ArakasuttaСутта Арака
“Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, arako nāma satthā ahosi titthakaro kāmesu vītarāgo.
Arako → T. -to. (pts note) | + → sāvatthinidānaṁ (bjt)“Монахи, в прошлом был учитель по имени Арака, основатель религиозного движения без жажды к желаниям.
Arakassa kho pana, bhikkhave, satthuno anekāni sāvakasatāni ahesuṁ.У учителя Араки было много сотен учеников,
Arako satthā sāvakānaṁ evaṁ dhammaṁ deseti:
deseti → desesi (pts) | desesi:-- → S. -ti. (pts note)которых он учил Дхамме так:
‘appakaṁ, brāhmaṇa, jīvitaṁ manussānaṁ parittaṁ lahukaṁ bahudukkhaṁ bahupāyāsaṁ mantāyaṁ boddhabbaṁ, kattabbaṁ kusalaṁ, caritabbaṁ brahmacariyaṁ, natthi jātassa amaraṇaṁ.
lahukaṁ → lahusaṁ (ṭīkā) | mantāyaṁ → mantāya (sabbattha) | brāhmaṇa → brāhmaṇā (bj) | bahupāyāsaṁ mantāyaṁ boddhabbaṁ → bahūpāyāsaṁ mantāya phoṭṭhabbaṁ (sya-all); bahūpāyāsaṁ mantāya bodhabbaṁ (pts) | mantāya → mantāyaṁ (bj: machasaṁ) | boddhabbaṁ → bodhabbaṁ (bj: sīmu) | lahukaṁ → lahusaṁ (cck: ṭīkā) | mantāyaṁ → mantāya (sabbattha) ṭīkā passitabbā (cck note) | lahukaṁ → T. M6. M7 lahusaṁ throughout. (pts note) | bodhabbaṁ → M. Ph. boddhaṁ; S. phoṭṭabbaṁ throughout. (pts note)“Брахманы, жизнь людей коротка, ограниченна и скоротечна. Много боли, много тягости. Следует основательно осознать это. Следует делать благое и вести святую жизнь, ведь никто рождённый не может избежать смерти.
Seyyathāpi, brāhmaṇa, tiṇagge ussāvabindu sūriye uggacchante khippaṁyeva paṭivigacchati, na ciraṭṭhitikaṁ hoti;
brāhmaṇa → brāhmaṇā (bj) | sūriye → suriye (bj, sya-all, pts) | khippaṁyeva → khippameva (bj) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | khippaṁyeva → khippaṁ yeva (pts)Это как капля росы на кончике травинки быстро исчезает на рассвете и не длится долго,
evamevaṁ kho, brāhmaṇa, ussāvabindūpamaṁ jīvitaṁ manussānaṁ parittaṁ lahukaṁ bahudukkhaṁ bahupāyāsaṁ mantāyaṁ boddhabbaṁ, kattabbaṁ kusalaṁ, caritabbaṁ brahmacariyaṁ, natthi jātassa amaraṇaṁ.
brāhmaṇa ussāvabindūpamaṁ → brāhmaṇā ussāvabindupamaṁ (bj) | bahupāyāsaṁ mantāyaṁ → bahūpāyāsaṁ mantāya (bj) | bahupāyāsaṁ mantāyaṁ boddhabbaṁ → bahūpāyāsaṁ mantāya phoṭṭhabbaṁ (sya-all); bahūpāyāsaṁ mantāya bodhabbaṁ (pts) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts)точно так же, брахманы, человеческая жизнь подобна капле росы. Она ограниченна и скоротечна. Много боли, много тягости. Следует основательно осознать это. Следует делать благое и вести святую жизнь, ведь никто рождённый не может избежать смерти.
