DhammikasuttaСутта Дхаммика
Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate.Одно время Благословенный располагается в Раджагахе на горе Пик Грифов.
Tena kho pana samayena āyasmā dhammiko jātibhūmiyaṁ āvāsiko hoti sabbaso jātibhūmiyaṁ sattasu āvāsesu.И в то время уважаемый Дхаммика был монахом, проживающим в своём родном округе, во всех семи монастырях своего родного округа.
Tatra sudaṁ āyasmā dhammiko āgantuke bhikkhū akkosati paribhāsati vihiṁsati vitudati roseti vācāya.
vitudati → M. Ph. vitūdo throughout. (pts note) | dhammiko → dhammako (th)Там уважаемый Дхаммика оскорблял новоприбывших монахов, осыпал их бранью, вредил им, нападал на них, ругал их, и тогда те приезжающие монахи уходили.
Te ca āgantukā bhikkhū āyasmatā dhammikena akkosiyamānā paribhāsiyamānā vihesiyamānā vitudiyamānā rosiyamānā vācāya pakkamanti, na saṇṭhanti, riñcanti āvāsaṁ.
na saṇṭhanti → na saṇṭhahanti (bj) | saṇṭhahanti → saṇṭhanti (bj: machasaṁ) | saṇṭhanti → na saṇṭhahanti (cck: sī.) | saṇṭhanti → T. M6. M7 saṇṭhahanti throughout. (pts note)Они не оставались, но покидали монастырь.
Atha kho jātibhūmakānaṁ upāsakānaṁ etadahosi:
jātibhūmakānaṁ → jātibhūmikānaṁ (sya-all, pts1ed, mr) | jātibhūmakānaṁ → jātibhūmikānaṁ (pts) | jātibhūmakānaṁ → jātabhūmika naṁ (bj: syā) | jātibhūmakānaṁ → jātibhūmikānaṁ (cck: syā. pī. ka.) | etadahosi → etad ahosi (pts)Тогда мысль пришла к мирянам из родного округа [Дхаммики]:
“mayaṁ kho bhikkhusaṅghaṁ paccupaṭṭhitā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena.
paccupaṭṭhitā → T. parāpa- (pts note) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhu saṅghaṁ (bjt) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena → cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena (bjt, th, pts) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005)“Мы обеспечиваем Сангху монахов одеяниями, едой, жилищами, лекарствами и обеспечением для больных,
Atha ca pana āgantukā bhikkhū pakkamanti, na saṇṭhanti, riñcanti āvāsaṁ.
saṇṭhanti → saṇṭhahanti (bj) | ca → kho (pts)но новоприбывшие монахи уходят. Они не остаются, но покидают монастырь.
Ko nu kho hetu ko paccayo yena āgantukā bhikkhū pakkamanti, na saṇṭhanti, riñcanti āvāsan”ti?
saṇṭhanti → saṇṭhahanti (bj) | ko nu → konu (bjt) | nu kho → nukho (th) | āvāsanti → āvāsan ti (pts)Как так?”
Atha kho jātibhūmakānaṁ upāsakānaṁ etadahosi:
jātibhūmakānaṁ → jātibhūmikānaṁ (sya-all, pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)И тогда мысль пришла к ним:
“ayaṁ kho āyasmā dhammiko āgantuke bhikkhū akkosati paribhāsati vihiṁsati vitudati roseti vācāya.
vitudati → T. vitūdeti. (pts note)“Этот уважаемый Дхаммика оскорбляет новоприбывших монахов, осыпает их бранью, вредит им, нападает на них, ругает их,
Te ca āgantukā bhikkhū āyasmatā dhammikena akkosiyamānā paribhāsiyamānā vihesiyamānā vitudiyamānā rosiyamānā vācāya pakkamanti, na saṇṭhanti, riñcanti āvāsaṁ.
saṇṭhanti → saṇṭhahanti (bj) | vitudiyamānā → T. also vitūd- (pts note)и тогда те приезжающие монахи уходят. Они не остаются, но покидают монастырь.
Yannūna mayaṁ āyasmantaṁ dhammikaṁ pabbājeyyāmā”ti.
yannūna → yaṁnūna (my) | yannūna → yan nūna (pts) | pabbājeyyāmāti → pabbājeyyāmā ti (pts)Что если мы прогоним уважаемого Дхаммику?”
Atha kho jātibhūmakā upāsakā yena āyasmā dhammiko tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ dhammikaṁ etadavocuṁ:
yena āyasmā → yenāyasmā (bj) | jātibhūmakā → jātibhūmikā (sya-all, pts) | tenupasaṅkamiṁsu → ten upasaṅkamiṁsu (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)И тогда миряне отправились к уважаемому Дхаммике и сказали ему:
“pakkamatu, bhante, āyasmā dhammiko imamhā āvāsā;“Почтенный, уходите из этого монастыря.
alaṁ te idha vāsenā”ti.
alaṁ te → alante (th) | alaṁ → alan (pts) | vāsenāti → vāsenā ti (pts)Вы пробыли здесь слишком долго”.
Atha kho āyasmā dhammiko tamhā āvāsā aññaṁ āvāsaṁ agamāsi.
āvāsaṁ → avāsaṁ (bj) | āvāsaṁ → M. Ph. aññāvāsaṁ. (pts note)И тогда уважаемый Дхаммика ушёл из того монастыря в другой,
Tatrapi sudaṁ āyasmā dhammiko āgantuke bhikkhū akkosati paribhāsati vihiṁsati vitudati roseti vācāya.
Tatra → Ph. aññatra. (pts note) | vitudati → T. vitudeti. (pts note) | tatrapi → tatra pi (pts)где он опять оскорблял новоприбывших монахов, осыпал их бранью, вредил им, нападал на них, ругал их,
Te ca āgantukā bhikkhū āyasmatā dhammikena akkosiyamānā paribhāsiyamānā vihesiyamānā vitudiyamānā rosiyamānā vācāya pakkamanti, na saṇṭhanti, riñcanti āvāsaṁ.
saṇṭhanti → saṇṭhahanti (bj)и тогда те приезжающие монахи уходили. Они не оставались, но покидали монастырь.
Atha kho jātibhūmakānaṁ upāsakānaṁ etadahosi:
jātibhūmakānaṁ → jātibhūmikānaṁ (sya-all, pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)И тогда мысль пришла [к этим другим мирянам]:
“mayaṁ kho bhikkhusaṅghaṁ paccupaṭṭhitā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena.
cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena → cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena (bjt, th, pts) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005)“Мы обеспечиваем Сангху монахов…
Atha ca pana āgantukā bhikkhū pakkamanti, na saṇṭhanti, riñcanti āvāsaṁ.
saṇṭhanti → saṇṭhahanti (bj)
Ko nu kho hetu ko paccayo yena āgantukā bhikkhū pakkamanti, na saṇṭhanti, riñcanti āvāsan”ti?
saṇṭhanti → saṇṭhahanti (bj) | āvāsanti → āvāsan ti (pts)Как так?…
Atha kho jātibhūmakānaṁ upāsakānaṁ etadahosi:
jātibhūmakānaṁ → jātibhūmikānaṁ (sya-all, pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)
“ayaṁ kho āyasmā dhammiko āgantuke bhikkhū akkosati paribhāsati vihiṁsati vitudati roseti vācāya.
