya → arakkhitā yavācāya (pts)Утром он одевается… его органы чувств не сдержаны…
So tattha passati mātugāmaṁ dunnivatthaṁ vā duppārutaṁ vā.
Tassa taṁ mātugāmaṁ disvā dunnivatthaṁ vā duppārutaṁ vā rāgo cittaṁ anuddhaṁseti.
taṁ → (sya-all, pts) | tassa → T. adds taṁ. (pts note)похоть вторгается в его ум.
So rāgānuddhaṁsitena cittena pariḍayhateva kāyena pariḍayhati cetasā.
rāgānuddhaṁsitena → rāgānuddhaṁsena (sya-all, pts) | rāgānuddhaṁsitena → rāgānuddhastena (bj: sīmu)С умом, охваченным похотью, он сгорает [в огне похоти] телесно и умственно.
Tassa evaṁ hoti:Он думает:
‘yannūnāhaṁ ārāmaṁ gantvā bhikkhūnaṁ āroceyyaṁ—
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts)“Что если я вернусь в монастырь и сообщу монахам:
rāgapariyuṭṭhitomhi, āvuso, rāgapareto, na sakkomi brahmacariyaṁ sandhāretuṁ;
rāgapariyuṭṭhitomhi → rāgāyitomhi (bj, sya-all) | sandhāretuṁ → santānetuṁ (bj, sya-all, pts) | santānetuṁ → sajhāretuṁ (bj: machasaṁ) | rāgāyitomhi → ba. rāgapariyuṭṭhitomhi (sya-all: yu.) | rāgapareto → T. rāgāpareto. (pts note) | rāgapariyuṭṭhitomhi → rāgapariyuṭṭhito mhi (pts)“Товарищи, я одолеваем похотью, подавлён похотью. Я не могу вести святую жизнь.
sikkhādubbalyaṁ āvikatvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’ti.
āvikatvā → āvīkatvā (bj) | āvikatvā → M7 anāvikatvā. (pts note) | hīnāyāvattissāmīti → hīnāyāvattissāmī ti (pts)Объявляя о немощности в тренировке, я оставлю тренировку и вернусь к низкой жизни [домохозяина]”.
So ārāmaṁ gantvā bhikkhūnaṁ āroceti:Он возвращается в монастырь и сообщает монахам:
‘rāgapariyuṭṭhitomhi, āvuso, rāgapareto, na sakkomi brahmacariyaṁ sandhāretuṁ;
rāgapariyuṭṭhitomhi → rāgāyitomhi (bj, sya-all) | sandhāretuṁ → santānetuṁ (bj, sya-all, pts) | santānetuṁ → sajhāretuṁ (bj: machasaṁ) | rāgāyitomhi → ba. rāgapariyuṭṭhitomhi (sya-all: yu.) | rāgapariyuṭṭhitomhi → rāgapariyuṭṭhito mhi (pts)“Товарищи, я одолеваем похотью…
sikkhādubbalyaṁ āvikatvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’ti.
āvikatvā → āvīkatvā (bj) | hīnāyāvattissāmīti → hīnāyāvattissāmī ti (pts)вернусь к низкой жизни”.
Tamenaṁ sabrahmacārī ovadanti anusāsanti:
sabrahmacārī → T. brahmacāri. (pts note) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)Его товарищи-монахи советуют ему и наставляют его:
‘appassādā, āvuso, kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo.
bahupāyāsā → bahūpāyāsā (bj, sya-all, km, pts1ed) | bahudukkhā bahupāyāsā → bahādukkhā bahūpāyāsā (pts) | bhiyyo aṭṭhikaṅkalūpamā → bhīyo aṭṭhisaṅkhalūpamā (pts) | bahupāyāsā → bahūpāyāsā (sī. syā. kaṁ. pī.) pāci. 417; cūḷava. 65; ma. ni. 1.234 (cck note)“Товарищ, Благословенный утверждал, что желания приносят мало удовлетворения, много боли, много тягости, а опасность в них заключённая и того больше.
Aṭṭhikaṅkalūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo.
aṭṭhikaṅkalūpamā → aṭṭhikaṅkhalūpamā (bj) | bahupāyāsā → bahūpāyāsā (bj, sya-all, pts) | bhiyyo → bhīyo (pts) | Aṭṭhisaṅkhalūpamā → M. Ph. S. aṭṭhikaṅkalū-; M7 -kaṅkhaḷū- (pts note) | aṭṭhikaṅkalūpamā → aṭṭhikaṁkalūpamā (th)[Приводя пример] со скелетом…
Maṁsapesūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo.
bahupāyāsā → bahūpāyāsā (bj, sya-all) | bhiyyo → bhīyo (pts)с куском мяса…
Tiṇukkūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo.
bahupāyāsā → bahūpāyāsā (bj, sya-all) | Tiṇukkūpamā → T. M7 tinakkūp- (pts note) | bhiyyo → bhīyo (pts)с пучком травы (как факел)…
Aṅgārakāsūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo.
bahupāyāsā → bahūpāyāsā (bj, sya-all) | bahupāyāsā ādīnavo → bahūpāyāsā adīnavo (pts) | bhiyyo → bhīyo (pts)с ямой пылающих углей…
Supinakūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo.
bahupāyāsā → bahūpāyāsā (bj, sya-all) | bhiyyo → bhīyo (pts)со сном…
Yācitakūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo.
bahupāyāsā → bahūpāyāsā (bj, sya-all) | bhiyyo → bhīyo (pts)со взятым взаймы добром…
Rukkhaphalūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo.
bahupāyāsā → bahūpāyāsā (bj, sya-all) | Rukkhaphalūpamā → Ph. phalū- (pts note) | bhiyyo → bhīyo (pts)с плодами дерева…
Asisūnūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo.
bahupāyāsā → bahūpāyāsā (bj, sya-all) | bhiyyo → bhīyo (pts)с топором мясника и колодой для рубки мяса…
Sattisūlūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo.
bahupāyāsā → bahūpāyāsā (bj, sya-all) | Sattisūlūpamā → M. Ph. have after -ūpamā: pe bhiyyo. (pts note) | bhiyyo → bhīyo (pts)со стойкой для мечей…
Sappasirūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo.
bahupāyāsā → bahūpāyāsā (bj, sya-all) | Abhiramatu → T. abhiramā (sic) brahmacariyaṁ; M7 abhiramāyasmā; M. abhiramat'āyasmā. (pts note) | bhiyyo → bhīyo abhiramatu (pts)со змеиной головой, Благословенный утверждал, что желания приносят мало удовлетворения, много боли, много тягости, а опасность в них заключённая и того больше.
Abhiramatāyasmā brahmacariye;
brahmacariye māyasmā → brahmacariyaṁ mā āyasmā (bj) | abhiramatāyasmā → abhiramatu āyasmā (sya-all) | brahmacariyaṁ → brahmacariye (bj: machasaṁ)Наслаждайся святой жизнью.
māyasmā sikkhādubbalyaṁ āvikatvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattī’ti.
āvikatvā → āvīkatvā (bj) | māyasmā → mā āyasmā (sya-all) | hīnāyāvattī”ti → hīnāyāvattatīti (bj: sīmu) | āyasmā → M. māyasmā. (pts note) | paccakkhāya → T. M7 apaccakkhāya. (pts note) | hīnāyāvattī → T. Ph. -vattatī. (pts note) | hīnāyāvattīti → hīnāyāvattī ti (pts)Не думай, что ты не способен следовать тренировке, [не думай о том, чтобы] всё бросить и вернуться к низкой жизни”.
So sabrahmacārīhi evaṁ ovadiyamāno evaṁ anusāsiyamāno evamāha:
ovadiyamāno → M7 vadiyamāno. (pts note) | evamāha → evam āha (pts)Получая от своих товарищей-монахов такой совет и наставление, он протестует:
‘kiñcāpi, āvuso, appassādā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo;
bahupāyāsā → bahūpāyāsā (bj, sya-all) | kiñcāpi → kiñcā pi (pts) | bhiyyo → bhīyo (pts)“Товарищи, хоть Благословенный и утверждал, что желания приносят мало удовлетворения, много боли, много тягости, а опасность в них заключённая и того больше,
atha kho nevāhaṁ sakkomi brahmacariyaṁ sandhāretuṁ, sikkhādubbalyaṁ āvikatvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’ti.
sandhāretuṁ → santānetuṁ (bj, sya-all) | āvikatvā → āvīkatvā (bj) | atha kho → athakho (th) | sandhāretuṁ → santānetum (pts) | hīnāyāvattissāmīti → hīnāyāvattissāmī ti (pts)всё же, я не способен вести святую жизнь. Я оставлю тренировку и вернусь к низкой жизни”.
So sikkhādubbalyaṁ āvikatvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattati.
