VassakārasuttaWith Vassakāra
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (bjt)So I have heard.
ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate.At one time the Buddha was staying near Rājagaha, on the Vulture’s Peak Mountain.
Tena kho pana samayena rājā māgadho ajātasattu vedehiputto vajjī abhiyātukāmo hoti.
vedehiputto → vedehi putto (bjt)Now at that time King Ajātasattu of Magadha, son of the princess of Videha, wanted to invade the Vajjis.
So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)He said:
“ahaṁ hime vajjī evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve ucchecchāmi, vajjī vināsessāmi, vajjī anayabyasanaṁ āpādessāmī”ti.
ucchecchāmi → ucchejjissāmi (sya-all, pts1ed); ucchijjissāmi (mr) | anayabyasanaṁ āpādessāmī”ti → āpādessāmi vajjīti (mr) | hime → ime (bj, sya-all, pts) | ucchecchāmi → ucchejjissāmi (pts) | anayabyasanaṁ āpādessāmīti → anayavyasanaṁ āpādessāmi vajjī ti (pts) | ucchecchāmi → ucachejjissāmi (bj: syā) | ucchecchāmi → ucchejjissāmi (cck: syā.); ucchijjissāmi (cck: ka.) | āpādessāmī’’ti → āpādessāmi vajjīti (ka.) dī. ni. 2.131 (cck note) | evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve → evaṁ mahiddhike evaṁ mahānubhāve (bjt)“I shall wipe out these Vajjis, so mighty and powerful! I shall destroy them, and lay ruin and devastation upon them!”
Atha kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto vassakāraṁ brāhmaṇaṁ māgadhamahāmattaṁ āmantesi:
māgadhamahāmattaṁ → magadhamahāmattaṁ (bj, sya-all, pts) | magadhamahāmattaṁ → māgadhamahāmattaṁ (bj: machasaṁ) | vedehiputto → vedehi putto (bjt) | atha kho → athakho (th)And then King Ajātasattu addressed Vassakāra the brahmin, a chief minister of Magadha,
“ehi tvaṁ, brāhmaṇa, yena bhagavā tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ puccha:
vandāhi → vanda (bj, sya-all, pts) | tenupasaṅkama → tenupasaṅkami (sya-all, pts) | tenupasaṅkama → ten upasaṅkami (pts)“Please, brahmin, go to the Buddha, and in my name bow with your head to his feet. Ask him if he is healthy and well, nimble, strong, and living comfortably.
‘rājā, bhante, māgadho ajātasattu vedehiputto bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchatī’ti.
vedehiputto → vedehi putto (bjt) | pucchatīti → pucchatī ti (pts)
Evañca vadehi:
evañca → evañ ca (pts)And then say:
‘rājā, bhante, māgadho ajātasattu vedehiputto vajjī abhiyātukāmo.‘Sir, King Ajātasattu of Magadha, son of the princess of Videha, wants to invade the Vajjis.
So evamāha—
evamāha → evam āha (pts)He said:
ahaṁ hime vajjī evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve ucchecchāmi, vajjī vināsessāmi, vajjī anayabyasanaṁ āpādessāmī’ti.
hime → ime (bj, sya-all, pts) | āpādessāmīti → āpādessāmiti (bj) | ucchecchāmi → ujchejjissāmi (sya-all); ucchejjissāmi (pts) | anayabyasanaṁ āpādessāmīti → anayavyasanaṁ āpādessāmi vajjī ti (pts) | ucchecchāmi → ucachejjissāmi (bj: syā) | evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve → evaṁ mahiddhike evaṁ mahānubhāve (bjt)“I shall wipe out these Vajjis, so mighty and powerful! I shall destroy them, and lay ruin and devastation upon them!”’
Yathā te bhagavā byākaroti, taṁ sādhukaṁ uggahetvā mama āroceyyāsi.
te → (bj, sya-all, pts) | āroceyyāsi → āroceyyāsī (bj) | yathā → yathā te (bj: machasaṁ) | byākaroti → vyākaroti (bjt, pts)Remember well how the Buddha answers and tell it to me.
