Paṭhamauggasutta
Paṭhamauggasutta → vesālikauggasuttaṁ (bj)Сутта Угга Первая
Ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.Одно время Благословенный располагается в Весали в зале с остроконечной крышей в Великом Лесу.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
bhikkhū → bhikkhu (bj) | Bhikkhavo → S. pe (M. Ph. M8 without pe) || Aṭṭhahi. (pts note) | + → bhikkhavoti bhadanteti te bhikkhu bhagavato paccassosuṁ bhagavā etadavoca (bjt)Здесь Благословенный обратился к монахам:
“aṭṭhahi, bhikkhave, acchariyehi abbhutehi dhammehi samannāgataṁ uggaṁ gahapatiṁ vesālikaṁ dhārethā”ti.
abbhutehi dhammehi → abbhutadhammehi (sya-all, mr) | dhammehi → abbhutadhammehi (cck: syā. ka.) | abbhutehi → M. Ph. M8. S. -ta- throughout. (pts note) | dhārethāti → dhārethā ti (pts)“Монахи, вам следует запомнить домохозяина Уггу из Весали как того, кто обладает восемью удивительными и поразительными качествами”.
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)Так сказал Благословенный.
Idaṁ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṁ pāvisi.
vatvā → M. Ph. M8. S. -na. (pts note)Сказав так, Счастливый поднялся с сиденья и ушёл в хижину.
Atha kho aññataro bhikkhu pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena uggassa gahapatino vesālikassa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | atha kho → athakho (th) | pattacīvaramādāya → pattacīvaram ādāya (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)И тогда утром некий монах оделся, взял чашу и одеяние, и отправился к дому домохозяина Угги из Весали. Когда он пришёл, он сел на подготовленное для него сиденье.
Atha kho uggo gahapati vesāliko yena so bhikkhu tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ bhikkhuṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho uggaṁ gahapatiṁ vesālikaṁ so bhikkhu etadavoca:
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Затем домохозяин Угга из Весали подошёл к этому монаху, поклонился ему и сел рядом. Тогда тот монах сказал ему:
“Aṭṭhahi kho tvaṁ, gahapati, acchariyehi abbhutehi dhammehi samannāgato bhagavatā byākato.
abbhutehi dhammehi → abbhutadhammehi (sya-all) | tvaṁ → M8 puts tvaṁ after gaha- (pts note) | byākato → vyākato (bjt, pts)“Домохозяин, Благословенный объявил, что ты обладаешь восемью удивительными и поразительными качествами.
Katame te, gahapati, aṭṭha acchariyā abbhutā dhammā, yehi tvaṁ samannāgato bhagavatā byākato”ti?
abbhutā dhammā → abbhutadhammā (sya-all) | byākatoti → vyākatoti (bjt) | byākatoti → vyākato ti (pts)Каковы они?”
“Na kho ahaṁ, bhante, jānāmi:
ahaṁ → Ph. M8 put ahaṁ after bhante. (pts note)“Я не знаю, почтенный,
‘katamehi aṭṭhahi acchariyehi abbhutehi dhammehi samannāgato bhagavatā byākato’ti.
acchariyehi → (bj) | byākatoti → vyākato (bj, pts) | katamehi → katamehi ahaṁ (sya-all, pts) | abbhutehi dhammehi → abbhutadhammehi (sya-all) | ahaṁ → omitted by Ph. M8. (pts note) | byākatoti → byākato (th)какими восемью удивительными и поразительными качествами я обладаю по словам Благословенного.
Api ca, bhante, ye me aṭṭha acchariyā abbhutā dhammā saṁvijjanti,;
abbhutā dhammā → abbhutadhammā (sya-all) | ye me → yeme (th)Однако, у меня можно найти восемь удивительных и поразительных качеств.
taṁ suṇohi, sādhukaṁ manasi karohi, bhāsissāmī”ti.
taṁ suṇohi → te suṇāhi (bj, sya-all, pts) | te → M. Ph. taṁ. (pts note) | suṇāhi → M. Ph. M8 suṇohi. (pts note) | manasikarohi → T. -karotha. (pts note) | manasi karohi bhāsissāmīti → manasikarohi bhāsissāmī ti (pts)Слушайте внимательно, я буду говорить”.
“Evaṁ, gahapatī”ti kho so bhikkhu uggassa gahapatino vesālikassa paccassosi.
paccassosi → T. M7 -ti. (pts note) | gahapatīti → gahapatī ti (pts)“Да, домохозяин” – ответил монах.
