AppamādasuttaDiligence
Atha kho aññataro brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
atha kho → (sya-all) | + → sāvatthinidānaṁ (bjt) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)Then a certain brahmin went up to the Buddha, and exchanged greetings with him.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | sārāṇīyaṁ → M. sāra-; omitted by Ph. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to the Buddha:
“Atthi nu kho, bho gotama, eko dhammo bhāvito bahulīkato yo ubho atthe samadhiggayha tiṭṭhati—diṭṭhadhammikañceva atthaṁ, yo ca attho samparāyiko”ti?
samadhigayha → samadhiggayha (bj: machasaṁ) | nu kho → nukho (th) | diṭṭhadhammikañceva → diṭṭhadhammikañ ceva (pts) | samparāyikoti → samparāyiko ti (pts)“Worthy Gotama, is there one thing that, when developed and cultivated, secures benefits for both this life and lives to come?”
“Atthi kho, brāhmaṇa, eko dhammo bhāvito bahulīkato yo ubho atthe samadhiggayha tiṭṭhati—diṭṭhadhammikañceva atthaṁ, yo ca attho samparāyiko”ti.
samadhiggayha → samadhigayha (bjt) | diṭṭhadhammikañceva → diṭṭhadhammikañ ceva (pts) | samparāyikoti → samparāyiko ti (pts)“There is, brahmin.”
“Katamo pana, bho gotama, eko dhammo bhāvito bahulīkato yo ubho atthe samadhiggayha tiṭṭhati—diṭṭhadhammikañceva atthaṁ, yo ca attho samparāyiko”ti?
samadhiggayha → samadhigayha (bjt) | diṭṭhadhammikañceva → diṭṭhadhammikañ ceva (pts) | samparāyikoti → samparāyiko ti (pts)“So what is it?”
“Appamādo kho, brāhmaṇa, eko dhammo bhāvito bahulīkato ubho atthe samadhiggayha tiṭṭhati—diṭṭhadhammikañceva atthaṁ, yo ca attho samparāyiko.
bahulīkato → bahulīkato yo (sya-all) | samadhiggayha → samadhigayha (bjt) | diṭṭhadhammikañceva → diṭṭhadhammikañ ceva (pts)“Diligence, brahmin, is one thing that, when developed and cultivated, secures benefits for both this life and lives to come.
Seyyathāpi, brāhmaṇa, yāni kānici jaṅgalānaṁ pāṇānaṁ padajātāni, sabbāni tāni hatthipade samodhānaṁ gacchanti; hatthipadaṁ tesaṁ aggamakkhāyati, yadidaṁ mahantattena.
jaṅgalānaṁ → jaṅgamānaṁ (bj, pts1ed) | mahantattena evamevaṁ → mahattena evameva (bj) | jaṅgalānaṁ → jaṅgamānaṁ (pts) | aggamakkhāyati yadidaṁ mahantattena evamevaṁ → aggam akkhāyati evam eva (pts) | jaṅgamānaṁ → jaṅgalānaṁ (bj: katthaci) | mahattena → yadidaṁ mahantattena (bj: machasaṁ) | jaṅgalānaṁ → jaṅgamānaṁ (sī. pī.) a. ni. 10.15; ma. ni. 1.300 (cck note) | jaṅgamānaṁ → M. Ph. S. jaṅgalānaṁ. (pts note) | padajātāni → M6 padānaṁ jatāni. (pts note) | tāni → omitted by M. Ph. (pts note) | akkhāyati → M. Ph. S. add yad idaṁ mahantaṭṭhena (S. -tattena). (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)The footprints of all creatures that walk can fit inside an elephant’s footprint. So an elephant’s footprint is said to be the biggest of them all.
Evamevaṁ kho, brāhmaṇa, appamādo eko dhammo bhāvito bahulīkato ubho atthe samadhiggayha tiṭṭhati—diṭṭhadhammikañceva atthaṁ, yo ca attho samparāyiko.
bahulīkato → bahulīkato yo (sya-all) | bahulīkato → S. inserts yo. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | samadhiggayha → samadhigayha (bjt) | evamevaṁ → eva (pts) | diṭṭhadhammikañceva → diṭṭhadhammikañ ceva (pts)In the same way, diligence is one thing that, when developed and cultivated, secures benefits for both this life and lives to come.
Seyyathāpi, brāhmaṇa, kūṭāgārassa yā kāci gopānasiyo sabbā tā kūṭaṅgamā kūṭaninnā kūṭasamosaraṇā, kūṭaṁ tāsaṁ aggamakkhāyati;
seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | aggamakkhāyati → aggam akkhāyati evam (pts)The rafters of a bungalow all lean to the peak, slope to the peak, and meet at the peak, so the peak is said to be the topmost of them all.
evamevaṁ kho, brāhmaṇa …pe….
brāhmaṇa → brāhmaṇa appamādo (bj) | pe → M. pha; omitted by Ph. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → eva (pts)In the same way, diligence is one thing …
Seyyathāpi, brāhmaṇa, pabbajalāyako pabbajaṁ lāyitvā agge gahetvā odhunāti nidhunāti nicchādeti;
pabbajalāyako pabbajaṁ → babbajalāyako babbajaṁ (bj, pts1ed) | pabbajalāyako pabbajaṁ → babbajalāyako babbajaṁ (pts) | nicchādeti evamevaṁ → nicchedeti evam eva (pts) | babbajalāyako → pabbajalāyako (bj: machasaṁ) | niddhunāti → nīdhunāti (bj: machasaṁ) | pabbajaṁ → babbajalāyako babbajaṁ (cck: sī. pī.) | nicchādeti → nippoṭeti (sya-all: sī.) | babbajalāyako → T. -jaṁ l-; M7 jā l-; M. Ph. S. pabb- throughout. (pts note) | babbajaṁ → M6 -jā. (pts note) | nidhunāti → omitted by Ph. T. (pts note) | nicchedeti → M. nicchāreti; Ph. -cchoreti; M7 -cchoveti; S. nicchādeti (v. l. nippoṭeti); M6 nipphoṭeti; T. niccoṭeti; M9 (Com.) nicchedetī ti bāhāya vā rukkhe vā paharati. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)A reed-cutter, having cut the reeds, grabs them at the top and shakes them down, shakes them about, and shakes them off.