Na hi tathāgatā vitathaṁ bhaṇantī”ti.
bhaṇantīti → bhaṇantī ti (pts)For Realized Ones say nothing that is not so.”
“Evaṁ, bho”ti kho vassakāro brāhmaṇo māgadhamahāmatto rañño māgadhassa ajātasattussa vedehiputtassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
māgadhamahāmatto → magadhamahāmatto (bj, sya-all, pts) | paṭissutvā → paṭissutvā uṭṭhāyāsanā (bj); paṭissuṇitvā (sya-all, pts) | magadhamahāmatto → māgadhamahāmatto (bj: machasaṁ) | Māgadhassa → M8 Magadhassa. (pts note) | paṭissuṇitvā → M. Ph. M8 paṭisu-; T. M7 paṭissutvā; M6 paṭisāsutvā (sic); T. M6. M7 insert uṭṭhāyāsanā. (pts note) | bhoti → bho ti (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)“Yes, worthy sir,” Vassakāra replied. He went to the Buddha and exchanged greetings with him.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho vassakāro brāhmaṇo māgadhamahāmatto bhagavantaṁ etadavoca:
magadhamahāmatto → māgadhamahāmatto (bj: machasaṁ) | Magadhamahāmatto → M8 Māga- (pts note) | sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bjt, th, pts) | etadavoca → etad avoca (pts)When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to the Buddha:
“rājā, bho gotama, māgadho ajātasattu vedehiputto bhoto gotamassa pāde sirasā vandati, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchati.
Māgadho → M8 Magadho. (pts note) | sirasā → M8 sīrisā. (pts note) | balaṁ → M8 phalaṁ. (pts note) | + → evañ ca vadeti (pts)“Worthy Gotama, King Ajātasattu bows with his head to your feet. He asks if you are healthy and well, nimble, strong, and living comfortably.
Rājā, bho gotama, māgadho ajātasattu vedehiputto vajjī abhiyātukāmo.
Rājā → evañca vadeti rājā (bj, mr) | Rājā → evañca vadeti rājā (cck: sī. ka.)King Ajātasattu wants to invade the Vajjis.
So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)He said:
‘ahaṁ hime vajjī evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve ucchecchāmi, vajjī vināsessāmi, vajjī anayabyasanaṁ āpādessāmī’”ti.
hime → ime (bj, sya-all, pts) | vajjī → vajji (bj) | āpādessāmīti → āpādessāmiti (bj) | ucchecchāmi vajjī vināsessāmi → ucchejjissāmi (sya-all) | ucchecchāmi → ucchejjissāmi (pts) | anayabyasanaṁ āpādessāmīti → anayavyasanaṁ āpādessāmi vajjī ti (pts) | ime → M. Ph. M8 h'ime. (pts note) | ucchejjissāmi → T. M6. M7 ucchecchāmi. (pts note) | Vajjī → omitted by S. (pts note) | evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve → evaṁ mahiddhike evaṁ mahānubhāve (bjt)‘I shall wipe out these Vajjis, so mighty and powerful! I shall destroy them, and lay ruin and devastation upon them!’”
Tena kho pana samayena āyasmā ānando bhagavato piṭṭhito ṭhito hoti bhagavantaṁ bījayamāno.
bījayamāno → vījayamāno (bj); vijamāno (cck, sya1ed); vījamāno (sya2ed, pts1ed) | ṭhito → (bj) | bījayamāno atha kho → vījamāno athakho (sya-all) | bījayamāno → vījamāno (pts) | piṭṭhito → piṭṭhito ṭhito (bj: machasaṁ) | bījayamāno → vījamāno (cck: sī. syā.) | ṭhito → omitted by M8. M6. M7. (pts note) | vījamāno → M. Ph. M8 bijayamāno. (pts note)Now at that time Venerable Ānanda was standing behind the Buddha fanning him.
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)Then the Buddha said to him:
“kinti te, ānanda, sutaṁ: ‘vajjī abhiṇhaṁ sannipātā sannipātabahulā’”ti?
abhiṇhaṁ sannipātā → abhiṇhasannipātā (sya-all) | sannipātabahulāti → sannipāta bahulāti (bjt) | sannipātabahulāti → sannipātabahulā ti (pts)“Ānanda, have you heard that the Vajjis meet frequently and have many meetings?”
