VassakārasuttaСутта Вассакара
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (bjt)Так мной услышано.
ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate.Одно время Благословенный располагается в Раджагахе на горе Пик Грифов.
Tena kho pana samayena rājā māgadho ajātasattu vedehiputto vajjī abhiyātukāmo hoti.
vedehiputto → vedehi putto (bjt)И тогда царь Аджатасатту Ведехипутта из Магадхи пожелал разжечь войну против Вадджей.
So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)Он сказал так:
“ahaṁ hime vajjī evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve ucchecchāmi, vajjī vināsessāmi, vajjī anayabyasanaṁ āpādessāmī”ti.
ucchecchāmi → ucchejjissāmi (sya-all, pts1ed); ucchijjissāmi (mr) | anayabyasanaṁ āpādessāmī”ti → āpādessāmi vajjīti (mr) | hime → ime (bj, sya-all, pts) | ucchecchāmi → ucchejjissāmi (pts) | anayabyasanaṁ āpādessāmīti → anayavyasanaṁ āpādessāmi vajjī ti (pts) | ucchecchāmi → ucachejjissāmi (bj: syā) | ucchecchāmi → ucchejjissāmi (cck: syā.); ucchijjissāmi (cck: ka.) | āpādessāmī’’ti → āpādessāmi vajjīti (ka.) dī. ni. 2.131 (cck note) | evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve → evaṁ mahiddhike evaṁ mahānubhāve (bjt)“Какими бы ни были сильными и могучими эти Вадджи, я истреблю их, уничтожу их, наведу на них беду и несчастье”.
Atha kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto vassakāraṁ brāhmaṇaṁ māgadhamahāmattaṁ āmantesi:
māgadhamahāmattaṁ → magadhamahāmattaṁ (bj, sya-all, pts) | magadhamahāmattaṁ → māgadhamahāmattaṁ (bj: machasaṁ) | vedehiputto → vedehi putto (bjt) | atha kho → athakho (th)И тогда царь Аджатасатту обратился к главному министру Магадхи, брахману Вассакаре:
“ehi tvaṁ, brāhmaṇa, yena bhagavā tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandāhi, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ puccha:
vandāhi → vanda (bj, sya-all, pts) | tenupasaṅkama → tenupasaṅkami (sya-all, pts) | tenupasaṅkama → ten upasaṅkami (pts)“Ну же, брахман, отправляйся к Благословенному и от моего имени вырази почтение, упав ему в ноги. Поинтересуйся, свободен ли он от болезни и недуга, здоров ли, силён ли и пребывает ли в умиротворении. Скажи:
‘rājā, bhante, māgadho ajātasattu vedehiputto bhagavato pāde sirasā vandati, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchatī’ti.
vedehiputto → vedehi putto (bjt) | pucchatīti → pucchatī ti (pts)“Почтенный, царь Аджатасатту Ведехипутта из Магадхи выражает почтение, припадая к Вашим ногам. Он интересуется, свободны ли Вы от болезни и недуга, здоровы ли, сильны ли и пребываете ли в умиротворении”.
Evañca vadehi:
evañca → evañ ca (pts)Затем скажи так:
‘rājā, bhante, māgadho ajātasattu vedehiputto vajjī abhiyātukāmo.“Почтенный, царь Аджатасатту хочет разжечь войну против Вадджей.
So evamāha—
evamāha → evam āha (pts)Он говорит так:
ahaṁ hime vajjī evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve ucchecchāmi, vajjī vināsessāmi, vajjī anayabyasanaṁ āpādessāmī’ti.
hime → ime (bj, sya-all, pts) | āpādessāmīti → āpādessāmiti (bj) | ucchecchāmi → ujchejjissāmi (sya-all); ucchejjissāmi (pts) | anayabyasanaṁ āpādessāmīti → anayavyasanaṁ āpādessāmi vajjī ti (pts) | ucchecchāmi → ucachejjissāmi (bj: syā) | evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve → evaṁ mahiddhike evaṁ mahānubhāve (bjt)“Какими бы ни были сильными и могучими эти Вадджи, я истреблю их, уничтожу их, наведу на них беду и несчастье”.
