- Aṅguttara Nikāya 6.20Nummerierte Lehrreden 6.20
- 2. Sāraṇīyavagga2. Das Kapitel über warmherzige Eigenschaften
DutiyamaraṇassatisuttaAchtsamkeit auf den Tod (2)
Ekaṁ samayaṁ bhagavā nātike viharati giñjakāvasathe.
nātike → nādike (bj, sya-all, pts) | Nādike → M. Ph. Nātike. (pts note)Einmal hielt sich der Buddha bei Ñātika im Backsteinhaus auf.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
bhikkhū → bhikkhu (bj)Da wandte sich der Buddha an die Mönche und Nonnen:
“maraṇassati, bhikkhave, bhāvitā bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṁsā amatogadhā amatapariyosānā.
amatapariyosānā → amatapariyosānāti (bj)„Mönche und Nonnen, wenn die Achtsamkeit auf den Tod entwickelt und gemehrt wird, bringt sie reiche Frucht und großen Vorteil. Sie gipfelt in der Befreiung vom Tod und endet in der Befreiung vom Tod.
Kathaṁ bhāvitā ca, bhikkhave, maraṇassati kathaṁ bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṁsā amatogadhā amatapariyosānā?Und wie wird die Achtsamkeit auf den Tod entwickelt und gemehrt, sodass sie reiche Frucht und großen Vorteil bringt, dass sie in der Befreiung vom Tod gipfelt und in der Befreiung vom Tod endet?
Idha, bhikkhave, bhikkhu divase nikkhante rattiyā patihitāya iti paṭisañcikkhati:
patihitāya → paṭihitāya (sya-all, pts1ed); paṭigatāya (mr) | patihitāya → paṭihitāya (pts) | patihitāya → patigatāva (bj: machasaṁ) | patihitāya → paṭigatāya (ka.) a. ni. 8.74 (cck note) | paṭihitāya → M. Ph. paṭigatāya. (pts note)Da überlegt ein Mönch, wenn der Tag zu Ende geht und die Nacht heraufzieht:
‘bahukā kho me paccayā maraṇassa—‚Ich könnte aus vielen Anlässen sterben.
ahi vā maṁ ḍaṁseyya, vicchiko vā maṁ ḍaṁseyya, satapadī vā maṁ ḍaṁseyya;
ḍaṁseyya → ḍaseyya (bj)Ich könnte von einer Schlange gebissen oder von einem Skorpion oder Tausendfüßler gestochen werden.
tena me assa kālakiriyā, so mamassa antarāyo.
kālakiriyā → kālaṁkiriyā (bj: machasaṁ)Und wenn ich daran sterben würde, wäre das eine Blockade für mich.
Upakkhalitvā vā papateyyaṁ, bhattaṁ vā me bhuttaṁ byāpajjeyya, pittaṁ vā me kuppeyya, semhaṁ vā me kuppeyya, satthakā vā me vātā kuppeyyuṁ;
upakkhalitvā vā → upakkhalitvāvāhaṁ (bj) | vā → vāpi (bj) | me → bhattaṁ vā me (bj: machasaṁ) | papateyyaṁ → M7 pāpa- throughout. (pts note) | vā → T. M6. M7 add pi. (pts note) | me → omitted by T. (pts note) | kuppeyya → T. kujjeyya. (pts note) | satthakā → Ph. satta- throughout. (pts note) | kuppeyyuṁ → T. -yya. (pts note)Oder ich könnte eine Klippe hinab stolpern, eine Lebensmittelvergiftung bekommen oder an Beschwerden durch Galle, Schleim oder stechende Winde leiden.
tena me assa kālakiriyā, so mamassa antarāyo’ti.
mam → T. M6. M7 mama. (pts note)Und wenn ich daran sterben würde, wäre das eine Blockade für mich.‘
Tena, bhikkhave, bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṁ:Dieser Mönch soll überlegen:
‘atthi nu kho me pāpakā akusalā dhammā appahīnā, ye me assu rattiṁ kālaṁ karontassa antarāyāyā’ti.
kālaṁ → Ph. rattikālaṁ throughout. (pts note)‚Gibt es schlechte, untaugliche Eigenschaften, die ich nicht aufgegeben habe und die eine Blockade für mich wären, wenn ich heute Nacht sterben würde?‘
Sace, bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:Wenn er beim Prüfen erkennt,
‘atthi me pāpakā akusalā dhammā appahīnā, ye me assu rattiṁ kālaṁ karontassa antarāyāyā’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṁ.
ussoḷhī → ussoḷhi (bj) | appaṭivānī → appaṭivāni (bj) | karaṇīyaṁ → karaṇiyyāva (bj) | assu → Ph. ye na me āyu. (pts note) | adhimatto → Ph. -mutto. (pts note)dass es solche schlechten, untauglichen Eigenschaften gibt, soll er herausragenden Enthusiasmus aufbieten, um sie aufzugeben, herausragende Mühe, herausragenden Eifer, herausragende Tatkraft, herausragende Beharrlichkeit, herausragende Achtsamkeit und herausragendes Situationsbewusstsein.