“Sutaṁ metaṁ, bhante: ‘vajjī abhiṇhaṁ sannipātā sannipātabahulā’”ti.
abhiṇhaṁ sannipātā → abhiṇhasannipātā (sya-all) | metaṁ → me taṁ (bjt, th, pts) | sannipātabahulāti → sannipātabahulā ti (pts)“I have heard that, sir.”
“Yāvakīvañca, ānanda, vajjī abhiṇhaṁ sannipātā bhavissanti sannipātabahulā; vuddhiyeva, ānanda, vajjīnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
abhiṇhaṁ sannipātā → abhiṇhasannipātā (sya-all) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all); yuddhi yeva (pts) | parihāni → M8 pāri- (pts note) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts)“As long as the Vajjis meet frequently and have many meetings, they can expect growth, not decline.
Kinti te, ānanda, sutaṁ: ‘vajjī samaggā sannipatanti, samaggā vuṭṭhahanti, samaggā vajjikaraṇīyāni karontī’”ti?
sannipatanti → omitted by T.; M7 has sa- -pātanti. (pts note) | karontīti → karontī ti (pts)Ānanda, have you heard that the Vajjis meet in harmony, leave in harmony, and carry on their business in harmony?”
“Sutaṁ metaṁ, bhante: ‘vajjī samaggā sannipatanti, samaggā vuṭṭhahanti, samaggā vajjikaraṇīyāni karontī’”ti.
metaṁ → me taṁ (bjt, th, pts) | karontīti → karontī ti (pts)“I have heard that, sir.”
“Yāvakīvañca, ānanda, vajjī samaggā sannipatissanti, samaggā vuṭṭhahissanti, samaggā vajjikaraṇīyāni karissanti; vuddhiyeva, ānanda, vajjīnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | sannipatissanti → T. M7 -pāt- (pts note) | parihāni → M8 pāri- (pts note) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)“As long as the Vajjis meet in harmony, leave in harmony, and carry on their business in harmony, they can expect growth, not decline.
Kinti te, ānanda, sutaṁ: ‘vajjī apaññattaṁ na paññāpenti, paññattaṁ na samucchindanti, yathāpaññatte porāṇe vajjidhamme samādāya vattantī’”ti?
vattantī → M8 samvattantī. (pts note) | apaññattaṁ → appaññattaṁ (th, pts) | yathāpaññatte → yathā paññatte (pts) | vattantīti → vattantī ti (pts)Ānanda, have you heard that the Vajjis don’t make new decrees or abolish existing decrees, but proceed having undertaken the ancient Vajjian principles as they have been decreed?”
“Sutaṁ metaṁ, bhante: ‘vajjī apaññattaṁ na paññāpenti, paññattaṁ na samucchindanti, yathāpaññatte porāṇe vajjidhamme samādāya vattantī’”ti.
metaṁ → me taṁ (th, pts) | apaññattaṁ → appaññattaṁ (th, pts) | yathāpaññatte → yathā paññatte (pts) | vattantīti → vattantī ti (pts)“I have heard that, sir.”
“Yāvakīvañca, ānanda, vajjī apaññattaṁ na paññāpessanti, paññattaṁ na samucchindissanti, yathāpaññatte porāṇe vajjidhamme samādāya vattissanti; vuddhiyeva, ānanda, vajjīnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
apaññattaṁ → paññattaṁ (bj) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | apaññattaṁ → appaññattaṁ (th, pts) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | yathāpaññatte → yathā paññatte (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)“As long as the Vajjis don’t make new decrees or abolish existing decrees, but proceed having undertaken the ancient Vajjian principles as they have been decreed, they can expect growth, not decline.