āvikatvā → āvīkatvā (bj) | hīnāyāvattati → M7 -vatti. (pts note)Объявив о немощности в тренировке, он оставляет тренировку и возвращается к низкой жизни.
Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo asicammaṁ gahetvā dhanukalāpaṁ sannayhitvā viyūḷhaṁ saṅgāmaṁ otarati, so tasmiṁ saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare upalikkhanti, tamenaṁ apanenti; apanetvā ñātakānaṁ nenti, tamenaṁ ñātakā upaṭṭhahanti paricaranti. So ñātakehi upaṭṭhahiyamāno paricariyamāno teneva ābādhena kālaṁ karoti; tathūpamāhaṁ, bhikkhave, imaṁ puggalaṁ vadāmi. Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti.
teneva ābādhena → tenevābādhena (bj) | ñātakānaṁ → ñātīnaṁ (bj: sīmu) | ñātakānaṁ → T. ñatīnaṁ. (pts note) | nenti → Ph. denti. (pts note) | ābādhena → T. M7 ten'; evābādhena. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | saṅgāmaṁ → saṁgāmaṁ (pts) | saṅgāme → saṁgāme (pts) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | evarūpopi → evarūpo pi (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)Такая личность, я говорю вам, подобна воину, который берёт щит и меч, вооружается луком и колчаном, и бросается в битву, но его враги ранят его по мере того, как он пребывает усердным и пылким в битве. [Его товарищи] выносят его [с поля боя] и несут к родным. Его родные ухаживают и присматривают за ним, но, по мере того как они делают так, он умирает из-за этого ранения. Бывают, монахи, такие личности.
Ayaṁ, bhikkhave, tatiyo yodhājīvūpamo puggalo santo saṁvijjamāno bhikkhūsu.Таков третий вид личности среди монахов, подобной воину.
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu aññataraṁ gāmaṁ vā nigamaṁ vā upanissāya viharati.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)Далее, некий монах живёт в зависимости от определённой деревни или города.
So pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya pavisati arakkhiteneva kāyena arakkhitāya vācāya arakkhitena cittena anupaṭṭhitāya satiyā asaṁvutehi indriyehi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | vā → omitted by T. (pts note) | pattacīvaramādāya tameva → pattacīvaram ādāya tam eva (pts)Утром он одевается… его органы чувств не сдержаны…
So tattha passati mātugāmaṁ dunnivatthaṁ vā duppārutaṁ vā.
Tassa taṁ mātugāmaṁ disvā dunnivatthaṁ vā duppārutaṁ vā rāgo cittaṁ anuddhaṁseti.
taṁ → (sya-all) | tassa → T. adds taṁ. (pts note)похоть вторгается в его ум.
So rāgānuddhaṁsitena cittena pariḍayhateva kāyena pariḍayhati cetasā.
rāgānuddhaṁsitena → rāgānuddhaṁsena (sya-all) | rāgānuddhaṁsitena → rāgānuddhastena (bj: sīmu)С умом, охваченным похотью, он сгорает [в огне похоти] телесно и умственно.
Tassa evaṁ hoti:Он думает:
‘yannūnāhaṁ ārāmaṁ gantvā bhikkhūnaṁ āroceyyaṁ—
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts)“Что если я вернусь в монастырь и сообщу монахам:
rāgapariyuṭṭhitomhi, āvuso, rāgapareto, na sakkomi brahmacariyaṁ sandhāretuṁ;
rāgapariyuṭṭhitomhi → rāgāyitomhi (bj, sya-all) | sandhāretuṁ → santānetuṁ (bj, sya-all) | rāgāyitomhi → rāgapariyuṭṭhitomhi (bj: machasaṁ) | santānetuṁ → sandhāretuṁ (bj: machasaṁ) | rāgāyitomhi → ba. rāgapariyuṭṭhitomhi (sya-all: yu.) | rāgapariyuṭṭhitomhi → rāgapariyuṭṭhito mhi (pts)“Товарищи, я одолеваем похотью…
sikkhādubbalyaṁ āvikatvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’ti.
āvikatvā → āvīkatvā (bj) | hīnāyāvattissāmīti → hīnāyāvattissāmī ti (pts)вернусь к низкой жизни”.