Te ca āgantukā bhikkhū āyasmatā dhammikena akkosiyamānā paribhāsiyamānā vihesiyamānā vitudiyamānā rosiyamānā vācāya pakkamanti, na saṇṭhanti, riñcanti āvāsaṁ.
ca → va (bj) | saṇṭhanti → saṇṭhahanti (bj)
Yannūna mayaṁ āyasmantaṁ dhammikaṁ pabbājeyyāmā”ti.
yannūna → yaṁnūna (my) | yannūna → yan nūna (pts) | pabbājeyyāmāti → pabbājeyyāmā ti (pts)Что если мы прогоним уважаемого Дхаммику?”
Atha kho jātibhūmakā upāsakā yenāyasmā dhammiko tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ dhammikaṁ etadavocuṁ:
jātibhūmakā → jātibhūmikā (sya-all, pts) | yenāyasmā → yena āyasmā (sya-all, pts) | tenupasaṅkamiṁsu → ten upasaṅkamiṁsu (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)И тогда миряне отправились к уважаемому Дхаммике и сказали ему:
“pakkamatu, bhante, āyasmā dhammiko imamhāpi āvāsā;
imamhāpi → imamhā pi (pts)“Почтенный, уходите из этого монастыря.
alaṁ te idha vāsenā”ti.
alaṁ te → alante (bjt, th) | alaṁ → alan (pts) | vāsenāti → vāsenā ti (pts)Вы пробыли здесь слишком долго”.
Atha kho āyasmā dhammiko tamhāpi āvāsā aññaṁ āvāsaṁ agamāsi.
tamhāpi → tamhā pi (pts)И тогда уважаемый Дхаммика ушёл из того монастыря в ещё другой,
Tatrapi sudaṁ āyasmā dhammiko āgantuke bhikkhū akkosati paribhāsati vihiṁsati vitudati roseti vācāya.
paribhāsati → T. M6. M7 pe|| roseti. (pts note) | vihiṁsati → M. Ph. vihesati. (pts note) | tatrapi → tatra pi (pts)где он опять оскорблял…
Te ca āgantukā bhikkhū āyasmatā dhammikena akkosiyamānā paribhāsiyamānā vihesiyamānā vitudiyamānā rosiyamānā vācāya pakkamanti, na saṇṭhanti, riñcanti āvāsaṁ.
saṇṭhanti → saṇṭhahanti (bj) | akkosiyamānā → T. M6. M7 have after akko-: rosiya- and so on. (pts note)Они не оставались, но покидали монастырь.
Atha kho jātibhūmakānaṁ upāsakānaṁ etadahosi:
jātibhūmakānaṁ → jātibhūmikānaṁ (sya-all, pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)И тогда мысль пришла к мирянам:
“mayaṁ kho bhikkhusaṅghaṁ paccupaṭṭhitā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena.
cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena → Ph. -rehi. (pts note) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005)“Мы обеспечиваем Сангху монахов…
Atha ca pana āgantukā bhikkhū pakkamanti, na saṇṭhanti, riñcanti āvāsaṁ.
ca → kho (bj) | saṇṭhanti → saṇṭhahanti (bj)
Ko nu kho hetu ko paccayo yena āgantukā bhikkhū pakkamanti, na saṇṭhanti, riñcanti āvāsan”ti?
saṇṭhanti → saṇṭhahanti (bj) | āvāsanti → āvāsan ti (pts)Как так?…
Atha kho jātibhūmakānaṁ upāsakānaṁ etadahosi: “ayaṁ kho āyasmā dhammiko āgantuke bhikkhū akkosati …pe….
jātibhūmakānaṁ → jātibhūmikānaṁ (sya-all, pts) | ayaṁ → M. la; Ph. pa; S. pe ||yan nūna. (pts note) | pe → spelled out in full (bjt) | etadahosi → etad ahosi (pts)
Yannūna mayaṁ āyasmantaṁ dhammikaṁ pabbājeyyāma sabbaso jātibhūmiyaṁ sattahi āvāsehī”ti.
yannūna → yaṁnūna (my)Что если мы прогоним уважаемого Дхаммику из всех семи монастырей родного округа [Дхаммики]?”
Atha kho jātibhūmakā upāsakā yenāyasmā dhammiko tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ dhammikaṁ etadavocuṁ:
jātibhūmakā → jātibhūmikā (sya-all, pts) | yenāyasmā → yena āyasmā (sya-all, pts) | tenupasaṅkamiṁsu → ten upasaṅkamiṁsu (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)И тогда миряне [его] родного округа отправились к уважаемому Дхаммике и сказали ему:
“pakkamatu, bhante, āyasmā dhammiko sabbaso jātibhūmiyaṁ sattahi āvāsehī”ti.
āvāsehīti → āvāsehī ti (pts)“Почтенный, уходите из всех семи монастырей [вашего] родного округа”.
Atha kho āyasmato dhammikassa etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)И тогда уважаемый Дхаммика подумал:
“pabbājito khomhi jātibhūmakehi upāsakehi sabbaso jātibhūmiyaṁ sattahi āvāsehi.
jātibhūmakehi → jātibhūmikehi (sya-all) | khomhi jātibhūmakehi → kho mhi jātibhūmikehi (pts)“Миряне прогнали меня из всех семи монастырей здесь.
Kahaṁ nu kho dāni gacchāmī”ti?
kho dāni → khodāni (th) | kahaṁ → kahan (pts) | gacchāmīti → gacchāmī ti (pts)Куда же мне пойти?”
Atha kho āyasmato dhammikassa etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)Тогда мысль пришла к нему:
“yannūnāhaṁ yena bhagavā tenupasaṅkameyyan”ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts) | tenupasaṅkameyyanti → ten upasaṅkammeyyan ti (pts)“Что если я пойду к Благословенному?”
Atha kho āyasmā dhammiko pattacīvaramādāya yena rājagahaṁ tena pakkāmi.
pattacīvaramādāya → pattacīvaram ādāya (pts)И тогда уважаемый Дхаммика взял чашу и одеяние и отправился в Раджагаху.
Anupubbena yena rājagahaṁ gijjhakūṭo pabbato yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ dhammikaṁ bhagavā etadavoca:
rājagahaṁ → rājagahaṁ yena (bj) | Gijjhakūṭo → M6 -ṭe. (pts note) | pabbato → M6 -te. (pts note) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Со временем он дошёл до Раджагахи и тогда отправился на гору Пик Грифов, где подошёл к Благословенному, поклонился ему, и сел рядом. Тогда Благословенный спросил его:
“handa kuto nu tvaṁ, brāhmaṇa dhammika, āgacchasī”ti?