Kinti te, ānanda, sutaṁ: ‘vajjī ye te vajjīnaṁ vajjimahallakā te sakkaronti garuṁ karonti mānenti pūjenti, tesañca sotabbaṁ maññantī’”ti?
vajjimahallakā → vajjī mahallakā (bj) | garuṁ karonti → garukaronti (bj, sya-all, pts) | maññantīti → maññanti (bj) | garukaronti → garuṁkaronti (bj: machasaṁ) | tesañca → tesañ ca (pts) | maññantīti → maññantī ti (pts)Ānanda, have you heard that the Vajjis honor, respect, esteem, and venerate Vajjian elders, and think them worth listening to?”
“Sutaṁ metaṁ, bhante: ‘vajjī ye te vajjīnaṁ vajjimahallakā te sakkaronti garuṁ karonti mānenti pūjenti, tesañca sotabbaṁ maññantī’”ti.
garuṁ karonti → garukaronti (bj, sya-all, pts) | metaṁ → me taṁ (th, pts) | tesañca → tesañ ca (pts) | maññantīti → maññantī ti (pts)“I have heard that, sir.”
“Yāvakīvañca, ānanda, vajjī ye te vajjīnaṁ vajjimahallakā te sakkarissanti garuṁ karissanti mānessanti pūjessanti, tesañca sotabbaṁ maññissanti; vuddhiyeva, ānanda, vajjīnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
vajjimahallakā → vajjī mahallakā (bj) | garuṁ karissanti → garukarissanti (bj, sya-all, pts) | maññissanti → maññissantī (bj) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | mānessanti → M. Ph. M8 mānissanti. (pts note) | pūjessanti → M. Ph. M8 pūjissanti. (pts note) | maññissanti → in M8 here four leaves are missing. (pts note) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | tesañca → tesañ ca (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)“As long as the Vajjis honor, respect, esteem, and venerate Vajjian elders, and think them worth listening to, they can expect growth, not decline.
Kinti te, ānanda, sutaṁ: ‘vajjī yā tā kulitthiyo kulakumāriyo tā na okassa pasayha vāsentī’”ti?
okassa → okkassa (th, pts) | vāsentīti → vāsentī ti (pts)Ānanda, have you heard that the Vajjis don’t forcibly abduct the women or girls of the clans and make them live with them?”
“Sutaṁ metaṁ, bhante: ‘vajjī yā tā kulitthiyo kulakumāriyo tā na okassa pasayha vāsentī’”ti.
metaṁ → me taṁ (th, pts) | okassa → okkassa (th, pts) | vāsentīti → vāsentī ti (pts)“I have heard that, sir.”
“Yāvakīvañca, ānanda, vajjī yā tā kulitthiyo kulakumāriyo tā na okassa pasayha vāsessanti; vuddhiyeva, ānanda, vajjīnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
vāsessanti → vāsessantī (bj) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | okassa → okkassa (bj: syā) | pasayha → M. passayha. (pts note) | vāsessanti → Ph. vāsissanti. (pts note) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)“As long as the Vajjis don’t forcibly abduct the women or girls of the clans and make them live with them, they can expect growth, not decline.
Kinti te, ānanda, sutaṁ: ‘vajjī yāni tāni vajjīnaṁ vajjicetiyāni abbhantarāni ceva bāhirāni ca tāni sakkaronti garuṁ karonti mānenti pūjenti, tesañca dinnapubbaṁ katapubbaṁ dhammikaṁ baliṁ no parihāpentī’”ti?
garuṁ karonti → garukaronti (bj, sya-all, pts) | pūjenti → pūjentī (bj) | sutaṁ → sutam (pts) | ceva → eva (pts) | tesañca → tesañ ca (pts) | parihāpentīti → parihāpentī ti (pts)Ānanda, have you heard that the Vajjis honor, respect, esteem, and venerate the Vajjian shrines, whether inner or outer, not neglecting the proper spirit-offerings that were given and made in the past?”
“Sutaṁ metaṁ, bhante: ‘vajjī yāni tāni vajjīnaṁ vajjicetiyāni abbhantarāni ceva bāhirāni ca tāni sakkaronti garuṁ karonti mānenti pūjenti, tesañca dinnapubbaṁ katapubbaṁ dhammikaṁ baliṁ no parihāpentī’”ti.
garuṁ karonti → garukaronti (bj, sya-all, pts) | metaṁ → me taṁ (th, pts) | ceva → eva (pts) | tesañca → tesañ ca (pts) | parihāpentīti → parihāpentī ti (pts)“I have heard that, sir.”