Uggo gahapati vesāliko etadavoca:
Vesāliko → M8 inserts taṁ bhikkhuṁ. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)Домохозяин Угга из Весали сказал:
“yadāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ paṭhamaṁ dūratova addasaṁ;
dūratova → dūrato va (pts)“Когда, почтенный, я первый раз увидел Благословенного издали,
saha dassaneneva me, bhante, bhagavato cittaṁ pasīdi.
Bhagavato → T. Bhagavati. (pts note) | saha dassaneneva → sahadassaneneva (bjt) | dassaneneva → dassanen eva (pts)то, как только я увидел его, мой ум обрёл веру в него.
Ayaṁ kho me, bhante, paṭhamo acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
abbhuto dhammo → abbhutadhammo (sya-all) | kho → omitted by T. (pts note)Таково первое удивительное и поразительное качество, которое можно найти у меня.
So kho ahaṁ, bhante, pasannacitto bhagavantaṁ payirupāsiṁ.
So → Ph. M8 yo. (pts note) | payirupāsiṁ → M. Ph. M8 -si. (pts note)С верующим умом я посетил Благословенного.
Tassa me bhagavā anupubbiṁ kathaṁ kathesi, seyyathidaṁ—
anupubbiṁ kathaṁ → ānupubbīkathaṁ (bj); anupubbikathaṁ (sya-all, pts) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (bjt, th, pts)Благословенный дал мне последовательное наставление:
dānakathaṁ sīlakathaṁ saggakathaṁ; kāmānaṁ ādīnavaṁ okāraṁ saṅkilesaṁ, nekkhamme ānisaṁsaṁ pakāsesi.
nekkhamme → nekkhamme ca (bj) | okāraṁ → T. M6. M7 vokāraṁ. (pts note) | nekkhamme → M. nekkhame; Ph. nikkhame; M8 nekkhamaṁ. (pts note) | saṅkilesaṁ → saṁkilesaṁ (my, ms2005, pts)о щедрости, о нравственности, о небесных мирах; объяснил опасность, тщетность и порочность желаний и преимущества отречения.
Yadā maṁ bhagavā aññāsi kallacittaṁ muducittaṁ vinīvaraṇacittaṁ udaggacittaṁ pasannacittaṁ, atha yā buddhānaṁ sāmukkaṁsikā dhammadesanā taṁ pakāsesi—
udaggacittaṁ → udaggacittam (pts)И когда Благословенный увидел, что мой ум был готовым, гибким, лишённым помех, вдохновлённым и уверенным – тогда он изложил мне высочайшее учение, свойственное [только] Буддам,
dukkhaṁ, samudayaṁ, nirodhaṁ, maggaṁ.боль, скапливание, устранение, путь.
Seyyathāpi nāma suddhaṁ vatthaṁ apagatakāḷakaṁ sammadeva rajanaṁ paṭiggaṇheyya;
paṭiggaṇheyya evamevaṁ → patigaṇheyya evameva (bj) | suddhaṁ vatthaṁ → suddhavatthaṁ (sya-all) | apagatakāḷakaṁ → apagatakālakaṁ (pts) | sammadeva → samma deva (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | apagatakāḷakaṁ sammadeva → apagatakālakaṁ samma-d-eva (pts)И это как чистая ткань, с которой были смыты все пятна, стала готовой к покраске,
evamevaṁ kho me tasmiṁyeva āsane virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi:
vītamalaṁ → M8 vigata- (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | tasmiṁyeva → tasmiṁ yeva (bjt, th, pts) | evamevaṁ → evam eva (pts)точно так же я, сидя прямо на том самом месте, обрёл чистое и незапятнанное Око Дхаммы:
‘yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman’ti.
sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ (th) | sabbaṁ → sabban (pts) | nirodhadhammanti → nirodhadhamman ti (pts)“Любое явление скапливания – всё это явление устранения”.
So kho ahaṁ, bhante, diṭṭhadhammo pattadhammo viditadhammo pariyogāḷhadhammo tiṇṇavicikiccho vigatakathaṅkatho vesārajjappatto aparappaccayo satthusāsane
vigatakathaṅkatho → vigatakathaṁkatho (my, bjt, th, ms2005, pts) | satthusāsane → satthu sāsane (th, pts)Я увидел Дхамму, постиг Дхамму, понял Дхамму и проник в Дхамму, вышел за пределы сомнений, избавившись от замешательства, стал уверенным в себе и независимым от других [в отношении] учения Учителя.
tattheva buddhañca dhammañca saṅghañca saraṇaṁ agamāsiṁ, brahmacariyapañcamāni ca sikkhāpadāni samādiyiṁ.
samādiyiṁ → samādayiṁ (sya-all) | agamāsiṁ → M. M8. M6. M7 -si. (pts note) | samādiyiṁ → M. Ph. M8 -yi. (pts note) | saṅghañca → saṁghañca (ms2005) | tattheva buddhañca dhammañca saṅghañca → tatth eva buddhañ ca dhammañ ca saṅghañ ca (pts)Прямо там я принял прибежище в Будде, Дхамме, и Сангхе, и принял [четыре] правила тренировки с целомудрием как пятым.