āgacchasīti → āgacchasī ti (pts)“Откуда путь держишь, брахман Дхаммика?”
“Pabbājito ahaṁ, bhante, jātibhūmakehi upāsakehi sabbaso jātibhūmiyaṁ sattahi āvāsehī”ti.
jātibhūmakehi → jātibhūmikehi (sya-all, pts) | āvāsehīti → āvāsehī ti (pts)“Почтенный, миряне моего родного округа прогнали меня из всех семи монастырей там”.
“Alaṁ, brāhmaṇa dhammika, kiṁ te iminā, yaṁ taṁ tato tato pabbājenti, so tvaṁ tato tato pabbājito mameva santike āgacchasi.
taṁ → tvaṁ (bj) | santike → santikaṁ (bj) | santikaṁ → santike (bj: machasaṁ) | kiṁ te → kinte (th) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | kiṁ → kin (pts) | yaṁ → yan (pts) | mameva → mam eva (pts)“Довольно, брахман Дхаммика! Теперь, когда ты пришёл ко мне, стоит ли волноваться тому, что тебя прогнали из тех мест?
Bhūtapubbaṁ, brāhmaṇa dhammika, sāmuddikā vāṇijā tīradassiṁ sakuṇaṁ gahetvā nāvāya samuddaṁ ajjhogāhanti.
ajjhogāhanti → T. -gāyanti. (pts note)Как-то раз, брахман Дхаммика, некоторые торговцы-мореплаватели вышли в море, взяв с собой птицу для обнаружения земли.
Te atīradakkhiṇiyā nāvāya tīradassiṁ sakuṇaṁ muñcanti.
atīradakkhiṇiyā → atīradassaniyā (sya-all); atīradassiyā (mr) | atīradakkhiṇiyā → atīradassaniyā (cck: syā.); atīradassiyā (cck: ka.) | atīradassaniyā → atīradakkhiniyā (sya-all: sī.) | Te → M. Ph. add hi. (pts note) | atīradakkhiṇiyā → M. Ph. -dassiyā; S. -dassaniyā (v. l. -dakkhiniyā). (pts note)Когда с корабля всё ещё не было видно земли, они выпускали птицу.
So gacchateva puratthimaṁ disaṁ, gacchati pacchimaṁ disaṁ, gacchati uttaraṁ disaṁ, gacchati dakkhiṇaṁ disaṁ, gacchati uddhaṁ, gacchati anudisaṁ.
gacchat'eva → M. Ph. gacchati. (pts note)Она летела на восток, на запад, на север, на юг, вверх, а также в промежуточных направлениях.
Sace so samantā tīraṁ passati, tathāgatakova hoti.
tathāgatakova → tathāgato (mr) | tathāgatakova → tathāgato (ka.) dī. ni. 1.497 passitabbaṁ (cck note) | gatako → M. Ph. gato . (pts note) | va → omitted by Ph. (pts note) | tathāgatakova → tathā gatakova (bjt) | tathāgatakova → tathā gatako va (pts)Если она видела где-либо землю, она летела прямо к ней.
Sace pana so samantā tīraṁ na passati tameva nāvaṁ paccāgacchati.
tameva → tam eva (pts)Но если не видела, она возвращалась на корабль.
Evamevaṁ kho, brāhmaṇa dhammika, yaṁ taṁ tato tato pabbājenti so tvaṁ tato tato pabbājito mameva santike āgacchasi.
taṁ → tvaṁ (bj) | santike → santikaṁ (bj) | santikaṁ → santike (bj: machasaṁ) | santike → T. M7 -kaṁ. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | evamevaṁ → evam eva (pts) | yaṁ → yan (pts)Точно так же, когда тебя прогнали из тех мест, ты пришёл ко мне.
Bhūtapubbaṁ, brāhmaṇa dhammika, rañño korabyassa suppatiṭṭho nāma nigrodharājā ahosi pañcasākho sītacchāyo manoramo.
Suppatiṭṭho → M. Supa- throughout. (pts note) | manoramo → Ph. -rammo. (pts note) | korabyassa → koravyassa (pts)Как-то раз, брахман Дхаммика, у царя Коравьи было царское баньяновое дерево под названием Хорошо-Укоренённое. У него было пять ветвей, дающих прохладную тень, дарующих наслаждение.
Suppatiṭṭhassa kho pana, brāhmaṇa dhammika, nigrodharājassa dvādasayojanāni abhiniveso ahosi, pañca yojanāni mūlasantānakānaṁ.
suppatiṭṭhassa → suppatiṭṭho (bj) | pañca yojanāni mūlasantānakānaṁ → pañcayojanāni mulakasantānakānaṁ (bj) | mūlasantānakānaṁ → T. M6. M7 mūlaka-; Ph. -kāni. (pts note) | dvādasayojanāni → dvādasa yojanāni (th, pts)Его крона разрасталась на двенадцать йоджан. Сеть его корней - на пять йоджан.
Suppatiṭṭhassa kho pana, brāhmaṇa dhammika, nigrodharājassa tāva mahantāni phalāni ahesuṁ;
nigrodharājassa → nigodharājassa (bj) | tāva → (sya-all) | mahantāni → tāva mahantāni (sya-all: sī.) | tāva → omitted by S.; but mentioned as v. l. (pts note)Его плоды были огромными
seyyathāpi nāma āḷhakathālikā.
āḷhakathālikā → M. Ph. aḷha- (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)как горшки
Evamassa sādūni phalāni ahesuṁ;
evamassa → evam assa (pts)и сладкими
seyyathāpi nāma khuddaṁ madhuṁ anelakaṁ.
khuddaṁ madhuṁ anelakaṁ → khuddamadhuṁ aneḷakaṁ (sya-all) | anelakaṁ → anīlakaṁ (pts) | anelakaṁ → sīlakaṁ (bj: sīmu) | madhuṁ → M. S. khudda- (M. -dhu). (pts note) | anīlakaṁ → M. Ph. S. aneḷakaṁ; M9 (Com. ) anīlan ti niddosaṁ. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)как мёд.
Suppatiṭṭhassa kho pana, brāhmaṇa dhammika, nigrodharājassa ekaṁ khandhaṁ rājā paribhuñjati saddhiṁ itthāgārena, ekaṁ khandhaṁ balakāyo paribhuñjati, ekaṁ khandhaṁ negamajānapadā paribhuñjanti, ekaṁ khandhaṁ samaṇabrāhmaṇā paribhuñjanti, ekaṁ khandhaṁ migā paribhuñjanti.
khandhaṁ migā → migapakkhino (bj, sya-all); migapakkhiyo (pts1ed) | migā → migapakkhiyo (pts) | migapakkhino → migā pakkhiṇo (bj: machasaṁ) | migā → migapakkhino (cck: sī. syā. pī.) | negamajānapadā → M. Ph. T. -janapadā. (pts note) | migapakkhiyo → M6 -kkhino; S. -kkhiniyo; M. migā; Ph. migamā. (pts note)Царь со своим гаремом пользовался одной частью дерева, войско пользовалось другой частью, люд из деревень и городов ещё другой, шраманы и брахманы ещё другой, а звери и птицы ещё другой.
