Appamādagāravasutta๓๒ อัปปมาทคารวสูตร
Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitā kho sā devatā bhagavantaṁ etadavoca:
obhāsetvā → obhasetvā (pts) | + → sāvatthinidānaṁ (bjt) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)ครั้งนั้น เมื่อราตรีผ่านไป เทวดาองค์หนึ่งมีวรรณะงดงามยิ่งนัก เปล่ง รัศมีให้สว่างไปทั่วพระเชตวัน เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาท แล้วยืนอยู่ ณ ที่สมควร ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“Sattime, bhante, dhammā bhikkhuno aparihānāya saṁvattanti.
sattime → satt ime (pts)“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรม ๗ ประการนี้ ย่อมเป็นไปเพื่อความไม่เสื่อมแก่ภิกษุ
Katame satta?ธรรม ๗ ประการ อะไรบ้าง คือ
Satthugāravatā, dhammagāravatā, saṅghagāravatā, sikkhāgāravatā, samādhigāravatā, appamādagāravatā, paṭisanthāragāravatā.
saṅghagāravatā → omitted by T. (pts note) | paṭisanthāragāravatā → M. Ph. -sandhārā- throughout. (pts note) | saṅghagāravatā → saṁghagāravatā (ms2005)๑. ความเป็นผู้มีความเคารพในพระศาสดา ๒. ความเป็นผู้มีความเคารพในพระธรรม ๓. ความเป็นผู้มีความเคารพในพระสงฆ์ ๔. ความเป็นผู้มีความเคารพในสิกขา ๕. ความเป็นผู้มีความเคารพในสมาธิ ๖. ความเป็นผู้มีความเคารพในความไม่ประมาท ๗. ความเป็นผู้มีความเคารพในปฏิสันถาร
Ime kho, bhante, satta dhammā bhikkhuno aparihānāya saṁvattantī”ti.
saṁvattantīti → saṁvattantī ti (pts)ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรม ๗ ประการนี้แล ย่อมเป็นไปเพื่อความไม่เสื่อมแก่ ภิกษุ”
Idamavoca sā devatā.
idamavoca → idam avoca (pts)เมื่อเทวดานั้นได้กราบทูลดังนี้แล้ว
Samanuñño satthā ahosi.
+ → ahosi (bjt)พระศาสดาทรงพอพระทัย
Atha kho sā devatā “samanuñño me satthā”ti bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyi.
devatā → omitted by M6. (pts note) | atha kho → athakho (th) | satthāti → satthā ti (pts) | tatthevantaradhāyi → tatth ev antaradhāyi (pts)ครั้นเทวดานั้นรู้ ว่า ‘พระศาสดาทรงพอพระทัยเรา’ จึงถวายอภิวาทพระผู้มีพระภาค ทำประทักษิณ แล้วหายไป ณ ที่นั้นแล
Atha kho bhagavā tassā rattiyā accayena bhikkhū āmantesi:
atha kho → athakho (th)ครั้นคืนนั้นผ่านไป พระผู้มีพระภาคได้รับสั่งเรียกภิกษุทั้งหลายมาตรัสว่า
“imaṁ, bhikkhave, rattiṁ aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yenāhaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitā kho, bhikkhave, sā devatā maṁ etadavoca:
bhikkhave → omitted by M. Ph. (pts note) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)ภิกษุทั้งหลาย เมื่อคืนนี้ เมื่อราตรีผ่านไป เทวดาองค์หนึ่งมีวรรณะงดงามยิ่งนัก เปล่งรัศมีให้สว่างไปทั่วพระเชตวัน เข้ามาหาเราถึงที่อยู่ ไหว้เราแล้วยืนอยู่ ณ ที่ สมควร ได้กล่าวกับเราดังนี้ว่า
‘sattime, bhante, dhammā bhikkhuno aparihānāya saṁvattanti.
sattime → satt ime (pts)ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรม ๗ ประการนี้ ย่อมเป็นไปเพื่อความไม่เสื่อมแก่ภิกษุ
Katame satta?ธรรม ๗ ประการ อะไรบ้าง คือ
Satthugāravatā, dhammagāravatā, saṅghagāravatā, sikkhāgāravatā, samādhigāravatā, appamādagāravatā, paṭisanthāragāravatā—
saṅghagāravatā → saṁghagāravatā (ms2005)๑. ความเป็นผู้มีความเคารพในพระศาสดา ๒. ความเป็นผู้มีความเคารพในพระธรรม ๓. ความเป็นผู้มีความเคารพในพระสงฆ์ ๔. ความเป็นผู้มีความเคารพในสิกขา ๕. ความเป็นผู้มีความเคารพในสมาธิ ๖. ความเป็นผู้มีความเคารพในความไม่ประมาท ๗. ความเป็นผู้มีความเคารพในปฏิสันถาร
ime kho, bhante, satta dhammā bhikkhuno aparihānāya saṁvattantī’ti.
saṁvattantīti → saṁvattantī ti (pts)ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ธรรม ๗ ประการนี้แล ย่อมเป็นไปเพื่อความไม่เสื่อมแก่ ภิกษุ
Idamavoca, bhikkhave, sā devatā.
idamavoca → idam avoca (pts)ภิกษุทั้งหลาย เทวดานั้นครั้นกล่าวดังนี้แล้ว
Idaṁ vatvā maṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyīti.
tatthevantaradhāyīti → tatthevantaradhāyiti (bj) | tatthevantaradhāyīti → tatth ev antaradhāyī ti (pts)จึงไหว้เรา ทำประทักษิณแล้วหาย ไป ณ ที่นั้นแล
Satthugaru dhammagaru, saṅghe ca tibbagāravo;
saṅghe → saṁghe (th, ms2005)ภิกษุมีความเคารพในศาสดา มีความเคารพในธรรม มีความเคารพอย่างแรงกล้าในสงฆ์ Samādhigaru ātāpī, sikkhāya tibbagāravo.
Samādhigaru ātāpī → samādhigāravatāpi ca (mr) | ātāpī → ātāpi (bj) | ātāpī → samādhigāravatāpi ca (cck: ka.) | ātāpī → M. Ph. samādhigāravatāpi ca. (pts note) sikkhāya → M. Ph. sikkhāsu. (pts note)มีความเคารพในสมาธิ มีความเพียร มีความเคารพอย่างแรงกล้าในสิกขาAppamādagaru bhikkhu, paṭisanthāragāravo;
appamādagaru → appamādagarū (bj)มีความเคารพในความไม่ประมาท มีความเคารพในปฏิสันถาร Abhabbo parihānāya, nibbānasseva santike”ti.
nibbānasseva santiketi paṭhamaṁ → nibbānass eva santike ti (pts)เป็นผู้ไม่ควรเสื่อม ดำรงอยู่ใกล้นิพพานทีเดียว