NissāraṇīyasuttaСутта Элементы спасения
“Chayimā, bhikkhave, nissāraṇīyā dhātuyo.
nissāraṇīyā → nissāraṇiyā (sya-all) | chayimā → (pts) | + → sāvatthinidānaṁ (bjt)“Монахи, есть эти шесть элементов спасения.
Katamā cha?Какие шесть?
Idha, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya:Вот монах может сказать:
‘mettā hi kho me cetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā;
yānīkatā → yānikatā (pts) | bahulīkatā → M. Ph. bahuli- throughout. (pts note) | yānikatā → S. yanī- throughout. (pts note)“Я развил и взрастил освобождение ума доброжелательностью, сделал его средством передвижения и основанием, установил его, упражнялся в нём, и надлежащим образом осуществлял его.
atha ca pana me byāpādo cittaṁ pariyādāya tiṭṭhatī’ti.
byāpādo → vyāpādo (pts) | tiṭṭhatīti → tiṭṭhatī ti (pts)И, тем не менее, недоброжелательность всё ещё овладевает моим умом”.
So ‘mā hevan’tissa vacanīyo: ‘māyasmā evaṁ avaca; mā bhagavantaṁ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṁ, na hi bhagavā evaṁ vadeyya.
māyasmā → mā āyasmā (sya-all) | māyasmā → S. mā āy- throughout. (pts note) | hevantissa → hevan ti ssa (pts)Ему следует ответить: “Не так оно! Не говори так! Не искажай [сказанного] Благословенным, ведь не благостно это – искажать [сказанное] Благословенным. Без сомнений, Благословенный не мог бы такого сказать.
Aṭṭhānametaṁ, āvuso, anavakāso yaṁ mettāya cetovimuttiyā bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya;
yānīkatāya → yānikatāya (pts) | yānikatāya → omitted by T. (pts note) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts)Невозможно, немыслимо, товарищ, чтобы кто-либо развил бы и взрастил освобождение ума доброжелательностью, сделал его средством передвижения и основанием, установил его, упражнялся в нём, и надлежащим образом осуществлял его,
atha ca panassa byāpādo cittaṁ pariyādāya ṭhassati, netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
ṭhassati → ṭhassatīti (sabbattha) | ṭhassati → ṭhassatīti (bj, pts) | ṭhassati → ṭhassatīti (sabbattha) dī. ni. 3.326 passitabbaṁ (cck note) | byāpādo → vyāpādo (pts) | ṭhassati → ṭhassatī ti (pts)и, всё же, недоброжелательность всё ещё овладевала бы его умом. Нет такой возможности.
Nissaraṇañhetaṁ, āvuso, byāpādassa yadidaṁ mettācetovimuttī’ti.
byāpādassa yadidaṁ mettācetovimuttī’ti → mettācetovimutti (sya-all, pts1ed) | mettācetovimuttī’’’ti → mettācetovimutti (cck: sabbattha) | nissaraṇañhetaṁ → nissaraṇaṁ hetaṁ (bjt) | byāpādassa → vyāpādassa (bjt) | mettācetovimuttīti → mettā cetovimutti (th)Ведь это, товарищ, является спасением от недоброжелательности – то есть, освобождение ума доброжелательностью”.
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya:Далее, [бывает так, что некий] монах может сказать:
‘karuṇā hi kho me cetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā;
yānīkatā → yānikatā (pts)“Я развил и взрастил освобождение ума состраданием, сделал его средством передвижения и основанием, установил его, упражнялся в нём, и надлежащим образом осуществлял его.
atha ca pana me vihesā cittaṁ pariyādāya tiṭṭhatī’ti.
ca → va (bj) | tiṭṭhatīti → tiṭṭhatītī (bj) | tiṭṭhatīti → tiṭṭhatī ti (pts)И, тем не менее, мысль о причинении вреда всё ещё овладевает моим умом”.
So ‘mā hevan’tissa vacanīyo: ‘māyasmā evaṁ avaca; mā bhagavantaṁ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṁ, na hi bhagavā evaṁ vadeyya.
māyasmā → mā āyasmā (bj, sya-all) | hevantissa → hevan ti ssa (pts)Ему следует ответить: “Не так оно! Не говори так! Не искажай [сказанного] Благословенным, ведь не благостно это – искажать [сказанное] Благословенным. Без сомнений, Благословенный не мог бы такого сказать.