Suppatiṭṭhassa kho pana, brāhmaṇa dhammika, nigrodharājassa na koci phalāni rakkhati, na ca sudaṁ aññamaññassa phalāni hiṁsanti.
na ca sudaṁ → na ca puna (mr) | sudaṁ → na ca puna (cck: ka.) | rakkhati → T. pakkhati. (pts note) | sudam → M. Ph. puna. (pts note) | aññamaññassa → Ph. aññassa. (pts note)Никто не охранял плодов того дерева, и, всё же, никто не брал чужих плодов.
Atha kho, brāhmaṇa dhammika, aññataro puriso suppatiṭṭhassa nigrodharājassa yāvadatthaṁ phalāni bhakkhitvā sākhaṁ bhañjitvā pakkāmi.
bhakkhitvā → M6 pakkhitvā. (pts note)И тогда, брахман Дхаммика, некий человек съел так много плодов того дерева, сколько хотел, отломал ветку, и ушёл.
Atha kho, brāhmaṇa dhammika, suppatiṭṭhe nigrodharāje adhivatthāya devatāya etadahosi:
Suppatiṭṭhe → M. Ph. -tiṭṭhassa. (pts note) | nigrodharāje → M. Ph. -rājassa. (pts note) | etadahosi → etad ahosi (pts)Мысль пришла к божеству, живущему в дереве:
‘acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho.“Удивительно и поразительно, насколько порочен этот человек!
Yāva pāpo manusso, yatra hi nāma suppatiṭṭhassa nigrodharājassa yāvadatthaṁ phalāni bhakkhitvā sākhaṁ bhañjitvā pakkamissati, yannūna suppatiṭṭho nigrodharājā āyatiṁ phalaṁ na dadeyyā’ti.
Yāva pāpo manusso → yāva pāpamanusso (sya-all); yāvatā pāpamanusso (mr) | manusso → yāva pāpamanusso (cck: syā.); yāvatā pāpamanusso (cck: ka.) | yāva → M. Ph. yāvatā. (pts note) | pāpo → M. Ph. S. pāpa- (pts note) | bhañjitvā → Ph. bhijjitvā. (pts note) | yannūna → yaṁnūna (my) | yannūna → yan nūna (pts) | dadeyyāti → dadeyyā ti (pts)Он съел так много плодов дерева, сколько хотел, отломал ветку, и ушёл! Что если я сделаю так, чтобы в будущем царское баньяновое дерево не плодоносило?”
Atha kho, brāhmaṇa dhammika, suppatiṭṭho nigrodharājā āyatiṁ phalaṁ na adāsi.
na adāsi → nādāsi (bj, pts) | nādāsi → Ph. S. na ad- (pts note)И затем, в будущем, царское баньяновое дерево не плодоносило.
Atha kho, brāhmaṇa dhammika, rājā korabyo yena sakko devānamindo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā sakkaṁ devānamindaṁ etadavoca:
devānamindo → dvonamindo (bj) | upasaṅkamitvā → upasakamitvā (bj) | korabyo → koravyo (pts) | devānamindo tenupasaṅkami → devānam indo ten upasaṅkami (pts) | devānamindaṁ etadavoca → devānam indaṁ etad avoca (pts)За сим царь Коравья отправился к царю богов Сакке и сказал ему:
‘yagghe, mārisa, jāneyyāsi suppatiṭṭho nigrodharājā phalaṁ na detī’ti.
detīti → detī ti (pts)“Послушай, почтенный. Тебе следует знать, что царское баньяновое дерево не плодоносит”.
Atha kho, brāhmaṇa dhammika, sakko devānamindo tathārūpaṁ iddhābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkhāsi, yathā bhusā vātavuṭṭhi āgantvā suppatiṭṭhaṁ nigrodharājaṁ pavattesi ummūlamakāsi.
abhisaṅkhāsi → abhisaṅkhāresi (sya-all, mr) | pavattesi → pātesi (bj, pts1ed) | abhisaṅkhāsi → abhisaṁkhāresi (sya-all) | bhusā → bhūsā (sya-all) | pavattesi ummūlamakāsi → pātesi ummūlam akāsi (pts) | pavattesi → pātesi (bj: sīmu) | abhisaṅkhāsi → abhisaṅkhāresi (cck: syā. ka.) | pavattesi → pātesi (cck: sī. pī.) | pavattesi → pātesi (sya-all: sī.) | abhisaṅkhāsi → M. Ph. S. -khāresi; M6 iddhiyābh- abhi- (pts note) | bhusā → M. Ph. S. bhūsā throughout. (pts note) | vātavuṭṭhi → T. vāta-uṭṭhi; M6 vātāvu- (pts note) | pātesi → M. Ph. S. pavattesi (S. v. l. pātesi). (pts note) | akāsi → T. -lañ c'; ak- (pts note) | yathā bhusā → yathābhusā (bjt) | iddhābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkhāsi → iddhābhisaṁkhāraṁ abhisaṁkhāresi (th) | devānamindo → devānam indo (pts)И тогда царь богов Сакка совершил чудо сверхъестественными силами, так что наступил яростный шторм, скрутил и вырвал с корнями царское баньяновое дерево.
Atha kho, brāhmaṇa dhammika, suppatiṭṭhe nigrodharāje adhivatthā devatā dukkhī dummanā assumukhī rudamānā ekamantaṁ aṭṭhāsi.И тогда, брахман Дхаммика, божество, жившее в этом дереве, встало рядом, в боли и опечаленное, и разрыдалась с лицом полным слёз.
Atha kho, brāhmaṇa dhammika, sakko devānamindo yena suppatiṭṭhe nigrodharāje adhivatthā devatā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā suppatiṭṭhe nigrodharāje adhivatthaṁ devataṁ etadavoca:
devānamindo → devānam indo (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Сакка подошёл к этому божеству и сказал:
‘kiṁ nu tvaṁ, devate, dukkhī dummanā assumukhī rudamānā ekamantaṁ ṭhitā’ti?
rudamānā → Ph. continues: etā Supp- nigrodha- adhi- devatā etad ahosi. Tathā and so on. (pts note) | kiṁ nu → kinnu (bjt) | kiṁ → kin (pts) | ṭhitāti → ṭhitā ti (pts)“Почему, божество, ты стоишь рядом, в боли и опечаленное, и рыдаешь с лицом полным слёз?”