Yathā te bhagavā byākaroti, taṁ sādhukaṁ uggahetvā mama āroceyyāsi.
te → (bj, sya-all, pts) | āroceyyāsi → āroceyyāsī (bj) | yathā → yathā te (bj: machasaṁ) | byākaroti → vyākaroti (bjt, pts)Хорошо заучи, как ответит тебе Благословенный, и донеси это мне,
Na hi tathāgatā vitathaṁ bhaṇantī”ti.
bhaṇantīti → bhaṇantī ti (pts)ведь Татхагаты не говорят лжи”.
“Evaṁ, bho”ti kho vassakāro brāhmaṇo māgadhamahāmatto rañño māgadhassa ajātasattussa vedehiputtassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
māgadhamahāmatto → magadhamahāmatto (bj, sya-all, pts) | paṭissutvā → paṭissutvā uṭṭhāyāsanā (bj); paṭissuṇitvā (sya-all, pts) | magadhamahāmatto → māgadhamahāmatto (bj: machasaṁ) | Māgadhassa → M8 Magadhassa. (pts note) | paṭissuṇitvā → M. Ph. M8 paṭisu-; T. M7 paṭissutvā; M6 paṭisāsutvā (sic); T. M6. M7 insert uṭṭhāyāsanā. (pts note) | bhoti → bho ti (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)“Да, Государь” – ответил брахман Вассакара. Затем он поднялся с сиденья и отправился к Благословенному. Он обменялся вежливыми приветствиями с Благословенным,
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho vassakāro brāhmaṇo māgadhamahāmatto bhagavantaṁ etadavoca:
magadhamahāmatto → māgadhamahāmatto (bj: machasaṁ) | Magadhamahāmatto → M8 Māga- (pts note) | sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bjt, th, pts) | etadavoca → etad avoca (pts)и после обмена вежливыми приветствиями и любезностями он сел рядом и сказал:
“rājā, bho gotama, māgadho ajātasattu vedehiputto bhoto gotamassa pāde sirasā vandati, appābādhaṁ appātaṅkaṁ lahuṭṭhānaṁ balaṁ phāsuvihāraṁ pucchati.
Māgadho → M8 Magadho. (pts note) | sirasā → M8 sīrisā. (pts note) | balaṁ → M8 phalaṁ. (pts note) | + → evañ ca vadeti (pts)“Мастер Готама, царь Аджатасатту Ведехипутта из Магадхи выражает почтение, припадая к Вашим ногам. Он интересуется, свободны ли Вы от болезни и недуга, здоровы ли, сильны ли и пребываете ли в умиротворении.
Rājā, bho gotama, māgadho ajātasattu vedehiputto vajjī abhiyātukāmo.
Rājā → evañca vadeti rājā (bj, mr) | Rājā → evañca vadeti rājā (cck: sī. ka.)Мастер Готама, царь Аджатасатту хочет разжечь войну против Вадджей.
So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)Он говорит так:
‘ahaṁ hime vajjī evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve ucchecchāmi, vajjī vināsessāmi, vajjī anayabyasanaṁ āpādessāmī’”ti.
hime → ime (bj, sya-all, pts) | vajjī → vajji (bj) | āpādessāmīti → āpādessāmiti (bj) | ucchecchāmi vajjī vināsessāmi → ucchejjissāmi (sya-all) | ucchecchāmi → ucchejjissāmi (pts) | anayabyasanaṁ āpādessāmīti → anayavyasanaṁ āpādessāmi vajjī ti (pts) | ime → M. Ph. M8 h'ime. (pts note) | ucchejjissāmi → T. M6. M7 ucchecchāmi. (pts note) | Vajjī → omitted by S. (pts note) | evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve → evaṁ mahiddhike evaṁ mahānubhāve (bjt)“Какими бы ни были сильными и могучими эти Вадджи, я истреблю их, уничтожу их, наведу на них беду и несчастье”.
