Paṭhamaniddasasutta
Paṭhamaniddasasutta → paṭhamaniddesavatthusuttaṁ (bj)Graduation (1st)
Atha kho āyasmā sāriputto pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | pattacīvaramādāya sāvatthiṁ → pattacīvaraṁ ādāya sāvatthiyaṁ (bj, pts) | Sāvatthiyaṁ → S. -tthiṁ. (pts note) | + → ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme (bjt) | atha kho → athakho (th) | pattacīvaramādāya sāvatthiṁ → pattacīvaram ādāya sāvatthiyaṁ (pts)Then Venerable Sāriputta robed up in the morning and, taking his bowl and robe, entered Sāvatthī for alms.
Atha kho āyasmato sāriputtassa etadahosi:
atha kho āyasmato → athakho āyassamato (sya-all) | etadahosi → etad ahosi (pts)Then it occurred to him,
“atippago kho tāva sāvatthiyaṁ piṇḍāya carituṁ.“It’s too early to wander for alms in Sāvatthī.
Yannūnāhaṁ yena aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ ārāmo tenupasaṅkameyyan”ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts) | tenupasaṅkameyyanti → ten upasaṅkameyyan ti (pts)Why don’t I visit the monastery for the wanderers of other religions?”
Atha kho āyasmā sāriputto yena aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ ārāmo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṁ sammodi.
aññatitthiyehi → aññātitthiyehi (bj) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)Then he went to the monastery for the wanderers of other religions and exchanged greetings with the wanderers there.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts)When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side.
Tena kho pana samayena tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ ayamantarākathā udapādi:
sannipatitānaṁ → (sya-all) | ayamantarākathā → ayamantarā kathā (bjt) | ayamantarākathā → ayam antarākathā (pts)Now at that time while those wanderers of other religions were sitting together this discussion came up among them,
“yo hi koci, āvuso, dvādasavassāni paripuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ carati, ‘niddaso bhikkhū’ti alaṁvacanāyā”ti.
niddaso → T. -sā; M8 niddeso, also in all the other places where this word recurs. (pts note) | alaṁvacanāyāti → alaṁ vacanāyāti (my, bjt, th) | dvādasavassāni → dvādasa vassāni (th, pts) | bhikkhūti alaṁvacanāyāti → bhikkhū ti alaṁ vacanāyā ti (pts)“Reverends, anyone who lives the full and pure spiritual life for twelve years is qualified to be called a ‘graduate mendicant’.”
Atha kho āyasmā sāriputto tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ bhāsitaṁ neva abhinandi nappaṭikkosi.
neva → M7 ñeva. (pts note) | ppaṭikkosi → T. -sitvā. (pts note) | nappaṭikkosi → na paṭikkosi (bjt) | atha kho → athakho (th) | nappaṭikkosi → na ppaṭikkosi (pts)Sāriputta neither approved nor rejected that statement of the wanderers of other religions.
Anabhinanditvā appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi:
anabhinanditvā → anakinanditvā (sya-all) | appaṭikkositvā → omitted by T. (pts note)He rose from his seat, thinking,
“bhagavato santike etassa bhāsitassa atthaṁ ājānissāmī”ti.
ājānissāmī → T. M6. M7 ajā- (pts note) | ājānissāmīti → ājānissāmī ti (pts)“I will learn the meaning of this statement from the Buddha himself.”
Atha kho āyasmā sāriputto sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā sāriputto bhagavantaṁ etadavoca:
Ekamantaṁ → in M8 here one leaf is missing. (pts note) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Then Sāriputta wandered for alms in Sāvatthī. After the meal, on his return from almsround, he went to the Buddha, bowed, sat down to one side, and told him what had happened, adding:
“Idhāhaṁ, bhante, pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisiṁ.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | pattacīvaramādāya sāvatthiṁ → pattacīvaraṁ ādāya sāvatthiyaṁ (bj, pts) | Sāvatthiyaṁ → S. -tthiṁ. (pts note) | pāvisiṁ → M. Ph. M6 -si. (pts note) | pattacīvaramādāya sāvatthiṁ → pattacīvaram ādāya sāvatthiyaṁ (pts)
Tassa mayhaṁ, bhante, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
‘atippago kho tāva sāvatthiyaṁ piṇḍāya carituṁ.