Ayaṁ kho me, bhante, dutiyo acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
abbhuto dhammo → abbhutadhammo (sya-all)Таково второе удивительное и поразительное качество, которое можно найти у меня.
Tassa mayhaṁ, bhante, catasso komāriyo pajāpatiyo ahesuṁ.У меня было четыре молодых жены.
Atha khvāhaṁ, bhante, yena tā pajāpatiyo tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā tā pajāpatiyo etadavacaṁ:
etadavacaṁ → etadavocaṁ (bj, sya-all, pts) | khvāhaṁ → M. Ph. kho pāhaṁ. (pts note) | avocaṁ → M8. M7 -ca. (pts note) | atha khvāhaṁ → athakhvāhaṁ (th) | tenupasaṅkamiṁ → ten upasaṅkamiṁ (pts) | etadavacaṁ → etad avocaṁ (pts)И тогда я отправился к ним и сказал:
‘mayā kho, bhaginiyo, brahmacariyapañcamāni sikkhāpadāni samādinnāni.
samādinnāni → samādiṇṇāni (mr) | samādinnāni → samādiṇṇāni (cck: sī. ka.)“Сёстры, я принял правила тренировки с целомудрием как пятым.
Yā icchati sā idheva bhoge ca bhuñjatu puññāni ca karotu, sakāni vā ñātikulāni gacchatu.
idheva → imeva (sya-all) | ca → (sya-all) | sā idheva → idh eva (pts) | eva → M. Ph. S. sā im'; eva; M8 sā ime ca. (pts note) | ca → omitted by M. Ph. S. (pts note) | ñātikulāni → T. -kulāgavā. (pts note)Если хотите, можете наслаждаться богатством здесь [в моём доме] и совершать заслуги, или же [можете] отправиться обратно в круг собственной семьи,
Hoti vā pana purisādhippāyo, kassa vo dammī’ti?
purisādhippāyo → purisādhippāyā (bj) | kassa → Ph. M8 tassa. (pts note) | ti → T. M6. M7 continue: komāraṁ (sic) kho panāhaṁ and so on. (pts note) | dammīti → dammī ti (pts)или же сообщите мне о том, если хотите, чтобы я передал вас другому мужчине”.
Evaṁ vutte, sā, bhante, jeṭṭhā pajāpati maṁ etadavoca:
pajāpati → pajāpatī (bj) | etadavoca → etad avoca (pts)Моя старшая жена тогда сказала:
‘itthannāmassa maṁ, ayyaputta, purisassa dehī’ti.
maṁ → omitted by M8. (pts note) | ayya → S. ayyaputta. (pts note) | itthannāmassa → itthaṁnāmassa (bjt) | dehīti → dehī ti (pts)“Почтенный, отдай меня такому-то и такому-то мужчине”.
Atha kho ahaṁ, bhante, taṁ purisaṁ pakkosāpetvā vāmena hatthena pajāpatiṁ gahetvā dakkhiṇena hatthena bhiṅgāraṁ gahetvā tassa purisassa oṇojesiṁ.
kho ahaṁ → khvāhaṁ (bj, pts) | bhiṅgāraṁ → bhiṅkāraṁ (bj) | oṇojesiṁ → onojesiṁ (bj) | khvāhaṁ → M. Ph. S. kho ahaṁ; M8 kho so. (pts note) | oṇojesiṁ → M. Ph. -si; M8 -jemi. (pts note) | atha kho → athakho (th)Я послал за тем мужчиной и левой рукой взял [руку] своей жены, а правой рукой взял церемониальную вазу, и отдал её тому мужчине.
Komāriṁ kho panāhaṁ, bhante, dāraṁ pariccajanto nābhijānāmi cittassa aññathattaṁ.
pariccajanto → pariccajanno (bj) | dāraṁ → dānaṁ (sya-all) | Komāriṁ → M. M8 -ri; Ph. -riyaṁ. (pts note) | aññathattaṁ → T. aññattaṁ. (pts note)Но даже когда я отдал свою молодую жену, я не припоминаю, чтобы какие-либо колебания происходили в моём уме.
Ayaṁ kho me, bhante, tatiyo acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
abbhuto → (bj) | abbhuto dhammo → abbhutadhammo (sya-all)Таково третье удивительное и поразительное качество, которое можно найти у меня.