Tena kho pana samayena āyasmā ānando bhagavato piṭṭhito ṭhito hoti bhagavantaṁ bījayamāno.
bījayamāno → vījayamāno (bj); vijamāno (cck, sya1ed); vījamāno (sya2ed, pts1ed) | ṭhito → (bj) | bījayamāno atha kho → vījamāno athakho (sya-all) | bījayamāno → vījamāno (pts) | piṭṭhito → piṭṭhito ṭhito (bj: machasaṁ) | bījayamāno → vījamāno (cck: sī. syā.) | ṭhito → omitted by M8. M6. M7. (pts note) | vījamāno → M. Ph. M8 bijayamāno. (pts note)В тот момент уважаемый Ананда стоял позади Благословенного, обмахивая его.
Atha kho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)Тогда Благословенный обратился к уважаемому Ананде:
“kinti te, ānanda, sutaṁ: ‘vajjī abhiṇhaṁ sannipātā sannipātabahulā’”ti?
abhiṇhaṁ sannipātā → abhiṇhasannipātā (sya-all) | sannipātabahulāti → sannipāta bahulāti (bjt) | sannipātabahulāti → sannipātabahulā ti (pts)“Ананда, слышал ли ты, чтобы Вадджи часто собирались и часто проводили собрания?”
“Sutaṁ metaṁ, bhante: ‘vajjī abhiṇhaṁ sannipātā sannipātabahulā’”ti.
abhiṇhaṁ sannipātā → abhiṇhasannipātā (sya-all) | metaṁ → me taṁ (bjt, th, pts) | sannipātabahulāti → sannipātabahulā ti (pts)“Почтенный, я слышал, что они делают так”.
“Yāvakīvañca, ānanda, vajjī abhiṇhaṁ sannipātā bhavissanti sannipātabahulā; vuddhiyeva, ānanda, vajjīnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
abhiṇhaṁ sannipātā → abhiṇhasannipātā (sya-all) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all); yuddhi yeva (pts) | parihāni → M8 pāri- (pts note) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts)“Ананда, покуда Вадджи часто собираются и часто проводят собрания, то в отношении них можно ожидать только лишь возрастания, а не упадка.
Kinti te, ānanda, sutaṁ: ‘vajjī samaggā sannipatanti, samaggā vuṭṭhahanti, samaggā vajjikaraṇīyāni karontī’”ti?
sannipatanti → omitted by T.; M7 has sa- -pātanti. (pts note) | karontīti → karontī ti (pts)Ананда, слышал ли ты, чтобы Вадджи собирались в согласии, расходились в согласии, управляли делами Вадджей в согласии?”
“Sutaṁ metaṁ, bhante: ‘vajjī samaggā sannipatanti, samaggā vuṭṭhahanti, samaggā vajjikaraṇīyāni karontī’”ti.
metaṁ → me taṁ (bjt, th, pts) | karontīti → karontī ti (pts)“Почтенный, я слышал, что они делают так”.
“Yāvakīvañca, ānanda, vajjī samaggā sannipatissanti, samaggā vuṭṭhahissanti, samaggā vajjikaraṇīyāni karissanti; vuddhiyeva, ānanda, vajjīnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | sannipatissanti → T. M7 -pāt- (pts note) | parihāni → M8 pāri- (pts note) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)“Ананда, покуда Вадджи собираются в согласии, расходятся в согласии, управляют делами Вадджей в согласии, то в отношении них можно ожидать только лишь возрастания, а не упадка.