Aṭṭhānametaṁ, āvuso, anavakāso yaṁ karuṇāya cetovimuttiyā bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya;
yānīkatāya → yānikatāya (pts) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts)Невозможно, немыслимо, товарищ, чтобы кто-либо развил бы и взрастил освобождение ума состраданием, сделал его средством передвижения и основанием, установил его, упражнялся в нём, и надлежащим образом осуществлял его,
atha ca panassa vihesā cittaṁ pariyādāya ṭhassati, netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
ṭhassati → ṭhassatīti (bj, pts) | ṭhassati → ṭhassatī ti (pts)и, всё же, мысль о причинении вреда всё ещё овладевала бы его умом. Нет такой возможности.
Nissaraṇañhetaṁ, āvuso, vihesāya yadidaṁ karuṇācetovimuttī’ti.
yadidaṁ karuṇācetovimuttīti → yad idaṁ karuṇā cetovimutti (pts) | Nissaraṇam → M. vimuttinissa- (pts note) | nissaraṇañhetaṁ → nissaraṇaṁ hetaṁ (bjt) | vihesāya → vihesā (bjt) | karuṇācetovimuttīti → karuṇā cetovimuttīti (bjt) | nissaraṇañhetaṁ → nissaraṇam hetaṁ (pts)Ведь это, товарищ, является спасением от мысли о причинении вреда – то есть, освобождение ума состраданием”.
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya:Далее, [бывает так, что некий] монах может сказать:
‘muditā hi kho me cetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā;
yānīkatā → yānikatā (pts)“Я развил и взрастил освобождение ума сорадованием, сделал его средством передвижения и основанием, установил его, упражнялся в нём, и надлежащим образом осуществлял его.
atha ca pana me arati cittaṁ pariyādāya tiṭṭhatī’ti.
tiṭṭhatīti → tiṭṭhatī ti (pts)И, тем не менее, недовольство всё ещё овладевает моим умом”.
So ‘mā hevan’tissa vacanīyo: ‘māyasmā evaṁ avaca; mā bhagavantaṁ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṁ, na hi bhagavā evaṁ vadeyya.
māyasmā → mā āyasmā (bj, sya-all) | hevantissa → hevan ti ssa (pts)Ему следует ответить: “Не так оно! Не говори так! Не искажай [сказанного] Благословенным, ведь не благостно это – искажать [сказанное] Благословенным. Без сомнений, Благословенный не мог бы такого сказать.
Aṭṭhānametaṁ, āvuso, anavakāso yaṁ muditāya cetovimuttiyā bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya;
aṭṭhānametaṁ → atthānam etaṁ (pts) | yānīkatāya → yānikatāya (pts)Невозможно, немыслимо, товарищ, чтобы кто-либо развил бы и взрастил освобождение ума сорадованием, сделал его средством передвижения и основанием, установил его, упражнялся в нём, и надлежащим образом осуществлял его,
atha ca panassa arati cittaṁ pariyādāya ṭhassati, netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
ṭhassati → ṭhassatīti (bj, pts) | ṭhassati → ṭhassatī ti (pts)и, всё же, недовольство всё ещё овладевало бы его умом. Нет такой возможности.
Nissaraṇañhetaṁ, āvuso, aratiyā yadidaṁ muditācetovimuttī’ti.
yadidaṁ muditācetovimuttīti → yad idaṁ muditā cetovimutti (pts) | nissaraṇañhetaṁ → nissaraṇaṁ hetaṁ (bjt, pts) | muditācetovimuttīti → muditā cetovimuttīti (bjt)Ведь это, товарищ, является спасением от недовольства – то есть, освобождение ума сорадованием”.
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya:
vadeyya → vaddeyya (pts)Далее, [бывает так, что некий] монах может сказать:
‘upekkhā hi kho me cetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā;
yānīkatā → yānikatā (pts) | upekkhā → T. M6. M7 upekhā throughout. (pts note)“Я развил и взрастил освобождение ума невозмутимостью, сделал его средством передвижения и основанием, установил его, упражнялся в нём, и надлежащим образом осуществлял его.
atha ca pana me rāgo cittaṁ pariyādāya tiṭṭhatī’ti.
tiṭṭhatīti → tiṭṭhatī ti (pts)И, тем не менее, страсть всё ещё овладевает моим умом”.