Seyyathāpi, brāhmaṇa, thullaphusitake deve vassante udakabubbuḷaṁ khippaṁyeva paṭivigacchati, na ciraṭṭhitikaṁ hoti;
udakabubbuḷaṁ → udakabubbulupamaṁ (cck); udakabubbulaṁ (sya1ed, sya2ed); udakapupphuḷaṁ (mr) | brāhmaṇa → brāhmaṇā (bj) | udakabubbuḷaṁ khippaṁyeva → udakabubbūḷaṁ khippameva (bj); udake udakabubbulaṁ khippaṁ yeva (pts) | udakabubbuḷaṁ → udakabubbulaṁ (sya-all) | udakabubbuḷaṁ → udakapupphuḷaṁ (cck: ka.) | thullaphusitake → T. phulla- (pts note) | udake → omitted by S. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Это как когда мощные капли дождя падают с неба, водяные пузыри быстро исчезают и не длятся долго,
evamevaṁ kho, brāhmaṇa, udakabubbuḷūpamaṁ jīvitaṁ manussānaṁ parittaṁ lahukaṁ bahudukkhaṁ bahupāyāsaṁ mantāyaṁ boddhabbaṁ, kattabbaṁ kusalaṁ, caritabbaṁ brahmacariyaṁ, natthi jātassa amaraṇaṁ.
brāhmaṇa udakabubbuḷūpamaṁ → brāhmaṇā udakabubbūḷūpamaṁ (bj) | bahupāyāsaṁ mantāyaṁ → bahūpāyāsaṁ mantāya (bj) | udakabubbuḷūpamaṁ → udakabubbulupamaṁ (sya-all); udakabubbulūpamaṁ (pts) | bahupāyāsaṁ mantāyaṁ boddhabbaṁ → bahūpāyāsaṁ mantāya phoṭṭhabbaṁ (sya-all); bahūpāyāsaṁ mantāya bodhabbaṁ (pts) | boddhabbaṁ → bodhabbaṁ (bj: sīmu) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts)точно так же, брахманы, человеческая жизнь подобна водяному пузырю. Она ограниченна… не может избежать смерти.
Seyyathāpi, brāhmaṇa, udake daṇḍarāji khippaṁyeva paṭivigacchati, na ciraṭṭhitikā hoti;
brāhmaṇa → brāhmaṇā (bj) | daṇḍarāji khippaṁyeva → daṇḍarājī khippaṁ yeva (bj) | paṭivigacchati → T. paṭigacchati; M7 patiga- corr. to paṭivi- by another hand. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Это как линия, прочерченная на воде палкой, быстро исчезает и не длится долго,
evamevaṁ kho, brāhmaṇa, udake daṇḍarājūpamaṁ jīvitaṁ manussānaṁ parittaṁ …pe…
brāhmaṇa → brāhmaṇā (bj) | daṇḍarājūpamaṁ → daṇḍarājupamaṁ (sya-all) | lahukaṁ → omitted by M6; T. M7 omit only lahukaṁ. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | daṇḍarājūpamaṁ → daṇḍa rājūpamaṁ (bjt) | evamevaṁ → evam eva (pts)точно так же, брахманы, человеческая жизнь подобна линии, прочерченной на воде палкой. Она ограниченна…
natthi jātassa amaraṇaṁ.не может избежать смерти.
Seyyathāpi, brāhmaṇa, nadī pabbateyyā dūraṅgamā sīghasotā hārahārinī, natthi so khaṇo vā layo vā muhutto vā yaṁ sā āvattati, atha kho sā gacchateva vattateva sandateva;
sā → yāya (mr) | āvattati → tharati (bj); dharati (sya-all); āramati (pts1ed); avatiṭṭheyya (?) | brāhmaṇa → brāhmaṇā (bj) | hārahārinī → hārahārīnī (bj) | sā āvattati → sātharati (bj) | āvattati atha kho → dharati athakho (sya-all) | nadī → nadi (pts) | āvattati → āramati (pts) | sā → yāya (cck: ka.) | āvattati → tharati (cck: sī.); dharati (cck: syā.); avatiṭṭheyya (cck: ?) | sīghasotā → M. Ph. siṅgha- (pts note) | sā → M. yāya; Ph. sā yaṁ; M7 yaṁ. (pts note) | āramati → M. āvattati; Ph. āvaṭṭati; S. dharati. (pts note) | eva → S. -te ca; T. M6 only -te. (pts note) | sandat → T. sanāt'. (pts note) | eva → S. -te ca. (pts note) | gacchateva vattateva sandateva → gacchate ca vattate ca sandate ca (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | gacchateva vattateva sandateva → gacchat eva vattat eva sandat eva evam (pts)Подобно текущей с горы реке с бурным потоком, что протекает длительные расстояния, несёт с собой множество обломков, не замирает ни на мгновение, ни на миг, ни на секунду, но мчится, бурлит, течёт вперёд,
evamevaṁ kho, brāhmaṇa, nadīpabbateyyūpamaṁ jīvitaṁ manussānaṁ parittaṁ lahukaṁ …pe…
brāhmaṇa nadīpabbateyyūpamaṁ → brāhmaṇā nadīpabbateyyupamaṁ (bj) | parittaṁ lahukaṁ → (bj) | nadīpabbateyyūpamaṁ → nadipabbateyyūpamaṁ (pts) | pe → M. la; Ph. pa; omitted by S. (pts note) | evamevaṁ → evameva (th) | evamevaṁ → eva (pts)точно так же, брахманы, человеческая жизнь подобна горному потоку. Она ограниченна…
natthi jātassa amaraṇaṁ.не может избежать смерти.