Saṁvijjanti kho pana me, bhante, kule bhogā.
Saṁvijjanti → T. M6. M7 -te. (pts note)Моя семья богатая,
Te ca kho appaṭivibhattā sīlavantehi kalyāṇadhammehi.но [этим] богатством легко делится с нравственными, хорошими людьми.
Ayaṁ kho me, bhante, catuttho acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
abbhuto dhammo → abbhutadhammo (sya-all)Таково четвёртое удивительное и поразительное качество, которое можно найти у меня.
Yaṁ kho panāhaṁ, bhante, bhikkhuṁ payirupāsāmi;
panāhaṁ → pana ahaṁ (bj)Когда я прислуживаю монаху,
sakkaccaṁyeva payirupāsāmi, no asakkaccaṁ.
sakkaccaṁyeva → sakkaccaṁ yeva (th, pts)я прислуживаю ему с уважением, а не без уважения.
Ayaṁ kho me, bhante, pañcamo acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
abbhuto dhammo → abbhutadhammo (sya-all)Таково пятое удивительное и поразительное качество, которое можно найти у меня.
So ce, bhante, me āyasmā dhammaṁ deseti;
bhante → (sya-all) | deseti sakkaccaṁyeva suṇomi → desesi sakkaccaṁ yeva suṇāmi (sya-all) | ce → ca (bj: sīmu) | bhante → M. puts bh- before me; omitted by Ph. M8. M7. S. (pts note) | deseti → M. M8. S. -si. (pts note)Если этот уважаемый учит меня Дхамме,
sakkaccaṁyeva suṇomi, no asakkaccaṁ.
sakkaccaṁyeva suṇomi → sakkaccaṁ yeva suṇāmi (bj, pts) | suṇāmi → M. Ph. M8 -ṇomi. (pts note)я слушаю его с уважением, а не без уважения.
No ce me so āyasmā dhammaṁ deseti, ahamassa dhammaṁ desemi.
so → (sya-all, pts) | deseti → desesi (sya-all) | ce → T. M6 ca, but yo instead of so; M7 yo yo ce, but afterwards no ca. (pts note) | me → T. M6. M7 kho me; M. Ph. me so. (pts note) | deseti → M. Ph. M8. S. -si. (pts note) | ahamassa → aham assa (pts)Если он не обучает меня Дхамме, то тогда я обучаю его Дхамме.
Ayaṁ kho me, bhante, chaṭṭho acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
abbhuto dhammo → abbhutadhammo (sya-all)Таково шестое удивительное и поразительное качество, которое можно найти у меня.
Anacchariyaṁ kho pana maṁ, bhante, devatā upasaṅkamitvā ārocenti:
Anacchariyaṁ → M. Ph. M8. S. acch- (pts note) | maṁ → M8 me. (pts note)Не является необычным то, что божества приходят и сообщают мне:
‘svākkhāto, gahapati, bhagavatā dhammo’ti.
dhammoti → dhammo ti (pts)“Домохозяин, Дхамма хорошо разъяснена Благословенным”.
Evaṁ vutte, ahaṁ, bhante, tā devatā evaṁ vadāmi:И тогда я отвечаю тем божествам:
‘vadeyyātha vā evaṁ kho tumhe devatā no vā vadeyyātha, atha kho svākkhāto bhagavatā dhammo’ti.
devatā → devate (sya-all) | vā → omitted by M8. (pts note) | devatā → Ph. M8. S. -te. (pts note) | vā → T. M6 ca. (pts note) | svākkhāto → Ph. M8 svākhāto; M. svākhyāto. (pts note) | atha kho → athakho (th) | dhammoti → dhammo ti (pts)“Говорите ли вы так, или же нет, Дхамма хорошо разъяснена Благословенным”.
Na kho panāhaṁ, bhante, abhijānāmi tatonidānaṁ cittassa unnatiṁ:
unnatiṁ → uṇṇatiṁ (bj, mr); uṇṇanti (sya-all) | unnatiṁ → uṇṇatiṁ (ka.) dha. sa. 1121; vibha. 843, 845 passitabbaṁ (cck note) | tatonidānaṁ → M8 -nañ ca. (pts note) | unnatiṁ → Ph. M8 -ti; S. -nti. (pts note)И, тем не менее, я не припоминаю, чтобы какое-либо ликование возникло [у меня]
‘maṁ vā devatā upasaṅkamanti, ahaṁ vā devatāhi saddhiṁ sallapāmī’ti.
saddhiṁ → (bj) | sallapāmīti → sallapāmi (sya-all) | saddhiṁ → omitted by T. M6. M7. (pts note) | sallapāmīti → sallapāmī ti (pts)из-за того, что божества приходят ко мне, или же из-за того, что я общаюсь с божествами”.