“Yāvakīvañca, ānanda, vajjī yāni tāni vajjīnaṁ vajjicetiyāni abbhantarāni ceva bāhirāni ca tāni sakkarissanti garuṁ karissanti mānessanti pūjessanti, tesañca dinnapubbaṁ katapubbaṁ dhammikaṁ baliṁ no parihāpessanti; vuddhiyeva, ānanda, vajjīnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
garuṁ karissanti → garukarissanti (bj, pts) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | mānessanti → M. Ph. T. mānissanti. (pts note) | pūjessanti → M. pūjissanti. (pts note) | garuṁ → garu (th) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | ceva → eva (pts) | tesañca → tesañ ca (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)“As long as the Vajjis honor, respect, esteem, and venerate the Vajjian shrines, whether inner or outer, not neglecting the proper spirit-offerings that were given and made in the past, they can expect growth, not decline.
Kinti te, ānanda, sutaṁ: ‘vajjīnaṁ arahantesu dhammikā rakkhāvaraṇagutti susaṁvihitā—kinti anāgatā ca arahanto vijitaṁ āgaccheyyuṁ, āgatā ca arahanto vijite phāsuṁ vihareyyun’”ti?
āgatā → T. anāgatā. (pts note) | dhammikā rakkhāvaraṇagutti → dhammikārakkhāvaraṇagutti (th) | vihareyyunti → vihareyyun ti (pts)Ānanda, have you heard that the Vajjis organize proper protection, shelter, and security for perfected ones, so that more perfected ones might come to the realm and those already here may live in comfort?”
“Sutaṁ metaṁ, bhante: ‘vajjīnaṁ arahantesu dhammikā rakkhāvaraṇagutti susaṁvihitā bhavissati—kinti anāgatā ca arahanto vijitaṁ āgaccheyyuṁ, āgatā ca arahanto vijite phāsuṁ vihareyyun’”ti.
rakkhāvaraṇagutti → rakkhāvaraṇaguttī (bj) | bhavissati → (pts) | susaṁvihitā → T. -taṁ; M. adds bhavissanti. (pts note) | āgatā → T. agatā. (pts note) | metaṁ → me taṁ (th, pts) | dhammikā rakkhāvaraṇagutti → dhammikārakkhāvaraṇagutti (th) | vijite → vijate (th) | vihareyyunti → vihareyyun ti (pts)“I have heard that, sir.”
“Yāvakīvañca, ānanda, vajjīnaṁ arahantesu dhammikā rakkhāvaraṇagutti susaṁvihitā bhavissati: ‘kinti anāgatā ca arahanto vijitaṁ āgaccheyyuṁ, āgatā ca arahanto vijite phāsuṁ vihareyyun’ti; vuddhiyeva, ānanda, vajjīnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihānī”ti.
rakkhāvaraṇagutti → T. -guttikā. (pts note) | bhavissati → M. Ph. bhavissanti. (pts note) | dhammikā rakkhāvaraṇagutti → dhammikārakkhāvaraṇagutti (th) | vuddhiyeva → vaḍḍhiyeva (th) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | vihareyyunti vuddhiyeva → vihareyyun ti vuddhi yeva (pts) | parihānīti → parihānī ti (pts)“As long as the Vajjis organize proper protection, shelter, and security for perfected ones, so that more perfected ones might come to the realm and those already here may live in comfort, they can expect growth, not decline.”
Atha kho bhagavā vassakāraṁ brāhmaṇaṁ māgadhamahāmattaṁ āmantesi:
māgadhamahāmattaṁ → magadhamahāmattaṁ (bj, sya-all, pts)Then the Buddha said to Vassakāra:
“ekamidāhaṁ, brāhmaṇa, samayaṁ vesāliyaṁ viharāmi sārandade cetiye.
ekamidāhaṁ → ekam idāhaṁ (pts)“Brahmin, this one time I was staying near Vesālī at the Sārandada Shrine.