Seyyathāpi, brāhmaṇa, balavā puriso jivhagge kheḷapiṇḍaṁ saṁyūhitvā akasireneva vameyya;
vameyya → patāpeyya (mr) | brāhmaṇa → brāhmaṇā (bj) | saṁyūhitvā akasireneva → saññuhitvā appakasireneva (bj, sya-all, pts) | vameyya → patāpeyya (cck: ka.) | Seyyathā → in Ph. this simile is missing. (pts note) | saṁyūhitvā akasireneva → saññūhitvā appakasireneva (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | saṁyūhitvā akasireneva → saññūhitvā appakasiren eva (pts)Это как сильный человек мог бы набрать на кончике своего языка комок слюны и без проблем выплюнуть его,
evamevaṁ kho, brāhmaṇa, kheḷapiṇḍūpamaṁ jīvitaṁ manussānaṁ parittaṁ …pe…
brāhmaṇa kheḷapiṇḍūpamaṁ → brāhmaṇā khelapiṇḍūpamaṁ (bj) | kheḷapiṇḍūpamaṁ → kheḷapiṇḍupamaṁ (sya-all) | lahukaṁ → omitted by T. M6. M7. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts)точно так же, брахманы, человеческая жизнь подобна комку слюны. Она ограниченна…
natthi jātassa amaraṇaṁ.не может избежать смерти.
Seyyathāpi, brāhmaṇa, divasaṁsantatte ayokaṭāhe maṁsapesi pakkhittā khippaṁyeva paṭivigacchati, na ciraṭṭhitikā hoti;
maṁsapesi → maṁsapesī (bj, sya-all, pts1ed) | brāhmaṇa divasaṁsantatte → brāhmaṇā divasasaṁtatte (bj) | divasaṁsantatte → divasasantatte (sya-all, pts) | maṁsapesi → maṁsapesī (pts) | maṁsapesi → maṁsapesī (cck: sī. syā.) | maṁsapesī → M. Ph. -pesiyā. (pts note) | pakkhittā → M. Ph. -ttāya. (pts note) | paṭivigacchati → T. M7 paṭivijjhati. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | khippaṁyeva → khippaṁ yeva (pts)Подобно куску мяса, брошенному на железную сковороду, раскаляемую целый день, что быстро исчезает и не длится долго,
evamevaṁ kho, brāhmaṇa, maṁsapesūpamaṁ jīvitaṁ manussānaṁ parittaṁ …pe…
brāhmaṇa → brāhmaṇā (bj) | parittaṁ → (bj) | lahukaṁ → omitted by T. M6. M7. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | + → manussānaṁ (th, pts) | evamevaṁ → evam eva (pts)точно так же, брахманы, человеческая жизнь подобна куску мяса. Она ограниченна…
natthi jātassa amaraṇaṁ.не может избежать смерти.