Ayaṁ kho me, bhante, sattamo acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
abbhuto dhammo → abbhutadhammo (sya-all)Таково седьмое удивительное и поразительное качество, которое можно найти у меня.
Yānimāni, bhante, bhagavatā desitāni pañcorambhāgiyāni saṁyojanāni, nāhaṁ tesaṁ kiñci attani appahīnaṁ samanupassāmi.
samanupassāmi → samanupassāmīti (bj) | imāni → Ph. M8 yāni tāni. (pts note) | tesaṁ → M8 nesaṁ. (pts note) | attani → omitted by M6. (pts note) | samanupassāmi → M. T. M6. M7 -mī ti. (pts note) | saṁyojanāni → saññojanāni (th) | yānimāni → yān imāni (pts) | pañcorambhāgiyāni → pañc orambhāgiyāni (pts)Из пяти нижних оков, которым научил Благословенный, я не вижу ни одной, которой бы я не отбросил .
Ayaṁ kho me, bhante, aṭṭhamo acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
abbhuto dhammo → abbhutadhammo (sya-all)Таково восьмое удивительное и поразительное качество, которое можно найти у меня.
Ime kho me, bhante, aṭṭha acchariyā abbhutā dhammā saṁvijjanti.
me → (bj, sya-all, pts) | abbhutā dhammā → abbhutadhammā (sya-all)Таковы, почтенный, восемь удивительных и поразительных качеств, которые можно найти у меня.
Na ca kho ahaṁ jānāmi—
na → no (bj)Но я не знаю,
katamehi cāhaṁ aṭṭhahi acchariyehi abbhutehi dhammehi samannāgato bhagavatā byākato”ti.
katamehi cāhaṁ → katamehipahaṁ (bj); katamehi pāhaṁ (pts1ed); katamehipāhaṁ (mr) | abbhutehi dhammehi → abbhutadhammehi (sya-all) | cāhaṁ → pāhaṁ (pts) | cāhaṁ → katamehipahaṁ (cck: sī.); katamehipāhaṁ (cck: pī. ka.) | pāhaṁ → T. M6. M7 p'ahaṁ; S. cāhaṁ. (pts note) | byākatoti → vyākatoti (bjt) | byākatoti → vyākato ti (pts)какими восемью удивительными и поразительными качествами я обладаю по словам Благословенного”.
Atha kho so bhikkhu uggassa gahapatino vesālikassa nivesane piṇḍapātaṁ gahetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
atha kho → athakho (th)И тогда тот монах, получив еду в качестве подаяния в доме домохозяина Угги из Весали, поднялся с сиденья и ушёл.
Atha kho so bhikkhu pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)После принятия пищи, вернувшись с хождения за подаяниями, он подошёл к Благословенному, поклонился ему, сел рядом
Ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu yāvatako ahosi uggena gahapatinā vesālikena saddhiṁ kathāsallāpo, taṁ sabbaṁ bhagavato ārocesi.и рассказал обо всей беседе между ним и домохозяином Уггой из Весали.
“Sādhu sādhu, bhikkhu.“Хорошо, хорошо, монах!
Yathā taṁ uggo gahapati vesāliko sammā byākaramāno byākareyya, imeheva kho, bhikkhu, aṭṭhahi acchariyehi abbhutehi dhammehi samannāgato uggo gahapati vesāliko mayā byākato.
kho → (bj) | abbhutehi dhammehi → abbhutadhammehi (sya-all) | byākaramāno byākareyya → vyākaramāno vyākareyya (bjt) | yathā taṁ → yathātaṁ (th) | byākaramāno byākareyya imeheva → vyākaramāno vyākareyya imeh eva (pts) | byākato → vyākato (pts)Я объявил, что домохозяин Угга из Весали обладает теми же самыми восемью удивительными и поразительными качествами, которые он правдиво разъяснил тебе.
Imehi ca pana, bhikkhu, aṭṭhahi acchariyehi abbhutehi dhammehi samannāgataṁ uggaṁ gahapatiṁ vesālikaṁ dhārehī”ti.
aṭṭhahi → (bj) | dhārehīti paṭhamaṁ → dhārethāti (bj, sya-all, pts) | abbhutehi dhammehi → abbhutadhammehi (sya-all) | dhārehīti → dhārethā (pts)Тебе следует запомнить домохозяина Уггу из Весали, как того, кто обладает этими восемью удивительными и поразительными качествами”.