‘Tathā hi pana me, mārisa, bhusā vātavuṭṭhi āgantvā bhavanaṁ pavattesi ummūlamakāsī’ti.
bhusā → bhūsā (sya-all) | pavattesi ummūlamakāsīti → pātesi ummūlam akāsī ti (pts) | pavattesi → pātesi (bj: sīmu)“Это потому, почтенный, что наступил яростный шторм, скрутил и вырвал с корнями моё жилище”.
‘Api nu tvaṁ, devate, rukkhadhamme ṭhitāya bhusā vātavuṭṭhi āgantvā bhavanaṁ pavattesi ummūlamakāsī’ti?
ṭhitāya bhusā → ṭhitā bhūsā (sya-all) | pavattesi ummūlamakāsīti → pātesi ummūlam akāsī ti (pts) | pavattesi → pātesi (bj: sīmu) | ṭhitāya → S. -tā. (pts note)“Но, божество, следовало ли ты за обязанностью дерева, когда наступил яростный шторм, скрутил и вырвал с корнями твоё жилище?”
‘Kathaṁ pana, mārisa, rukkho rukkhadhamme ṭhito hotī’ti?
hotīti idha → hotī ti idheva (pts) | rukkho → omitted by Ph. (pts note)“Но, почтенный, каким образом дерево следует обязанности дерева?”
‘Idha, devate, rukkhassa mūlaṁ mūlatthikā haranti, tacaṁ tacatthikā haranti, pattaṁ pattatthikā haranti, pupphaṁ pupphatthikā haranti, phalaṁ phalatthikā haranti.
phalatthikā → phalatthika (pts) | Idh'eva → M. Ph. S. idha. (pts note)“Вот, божество, те, кому нужны корни, берут его корни. Те, кому нужна кора, берут его кору. Те, кому нужны листья, берут его листья. Те, кому нужны цветки, берут его цветки. А те, кому нужны плоды, берут его плоды.
Na ca tena devatāya anattamanatā vā anabhinandi vā karaṇīyā.
anabhinandi → anabhiraddhi (bj) | vā → anabhinandi (bj: machasaṁ) | anabhinandi → anabhiraddhi (cck: sī.) | vā → anabhiraddhi vā (sya-all: sī.) | tena → Ph. te. (pts note) | devatāya → T. -tā. (pts note) | anabhinandi → T. M6 -raddhi (also v. l. in S.); M7 -ratī. (pts note)И, всё же, из-за этого божество не становится недовольным и раздосадованным.
Evaṁ kho, devate, rukkho rukkhadhamme ṭhito hotī’ti.
hotīti → hotī ti (pts)Вот как дерево следует обязанности дерева”.
‘Aṭṭhitāyeva kho me, mārisa, rukkhadhamme bhusā vātavuṭṭhi āgantvā bhavanaṁ pavattesi ummūlamakāsī’ti.
bhusā → bhūsā (sya-all) | pavattesi ummūlamakāsīti → pātesi ummūlam akāsī ti (pts) | pavattesi → pātesi (bj: sīmu) | pātesi → T. papātesi; M7 pāpatehi and -tesi; M. Ph. S. pavattesi. (pts note) | aṭṭhitāyeva → aṭṭhitā yeva (th) | aṭṭhitāyeva → aṭṭhitāy eva (pts)“Почтенный, я не следовало обязанности дерева, когда наступил яростный шторм, скрутил и вырвал с корнями моё жилище”.
‘Sace kho tvaṁ, devate, rukkhadhamme tiṭṭheyyāsi, siyā te bhavanaṁ yathāpure’ti.
yathāpureti ṭhassāmahaṁ → yathā pureti tiṭṭheyyāmahaṁ (sya-all); yathāpure ti thassām ahaṁ (pts) | siyā → siyā pi (pts) | siyā → siyāpi (cck: sī. pī.) | rukkhadhamme → T. -dhammo. (pts note) | pi → omitted by M. Ph. S. (pts note)“Если, божество, ты стало бы следовать обязанности дерева, то твоё жилище могло бы вернуться к своему прежнему состоянию”.
‘Ṭhassāmahaṁ, mārisa, rukkhadhamme, hotu me bhavanaṁ yathāpure’ti.
Ṭhassāmahaṁ → tiṭṭheyyāmahaṁ (sya-all) | Ṭhassāmahaṁ → tiṭṭheyyāmahaṁ (cck: syā.) | Thassām → S. tiṭṭheyyām'; M6 is spoiled. (pts note) | yathāpureti → yathā pureti (th) | ṭhassāmahaṁ → thassām ahaṁ (pts) | yathāpureti → yathāpure ti (pts)“Я буду, почтенный, следовать обязанности дерева. Пусть моё жилище будет прежним”.
Atha kho, brāhmaṇa dhammika, sakko devānamindo tathārūpaṁ iddhābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkhāsi, yathā bhusā vātavuṭṭhi āgantvā suppatiṭṭhaṁ nigrodharājaṁ ussāpesi, sacchavīni mūlāni ahesuṁ.
abhisaṅkhāsi → abhisaṅkhāri (sya-all, mr) | abhisaṅkhāsi → abhisaṁkhāri (sya-all) | bhusā → bhūsā (sya-all) | ussāpesi → ussāpeti (sya-all) | abhisaṅkhāsi → abhisaṅkhāri (cck: syā. ka.) | abhisaṅkhāsi → M. S. -khāri; Ph. khari. (pts note) | sacchavīni → T. sacca-; M. sañcha-; Ph. pañcavidhāni. (pts note) | iddhābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkhāsi → iddhābhisaṁkhāraṁ abhisaṁkhāri (th) | devānamindo → devānam indo (pts) | suppatiṭṭhaṁ → suppatiṭṭham (pts)И тогда, брахман Дхаммика, царь богов Сакка сотворил такое чудо сверхъестественными силами, так что наступил яростный шторм и водрузил на место царское баньяновое дерево, а корни стали покрыты корой.
Evamevaṁ kho, brāhmaṇa dhammika, api nu taṁ samaṇadhamme ṭhitaṁ jātibhūmakā upāsakā pabbājesuṁ sabbaso jātibhūmiyaṁ sattahi āvāsehī”ti?
jātibhūmakā → jātabhūmakā (bj); jātibhūmikā (sya-all, pts) | jātibhūmiyaṁ → jātabhūmiyaṁ (bj) | pabbājesuṁ → pabbājeyyuṁ (pts) | pabbājesuṁ → ba. pabbājeyyuṁ (sya-all: yu.) | taṁ → Ph. tvaṁ. (pts note) | samaṇadhamme → T. asa- (pts note) | pabbājeyyuṁ → all MSS. exc. M. have -jesuṁ. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | api nu → apinu (th) | evamevaṁ → evam eva (pts) | āvāsehīti → āvāsehī ti (pts)Точно так же, брахман Дхаммика, следовал ли ты обязанности отшельника, когда миряне из [твоего] родного округа прогнали тебя из всех семи монастырей?”