Seyyathāpi, brāhmaṇa, gāvī vajjhā āghātanaṁ nīyamānā yaṁ yadeva pādaṁ uddharati, santikeva hoti vadhassa santikeva maraṇassa;
brāhmaṇa → brāhmaṇā (bj) | santikeva hoti → santike (sya-all) | vajjhā → T. vajjhaṁ. (pts note) | pādaṁ → T. padaṁ. (pts note) | vadhassa → M. Ph. vaddhassa. (pts note) | va → omitted by T. S. (pts note) | yaṁ yadeva → yaññadeva (bjt, th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | nīyamānā yaṁ yadeva → niyyamānā yañ ñad eva (pts) | santikeva → santike va (pts)Это как когда корову ведут на убой в скотобойню, какую бы ногу она ни поднимала, она [лишь всё] ближе к убою, ближе к смерти,
evamevaṁ kho, brāhmaṇa, govajjhūpamaṁ jīvitaṁ manussānaṁ parittaṁ lahukaṁ bahudukkhaṁ bahupāyāsaṁ mantāyaṁ boddhabbaṁ, kattabbaṁ kusalaṁ, caritabbaṁ brahmacariyaṁ, natthi jātassa amaraṇan’ti.
govajjhūpamaṁ → gāvīvajjhūpamaṁ (bj, sya-all) | govajjhūpamaṁ → gāvī vajjhūpamaṁ (bj) | bahupāyāsaṁ mantāyaṁ → bahūpāyāsaṁ mantāya (bj) | bahupāyāsaṁ mantāyaṁ boddhabbaṁ → bahūpāyāsaṁ mantāya phoṭṭhabbaṁ (sya-all); bahūpāyāsaṁ mantāya bodhabbaṁ (pts) | govajjhūpamaṁ → gāvīvajjhūpamaṁ (cck: sī. syā.) | govajjhūpamaṁ → S. gāvī- (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts) | amaraṇanti → amaraṇan ti (pts)точно так же, брахманы, человеческая жизнь подобна корове, обречённой на убой. Она ограниченна и скоротечна. Много боли, много тягости. Следует основательно осознать это. Следует делать благое и вести святую жизнь, ведь никто рождённый не может избежать смерти”.
Tena kho pana, bhikkhave, samayena manussānaṁ saṭṭhivassasahassāni āyuppamāṇaṁ ahosi, pañcavassasatikā kumārikā alaṁpateyyā ahosi.
alaṁpateyyā → alampateyyā (bjt)Но, монахи, в то время срок человеческой жизни равнялся шестидесяти тысячам лет, а девушек выдавали замуж в возрасте пятисот.
Tena kho pana, bhikkhave, samayena manussānaṁ chaḷeva ābādhā ahesuṁ—
chaḷeva ābādhā → chalevābādhā (sya-all) | chaḷeva → chaḷ eva (pts) | ahesuṁ → ahesum (pts)В то время у людей было только лишь шесть недугов:
sītaṁ, uṇhaṁ, jighacchā, pipāsā, uccāro, passāvo.
jighacchā → jigacchā (bj, sya-all) | jighacchā → T. M6. M7 dīgh- (pts note)жара, холод, голод, жажда, мочеиспускание, дефекация.
So hi nāma, bhikkhave, arako satthā evaṁ dīghāyukesu manussesu evaṁ ciraṭṭhitikesu evaṁ appābādhesu sāvakānaṁ evaṁ dhammaṁ desessati:
bhikkhave → T. bhikkhu. (pts note) | desessati → M. Ph. deseti; T. M6. M7 desessanti. (pts note) | evaṁ dīghāyukesu → evaṁdīghāyukesu (th) | evaṁ ciraṭṭhitikesu evaṁ appābādhesu → evaṁciraṭṭhitikesu evaṁappābādhesu (th)И хотя у людей был такой длительный срок жизни, [и хотя] они жили так долго, и хотя у них было так мало недугов, тем не менее, учитель Арака давал ученикам это учение:
‘appakaṁ, brāhmaṇa, jīvitaṁ manussānaṁ parittaṁ lahukaṁ bahudukkhaṁ bahupāyāsaṁ mantāyaṁ boddhabbaṁ, kattabbaṁ kusalaṁ, caritabbaṁ brahmacariyaṁ, natthi jātassa amaraṇan’ti.
brāhmaṇa → brāhmaṇā (bj) | bahupāyāsaṁ mantāyaṁ → bahūpāyāsaṁ mantāya (bj) | bahupāyāsaṁ mantāyaṁ boddhabbaṁ → bahūpāyāsaṁ mantāya phoṭṭhabbaṁ (sya-all); bahūpāyāsaṁ mantāya bodhabbaṁ (pts) | amaraṇanti → amaraṇan ti (pts)“Брахманы, жизнь людей коротка, ограниченна и скоротечна. Много боли, много тягости. Следует основательно осознать это. Следует делать благое и вести святую жизнь, ведь никто рождённый не может избежать смерти”.