So ‘mā hevan’tissa vacanīyo: ‘māyasmā evaṁ avaca; mā bhagavantaṁ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṁ, na hi bhagavā evaṁ vadeyya.
māyasmā → mā āyasmā (bj, sya-all) | hevantissa → hevan ti ssa (pts)Ему следует ответить: “Не так оно! Не говори так! Не искажай [сказанного] Благословенным, ведь не благостно это – искажать [сказанное] Благословенным. Без сомнений, Благословенный не мог бы такого сказать.
Aṭṭhānametaṁ, āvuso, anavakāso yaṁ upekkhāya cetovimuttiyā bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya;
yānīkatāya → yānikatāya (pts) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts)Невозможно, немыслимо, товарищ, чтобы кто-либо развил бы и взрастил освобождение ума невозмутимостью, сделал его средством передвижения и основанием, установил его, упражнялся в нём, и надлежащим образом осуществлял его,
atha ca panassa rāgo cittaṁ pariyādāya ṭhassati, netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
ṭhassati → ṭhassatītī (bj); ṭhassatīti (sya-all, pts) | ṭhassati → ṭhassatī ti (pts)и, всё же, страсть всё ещё овладевала бы его умом. Нет такой возможности.
Nissaraṇañhetaṁ, āvuso, rāgassa yadidaṁ upekkhācetovimuttī’ti.
upekkhācetovimuttīti → upekkhā cetovamutti (sya-all) | yadidaṁ upekkhācetovimuttīti → yad idaṁ upekkhā cetovimutti (pts) | nissaraṇañhetaṁ → nissaraṇaṁ hetaṁ (bjt, pts)Ведь это, товарищ, является спасением от страсти – то есть, освобождение ума невозмутимостью”.
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya:
bhikkhu → bhikkhū (bj)Далее, [бывает так, что некий] монах может сказать:
‘animittā hi kho me cetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā;
yānīkatā → yānikatā (pts)“Я развил и взрастил беспредметное освобождение ума, сделал его средством передвижения и основанием, установил его, упражнялся в нём, и надлежащим образом осуществлял его.
atha ca pana me nimittānusāri viññāṇaṁ hotī’ti.
nimittānusāri → nimittānusārī (bj) | me → omitted by M. (pts note) | viññāṇaṁ → M. ññāṇaṁ; Ph. ñāṇaṁ. (pts note) | hotīti → hotī ti (pts)И, тем не менее, моё сознание всё ещё устремляется вместе с объектами”.
So ‘mā hevan’tissa vacanīyo: ‘māyasmā evaṁ avaca; mā bhagavantaṁ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṁ, na hi bhagavā evaṁ vadeyya.
māyasmā → mā āyasmā (bj, sya-all) | hevantissa → hevan ti ssa (pts)Ему следует ответить: “Не так оно! Не говори так! Не искажай [сказанного] Благословенным, ведь не благостно это – искажать [сказанное] Благословенным. Без сомнений, Благословенный не мог бы такого сказать.
Aṭṭhānametaṁ, āvuso, anavakāso yaṁ animittāya cetovimuttiyā bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya;
yānīkatāya → yānikatāya (pts) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts)Невозможно, немыслимо, товарищ, чтобы кто-либо развил бы и взрастил беспредметное освобождение ума, сделал его средством передвижения и основанием, установил его, упражнялся в нём, и надлежащим образом осуществлял его,
atha ca panassa nimittānusāri viññāṇaṁ bhavissati, netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
nimittānusāri → nimittānusārī (bj) | bhavissati → bhavissatīti (bj, pts) | viññāṇaṁ → M. Ph. ñāṇaṁ. (pts note) | bhavissati → bhavissatī ti (pts)и, всё же, его ум всё ещё устремлялся бы вместе с объектами. Нет такой возможности.
Nissaraṇañhetaṁ, āvuso, sabbanimittānaṁ yadidaṁ animittācetovimuttī’ti.
yadidaṁ animittācetovimuttīti → yad idaṁ animittā cetovimutti (pts) | nissaraṇañhetaṁ → nissaraṇaṁ hetaṁ (bjt, pts) | animittācetovimuttīti → animittā cetovimuttīti (bjt)Ведь это, товарищ, является спасением от всех объектов – то есть, беспредметное освобождение ума”.
