Paṭhamauggasutta
Paṭhamauggasutta → vesālikauggasuttaṁ (bj)With Ugga of Vesālī
Ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.At one time the Buddha was staying near Vesālī, at the Great Wood, in the hall with the peaked roof.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
bhikkhū → bhikkhu (bj) | Bhikkhavo → S. pe (M. Ph. M8 without pe) || Aṭṭhahi. (pts note) | + → bhikkhavoti bhadanteti te bhikkhu bhagavato paccassosuṁ bhagavā etadavoca (bjt)There the Buddha addressed the mendicants:
“aṭṭhahi, bhikkhave, acchariyehi abbhutehi dhammehi samannāgataṁ uggaṁ gahapatiṁ vesālikaṁ dhārethā”ti.
abbhutehi dhammehi → abbhutadhammehi (sya-all, mr) | dhammehi → abbhutadhammehi (cck: syā. ka.) | abbhutehi → M. Ph. M8. S. -ta- throughout. (pts note) | dhārethāti → dhārethā ti (pts)“Mendicants, you should remember the householder Ugga of Vesālī as someone who has eight amazing and incredible qualities.”
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)That is what the Buddha said.
Idaṁ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṁ pāvisi.
vatvā → M. Ph. M8. S. -na. (pts note)When he had spoken, the Holy One rose from his seat and entered his dwelling.
Atha kho aññataro bhikkhu pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena uggassa gahapatino vesālikassa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | atha kho → athakho (th) | pattacīvaramādāya → pattacīvaram ādāya (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)Then a certain mendicant robed up in the morning and, taking his bowl and robe, went to the home of the householder Ugga of Vesālī, where he sat down on the seat spread out.
Atha kho uggo gahapati vesāliko yena so bhikkhu tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ bhikkhuṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho uggaṁ gahapatiṁ vesālikaṁ so bhikkhu etadavoca:
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Then Ugga of Vesālī went up to that mendicant, bowed, and sat down to one side. The mendicant said to him:
“Aṭṭhahi kho tvaṁ, gahapati, acchariyehi abbhutehi dhammehi samannāgato bhagavatā byākato.
abbhutehi dhammehi → abbhutadhammehi (sya-all) | tvaṁ → M8 puts tvaṁ after gaha- (pts note) | byākato → vyākato (bjt, pts)“Householder, the Buddha declared that you have eight amazing and incredible qualities.
Katame te, gahapati, aṭṭha acchariyā abbhutā dhammā, yehi tvaṁ samannāgato bhagavatā byākato”ti?
abbhutā dhammā → abbhutadhammā (sya-all) | byākatoti → vyākatoti (bjt) | byākatoti → vyākato ti (pts)What are the eight qualities that he spoke of?”
“Na kho ahaṁ, bhante, jānāmi:
ahaṁ → Ph. M8 put ahaṁ after bhante. (pts note)“Sir, I don’t know
‘katamehi aṭṭhahi acchariyehi abbhutehi dhammehi samannāgato bhagavatā byākato’ti.
acchariyehi → (bj) | byākatoti → vyākato (bj, pts) | katamehi → katamehi ahaṁ (sya-all, pts) | abbhutehi dhammehi → abbhutadhammehi (sya-all) | ahaṁ → omitted by Ph. M8. (pts note) | byākatoti → byākato (th)what eight amazing and incredible qualities the Buddha was referring to.
Api ca, bhante, ye me aṭṭha acchariyā abbhutā dhammā saṁvijjanti,;
abbhutā dhammā → abbhutadhammā (sya-all) | ye me → yeme (th)But these eight amazing and incredible qualities are found in me.
taṁ suṇohi, sādhukaṁ manasi karohi, bhāsissāmī”ti.
taṁ suṇohi → te suṇāhi (bj, sya-all, pts) | te → M. Ph. taṁ. (pts note) | suṇāhi → M. Ph. M8 suṇohi. (pts note) | manasikarohi → T. -karotha. (pts note) | manasi karohi bhāsissāmīti → manasikarohi bhāsissāmī ti (pts)Listen and apply your mind well, I will speak.”
“Evaṁ, gahapatī”ti kho so bhikkhu uggassa gahapatino vesālikassa paccassosi.
paccassosi → T. M7 -ti. (pts note) | gahapatīti → gahapatī ti (pts)“Yes, householder,” replied the mendicant.
Uggo gahapati vesāliko etadavoca:
Vesāliko → M8 inserts taṁ bhikkhuṁ. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)Ugga of Vesālī said this:
“yadāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ paṭhamaṁ dūratova addasaṁ;
dūratova → dūrato va (pts)“Sir, when I first saw the Buddha off in the distance,
saha dassaneneva me, bhante, bhagavato cittaṁ pasīdi.
Bhagavato → T. Bhagavati. (pts note) | saha dassaneneva → sahadassaneneva (bjt) | dassaneneva → dassanen eva (pts)my heart was inspired as soon as I saw him.
Ayaṁ kho me, bhante, paṭhamo acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
abbhuto dhammo → abbhutadhammo (sya-all) | kho → omitted by T. (pts note)This is the first incredible and amazing quality found in me.