Etarahi taṁ, bhikkhave, sammā vadamāno vadeyya:
taṁ → (sya-all) | taṁ → omitted by S. (pts note) | + → kho (bjt, pts)Но ныне, монахи, кто-либо мог бы правдиво сказать:
‘appakaṁ jīvitaṁ manussānaṁ parittaṁ lahukaṁ bahudukkhaṁ bahupāyāsaṁ mantāyaṁ boddhabbaṁ, kattabbaṁ kusalaṁ, caritabbaṁ brahmacariyaṁ, natthi jātassa amaraṇan’ti.
bahupāyāsaṁ mantāyaṁ → bahūpāyāsaṁ mantāya (bj) | bahupāyāsaṁ mantāyaṁ boddhabbaṁ → bahūpāyāsaṁ mantāya phoṭṭhabbaṁ (sya-all); bahūpāyāsaṁ mantāya bodhabbaṁ (pts) | amaraṇanti → amaraṇan ti (pts)“Жизнь людей ограниченна и скоротечна. Много боли, много тягости. Следует основательно осознать это. Следует делать благое и вести святую жизнь, ведь никто рождённый не может избежать смерти”.
Etarahi, bhikkhave, yo ciraṁ jīvati so vassasataṁ appaṁ vā bhiyyo.
bhiyyo → bhiyyo vā (bj, sya-all) | kho → omitted by M. Ph. S. (pts note) | bhiyyo → M. S. add vā. (pts note)Ведь ныне тот, кто проживает долгую жизнь, живёт [лишь] сотню лет или чуть больше.
Vassasataṁ kho pana, bhikkhave, jīvanto tīṇiyeva utusatāni jīvati—
tīṇiyeva → tīṇi yeva (pts)И если он живёт сотню лет, он проживает всего лишь триста сезонов:
utusataṁ hemantānaṁ, utusataṁ gimhānaṁ, utusataṁ vassānaṁ.сотню зим, сотню лет, сотню [сезонов] дождей.
Tīṇi kho pana, bhikkhave, utusatāni jīvanto dvādasayeva māsasatāni jīvati—
dvādasayeva → dvādasaṁ yeva (mr) | dvādasa → dvādasaṁ (cck: sī. ka.) | dvādasa → M. Ph. T. M6. M7 -saṁ. (pts note) | dvādasayeva → dvādasa yeva (my, pts)Проживая триста сезонов, он проживает всего лишь двенадцать сотен месяцев:
cattāri māsasatāni hemantānaṁ, cattāri māsasatāni gimhānaṁ, cattāri māsasatāni vassānaṁ.четыре сотни зимних месяцев, четыре сотни летних месяцев и четыре сотни месяцев дождей.
Dvādasa kho pana, bhikkhave, māsasatāni jīvanto catuvīsatiyeva addhamāsasatāni jīvati—
dvādasa → dvādasaṁ (bj) | catuvīsatiyeva addhamāsasatāni → catuvīsatiṁ eva addhamāsa satāni (bj); catuvīsatiṁyeva aḍḍhamāsasatāni (sya-all) | catuvīsatiyeva → catuvīsatiṁ yeva (pts) | Dvādasa → M. Ph. M6. M7 -saṁ. (pts note)Двенадцать, монахи, сотен месяцев живущий двадцать четыре сотни половин месяцев живёт—
aṭṭhaddhamāsasatāni hemantānaṁ, aṭṭhaddhamāsasatāni gimhānaṁ, aṭṭhaddhamāsasatāni vassānaṁ.