Kinti te, ānanda, sutaṁ: ‘vajjī apaññattaṁ na paññāpenti, paññattaṁ na samucchindanti, yathāpaññatte porāṇe vajjidhamme samādāya vattantī’”ti?
vattantī → M8 samvattantī. (pts note) | apaññattaṁ → appaññattaṁ (th, pts) | yathāpaññatte → yathā paññatte (pts) | vattantīti → vattantī ti (pts)Ананда, слышал ли ты, чтобы Вадджи не предписывали чего-либо, что не было предписано, или не отменяли того, что уже было предписано, и осуществляли и следовали древним вадджийским принципам так, как они были предписаны?”
“Sutaṁ metaṁ, bhante: ‘vajjī apaññattaṁ na paññāpenti, paññattaṁ na samucchindanti, yathāpaññatte porāṇe vajjidhamme samādāya vattantī’”ti.
metaṁ → me taṁ (th, pts) | apaññattaṁ → appaññattaṁ (th, pts) | yathāpaññatte → yathā paññatte (pts) | vattantīti → vattantī ti (pts)“Почтенный, я слышал, что они делают так”.
“Yāvakīvañca, ānanda, vajjī apaññattaṁ na paññāpessanti, paññattaṁ na samucchindissanti, yathāpaññatte porāṇe vajjidhamme samādāya vattissanti; vuddhiyeva, ānanda, vajjīnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
apaññattaṁ → paññattaṁ (bj) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | apaññattaṁ → appaññattaṁ (th, pts) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | yathāpaññatte → yathā paññatte (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)“Ананда, покуда Вадджи не предписывают чего-либо, что не было предписано, или не отменяют того, что уже было предписано, и осуществляют и следуют древним вадджийским принципам так, как они были предписаны, то в отношении них можно ожидать только лишь возрастания, а не упадка.
Kinti te, ānanda, sutaṁ: ‘vajjī ye te vajjīnaṁ vajjimahallakā te sakkaronti garuṁ karonti mānenti pūjenti, tesañca sotabbaṁ maññantī’”ti?
vajjimahallakā → vajjī mahallakā (bj) | garuṁ karonti → garukaronti (bj, sya-all, pts) | maññantīti → maññanti (bj) | garukaronti → garuṁkaronti (bj: machasaṁ) | tesañca → tesañ ca (pts) | maññantīti → maññantī ti (pts)Ананда, слышал ли ты, чтобы Вадджи чтили, уважали, ценили, и почитали вадджийских старейшин, и считали бы, что их [мнение] следует принимать во внимание?”
“Sutaṁ metaṁ, bhante: ‘vajjī ye te vajjīnaṁ vajjimahallakā te sakkaronti garuṁ karonti mānenti pūjenti, tesañca sotabbaṁ maññantī’”ti.
garuṁ karonti → garukaronti (bj, sya-all, pts) | metaṁ → me taṁ (th, pts) | tesañca → tesañ ca (pts) | maññantīti → maññantī ti (pts)“Почтенный, я слышал, что они делают так”.
“Yāvakīvañca, ānanda, vajjī ye te vajjīnaṁ vajjimahallakā te sakkarissanti garuṁ karissanti mānessanti pūjessanti, tesañca sotabbaṁ maññissanti; vuddhiyeva, ānanda, vajjīnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
vajjimahallakā → vajjī mahallakā (bj) | garuṁ karissanti → garukarissanti (bj, sya-all, pts) | maññissanti → maññissantī (bj) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | mānessanti → M. Ph. M8 mānissanti. (pts note) | pūjessanti → M. Ph. M8 pūjissanti. (pts note) | maññissanti → in M8 here four leaves are missing. (pts note) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | tesañca → tesañ ca (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)“Ананда, покуда Вадджи чтят, уважают, ценят, и почитают вадджийских старейшин, и считают, что их [мнение] следует принимать во внимание, то в отношении них можно ожидать только лишь возрастания, а не упадка.