“Kathaṁ pana, bhante, samaṇo samaṇadhamme ṭhito hotī”ti?
pana → M. nu kho. (pts note) | samaṇadhamme → T. -dhammo. (pts note) | hotīti → hotī ti (pts)“Но каким образом, почтенный, отшельник следует обязанности отшельника?”
“Idha, brāhmaṇa dhammika, samaṇo akkosantaṁ na paccakkosati, rosantaṁ na paṭirosati, bhaṇḍantaṁ na paṭibhaṇḍati.
rosantaṁ → rosentaṁ (bj) | paṭirosati → paṭiroseti (bj) | paṭibhaṇḍati → pibhaṇḍati (sya-all) | rosentaṁ → rosattaṁ (bj: machasaṁ)“Брахман Дхаммика, отшельник не оскорбляет того, кто оскорбляет его. Он не бранит того, кто бранит его. Он не спорит с тем, кто спорит с ним.
Evaṁ kho, brāhmaṇa dhammika, samaṇo samaṇadhamme ṭhito hotī”ti.
hotīti → hotī ti (pts)Вот каким образом отшельник следует обязанности отшельника”.
“Aṭṭhitaṁyeva maṁ, bhante, samaṇadhamme jātibhūmakā upāsakā pabbājesuṁ sabbaso jātibhūmiyaṁ sattahi āvāsehī”ti.
aṭṭhitaṁyeva → aṭṭhitañañeva kho (bj); aṭṭhitaññeva kho (sya-all) | jātibhūmakā → jātibhūmikā (sya-all, pts) | Aṭṭhitaṁ → Ph. -tā. (pts note) | aṭṭhitaṁyeva → aṭṭhitaṁ yeva kho (pts) | āvāsehīti → āvāsehī ti (pts)“Почтенный, я не следовал обязанности отшельника, когда миряне прогнали меня из всех семи монастырей”.
“Bhūtapubbaṁ, brāhmaṇa dhammika, sunetto nāma satthā ahosi titthakaro kāmesu vītarāgo.
Bhūtapubbaṁ → a. ni. 7.66; 7.73 (cck note)“В прошлом, брахман Дхаммика, был учитель по имени Сунетта, основатель религиозного движения без страсти к желаниям.
Sunettassa kho pana, brāhmaṇa dhammika, satthuno anekāni sāvakasatāni ahesuṁ.У учителя Сунетты было много сотен учеников,
Sunetto satthā sāvakānaṁ brahmalokasahabyatāya dhammaṁ desesi.
desesi → deseti (bj) | brahmalokasahabyatāya → brahmalokasahavyatāya (bjt, pts)которых он учил Дхамме для достижения мира брахм.
Ye kho pana, brāhmaṇa dhammika, sunettassa satthuno brahmalokasahabyatāya dhammaṁ desentassa cittāni na pasādesuṁ te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjiṁsu.
cittāni → T. cittaṁ. (pts note) | pasādesuṁ → T. M6 padosesuṁ; M7 padesesuṁ. (pts note) | brahmalokasahabyatāya → brahmalokasahavyatāya (bjt, pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th, pts)Когда он учил, те, кто не поверили ему, после распада тела, после смерти, переродились в состоянии лишений, в неблагом уделе, в нижних мирах, в аду.
Ye kho pana, brāhmaṇa dhammika, sunettassa satthuno brahmalokasahabyatāya dhammaṁ desentassa cittāni pasādesuṁ te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjiṁsu.
upapajjiṁsu → T. M6. M7 uppa- (pts note) | brahmalokasahabyatāya → brahmalokasahavyatāya (bjt, pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th, pts)Но те, кто поверили ему, переродились в благом уделе, в небесном мире.
Bhūtapubbaṁ, brāhmaṇa dhammika, mūgapakkho nāma satthā ahosi …pe…
mūgapakkho → mugapakkho (pts) | Mugapakkho → T. Mugha-; M7. S. Mūga- (pts note) | pe → omitted by M. Ph. (pts note)В прошлом был учитель по имени Мугапаккха…
Aranemi nāma satthā ahosi …
aranemi → araṇemi (bj) | Aranemi → T. Araṇ- (pts note)был учитель по имени Аранеми…
… Kuddālako nāma satthā ahosi …
Kuddālako → Ph. Kudā-; M. Kuṭā- (pts note)был учитель по имени Куддалака…
… Hatthipālo nāma satthā ahosi …был учитель по имени Хаттхипала…
… Jotipālo nāma satthā ahosi titthakaro kāmesu vītarāgo.был учитель по имени Джотипала, основатель религиозного движения без страсти к желаниям.
Jotipālassa kho pana, brāhmaṇa dhammika, satthuno anekāni sāvakasatāni ahesuṁ.У учителя Джотипалы было много сотен учеников,
Jotipālo satthā sāvakānaṁ brahmalokasahabyatāya dhammaṁ desesi.
desesi → deseti (bj) | brahmalokasahabyatāya → brahmalokasahavyatāya (bjt, pts)которых он учил Дхамме для достижения мира брахм.
Ye kho pana, brāhmaṇa dhammika, jotipālassa satthuno brahmalokasahabyatāya dhammaṁ desentassa cittāni na pasādesuṁ te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjiṁsu.
pasādesuṁ → T. M6 padosesuṁ; M7 padesesuṁ. (pts note) | brahmalokasahabyatāya → brahmalokasahavyatāya (bjt, pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th, pts)Когда он учил, те, кто не поверили ему, после распада тела, после смерти, переродились в состоянии лишений, в неблагом уделе, в нижних мирах, в аду.
Ye kho pana, brāhmaṇa dhammika, jotipālassa satthuno brahmalokasahabyatāya dhammaṁ desentassa cittāni pasādesuṁ te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjiṁsu.
upapajjiṁsu → T. M6. M7 uppa- (pts note) | brahmalokasahabyatāya → brahmalokasahavyatāya (bjt, pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th, pts)Но те, кто поверили ему, переродились в благом уделе, в небесном мире.
Taṁ kiṁ maññasi, brāhmaṇa dhammika,Как ты думаешь, брахман Дхаммика?
yo ime cha satthāre titthakare kāmesu vītarāge, anekasataparivāre sasāvakasaṅghe paduṭṭhacitto akkoseyya paribhāseyya, bahuṁ so apuññaṁ pasaveyyā”ti?
cha → pi (bj) | akkoseyya → akkāseyya (bj) | satthāre → satthāro (sya-all) | paduṭṭhacitto → paduṭṭhaṭhitto (sya-all) | pasaveyyā → Ph. pasā- (pts note) | sasāvakasaṅghe → sasāvakasaṁghe (ms2005) | pasaveyyāti → pasaveyyā ti (pts)Эти шесть учителей были основателями религиозных движений, [были] людьми без страсти к желаниям, имевшими свиты из многих сотен последователей. Если бы кто-либо с умом, полным ненависти, обругал и оскорбил бы [как] их [самих], [так] и их общины учеников, то разве не накопил бы он этим самым много неблагих заслуг?”