Idha pana bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya:Далее, [бывает так, что некий] монах может сказать:
‘asmīti kho me vigataṁ, ayamahamasmīti ca na samanupassāmi;
vigataṁ → vigate (sya-all) | asmīti → assamīti (sya-all) | vigataṁ → vigate (cck: syā.) | ca → ayaṁ cakāro dī. ni. 3.326 natthi (cck note) | vigate → ba. vigataṁ (sya-all: yu.) | me → omitted by T. (pts note) | vigataṁ → S. vigate; T. viharataṁ. (pts note) | ca → omitted by T. M6. M7. (pts note) | asmīti → asmī ti (pts) | ayamahamasmīti → ayam aham asmī ti (pts)“Я отбросил [ощущение] “Я есть” и не отношусь [к чему бы то ни было как] “Я таков”,
atha ca pana me vicikicchākathaṅkathāsallaṁ cittaṁ pariyādāya tiṭṭhatī’ti.
tiṭṭhatī → T. ṭhassatī ti, then n'etaṁ ṭhānaṁ and so on. (pts note) | vicikicchākathaṅkathāsallaṁ → vicikicchākathaṁkathāsallaṁ (my, th, ms2005, pts) | vicikicchākathaṅkathāsallaṁ → vicikicchākathaṁ kathāsallaṁ (bjt) | tiṭṭhatīti → tiṭṭhatī ti (pts)и всё же дротик сомнения и замешательства всё ещё овладевает моим умом”.
So ‘mā hevan’tissa vacanīyo: ‘māyasmā evaṁ avaca; mā bhagavantaṁ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṁ, na hi bhagavā evaṁ vadeyya.
māyasmā → mā āyasmā (bj, sya-all) | hevantissa → hevan ti ssa (pts)Ему следует ответить: “Не так оно! Не говори так! Не искажай [сказанного] Благословенным, ведь не благостно это – искажать [сказанное] Благословенным. Без сомнений, Благословенный не мог бы такого сказать.
Aṭṭhānametaṁ, āvuso, anavakāso yaṁ asmīti vigate ayamahamasmīti ca na samanupassato;
na samanupassato → asamanupassato (sya-all) | asamanupassato → ba. na samanu… (sya-all: yu.) | vigate → M. Ph. T. vigataṁ; M7 vigato. (pts note) | samanupassato → M6. M7. S. asama- (pts note) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhāna metaṁ (bjt) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts) | asmīti → asmī ti (pts) | ayamahamasmīti → ayam aham asmī ti (pts)Невозможно, немыслимо, товарищ, чтобы когда кто-либо отбросил бы [ощущение] “Я есть” и не относился [к чему бы то ни было как] “Я таков”,
atha ca panassa vicikicchākathaṅkathāsallaṁ cittaṁ pariyādāya ṭhassati, netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
ṭhassati → ṭhassatīti (bj, sya-all, pts) | vicikicchākathaṅkathāsallaṁ → vicikicchākathaṁkathāsallaṁ (my, bjt, th, ms2005, pts) | ṭhassati → ṭhassatī ti (pts)и всё же дротик сомнения и замешательства всё ещё овладевал бы его умом. Нет такой возможности.
Nissaraṇañhetaṁ, āvuso, vicikicchākathaṅkathāsallassa yadidaṁ asmīti mānasamugghāto’ti.
asmīti mānasamugghātoti imā → asmītimānasamugghātoti ime (bj) | vicikicchākathaṅkathāsallassa → vicikicchākathaṁkathāsallassa (my, bjt, th, ms2005) | nissaraṇañhetaṁ → nissaraṇaṁ hetaṁ (bjt) | mānasamugghātoti → mānasamugghāto (th)Ведь это, товарищ, является спасением от дротика сомнения и замешательства – то есть, искоренение самомнения “Я есть”.
Imā kho, bhikkhave, cha nissāraṇīyā dhātuyo”ti.
nissāraṇīyā → nissāraṇiyā (sya-all) | dhātuyoti tatiyaṁ → dhātuyo ti (pts) | imā → ime (bjt)Таковы, монахи, шесть элементов спасения”.