Yannūnāhaṁ yena aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ ārāmo tenupasaṅkameyyan’ti.
yena aññatitthiyānaṁ → yenaññatitthiyānaṁ (bj) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts) | tenupasaṅkameyyanti → ten upasaṅkameyyan ti (pts)
Atha khvāhaṁ, bhante, yena aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ ārāmo tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṁ sammodiṁ.
khvāhaṁ → M6 kho 'haṁ. (pts note) | upasaṅkamiṁ → M. Ph. T. M6. M7 -mi. (pts note) | sammodiṁ → M. M6. M7 -di. (pts note) | atha khvāhaṁ → athakhvāhaṁ (th) | tenupasaṅkamiṁ → ten upasaṅkamiṁ (pts)
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁ.
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | nisīdiṁ → M. Ph. T. M6. M7 -di. (pts note)
Tena kho pana, bhante, samayena tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ ayamantarākathā udapādi:
ayamantarākathā → ayamantarā kathā (bjt) | ayamantarākathā → ayam antarākathā (pts)
‘yo hi koci, āvuso, dvādasavassāni paripuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ carati, niddaso bhikkhūti alaṁvacanāyā’ti.
alaṁvacanāyāti → alaṁ vacanāyāti (my, bjt, th) | dvādasavassāni → dvādasa vassāni (th, pts) | bhikkhūti alaṁvacanāyāti → bhikkhū ti alaṁ vacanāyā ti (pts)
Atha khvāhaṁ, bhante, tesaṁ aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ bhāsitaṁ neva abhinandiṁ nappaṭikkosiṁ.
abhinandiṁ → M. M6. M7 -di. (pts note) | ppaṭikkosiṁ → M. -si. (pts note) | nappaṭikkosiṁ → na paṭikkosiṁ (bjt) | atha khvāhaṁ → athakhvāhaṁ (th) | nappaṭikkosiṁ → na ppaṭikkosiṁ (pts)
Anabhinanditvā appaṭikkositvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṁ:
pakkamiṁ → pakkāmiṁ (bj, sya-all, pts1ed) | anabhinanditvā → anakinanditvā (sya-all) | pakkamiṁ → pakkāmiṁ (pts) | pakkamiṁ → pakkāmiṁ (cck: sī. syā.) | pakkāmiṁ → M. M6 -mi. (pts note)
‘bhagavato santike etassa atthaṁ ājānissāmī’ti.
etassa → etassa bhāsitassa (bj, sya-all, pts) | ājānissāmī → T. M6. M7 ajā- (pts note) | ājānissāmīti → ājānissāmī ti (pts)
Sakkā nu kho, bhante, imasmiṁ dhammavinaye kevalaṁ vassagaṇanamattena niddaso bhikkhu paññāpetun”ti?
bhikkhu → bhikkhūti (bj) | bhikkhu → T. M6. M7 bhikkhū ti. (pts note) | paññāpetunti → paññāpetun ti (pts)“Sir, in this teaching and training can we describe a mendicant as a ‘graduate’ solely because they have completed a certain number of years?”
“Na kho, sāriputta, sakkā imasmiṁ dhammavinaye kevalaṁ vassagaṇanamattena niddaso bhikkhu paññāpetuṁ.
bhikkhu → bhikkhūti (bj) | paññāpetuṁ → Ph. M6 add ti. (pts note)“No, Sāriputta, we cannot.
Satta kho imāni, sāriputta, niddasavatthūni mayā sayaṁ abhiññā sacchikatvā paveditāni.I make known these seven qualifications for graduation after realizing them with my own insight.
Katamāni satta?
Katamāni → a. ni. 7.20; dī. ni. 3.331 (cck note)What seven?
Idha, sāriputta, bhikkhu sikkhāsamādāne tibbacchando hoti āyatiñca sikkhāsamādāne avigatapemo, dhammanisantiyā tibbacchando hoti āyatiñca dhammanisantiyā avigatapemo, icchāvinaye tibbacchando hoti āyatiñca icchāvinaye avigatapemo, paṭisallāne tibbacchando hoti āyatiñca paṭisallāne avigatapemo, vīriyārambhe tibbacchando hoti āyatiñca vīriyārambhe avigatapemo, satinepakke tibbacchando hoti āyatiñca satinepakke avigatapemo, diṭṭhipaṭivedhe tibbacchando hoti āyatiñca diṭṭhipaṭivedhe avigatapemo.