“Evaṁ, bhante”.“Так оно, почтенный”.
“Yo kho, brāhmaṇa dhammika, ime cha satthāre titthakare kāmesu vītarāge anekasataparivāre sasāvakasaṅghe paduṭṭhacitto akkoseyya paribhāseyya, bahuṁ so apuññaṁ pasaveyya.
paduṭṭhacitto → duṭṭhacitto (bj) | satthāre → satthāro (sya-all) | kho → omitted by T. (pts note) | satthāre → S. -ro. (pts note) | sasāvakasaṅghe → M. Ph. sāvaka- (pts note) | bahuṁ → all MSS. except S. omit this conclusion; M6 omits also Yo of the following clause. (pts note) | sasāvakasaṅghe → sasāvakasaṁghe (ms2005)“Если кто-либо с умом, полным ненависти, обругал бы и оскорбил этих шестерых учителей вместе с их общинами учеников, то он накопил бы этим самым много неблагих заслуг.
Yo ekaṁ diṭṭhisampannaṁ puggalaṁ paduṭṭhacitto akkosati paribhāsati, ayaṁ tato bahutaraṁ apuññaṁ pasavati.
ekaṁ → ekaṁ (bj: sīmu) | paduṭṭhacitto → M6. M7 duṭṭha- (pts note) | pasavati → Ph. pasāti. (pts note) | diṭṭhisampannaṁ → diṭṭhisampanna (bjt)Но если кто-либо с умом, полным ненависти, обругает и оскорбит хотя бы одного человека, наделённого взглядом, то он накопит ещё больше неблагих заслуг.
Taṁ kissa hetu?И почему?
Nāhaṁ, brāhmaṇa dhammika, ito bahiddhā evarūpiṁ khantiṁ vadāmi, yathāmaṁ sabrahmacārīsu.
evarūpiṁ khantiṁ → evarūpaṁ khantaṁ (sya-all) | khantiṁ → evarūpaṁ khantaṁ (cck: syā.) | khantaṁ → ba. khantiṁ (sya-all: yu.) | evarūpiṁ → S. -paṁ. (pts note) | khantiṁ → S. -taṁ. (pts note) | yathāmaṁ → yathā maṁ (bjt, th, pts)Потому что, я говорю тебе, брахман Дхаммика, вред, от [оскорбления] посторонних не сравнится с тем, что [будет причинён] от [оскорбления твоих] товарищей-монахов.
Tasmātiha, brāhmaṇa dhammika, evaṁ sikkhitabbaṁ:
tasmātiha → tasmā tiha (th) | tasmātiha → tasmā ti ha (pts)Поэтому, брахман Дхаммика, вот как вы должны тренироваться:
‘na no samasabrahmacārīsu cittāni paduṭṭhāni bhavissantī’ti.
na no samasabrahmacārīsu → na no āmasabrahmacārīsu (bj, sya-all); na no sabrahmacārīsu (si, pts1ed) | samasabrahmacārīsu → āmasabrahmacārisu (bj); sabrahmacārīsu (pts) | āmasabrahmacārisu → samasabrahmacārīsu (bj: machasaṁ); nano sabrahmacārīsu (bj: sīmu, PTS) | samasabrahmacārīsu → na no āmasabrahmacārīsu (cck: syā.); na no sabrahmacārīsu (cck: sī. pī.) | no → T. M7 ño; M. Ph. insert after no: sama; S. āma; M7 āvi. (pts note) | bhavissantīti → bhavissantī ti evaṁ (pts)“Мы не допустим, чтобы в наших умах возникла ненависть по отношению к нашим товарищам-монахам”.
Evañhi te, brāhmaṇa dhammika, sikkhitabbanti.
hi → M. kho; omitted by Ph. (pts note) | evañhi → evaṁ hi (bjt, th) | sikkhitabbanti → sikkhitabban ti (pts)Вот, брахман Дхаммика, как вы должны тренироваться”.
Sunetto mūgapakkho ca, aranemi ca brāhmaṇo;
mūgapakkho → mugapakkho (pts) | Mugapakkho → T. Mugha-; S. Mūga-; M7 Mūpakkho. (pts note) aranemi → araṇemī (bj) | Aranemi → T. M7 Araṇ- (pts note)“Сунетта, Мугапаккха, брахман Аранеми, Kuddālako ahu satthā, hatthipālo ca māṇavo.
Kuddālako → M. Kuṭā-; Ph. Kudā- (pts note) māṇavo → T. M6 mānavo. (pts note)Куддалака и хаттхипала, Брахманы юные, учителями были.Jotipālo ca govindo, ahu sattapurohito;
sattapurohito ahiṁsakā → satta purohito ahiṁsete (bj) | sattapurohito → T. sattha- (pts note)А Джотипала, [он же] был Говиндой, жрецом был [сразу] у семи царей. Ahiṁsakā atītaṁse, cha satthāro yasassino.
Ahiṁsakā → ahiṁsete (bj); abhisekā (sya-all) | ahiṁsakā → abhisekā (sya-all) | ahiṁsete → ahiṁsakā (bj: machasaṁ, sīmu); ahiṁsekā (bj: syā) | Ahiṁsakā → abhisekā (cck: syā.) | Ahiṁsakā → T. M6 ahiṁsete; M7 -sate; S. abhisekā. (pts note)Жили давно они, вреда не причиняли, учителей шестёрка, обладающая славой.Nirāmagandhā karuṇedhimuttā, kāmasaṁyojanātigā;
karuṇedhimuttā → karuṇe vimuttā (bj, sya-all, pts1ed) | karuṇedhimuttā kāmasaṁyojanātigā → karuṇe vimuttā kāmasaññojanātigā (bj, pts); karuṇe vimuttā kāmasaññojanātitā (sya-all) | karuṇedhimuttā → vimuttā (cck: sī. syā. pī.) | karuṇe → T. -ṇa; M6. M7 -no. (pts note) kāmasaṁyojanātigā → kāmasaññojanātitā (sya-all) | kāmasaṁyojanātigā → kāmasaṁyojanātitā (cck: syā.) | kāmasaṁyojanātigā → kāmasaññojanātigā (bjt, pts)Испорченными не были они, Освободились состраданием, и люди эти чувственность смогли преодолеть. Kāmarāgaṁ virājetvā, brahmalokūpagā ahuṁ.