Seyyathāpi, bhikkhave, ādittacelo vā ādittasīso vā tasseva celassa vā sīsassa vā nibbāpanāya adhimattaṁ chandañca vāyāmañca ussāhañca ussoḷhiñca appaṭivāniñca satiñca sampajaññañca kareyya;
tass'eva → Ph. so 'va. (pts note)Wie wenn die Kleider oder der Kopf in Flammen stünden: Um sie zu löschen, würde man herausragenden Enthusiasmus aufbieten, herausragende Mühe, herausragenden Eifer, herausragende Tatkraft, herausragende Beharrlichkeit, herausragende Achtsamkeit und herausragendes Situationsbewusstsein.
evamevaṁ kho, bhikkhave, tena bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṁ.
appaṭivānī → appaṭivāni (bj) | karaṇīyaṁ → karaṇīyā (bj)Ebenso soll dieser Mönch herausragenden Enthusiasmus und herausragende Mühe aufbieten, um diese schlechten, untauglichen Eigenschaften aufzugeben.
Sace pana, bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:Doch wenn er beim Prüfen erkennt,
‘natthi me pāpakā akusalā dhammā appahīnā, ye me assu rattiṁ kālaṁ karontassa antarāyāyā’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
pītipāmojjena → pītipāmujjena (pts) | ye → omitted by T. (pts note) | assu → Ph. ye me 'va āyu. (pts note) | pītipāmujjena → M7. S. -mojjena. (pts note)dass es keine solchen schlechten, untauglichen Eigenschaften gibt, soll er mit Ekstase und Freude meditieren und sich Tag und Nacht in tauglichen Eigenschaften schulen.
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu rattiyā nikkhantāya divase patihite iti paṭisañcikkhati:
patihite → paṭihite (sya-all, pts) | patihite → patigate (bj: machasaṁ) | paṭihite → M. -gate; Ph. is spoiled here. (pts note)Oder da überlegt ein Mönch, wenn die Nacht zu Ende geht und der Tag heraufzieht:
‘bahukā kho me paccayā maraṇassa—
kho → (bj)‚Ich könnte aus vielen Anlässen sterben.
ahi vā maṁ ḍaṁseyya, vicchiko vā maṁ ḍaṁseyya, satapadī vā maṁ ḍaṁseyya;
ḍaṁseyya → ḍaseyya (bj)Ich könnte von einer Schlange gebissen oder von einem Skorpion oder Tausendfüßler gestochen werden.
tena me assa kālakiriyā so mamassa antarāyo.Und wenn ich daran sterben würde, wäre das eine Blockade für mich.
Upakkhalitvā vā papateyyaṁ, bhattaṁ vā me bhuttaṁ byāpajjeyya, pittaṁ vā me kuppeyya, semhaṁ vā me kuppeyya, satthakā vā me vātā kuppeyyuṁ;
upakkhalitvā vā → upakkhilitvā vāhaṁ (bj) | vā → (bj) | vātā → (sya-all, pts) | kuppeyya → omitted by Ph. (pts note)Oder ich könnte eine Klippe hinab stolpern, eine Lebensmittelvergiftung bekommen oder an Beschwerden durch Galle, Schleim oder stechende Winde leiden.
tena me assa kālakiriyā so mamassa antarāyo’ti.Und wenn ich daran sterben würde, wäre das eine Blockade für mich.‘
Tena, bhikkhave, bhikkhunā iti paṭisañcikkhitabbaṁ:
paṭisañcikkhitabbaṁ → M. Ph. -cikkhati. (pts note)Dieser Mönch soll überlegen:
‘atthi nu kho me pāpakā akusalā dhammā appahīnā, ye me assu divā kālaṁ karontassa antarāyāyā’ti.
assu → Ph. yo me āyu. (pts note)‚Gibt es schlechte, untaugliche Eigenschaften, die ich nicht aufgegeben habe und die eine Blockade für mich wären, wenn ich heute sterben würde?‘
Sace, bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:
sace → sace pana (sya-all) | Sace → M. S. add pana. (pts note)Wenn er beim Prüfen erkennt,
‘atthi me pāpakā akusalā dhammā appahīnā, ye me assu divā kālaṁ karontassa antarāyāyā’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṁ.
ussoḷhī → ussoḷhi (bj) | appaṭivānī → appaṭivāni (bj) | karaṇīyaṁ → karaṇīyyā (bj) | tesu → ba. tesaṁ (sya-all: yu.) | me → omitted by Ph. (pts note) | divā → M. rattiṁ; Ph. ratti- (pts note) | tesaṁ → S. tesu. (pts note) | karaṇīyaṁ → Ph. has kareyya, as in the next phrase, and it continues: evam eva and so on. (pts note)dass es solche schlechten, untauglichen Eigenschaften gibt, soll er herausragenden Enthusiasmus aufbieten, um sie aufzugeben, herausragende Mühe, herausragenden Eifer, herausragende Tatkraft, herausragende Beharrlichkeit, herausragende Achtsamkeit und herausragendes Situationsbewusstsein.