So ārāmaṁ gantvā bhikkhūnaṁ āroceti:Он возвращается в монастырь и сообщает монахам:
‘rāgapariyuṭṭhitomhi, āvuso, rāgapareto, na sakkomi brahmacariyaṁ sandhāretuṁ;
rāgapariyuṭṭhitomhi → rāgāyitomhi (bj, sya-all) | sandhāretuṁ → santānetuṁ (bj, sya-all) | rāgāyitomhi → rāgapariyuṭṭhitomhi (bj: machasaṁ) | santānetuṁ → sandhāretuṁ (bj: machasaṁ) | rāgāyitomhi → ba. rāgapariyuṭṭhitomhi (sya-all: yu.) | rāgapariyuṭṭhitomhi → rāgapariyuṭṭhito mhi (pts)“Товарищи, я одолеваем похотью… вернусь к низкой жизни”.
sikkhādubbalyaṁ āvikatvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’ti.
āvikatvā → āvīkatvā (bj) | hīnāyāvattissāmīti → hīnāyāvattissāmī ti (pts)
Tamenaṁ sabrahmacārī ovadanti anusāsanti:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)Его товарищи-монахи советуют ему и наставляют его:
‘appassādā, āvuso, kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo.
bahupāyāsā → bahūpāyāsā (bj, sya-all) | bahudukkhā bahupāyāsā → bahādukkhā bahūpāyāsā (pts) | bhiyyo → bhīyo (pts)“Товарищ, Благословенный утверждал, что желания приносят мало удовлетворения…
Aṭṭhikaṅkalūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo.
aṭṭhikaṅkalūpamā → aṭṭhikaṅkhalūpamā (bj) | bahupāyāsā → bahūpāyāsā (bj, sya-all) | Aṭṭhisaṅkhalūpamā → M. Ph. S. aṭṭhikaṅkalū-; M7 -kaṅkhalū- (pts note) | aṭṭhikaṅkalūpamā → aṭṭhikaṁkalūpamā (th) | bhiyyo → bhīyo (pts)
Maṁsapesūpamā kāmā vuttā bhagavatā …pe… tiṇukkūpamā kāmā vuttā bhagavatā … aṅgārakāsūpamā kāmā vuttā bhagavatā … supinakūpamā kāmā vuttā bhagavatā … yācitakūpamā kāmā vuttā bhagavatā … rukkhaphalūpamā kāmā vuttā bhagavatā … asisūnūpamā kāmā vuttā bhagavatā … sattisūlūpamā kāmā vuttā bhagavatā … sappasirūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahupāyāsā, ādīnavo ettha bhiyyo.
tiṇukkūpamā kāmā vuttā bhagavatā → (bj) | bahupāyāsā → bahūpāyāsā (bj, sya-all, pts) | bhiyyo abhiramatāyasmā → bhīyo abhiramatu āyasmā (pts) | Bhagavatā → M. Ph. insert here la; T. gives the full sentence. (pts note) | Asisūnūpamā → T. M7 omit this sentence. (pts note) | maṁsapesūpamā kāmā → maṁsapesūpamākāmā (bjt) | + → bahudukkhā bahūpāyāsā ādīnavo ettha bhiyyo (bjt)
Abhiramatāyasmā brahmacariye;
abhiramatāyasmā → abhiramatu āyasmā (sya-all) | brahmacariyaṁ → brahmacariye (bj: machasaṁ) | āyasmā → M. abhiramat'āyasmā. (pts note) | brahmacariye → T. brahmacariyaṁ. (pts note) | abhiramatāyasmā brahmacariye → abhiramatu āyasmā brahmacariyaṁ mā (bjt)
māyasmā sikkhādubbalyaṁ āvikatvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattī’ti.
āvikatvā → āvīkatvā (bj) | māyasmā → mā āyasmā (sya-all, pts) | hīnāyāvattī”ti → hīnāyāvattanti (bj: sīmu) | āyasmā → M. M7 māyasmā. (pts note) | hīnāyāvattī → M. Ph. -vattatī. (pts note) | hīnāyāvattīti → hīnāyāvattī ti (pts)Не думай, что ты не способен следовать тренировке, [не думай о том, чтобы] всё бросить и вернуться к низкой жизни”.
So sabrahmacārīhi evaṁ ovadiyamāno evaṁ anusāsiyamāno evamāha:
evamāha → evam āha (pts)Получая от своих товарищей-монахов такой совет и наставление, он говорит:
‘ussahissāmi, āvuso, vāyamissāmi, āvuso, abhiramissāmi, āvuso.
vāyamissāmi → dhārayissāmi (bj, sya-all) | dhārayissāmi → vāyamissāmi (bj: machasaṁ) | vāyamissāmi → T. M7. S. dhārayissāmi. (pts note)“Я попытаюсь, товарищи, я буду продолжать, я буду наслаждаться [святой жизнью].