So kho ahaṁ, bhante, pasannacitto bhagavantaṁ payirupāsiṁ.
So → Ph. M8 yo. (pts note) | payirupāsiṁ → M. Ph. M8 -si. (pts note)With confident heart I paid homage to the Buddha.
Tassa me bhagavā anupubbiṁ kathaṁ kathesi, seyyathidaṁ—
anupubbiṁ kathaṁ → ānupubbīkathaṁ (bj); anupubbikathaṁ (sya-all, pts) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (bjt, th, pts)The Buddha taught me step by step,
dānakathaṁ sīlakathaṁ saggakathaṁ; kāmānaṁ ādīnavaṁ okāraṁ saṅkilesaṁ, nekkhamme ānisaṁsaṁ pakāsesi.
nekkhamme → nekkhamme ca (bj) | okāraṁ → T. M6. M7 vokāraṁ. (pts note) | nekkhamme → M. nekkhame; Ph. nikkhame; M8 nekkhamaṁ. (pts note) | saṅkilesaṁ → saṁkilesaṁ (my, ms2005, pts)with a talk on giving, ethical conduct, and heaven. He revealed the drawbacks of sensual pleasures, so sordid and corrupt, and the benefit of renunciation.
Yadā maṁ bhagavā aññāsi kallacittaṁ muducittaṁ vinīvaraṇacittaṁ udaggacittaṁ pasannacittaṁ, atha yā buddhānaṁ sāmukkaṁsikā dhammadesanā taṁ pakāsesi—
udaggacittaṁ → udaggacittam (pts)And when he knew that my mind was ready, pliable, rid of hindrances, elated, and confident he revealed the special teaching of the Buddhas:
dukkhaṁ, samudayaṁ, nirodhaṁ, maggaṁ.suffering, its origin, its cessation, and the path.
Seyyathāpi nāma suddhaṁ vatthaṁ apagatakāḷakaṁ sammadeva rajanaṁ paṭiggaṇheyya;
paṭiggaṇheyya evamevaṁ → patigaṇheyya evameva (bj) | suddhaṁ vatthaṁ → suddhavatthaṁ (sya-all) | apagatakāḷakaṁ → apagatakālakaṁ (pts) | sammadeva → samma deva (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | apagatakāḷakaṁ sammadeva → apagatakālakaṁ samma-d-eva (pts)Just as a clean cloth rid of stains would properly absorb dye,
evamevaṁ kho me tasmiṁyeva āsane virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi:
vītamalaṁ → M8 vigata- (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | tasmiṁyeva → tasmiṁ yeva (bjt, th, pts) | evamevaṁ → evam eva (pts)in that very seat the stainless, immaculate vision of the Dhamma arose in me:
‘yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman’ti.
sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ (th) | sabbaṁ → sabban (pts) | nirodhadhammanti → nirodhadhamman ti (pts)‘Everything that is liable to arise is liable to cease.’
So kho ahaṁ, bhante, diṭṭhadhammo pattadhammo viditadhammo pariyogāḷhadhammo tiṇṇavicikiccho vigatakathaṅkatho vesārajjappatto aparappaccayo satthusāsane
vigatakathaṅkatho → vigatakathaṁkatho (my, bjt, th, ms2005, pts) | satthusāsane → satthu sāsane (th, pts)I saw, attained, understood, and fathomed the Dhamma. I went beyond doubt, got rid of indecision, and became self-assured and independent of others regarding the Teacher’s instructions.
tattheva buddhañca dhammañca saṅghañca saraṇaṁ agamāsiṁ, brahmacariyapañcamāni ca sikkhāpadāni samādiyiṁ.
samādiyiṁ → samādayiṁ (sya-all) | agamāsiṁ → M. M8. M6. M7 -si. (pts note) | samādiyiṁ → M. Ph. M8 -yi. (pts note) | saṅghañca → saṁghañca (ms2005) | tattheva buddhañca dhammañca saṅghañca → tatth eva buddhañ ca dhammañ ca saṅghañ ca (pts)Right there I went for refuge to the Buddha, his teaching, and the Saṅgha. And I undertook the five training rules with chastity as the fifth.
Ayaṁ kho me, bhante, dutiyo acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
abbhuto dhammo → abbhutadhammo (sya-all)This is the second incredible and amazing quality found in me.
Tassa mayhaṁ, bhante, catasso komāriyo pajāpatiyo ahesuṁ.I had four teenage wives.
Atha khvāhaṁ, bhante, yena tā pajāpatiyo tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā tā pajāpatiyo etadavacaṁ:
etadavacaṁ → etadavocaṁ (bj, sya-all, pts) | khvāhaṁ → M. Ph. kho pāhaṁ. (pts note) | avocaṁ → M8. M7 -ca. (pts note) | atha khvāhaṁ → athakhvāhaṁ (th) | tenupasaṅkamiṁ → ten upasaṅkamiṁ (pts) | etadavacaṁ → etad avocaṁ (pts)And I went to them and said:
‘mayā kho, bhaginiyo, brahmacariyapañcamāni sikkhāpadāni samādinnāni.
samādinnāni → samādiṇṇāni (mr) | samādinnāni → samādiṇṇāni (cck: sī. ka.)‘Sisters, I’ve undertaken the five training rules with chastity as fifth.