Kinti te, ānanda, sutaṁ: ‘vajjī yā tā kulitthiyo kulakumāriyo tā na okassa pasayha vāsentī’”ti?
okassa → okkassa (th, pts) | vāsentīti → vāsentī ti (pts)Ананда, слышал ли ты, уводят ли Вадджи насильственно женщин и девушек из их семей и принуждают ли их силой к тому, чтобы те проживали с ними?”
“Sutaṁ metaṁ, bhante: ‘vajjī yā tā kulitthiyo kulakumāriyo tā na okassa pasayha vāsentī’”ti.
metaṁ → me taṁ (th, pts) | okassa → okkassa (th, pts) | vāsentīti → vāsentī ti (pts)“Почтенный, я слышал, что они не делают так”.
“Yāvakīvañca, ānanda, vajjī yā tā kulitthiyo kulakumāriyo tā na okassa pasayha vāsessanti; vuddhiyeva, ānanda, vajjīnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
vāsessanti → vāsessantī (bj) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | okassa → okkassa (bj: syā) | pasayha → M. passayha. (pts note) | vāsessanti → Ph. vāsissanti. (pts note) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)“Ананда, покуда Вадджи не уводят насильственно женщин и девушек из их семей и не принуждают их силой к тому, чтобы те проживали с ними, то в отношении них можно ожидать только лишь возрастания, а не упадка.
Kinti te, ānanda, sutaṁ: ‘vajjī yāni tāni vajjīnaṁ vajjicetiyāni abbhantarāni ceva bāhirāni ca tāni sakkaronti garuṁ karonti mānenti pūjenti, tesañca dinnapubbaṁ katapubbaṁ dhammikaṁ baliṁ no parihāpentī’”ti?
garuṁ karonti → garukaronti (bj, sya-all, pts) | pūjenti → pūjentī (bj) | sutaṁ → sutam (pts) | ceva → eva (pts) | tesañca → tesañ ca (pts) | parihāpentīti → parihāpentī ti (pts)Ананда, слышал ли ты, чтобы Вадджи чтили, уважали, ценили, и почитали свои традиционные святилища, как те, что внутри [города], так и те, что снаружи, а также не пренебрегали бы праведными жертвоприношениями, что жертвовались ими в прошлом?”
“Sutaṁ metaṁ, bhante: ‘vajjī yāni tāni vajjīnaṁ vajjicetiyāni abbhantarāni ceva bāhirāni ca tāni sakkaronti garuṁ karonti mānenti pūjenti, tesañca dinnapubbaṁ katapubbaṁ dhammikaṁ baliṁ no parihāpentī’”ti.
garuṁ karonti → garukaronti (bj, sya-all, pts) | metaṁ → me taṁ (th, pts) | ceva → eva (pts) | tesañca → tesañ ca (pts) | parihāpentīti → parihāpentī ti (pts)“Почтенный, я слышал, что они делают так”.
“Yāvakīvañca, ānanda, vajjī yāni tāni vajjīnaṁ vajjicetiyāni abbhantarāni ceva bāhirāni ca tāni sakkarissanti garuṁ karissanti mānessanti pūjessanti, tesañca dinnapubbaṁ katapubbaṁ dhammikaṁ baliṁ no parihāpessanti; vuddhiyeva, ānanda, vajjīnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihāni.
garuṁ karissanti → garukarissanti (bj, pts) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | mānessanti → M. Ph. T. mānissanti. (pts note) | pūjessanti → M. pūjissanti. (pts note) | garuṁ → garu (th) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | ceva → eva (pts) | tesañca → tesañ ca (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)“Ананда, покуда Вадджи чтят, уважают, ценят, и почитают свои традиционные святилища, как те, что внутри [города], так и те, что снаружи, а также не пренебрегают праведными жертвоприношениями, что жертвовались им в прошлом, то в отношении них можно ожидать только лишь возрастания, а не упадка.
Kinti te, ānanda, sutaṁ: ‘vajjīnaṁ arahantesu dhammikā rakkhāvaraṇagutti susaṁvihitā—kinti anāgatā ca arahanto vijitaṁ āgaccheyyuṁ, āgatā ca arahanto vijite phāsuṁ vihareyyun’”ti?