Na dānāhaṁ, āvuso, sikkhādubbalyaṁ āvikatvā sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’ti.
āvikatvā → āvīkatvā (bj) | hīnāyāvattissāmīti → hīnāyāvattissāmī ti (pts)Я не буду думать, будто я не способен следовать тренировке, [не буду думать о том, чтобы] всё бросить и вернуться к низкой жизни”.
Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo asicammaṁ gahetvā dhanukalāpaṁ sannayhitvā viyūḷhaṁ saṅgāmaṁ otarati, so tasmiṁ saṅgāme ussahati vāyamati, tamenaṁ ussahantaṁ vāyamantaṁ pare upalikkhanti, tamenaṁ apanenti; apanetvā ñātakānaṁ nenti, tamenaṁ ñātakā upaṭṭhahanti paricaranti. So ñātakehi upaṭṭhahiyamāno paricariyamāno vuṭṭhāti tamhā ābādhā; tathūpamāhaṁ, bhikkhave, imaṁ puggalaṁ vadāmi.
vuṭṭhāti → T. M7 uṭṭhahati. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | saṅgāmaṁ → saṁgāmaṁ (pts) | saṅgāme → saṁgāme (pts) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)Такая личность, я говорю вам, подобна воину, который берёт щит и меч, вооружается луком и колчаном, и бросается в битву, но его враги ранят его по мере того, как он пребывает усердным и пылким в битве. [Его товарищи] выносят его [с поля боя] и несут к родным. Его родные ухаживают и присматривают за ним, и в итоге он выздоравливает от этого ранения.
Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti.
evarūpopi → evarūpo pi (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)Бывают, монахи, такие личности.
Ayaṁ, bhikkhave, catuttho yodhājīvūpamo puggalo santo saṁvijjamāno bhikkhūsu.Таков четвёртый вид личности среди монахов, подобной воину.
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu aññataraṁ gāmaṁ vā nigamaṁ vā upanissāya viharati.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)Далее, некий монах живёт в зависимости от определённой деревни или города.
So pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya tameva gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya pavisati rakkhiteneva kāyena rakkhitāya vācāya rakkhitena cittena upaṭṭhitāya satiyā saṁvutehi indriyehi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | rakkhiteneva → rakkhitena (bj) | rakkhitena → rakkhiteneva (bj: machasaṁ) | rakkhiten → M. Ph. ārakkh- (pts note) | rakkhitena → M. ārakkh-; Ph. arakkh- (pts note) | pattacīvaramādāya tameva → pattacīvaram ādāya tam eva (pts) | rakkhiteneva → rakkhiten eva (pts)Утром он одевается, берёт чашу и одеяние, и входит в ту деревню или город за подаяниями, [при этом] его тело, речь, и ум охраняются [им], памятование утверждено, его органы чувств сдержаны.
So cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.
So → omitted by M7. (pts note) | nānubyañjanaggāhī → nānuvyañjanaggāhī (pts)Вот, увидев форму глазом, [этот] монах не цепляется за её черты и детали.
Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati; rakkhati cakkhundriyaṁ; cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.
enaṁ → Ph. eva. (pts note) | domanassā → T. ajjhā dom- (pts note) | anvāssaveyyuṁ → M. Ph. anvass- (pts note) | rakkhati → omitted by T. (pts note) | cakkhundriyaṁ → omitted by Ph. (pts note) | yatvādhikaraṇamenaṁ → yatvādhikaraṇa menaṁ (bjt) | abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (bjt, pts) | yatvādhikaraṇamenaṁ → yatvādhikaraṇam enaṁ (pts)Поскольку по мере того, как он оставляет качество глаза неохраняемым, плохие, неблагие состояния сильного желания и подавленности могут наводнить его – он практикует сдержанность в отношении этого. Он охраняет качество глаза. Он предпринимает сдерживание качества глаза.
Sotena saddaṁ sutvā …Услышав ухом звук…
ghānena gandhaṁ ghāyitvā …Унюхав носом запах…
jivhāya rasaṁ sāyitvā …
sāyitvā → T. ghāyitvā. (pts note)Распробовав языком вкус…
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …
phusitvā → Ph. phussitvā. (pts note)Ощутив тактильное ощущение телом…
manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.
manasā → ṁanasā (pts) | nānubyañjanaggāhī → nānuvyañjanaggāhī (pts)Познав явление умом, он не цепляется за его черты и детали.
Yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati; rakkhati manindriyaṁ; manindriye saṁvaraṁ āpajjati.
abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (bjt, pts) | yatvādhikaraṇamenaṁ → yatvādhikaraṇam enaṁ (pts)Поскольку по мере того, как он оставляет качество ума неохраняемым, плохие, неблагие состояния сильного желания и подавленности могут наводнить его – он практикует сдержанность в отношении этого. Он охраняет качество ума. Он предпринимает сдерживание качества ума.
So pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantoПосле принятия пищи, вернувшись с хождения за подаяниями,
vivittaṁ senāsanaṁ bhajati araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ vanapatthaṁ abbhokāsaṁ palālapuñjaṁ.
giriguhaṁ → girigūhaṁ (pts) | vanapatthaṁ → Ph. -paṇṭhaṁ. (pts note)он отправляется в уединённое место: в лес, к подножию дерева, на гору, в узкую горную долину, в пещеру на склоне холма, на кладбище, в лесную чащу, на открытое пространство, к стогу сена.
So araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.Отправившись в безлюдную местность, к подножию дерева, в пустое жилище, он садится со скрещёнными ногами, держит тело прямо, утверждает памятование впереди.
So abhijjhaṁ loke pahāya …pe… so ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe
so → omitted by M. Ph. (pts note) | dubbalīkaraṇe → T. -karano. (pts note)Отбросив жажду к миру, он пребывает с умом, лишённым жажды. Он очищает ум от жажды… Отбросив эти пять помех, изъянов ума, что ослабляют понимание…
vivicceva kāmehi …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
jhānaṁ → catutthajjhānaṁ (bj: sīmu) | pe → M. pa; omitted by Ph. (pts note)он, полностью оставив желания… он входит и пребывает в четвёртой джхане..:
So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṁ khayañāṇāya cittaṁ abhininnāmeti.
āneñjappatte → ānejjappatte (pts) | āneñjappatte → anejjhappatte (bj: sīmu) | citte → omitted by Ph. (pts note) | ānejjappatte → S. āneñja-; M. Ph. ānañja- (pts note)Обладая таким сосредоточенным, очищенным и ярким, безукоризненным, лишённым изъянов, гибким, податливым, устойчивым, и достигшим непоколебимости умом, он направляет и склоняет его к знанию окончания пятен [умственных загрязнений].
So ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti …pe…
pe → M. Ph. la. (pts note) | dukkhanti → dukkhan ti (pts)Он понимаем как-есть: “Это – боль”…
nāparaṁ itthattāyāti pajānāti.
itthattāyāti → itthattāyā ti (pts)не будет более возвращения в какое-либо состояние существования”.
Seyyathāpi so, bhikkhave, yodhājīvo asicammaṁ gahetvā dhanukalāpaṁ sannayhitvā viyūḷhaṁ saṅgāmaṁ otarati, so taṁ saṅgāmaṁ abhivijinitvā vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṁ ajjhāvasati; tathūpamāhaṁ, bhikkhave, imaṁ puggalaṁ vadāmi.
seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | viyūḷhaṁ saṅgāmaṁ → viyūḷham saṁgāmaṁ (pts) | saṅgāmaṁ → saṁgāmaṁ (pts) | vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṁ → vijitasaṁgāmo tam eva saṁgāmasīsaṁ (pts)Такая личность, я говорю вам, подобна воину, который берёт щит и меч, вооружается луком и колчаном, и бросается в битву. Выиграв сражение, он выходит победителем на поле боя. Бывают, монахи, такие личности.
Evarūpopi, bhikkhave, idhekacco puggalo hoti.
evarūpopi → evarūpo pi (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)Таков пятый вид личности среди монахов, подобной воину.
Ayaṁ, bhikkhave, pañcamo yodhājīvūpamo puggalo santo saṁvijjamāno bhikkhūsu.Таковы пять видов личностей среди монахов, которые подобны воинам”.
Ime kho, bhikkhave, pañca yodhājīvūpamā puggalā santo saṁvijjamānā bhikkhūsū”ti.
bhikkhūsūti chaṭṭhaṁ → bhikkhūsū ti pañc imāni (pts)Эти, монахи, пять видов личностей среди монахов, которые подобны воинам.