aṭṭhaddhamāsasatāni → aṭṭhaḍḍhamāsasatāni (sya-all) | vassānaṁ → yaṁ sā avattati (bj: machasaṁ); marati (bj: syā) | aṭṭhaddhamāsasatāni → aṭṭhaddha māsasatāni (bjt)восемь сотен половин зимних месяцев, восемь сотен половин летних месяцев, восемь сотен половин дождливых месяцев,
Catuvīsati kho pana, bhikkhave, addhamāsasatāni jīvanto chattiṁsaṁyeva rattisahassāni jīvati—
catuvīsati → catuvīsatiṁ (bj, sya-all, pts) | addhamāsasatāni → aṭṭhaddhamāsasatāni (bj); aḍḍhamāsasatāni (sya-all) | Catuvīsatiṁ → M. Ph. T. M6. M7 -ti. (pts note) | addhamāsasatāni → S. aṭṭhaḍḍha- (pts note) | chattiṁsaṁ → Ph. M6 -sa. (pts note) | rattisahassāni → ratti sahassāni (bjt) | chattiṁsaṁyeva → chattiṁsaṁ yeva (pts)Проживая двадцать четыре сотни половин месяца, он проживает всего лишь тридцать шесть тысяч ночей:
dvādasa rattisahassāni hemantānaṁ, dvādasa rattisahassāni gimhānaṁ, dvādasa rattisahassāni vassānaṁ.
dvādasa rattisahassāni → dvādasarattisahassāni (bjt)двенадцать тысяч зимних ночей, двенадцать тысяч летних ночей, и двенадцать тысяч дождливых ночей.
Chattiṁsaṁ kho pana, bhikkhave, rattisahassāni jīvanto dvesattatiyeva bhattasahassāni bhuñjati—
dvesattatiyeva → dvesattatiṁ eva (bj); dvesattatiññeva (sya-all, pts1ed); dvesattatiñceva (mr) | dvesattatiyeva → dvesattatiññeva (cck: syā.); dvesattatiñceva (cck: ka.) | ñeva → Ph. -ti c'eva; M6 -sattatiṁsaṁ ñeva. (pts note) | rattisahassāni → ratti sahassāni (bjt) | dvesattatiyeva → dvesattatiñ ñeva (pts)Проживая тридцать шесть тысяч ночей, он съедает всего лишь семьдесят две тысячи обедов:
catuvīsati bhattasahassāni hemantānaṁ, catuvīsati bhattasahassāni gimhānaṁ, catuvīsati bhattasahassāni vassānaṁ saddhiṁ mātuthaññāya saddhiṁ bhattantarāyena.
bhattantarāyena → bhattantarāya (bj) | catuvīsati → catuvīsatiṁ (sya-all, pts) | bhattantarāya → bhattantarāyena (bj: machasaṁ) | catuvīsatiṁ → M. Ph. -ti. (pts note) | catuvīsatiṁ → M. -ti. (pts note) | mātuthaññāya → omitted by T. (pts note)двадцать четыре тысячи обедов зимой, двадцать четыре тысячи обедов летом, и двадцать четыре тысячи обедов в сезон дождей. И сюда входит приём молока матери, а также [то время, когда есть] помехи для приёма пищи. Вот каковы помехи для приёма пищи:
Tatrime bhattantarāyā kapimiddhopi bhattaṁ na bhuñjati, dukkhitopi bhattaṁ na bhuñjati, byādhitopi bhattaṁ na bhuñjati, uposathikopi bhattaṁ na bhuñjati, alābhakenapi bhattaṁ na bhuñjati.
kapimiddhopi → kupitopi (bj, sya-all, pts) | kupitopi → kamipiddhopi (bj: machasaṁ) | Tatr → T. M7 tatth'. (pts note) | bhattantarāyā → T. M7 -tarāya; M6 -tarayā, then kupito and so on. (pts note) | vyādhito → T. M6. M7 byāsatto. (pts note) | uposathiko → M6 upāsako. (pts note) | alābhakena → M6 ālā- (pts note) | byādhitopi → vyādhitopi (bjt) | tatrime → tatr ime (pts) | kapimiddhopi → kupito pi (pts) | dukkhitopi → dukkhito pi (pts) | byādhitopi → vyādhito pi (pts) | uposathikopi → uposathiko pi (pts) | alābhakenapi → alābhakena pi (pts)злой человек не ест обед, когда человек охвачен болью, он не ест обед, больной человек не ест обед, соблюдающий Упосатху не ест обед, когда человек не получает [еду], он не ест обед.