ahuṁ → ahū (si); ahu (bahūsu) | ahu → ahuṁ (bj: machasaṁ) | ahuṁ → ahu (cck: bahūsu); ahū (cck: ka. sī.) | ahu → T. ahū; Ph. pahu. (pts note)И к чувственному уничтожив страсть, переродились они в мире брахм.Ahesuṁ sāvakā tesaṁ, anekāni satānipi;
satānipi → satāni pi (pts)Ученики их также, коих было много сотен, Nirāmagandhā karuṇedhimuttā, kāmasaṁyojanātigā;
karuṇedhimuttā kāmasaṁyojanātigā → karuṇe vimuttā kāmasaññojanātigā (bj, pts); karuṇe vimuttā kāmasaññojanātitā (sya-all) | karuṇe → M7 -ṇo; T. -no; M6 -nā. (pts note) | vimuttā → M. Ph. dhimuttā. (pts note) kāmasaññojanātigā → Ph. -tītā; S. -titā. (pts note) | kāmasaṁyojanātigā → kāmasaññojanātitā (th)Испорченными не были, Освободились состраданием. и люди эти чувственность смогли преодолеть. Kāmarāgaṁ virājetvā, brahmalokūpagā ahuṁ.
ahuṁ → ahū (si); ahu (bahūsu) | ahuṁ yete → ahu ye te (bj, pts); ahu yo te (sya-all) | ahu → ahuṁ (bj: machasaṁ) | ahuṁ → ahu (cck: bahūsu); ahū (cck: ka. sī.) | yo → ba. ye (sya-all: yu.) | ahu → T. ahuṁ. (pts note)И к чувственному уничтожив страсть, переродились они в мире брахм.Yete isī bāhirake, vītarāge samāhite;
isī → M. M6 isi; Ph. idha; M7 iti. (pts note) | yete → ye te (bjt, pts) | yete → te (th)Тот человек, который злобы мысль питает, не имеющих влечений, [Тех, чьи умы] сосредоточенными были – Paduṭṭhamanasaṅkappo, yo naro paribhāsati;
paduṭṭhamanasaṅkappo → paduṭṭhamanasaṁkappo (th)И создаёт он этим груду злодеяний. ругает сих провидцев, Bahuñca so pasavati, apuññaṁ tādiso naro.
bahuñca → bahuñ ca (pts)лишь только ещё больше тот зла творитYo cekaṁ diṭṭhisampannaṁ, bhikkhuṁ buddhassa sāvakaṁ;
cekaṁ → ekaṁ (pts) sāvakaṁ → T. buddhassāva-; M6 omits bhikkhuṁ. (pts note)что достиг взгляда совершенства, монаха, Будды ученика Paduṭṭhamanasaṅkappo, yo naro paribhāsati;
paduṭṭhamanasaṅkappo → T. taṁ pa- (pts note) | paduṭṭhamanasaṅkappo → paduṭṭhamanasaṁkappo (th)со злым умыслом, осыплет оскорблением, Ayaṁ tato bahutaraṁ, apuññaṁ pasave naro.
ayaṁ → Ph. inserts kho. (pts note) | tato → Ph. adds ca vipassanā. (pts note)Это больше неблагого творит человек.Na sādhurūpaṁ āsīde, diṭṭhiṭṭhānappahāyinaṁ;
āsīde → āside (sya-all) | Na → omitted by T. M6. (pts note) diṭṭhiṭṭhānappahāyinaṁ → T. M6. M7 diṭṭhiyā na pahāyinaṁ (M7 -sinaṁ). (pts note)Не стоит на святого человека нападать, того, кто смог покинуть основу взгляда. Sattamo puggalo eso, ariyasaṅghassa vuccati.
ariyasaṅghassa → ariyasaṁghassa (ms2005)Ведь именуется седьмою личностью такой в [общине], Сангхе тех, кто благороден.Avītarāgo kāmesu, yassa pañcindriyā mudū;
mudū → mudu (bj) | mudū → M. Ph. T. M6. M7 -du. (pts note) | pañcindriyā → pañc indriyā (pts)Хоть и к усладе чувств желаний не лишён, хоть и слаба пятёрка его качеств – Saddhā sati ca vīriyaṁ, samatho ca vipassanā.
vīriyaṁ → (pts) | ca → M. Ph. S. put ca before vir- (pts note) | sati → satī (bjt) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th) | + → viriyañ (pts) vipassanā → T. -naṁ. (pts note)Вера, памятование, усердие, покой, ПрозрениеTādisaṁ bhikkhumāsajja, pubbeva upahaññati;
bhikkhumāsajja → bhikkhuṁ āsajja (bj: sīmu)И если на такого ты монаха нападёшь, то этим вред создашь лишь самому себе. Attānaṁ upahantvāna, pacchā aññaṁ vihiṁsati.
upahantvāna → upahatvāna (sya-all) | upahantvāna → T. M6 -hantvā; S. -hatvāna; M7 -hattā; T. M6 add so; M7 yo. (pts note)А после, навредив себе же самому, вред причинишь ты также и ему.Yo ca rakkhati attānaṁ, rakkhito tassa bāhiro;
rakkhito → Ph. akkhato. (pts note) | tassa → Ph. v'; assa. (pts note)Но коль оберегает сам себя же человек, другого тоже этим самым сможет защитить. Tasmā rakkheyya attānaṁ, akkhato paṇḍito sadā”ti.
attānaṁ → M. attā. (pts note) akkhato → M. Ph. akuddho. (pts note) | sadāti → sadā ti (pts)Поэтому ты должен сам себя оберегать. мудрец всегда [и всюду] цел и невредим”.
Dhammikavaggo pañcamo.Глава Дхаммика Пятая.
Nāgamigasālā iṇaṁ, cundaṁ dve sandiṭṭhikā duve;
Nāgamigasālā → M. -sāṇā; T. M6. M7 -sālāya. (pts note) | nāgamigasālā → nāga migasālā (bjt) dve sandiṭṭhikā duve khemaindriya → dveva sandiṭṭhikaṁ khema indriyā (bj) | sandiṭṭhikā duve khemaindriya → va sadiṭṭhikaṁ khemaindriyā (sya-all); va sandiṭṭhikaṁ khema indriya (pts) | sandiṭṭhikaṁ → cundaṁdve sandiṭṭhiko duve (bj: machasaṁ) | cundaṁ → ba. cunada (sya-all: yu.) | Cunda → S. Cundaṁ; Ph. Canda. (pts note) | va → only in S. (pts note) | sandiṭṭhikaṁ → M. -kā; T. M6. M7 yadicchakaṁ. (pts note) Khemaindriya ānanda, khattiyā appamādena dhammikoti.
Ānanda → T. -daṁ. (pts note) | khemaindriya → khema indriyā (bjt) | khemaindriya → khemaindriyā (th) | khemaindriya → khema indriya (pts) appamādena → apmādena (sya-all) | khattiyā → khattiya (pts) | khattiya → M. Ph. S. -yā. (pts note) | appamādena → Ph. -de. (pts note) | ti → M. S. add Paṭhamapaṇṇāsako (S. -ko niṭṭhito). (pts note) | dhammikoti → dhammiko ti (pts)
Paṭhamo paṇṇāsako samatto.
paṭhamo paṇṇāsako samatto → paṭhamapaṇṇāsakaṁ samattaṁ (my) | + → paṭhamapaṇṇāsako niṭṭhito dutiyapaṇṇāsako mahāvaggo (th)