evamevaṁ kho, brāhmaṇa …pe….
brāhmaṇa → brāhmaṇa appamādo (bj) | brāhmaṇa → T. M6 add appamādo eko dhammo. (pts note) | pe → M. la; omitted by Ph. T. M6. M7. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → eva (pts)In the same way, diligence is one thing …
Seyyathāpi, brāhmaṇa, ambapiṇḍiyā vaṇṭacchinnāya yāni kānici ambāni vaṇṭūpanibandhanāni sabbāni tāni tadanvayāni bhavanti;
vaṇṭūpanibandhanāni → vaṇṭupanibandhanāni (bj); vaṇṭopanibandhanāni (sya-all) | ambapiṇḍiyā → Ph. -piṇḍassa. (pts note) | vaṇṭacchinnāya → omitted by M. Ph. (pts note) | vaṇṭūpanibandhanāni → S. vaṇṭo-; M. Ph. vaṇṭaparibhandhāni(sic). (pts note) | sabbāni → omitted by M. Ph. T. M7. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)When the stalk of a bunch of mangoes is cut, all the mangoes attached to the stalk will follow along.
evamevaṁ kho, brāhmaṇa …pe….
brāhmaṇa → brāhmaṇa appamādo (bj) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts)In the same way, diligence is one thing …
Seyyathāpi, brāhmaṇa, ye keci khuddarājāno sabbete rañño cakkavattissa anuyantā bhavanti, rājā tesaṁ cakkavattī aggamakkhāyati;
khuddarājāno → kuḍḍarājāno (bj); khuddakarājāno (sya-all) | anuyantā → anuyuttā (bj, sya-all, km, pts1ed) | khuddarājāno sabbete → kuḍḍarājāno sabbe te (bj); khuddakarājāno sabbe te (sya-all) | cakkavattī → cakkavatti (bj, sya-all) | anuyantā → anuyuttā (pts) | kuḍḍarājāno → kuddarājāno (bj: machasaṁ) | anuyuttā → anuyantā (bj: machasaṁ) | khuddarājāno → kuḍḍarājāno (sī. syā. aṭṭha.), kuddarājāno (pī.) a. ni. 10.15 (cck note) | anuyantā → anuyuttā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | khuddarājāno → S. khuddaka-; T. M6. M7 khuḍḍ- (pts note) | anuyuttā → Ph. -yantā. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | cakkavattī aggamakkhāyati → cakkavatti aggam akkhāyati evam (pts)All lesser rulers are vassals of a wheel-turning monarch, so the wheel-turning monarch is said to be the foremost of them all.
evamevaṁ kho, brāhmaṇa …pe….
brāhmaṇa → brāhmaṇa appamādo (bj) | pe → M. la; omitted by Ph. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → eva (pts)In the same way, diligence is one thing …
Seyyathāpi, brāhmaṇa, yā kāci tārakarūpānaṁ pabhā sabbā tā candassa pabhāya kalaṁ nāgghanti soḷasiṁ, candappabhā tāsaṁ aggamakkhāyati;
candassa pabhāya → candappabhāya (bj) | candassa → T. M6 candimāya; M7 candimā. (pts note) | kalaṁ → S. kallaṁ. (pts note) | nāgghanti → Ph. n'; aggh- (pts note) | candappabhā → T. M7 candi- (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | aggamakkhāyati → aggam akkhāyati evam (pts)The radiance of all the stars is not worth a sixteenth part of the moon’s radiance, so the moon’s radiance is said to be the best of them all.
evamevaṁ kho, brāhmaṇa, appamādo eko dhammo bhāvito bahulīkato ubho atthe samadhiggayha tiṭṭhati—diṭṭhadhammikañceva atthaṁ yo ca attho samparāyiko.
samadhiggayha tiṭṭhati → samadhigayha (bj) | ca attho → cattho (bj) | bahulīkato → bahulīkato yo (sya-all) | samparāyiko → Ph. -ko ti. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → eva (pts) | diṭṭhadhammikañceva → diṭṭhadhammikañ ceva (pts)In the same way, diligence is one thing that, when developed and cultivated, secures benefits for both this life and lives to come.
Ayaṁ kho, brāhmaṇa, eko dhammo bhāvito bahulīkato ubho atthe samadhiggayha tiṭṭhati—diṭṭhadhammikañceva atthaṁ, yo ca attho samparāyiko”ti.
ca attho → cattho (bj) | bahulīkato → bahulīkato yo (sya-all) | bahulīkato → S. inserts yo. (pts note) | samadhiggayha → samadhigayha (bjt) | diṭṭhadhammikañceva → diṭṭhadhammikañ ceva (pts) | samparāyikoti → samparāyiko ti (pts)This is the one thing that, when developed and cultivated, secures benefits for both this life and lives to come.”
“Abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama …pe…
bho gotama → (bj) | abhikkantaṁ → T. does not repeat this location. (pts note) | pe → omitted by M. Ph. M7. (pts note)“Excellent, worthy Gotama! Excellent! …
upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
gatanti ekādasamaṁ → gatan ti (pts) | ajjatagge → ajja-t-agge (pts)From this day forth, may the worthy Gotama remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”