Iti kho, bhikkhave, mayā vassasatāyukassa manussassa āyupi saṅkhāto, āyuppamāṇampi saṅkhātaṁ, utūpi saṅkhātā, saṁvaccharāpi saṅkhātā, māsāpi saṅkhātā, addhamāsāpi saṅkhātā, rattipi saṅkhātā, divāpi saṅkhātā, bhattāpi saṅkhātā, bhattantarāyāpi saṅkhātā.
saṅkhāto → saṅkhātaṁ (bj) | utūpi → utupi (bj) | addhamāsāpi → aḍḍhamāsāpi (sya-all) | rattipi → rattīpi (sya-all, pts) | divāpi → rattindivā pi (pts) | saṅkhāto → saṅkhātaṁ (cck: ?) | saṁvaccharā → T. M6. M7 utusaṁv- (pts note) | addhamāsā → T. M6. M7 māsaddhāmāsā (T. -māsaṁ). (pts note) | rattindivā → M. S. divā. (pts note)Так, монахи, в отношении человека со сроком жизни в сотню лет я сосчитал его срок жизни, границу его срока жизни, количество сезонов, лет, месяцев, половин месяца [в его жизни]; количество его ночей, дней, обедов, и [перечислил] помехи к принятию пищи.
Yaṁ, bhikkhave, satthārā karaṇīyaṁ sāvakānaṁ hitesinā anukampakena anukampaṁ upādāya;Всё, что должен сделать сострадательный учитель из сострадания к ученикам, из желания им благополучия –
kataṁ vo taṁ mayā etāni, bhikkhave, rukkhamūlāni etāni suññāgārāni. Jhāyatha, bhikkhave, mā pamādattha; mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha. Ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanī”ti.
+ → māpamādattha (bjt) | anusāsanīti → anusāsanī ti (pts)это я сделал для вас. Вон там – подножья деревьев, монахи. Там – пустые жилища. Медитируйте, монахи, не будьте беспечными, не впадайте потом в сожаление. Таково наше наставление вам”.
Mahāvaggo sattamo.
sattamo hirīsūriyaṁ → dutiyo hirīsuriya nāgaraṁ (bj); dutiyo hiripurisaṁ nāgaraṁ (sya-all)Большая Глава Седьмая.
Hirīsūriyaṁ upamā, dhammaññū pārichattakaṁ;
hirīsuriya → hirīsūriyaṁ upamā dhammaññupārichattakaṁ sakkaccaṁbhāvanāaggi sunettaṁarakenacāti – machasaṁ (bj note) | suriyaṁ → S. purisaṁ. (pts note) | nāgaraṁ → Ph. nāma; omitted by M. (pts note) | hirīsūriyaṁ → hirīsuriya nāgaraṁ (bjt) | hirīsūriyaṁ → hiripurisaṁ nāgaraṁ (th) | hirīsūriyaṁ → hiri suriyaṁ nāgaraṁ (pts) pārichattakaṁ → omitted by M. Ph. (pts note) | dhammaññū pārichattakaṁ → dhammaññūpāricchattakaṁ (bjt) Sakkaccaṁ bhāvanā aggi, sunettaarakena cāti.
bhāvanā → bhāvanaṁ (bj, sya-all) | sakkaccaṁ bhāvanā → sakkatvā bhāvanaṁ (pts) | Sakkatvā → M. M6. M7 sakkataṁ; T. sakkattaṁ; S. sakkaccaṁ. (pts note) | bhāvanaṁ → T. M6. M7 bha-; Ph. vacanaṁ. (pts note) cāti → te dasāti (bj) | sunettaarakena cāti → sunettaarakenānusāsanīti (sya-all) | cā → Ph. -kenānusānī; S. -kenānusāsanī; T. M6. M7 te dasā ti (T. te dasā yā ti) for cā ti. (pts note) | sunettaarakena cāti → sunetta-arakena cā ti (pts)