avigatapemo → adhigatapemo (sya-all) | avigatapemo vīriyārambhe → adhigatapemo viriyārambhe (sya-all) | vīriyārambhe avigatapemo → viriyārambhe adhigatapemo (sya-all) | dhammanisantiyā → dhammanikantiyā (bj: sīmu) | avigatapemo → S. adhi- throughout. (pts note) | dhammanisantiyā → T. M7 -nīyantiyā. (pts note) | paṭisallāne → T. M6. M7 -no. (pts note) | diṭṭhipativedhe → Ph. T. -vede; M6 -pavedhe. (pts note) | āyatiñca → āyatiñ ca (pts) | āyatiñca vīriyārambhe → āyatiñ ca viriyārambhe (pts) | āyatiñca diṭṭhipaṭivedhe → āyatiñ ca diṭṭhipativedhe (pts)It’s when a mendicant has a keen enthusiasm to undertake the training … to examine the teachings … to get rid of desires … for retreat … to rouse up energy … for mindfulness and alertness … to penetrate theoretically. And they don’t lose these desires in the future.
Imāni kho, sāriputta, satta niddasavatthūni mayā sayaṁ abhiññā sacchikatvā paveditāni.
satta → omitted by T. M6. (pts note) | paveditāni → M6 adds ti. (pts note)These are the seven qualifications for graduation that I make known after realizing them with my own insight.
Imehi kho, sāriputta, sattahi niddasavatthūhi samannāgato bhikkhu dvādasa cepi vassāni paripuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ carati, ‘niddaso bhikkhū’ti alaṁvacanāya;
bhikkhu → bhikkhū (bj) | alaṁvacanāya catubbīsati → alaṁ vacanāya catuvīsatiṁ (bj) | Imehi → T. imāni; M6 ime. (pts note) | sattahi → T. M7 satta; omitted by M6. (pts note) | niddasavatthūhi → M6. M7 -vatthūni. (pts note) | pi → omitted by M. Ph. S. (pts note) | + → vassāni paripuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ carati niddaso bhikkhūti alaṁ vacanāya catuvīsati (th) | cepi → ce pi (pts) | bhikkhūti alaṁvacanāya → bhikkhū ti alaṁ vacanāya (pts)A mendicant who has these seven qualifications for graduation is qualified to be called a ‘graduate mendicant’. This is so whether they have lived the full and pure spiritual life for twelve years,
catubbīsati cepi vassāni paripuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ carati, ‘niddaso bhikkhū’ti alaṁvacanāya;
catuvīsati → T. M6 -tiñ. (pts note) | niddaso → T. niddhiso; M7 nibbiso. (pts note) | alaṁvacanāya → alaṁ vacanāya (my, bjt) | catubbīsati → catuvīsatiṁ (bjt) | catubbīsati cepi → catuvīsati ce pi (pts) | bhikkhūti alaṁvacanāya → bhikkhū ti alaṁ vacanāya (pts)twenty-four years,
chattiṁsati cepi vassāni paripuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ carati, ‘niddaso bhikkhū’ti alaṁvacanāya, aṭṭhacattārīsañcepi vassāni paripuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ carati, ‘niddaso bhikkhū’ti alaṁvacanāyā”ti.
alaṁvacanāyāti ekādasamaṁ → alaṁ vacanāyāti (bj, sya-all) | alaṁvacanāya aṭṭhacattārīsañcepi → alaṁ vacanāya aṭṭhacattāḷīsañcepi (sya-all) | chattiṁsa → S. -sati. (pts note) | niddaso → T. M6. M7 nittiṁso. (pts note) | aṭṭhacattārisañ → Ph. -līsaṁ; S. -ḷīsañ. (pts note) | niddaso → T. M7 niccattāriso; M6 cattariso. (pts note) | alaṁvacanāya aṭṭhacattārīsañcepi → alaṁ vacanāya aṭṭhacattārīsaṁ cepi (my) | chattiṁsati cepi → chattiṁsa ce pi (pts) | bhikkhūti alaṁvacanāya aṭṭhacattārīsañcepi → bhikkhū ti alaṁ vacanāya aṭṭhacattārisañ ce pi (pts) | bhikkhūti alaṁvacanāyāti → bhikkhū ti alaṁ vacanāyā (pts)thirty-six years, or forty-eight years.”
Ekādasamaṁ.
ekādasamaṁ → vacanāyāti (bjt, th) | ekādasamaṁ → ti (pts)