Uggasutta
Uggasutta → uggamahāmaggasuttaṁ (bj)To Ugga
Atha kho uggo rājamahāmatto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho uggo rājamahāmatto bhagavantaṁ etadavoca:
nisīdi → omitted by T. (pts note) | + → sāvatthinidānaṁ (bjt) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Then Ugga, the king’s chief minister, approached the Blessed One and, on arrival, having bowed down, sat to one side. As he was sitting there, he said to the Blessed One:
“Acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.“It’s amazing, lord, & astounding,
Yāva aḍḍho cāyaṁ, bhante, migāro rohaṇeyyo yāva mahaddhano yāva mahābhogo”ti.
cāyaṁ → vāyaṁ (pts) | vāyaṁ → M8 yāvāyaṁ; S. cāyaṁ. (pts note) | aḍḍho cāyaṁ → aḍḍhocāyaṁ (th) | mahābhogoti → mahābhogo ti (pts)how prosperous Migāra Rohaṇeyya is, how great his treasures, how great his resources!”
“Kīva aḍḍho panugga, migāro rohaṇeyyo, kīva mahaddhano, kīva mahābhogo”ti?
kīva → kiñca (sya-all) | Kīva → M. Ph. kiṁ va; M8. S. kiñca; M6 kiṁci. (pts note) | kīva → M. Ph. kiṁ va; M8. S. kiñca. (pts note) | panugga → pan ugga (pts) | mahābhogoti → mahābhogo ti (pts)[The Buddha:] “But what is his property, Ugga? What are his great treasures & great resources?”
“Sataṁ, bhante, satasahassānaṁ hiraññassa, ko pana vādo rūpiyassā”ti.
satasahassānaṁ → sahassānaṁ (bj); sahassāni (sya-all); satasahassāni (?) | satasahassānaṁ → sahassānaṁ (cck: sī.); sahassāni (cck: syā.); satasahassāni (cck: ?) | satasahassānaṁ → M6 sahassānaṁ; S. sahassāni; M8 sahassānaṁ sahassānaṁ. (pts note) | rūpiyassāti → rūpiyassā ti (pts)“One hundred thousand pieces of gold, lord, to say nothing of his silver.”
“Atthi kho etaṁ, ugga, dhanaṁ netaṁ ‘natthī’ti vadāmīti.
vadāmīti → vadāmi (bj, sya-all) | kho → atthiko (bj: sīmu) | etaṁ → omitted by T. (pts note) | etaṁ → T. no taṁ. (pts note) | vadāmi → M. M8 add ti. (pts note) | netaṁ natthīti vadāmīti → n etaṁ natthī ti vadāmi (pts)“That is treasure, Ugga. I don’t say that it’s not.
Tañca kho etaṁ, ugga, dhanaṁ sādhāraṇaṁ agginā udakena rājūhi corehi appiyehi dāyādehi.
tañca → tañ ca (pts)And that treasure is open to fire, floods, kings, thieves, & hateful heirs.
Satta kho imāni, ugga, dhanāni asādhāraṇāni agginā udakena rājūhi corehi appiyehi dāyādehi.But these seven treasures are not open to fire, flood, kings, thieves, or hateful heirs.
Katamāni satta?Which seven?
Saddhādhanaṁ, sīladhanaṁ, hirīdhanaṁ, ottappadhanaṁ, sutadhanaṁ, cāgadhanaṁ, paññādhanaṁ.
hirīdhanaṁ → hiridhanaṁ (bj, pts)The treasure of conviction, the treasure of virtue, the treasure of a sense of shame, the treasure of a sense of compunction, the treasure of listening, the treasure of generosity, the treasure of discernment.
Imāni kho, ugga, satta dhanāni asādhāraṇāni agginā udakena rājūhi corehi appiyehi dāyādehīti.
dāyādehīti → dāyādehiti (bj) | dāyādehīti → dāyādehī ti (pts)These, Ugga, are the seven treasures that are not open to fire, flood, kings, thieves, or hateful heirs.”
Saddhādhanaṁ sīladhanaṁ, hirī ottappiyaṁ dhanaṁ;
saddhādhanaṁ → saddhādhanam (pts) hirī → hiri (bj, pts)The treasure of conviction, the treasure of virtue, the treasure of a sense of shame & compunction, Sutadhanañca cāgo ca, paññā ve sattamaṁ dhanaṁ.
sutadhanañca → sutadhanaṁ ca (bjt) | sutadhanañca → sutadhanañ ca (pts)the treasure of listening, generosity, & discernment as the seventh treasure:Yassa ete dhanā atthi, itthiyā purisassa vā;
atthi → atthī (bj) | ete → etā (sya-all) | ete → S. etā. (pts note)Whoever, man or woman, has these treasures, Sa ve mahaddhano loke, ajeyyo devamānuse.
ve → M8 sacce; T. sace. (pts note) | sa ve → save (bjt) devamānuse → M. -manusse. (pts note)has great treasure in the world that no being, human or divine, can excel.Tasmā saddhañca sīlañca, pasādaṁ dhammadassanaṁ;
saddhañca sīlañca → saddhañ ca sīlañ ca (pts)So conviction & virtue, faith & Dhamma-vision Anuyuñjetha medhāvī, saraṁ buddhāna sāsanan”ti.
anuyuñjetha → M. -yuñjeyya. (pts note) buddhāna sāsananti sattamaṁ → buddhānasāsananti (sya-all); buddhānasāsanan ti satt imāni (pts) | saraṁ → M. M8 varaṁ. (pts note) | buddhānasāsanan → T. buddhānu- (pts note)should be cultivated by the intelligent, remembering the Buddhas’ instruction.