Seyyathāpi, bhikkhave, ādittacelo vā ādittasīso vā tasseva celassa vā sīsassa vā nibbāpanāya adhimattaṁ chandañca vāyāmañca ussāhañca ussoḷhiñca appaṭivāniñca satiñca sampajaññañca kareyya;
ādittacelo → adittacelo (bj) | kareyya → T. -yyuṁ. (pts note)Wie wenn die Kleider oder der Kopf in Flammen stünden: Um sie zu löschen, würde man herausragenden Enthusiasmus aufbieten, herausragende Mühe, herausragenden Eifer, herausragende Tatkraft, herausragende Beharrlichkeit, herausragende Achtsamkeit und herausragendes Situationsbewusstsein.
evamevaṁ kho, bhikkhave, tena bhikkhunā tesaṁyeva pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṁ.
ussoḷhī → ussoḷhi (bj) | appaṭivānī → appaṭivāni (bj) | karaṇīyaṁ → karaṇīyā (bj)Ebenso soll dieser Mönch herausragenden Enthusiasmus und herausragende Mühe aufbieten, um diese schlechten, untauglichen Eigenschaften aufzugeben.
Sace pana, bhikkhave, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti:Doch wenn er beim Prüfen erkennt,
‘natthi me pāpakā akusalā dhammā appahīnā, ye me assu divā kālaṁ karontassa antarāyāyā’ti, tena, bhikkhave, bhikkhunā teneva pītipāmojjena vihātabbaṁ ahorattānusikkhinā kusalesu dhammesu.
pītipāmojjena → pītipāmujjena (pts) | assu → Ph. āyu. (pts note) | pītipāmujjena → M6. S. -mojjena. (pts note)dass es keine solchen schlechten, untauglichen Eigenschaften gibt, soll er mit Ekstase und Freude meditieren und sich Tag und Nacht in tauglichen Eigenschaften schulen.
Evaṁ bhāvitā kho, bhikkhave, maraṇassati evaṁ bahulīkatā mahapphalā hoti mahānisaṁsā amatogadhā amatapariyosānā”ti.
bhāvitā → bhāvitā ca (sya-all) | ca → ba. natthi (sya-all: yu.) | bhāvitā → S. adds ca. (pts note)Wenn die Achtsamkeit auf den Tod auf solche Art entwickelt und gemehrt wird, bringt sie reiche Frucht und großen Vorteil. Sie gipfelt in der Befreiung vom Tod und endet in der Befreiung vom Tod.“
Dve sāraṇī nisāraṇīyaṁ, bhaddakaṁ anutappiyaṁ;
sāraṇī nisāraṇīyaṁ → sārāṇīya nissāraṇīyaṁ (bj); sārāṇīyā mettaṁ (sya-all); sārānīyā mettaṁ (pts) | nissāraṇīyaṁ → dve sārāṇīyo mettaṁ (bj: sīmu) | sārānīyā → Ph. T. M6. M7 -ya; M. adds nissāranīyam. (pts note) | mettaṁ → Ph. me taṁ; M. ekaṁ. (pts note) anutappiyaṁ nakulaṁ soppamacchā → ananutappiyaṁ nakula maccha dve (pts) | bhaddakaṁ → M6. M7 -ka; Ph. n'; ekaṁ. (pts note) | ananutappiyaṁ → M. Ph. S. anu- (pts note) | Nakula → M. adds suppa; S. kusalā. (pts note) Nakulaṁ soppamacchā ca, dve honti maraṇassatīti.
nakulaṁ soppamacchā → nakulakusalā macchaṁ dve (bj) | soppamacchā → kusalā macchaṁ dve (sya-all) | maccha → M6 kusamajjaṁ; M7 makulamaccha; S. macchaṁ. (pts note) | ca → M6 e'; eva for dve ca. (pts note) dve → (bj, sya-all, pts) | maraṇassatīti → maraṇasatinā dasāti (bj); maraṇasatinā cā ti (pts) | dasāti → nakulaṁ soppamacchā ca dve honti maraṇassatīti (bj: machasaṁ) | maraṇasatinā → M. -satī; Ph. -satinatī. (pts note) | cā → S. dasā; omitted by M. Ph. (pts note)