āgatā → T. anāgatā. (pts note) | dhammikā rakkhāvaraṇagutti → dhammikārakkhāvaraṇagutti (th) | vihareyyunti → vihareyyun ti (pts)Ананда, слышал ли ты, чтобы Вадджи обеспечивали праведную защиту, убежище, охрану арахантам [с намерением]: “Как [сделать так], чтобы те араханты, которые ещё не пришли в наше царство, смогли бы прийти, а те араханты, которые уже пришли, смогли бы пребывать в умиротворении здесь?”
“Sutaṁ metaṁ, bhante: ‘vajjīnaṁ arahantesu dhammikā rakkhāvaraṇagutti susaṁvihitā bhavissati—kinti anāgatā ca arahanto vijitaṁ āgaccheyyuṁ, āgatā ca arahanto vijite phāsuṁ vihareyyun’”ti.
rakkhāvaraṇagutti → rakkhāvaraṇaguttī (bj) | bhavissati → (pts) | susaṁvihitā → T. -taṁ; M. adds bhavissanti. (pts note) | āgatā → T. agatā. (pts note) | metaṁ → me taṁ (th, pts) | dhammikā rakkhāvaraṇagutti → dhammikārakkhāvaraṇagutti (th) | vijite → vijate (th) | vihareyyunti → vihareyyun ti (pts)“Почтенный, я слышал, что они делают так”.
“Yāvakīvañca, ānanda, vajjīnaṁ arahantesu dhammikā rakkhāvaraṇagutti susaṁvihitā bhavissati: ‘kinti anāgatā ca arahanto vijitaṁ āgaccheyyuṁ, āgatā ca arahanto vijite phāsuṁ vihareyyun’ti; vuddhiyeva, ānanda, vajjīnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihānī”ti.
rakkhāvaraṇagutti → T. -guttikā. (pts note) | bhavissati → M. Ph. bhavissanti. (pts note) | dhammikā rakkhāvaraṇagutti → dhammikārakkhāvaraṇagutti (th) | vuddhiyeva → vaḍḍhiyeva (th) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | vihareyyunti vuddhiyeva → vihareyyun ti vuddhi yeva (pts) | parihānīti → parihānī ti (pts)“Ананда, покуда Вадджи обеспечивают праведную защиту, убежище, охрану арахантам [с намерением]: “Как [сделать так], чтобы те араханты, которые ещё не пришли в наше царство, смогли бы прийти, а те араханты, которые уже пришли, смогли бы пребывать в умиротворении здесь?” – то в отношении них можно ожидать только лишь возрастания, а не упадка”.
Atha kho bhagavā vassakāraṁ brāhmaṇaṁ māgadhamahāmattaṁ āmantesi:
māgadhamahāmattaṁ → magadhamahāmattaṁ (bj, sya-all, pts)Затем Благословенный обратился к брахману Вассакаре, главному министру Магадхи:
“ekamidāhaṁ, brāhmaṇa, samayaṁ vesāliyaṁ viharāmi sārandade cetiye.
ekamidāhaṁ → ekam idāhaṁ (pts)“Однажды, брахман, я пребывал в Весали в Святилище Сарандады.
Tatrāhaṁ, brāhmaṇa, vajjīnaṁ ime satta aparihāniye dhamme desesiṁ.
brāhmaṇa → (sya-all, pts) | desesiṁ → desemi (sya-all) | tatrāhaṁ → M. Ph. insert brāhmaṇa. (pts note) | aparihāniye → aparihānīye (bjt)Там я научил Вадджей этим семи принципам не-упадка.