Tatrāhaṁ, brāhmaṇa, vajjīnaṁ ime satta aparihāniye dhamme desesiṁ.
brāhmaṇa → (sya-all, pts) | desesiṁ → desemi (sya-all) | tatrāhaṁ → M. Ph. insert brāhmaṇa. (pts note) | aparihāniye → aparihānīye (bjt)There I taught the Vajjis these principles that prevent decline.
Yāvakīvañca, brāhmaṇa, ime satta aparihāniyā dhammā vajjīsu ṭhassanti, imesu ca sattasu aparihāniyesu dhammesu vajjī sandississanti; vuddhiyeva, brāhmaṇa, vajjīnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihānī”ti.
sandississanti → sandissanti (bj) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | sandississanti vuddhiyeva → sandissanti vuddhi yeva (pts) | ṭhassanti → M. vattissanti. (pts note) | Evaṁ → M. Ph. S. omit all from Evaṁ to avoca. (pts note) | aparihāniyā → aparihānīyā (bjt) | + → evaṁ vutte vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto bhagavantaṁ etadavoca (bjt) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | parihānīti → parihānī ti evaṁ vutte vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto bhagavantaṁ etad avoca (pts)As long as these seven principles that prevent decline last among the Vajjis, and as long as the Vajjis are seen following them, they can expect growth, not decline.”
“Ekamekenapi, bho gotama, aparihāniyena dhammena samannāgatānaṁ vajjīnaṁ vuddhiyeva pāṭikaṅkhā, no parihāni;
Ekamekenapi → evaṁ vutte vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto bhagavantaṁ etadavoca ekamekenapi (bj); ekamekenapi tena kho (mr) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | Ekamekenapi → ekamekenapi tena kho (ka.) dī. ni. 2.135 (cck note) | pi → M. pi tena kho bho; Ph. pi kho bho; T. M6. M7 pi ce bho. (pts note) | aparihāniyena → aparihānīyena (bjt) | ekamekenapi → ekamekena pi (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)When the Buddha had spoken, Vassakāra said to him: “Worthy Gotama, if the Vajjis follow even a single one of these principles they can expect growth, not decline.
ko pana vādo sattahi aparihāniyehi dhammehi.
aparihāniyehi → aparihānīyehi (bjt)How much more so all seven!
Akaraṇīyā ca, bho gotama, vajjī raññā māgadhena ajātasattunā vedehiputtena yadidaṁ yuddhassa, aññatra upalāpanāya, aññatra mithubhedā.
upalāpanāya → upalāpanā (si, pts1ed, mr) | upalāpanā → upalāpanāya (bj: machasaṁ) | upalāpanāya → upalāpanā (cck: ka. sī. ka.) | Akaraṇīyā → M6 -ṇiyāni. (pts note) | ca → Ph. va. (pts note) | upalāpanā → S. -nāya; Ph. upatepanā. (pts note) | vedehiputtena → vedehi puttena (bjt) | yadidaṁ → yad idaṁ (pts)King Ajātasattu cannot defeat the Vajjis in war, unless by bribery or by sowing dissension.
Handa ca dāni mayaṁ, bho gotama, gacchāma, bahukiccā mayaṁ bahukaraṇīyā”ti.
ca → T. handā. (pts note) | handa ca dāni → handacadāni (bjt) | bahukaraṇīyāti → bahukaraṇīyā ti (pts)Well, now, worthy Gotama, I must go. I have many duties, and much to do.”
“Yassadāni tvaṁ, brāhmaṇa, kālaṁ maññasī”ti.
yassadāni → yassa dāni (pts) | maññasīti → maññasī ti (pts)“Please, brahmin, go at your convenience.”
Atha kho vassakāro brāhmaṇo māgadhamahāmatto bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmīti.
māgadhamahāmatto → magadhamahāmatto (bj, sya-all, pts) | pakkāmīti dutiyaṁ → pakkamī ti (pts) | atha kho → athakho (th)Then Vassakāra the brahmin, having approved and agreed with what the Buddha said, rose from his seat and left.