Yāvakīvañca, brāhmaṇa, ime satta aparihāniyā dhammā vajjīsu ṭhassanti, imesu ca sattasu aparihāniyesu dhammesu vajjī sandississanti; vuddhiyeva, brāhmaṇa, vajjīnaṁ pāṭikaṅkhā, no parihānī”ti.
sandississanti → sandissanti (bj) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | sandississanti vuddhiyeva → sandissanti vuddhi yeva (pts) | ṭhassanti → M. vattissanti. (pts note) | Evaṁ → M. Ph. S. omit all from Evaṁ to avoca. (pts note) | aparihāniyā → aparihānīyā (bjt) | + → evaṁ vutte vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto bhagavantaṁ etadavoca (bjt) | yāvakīvañca → yāvakīvañ ca (pts) | parihānīti → parihānī ti evaṁ vutte vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto bhagavantaṁ etad avoca (pts)Покуда среди Вадджей длятся эти семь принципов не-упадка, и [покуда] Вадджи утверждены в них, то в отношении них можно ожидать только лишь возрастания, а не упадка”.
“Ekamekenapi, bho gotama, aparihāniyena dhammena samannāgatānaṁ vajjīnaṁ vuddhiyeva pāṭikaṅkhā, no parihāni;
Ekamekenapi → evaṁ vutte vassakāro brāhmaṇo magadhamahāmatto bhagavantaṁ etadavoca ekamekenapi (bj); ekamekenapi tena kho (mr) | vuddhiyeva → vuḍḍhiyeva (sya-all) | Ekamekenapi → ekamekenapi tena kho (ka.) dī. ni. 2.135 (cck note) | pi → M. pi tena kho bho; Ph. pi kho bho; T. M6. M7 pi ce bho. (pts note) | aparihāniyena → aparihānīyena (bjt) | ekamekenapi → ekamekena pi (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)Когда так было сказано, брахман Вассакара сказал Благословенному: “Мастер Готама, если бы Вадджи соблюдали бы даже один из этих принципов не-упадка, то в отношении них можно было бы ожидать только лишь возрастания, а не упадка.
ko pana vādo sattahi aparihāniyehi dhammehi.
aparihāniyehi → aparihānīyehi (bjt)Что уж говорить, если они соблюдают все семь?
Akaraṇīyā ca, bho gotama, vajjī raññā māgadhena ajātasattunā vedehiputtena yadidaṁ yuddhassa, aññatra upalāpanāya, aññatra mithubhedā.
upalāpanāya → upalāpanā (si, pts1ed, mr) | upalāpanā → upalāpanāya (bj: machasaṁ) | upalāpanāya → upalāpanā (cck: ka. sī. ka.) | Akaraṇīyā → M6 -ṇiyāni. (pts note) | ca → Ph. va. (pts note) | upalāpanā → S. -nāya; Ph. upatepanā. (pts note) | vedehiputtena → vedehi puttena (bjt) | yadidaṁ → yad idaṁ (pts)Мастер Готама, царь Аджатасатту Ведехипутта из Магадхи не сможет завоевать Вадджей войной, если только не с помощью предательства или внутреннего раздора.
Handa ca dāni mayaṁ, bho gotama, gacchāma, bahukiccā mayaṁ bahukaraṇīyā”ti.
ca → T. handā. (pts note) | handa ca dāni → handacadāni (bjt) | bahukaraṇīyāti → bahukaraṇīyā ti (pts)А теперь, Мастер Готама, нам нужно идти. У нас много дел и обязанностей”.
“Yassadāni tvaṁ, brāhmaṇa, kālaṁ maññasī”ti.
yassadāni → yassa dāni (pts) | maññasīti → maññasī ti (pts)“Можешь отправляться, брахман, когда сочтёшь нужным”.
Atha kho vassakāro brāhmaṇo māgadhamahāmatto bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmīti.
māgadhamahāmatto → magadhamahāmatto (bj, sya-all, pts) | pakkāmīti dutiyaṁ → pakkamī ti (pts) | atha kho → athakho (th)И тогда брахман Вассакара, главный министр Магадхи, восхитившись и возрадовавшись словам Благословенного, поднялся с сиденья и ушёл.