Yā icchati sā idheva bhoge ca bhuñjatu puññāni ca karotu, sakāni vā ñātikulāni gacchatu.
idheva → imeva (sya-all) | ca → (sya-all) | sā idheva → idh eva (pts) | eva → M. Ph. S. sā im'; eva; M8 sā ime ca. (pts note) | ca → omitted by M. Ph. S. (pts note) | ñātikulāni → T. -kulāgavā. (pts note)If you wish, you may stay here, enjoy my wealth, and do good deeds. Or you can return to your own families.
Hoti vā pana purisādhippāyo, kassa vo dammī’ti?
purisādhippāyo → purisādhippāyā (bj) | kassa → Ph. M8 tassa. (pts note) | ti → T. M6. M7 continue: komāraṁ (sic) kho panāhaṁ and so on. (pts note) | dammīti → dammī ti (pts)Or would you prefer if I gave you to another man?’
Evaṁ vutte, sā, bhante, jeṭṭhā pajāpati maṁ etadavoca:
pajāpati → pajāpatī (bj) | etadavoca → etad avoca (pts)When I said this, my eldest wife said to me:
‘itthannāmassa maṁ, ayyaputta, purisassa dehī’ti.
maṁ → omitted by M8. (pts note) | ayya → S. ayyaputta. (pts note) | itthannāmassa → itthaṁnāmassa (bjt) | dehīti → dehī ti (pts)‘Master, please give me to a man named so-and-so.’
Atha kho ahaṁ, bhante, taṁ purisaṁ pakkosāpetvā vāmena hatthena pajāpatiṁ gahetvā dakkhiṇena hatthena bhiṅgāraṁ gahetvā tassa purisassa oṇojesiṁ.
kho ahaṁ → khvāhaṁ (bj, pts) | bhiṅgāraṁ → bhiṅkāraṁ (bj) | oṇojesiṁ → onojesiṁ (bj) | khvāhaṁ → M. Ph. S. kho ahaṁ; M8 kho so. (pts note) | oṇojesiṁ → M. Ph. -si; M8 -jemi. (pts note) | atha kho → athakho (th)Then I summoned that man. Taking my wife with my left hand and a ceremonial vase with my right, I presented her to that man with the pouring of water.
Komāriṁ kho panāhaṁ, bhante, dāraṁ pariccajanto nābhijānāmi cittassa aññathattaṁ.
pariccajanto → pariccajanno (bj) | dāraṁ → dānaṁ (sya-all) | Komāriṁ → M. M8 -ri; Ph. -riyaṁ. (pts note) | aññathattaṁ → T. aññattaṁ. (pts note)But I can’t recall getting upset while giving away my teenage wife.
Ayaṁ kho me, bhante, tatiyo acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
abbhuto → (bj) | abbhuto dhammo → abbhutadhammo (sya-all)This is the third incredible and amazing quality found in me.
Saṁvijjanti kho pana me, bhante, kule bhogā.
Saṁvijjanti → T. M6. M7 -te. (pts note)And though my family has wealth,
Te ca kho appaṭivibhattā sīlavantehi kalyāṇadhammehi.it’s shared without reserve with ethical people of good character.
Ayaṁ kho me, bhante, catuttho acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
abbhuto dhammo → abbhutadhammo (sya-all)This is the fourth incredible and amazing quality found in me.
Yaṁ kho panāhaṁ, bhante, bhikkhuṁ payirupāsāmi;
panāhaṁ → pana ahaṁ (bj)When I pay homage to a mendicant,
sakkaccaṁyeva payirupāsāmi, no asakkaccaṁ.
sakkaccaṁyeva → sakkaccaṁ yeva (th, pts)I do so carefully, not carelessly.
Ayaṁ kho me, bhante, pañcamo acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
abbhuto dhammo → abbhutadhammo (sya-all)This is the fifth incredible and amazing quality found in me.
So ce, bhante, me āyasmā dhammaṁ deseti;
bhante → (sya-all) | deseti sakkaccaṁyeva suṇomi → desesi sakkaccaṁ yeva suṇāmi (sya-all) | ce → ca (bj: sīmu) | bhante → M. puts bh- before me; omitted by Ph. M8. M7. S. (pts note) | deseti → M. M8. S. -si. (pts note)If that venerable teaches me the Dhamma,
sakkaccaṁyeva suṇomi, no asakkaccaṁ.
sakkaccaṁyeva suṇomi → sakkaccaṁ yeva suṇāmi (bj, pts) | suṇāmi → M. Ph. M8 -ṇomi. (pts note)I listen carefully, not carelessly.
No ce me so āyasmā dhammaṁ deseti, ahamassa dhammaṁ desemi.
so → (sya-all, pts) | deseti → desesi (sya-all) | ce → T. M6 ca, but yo instead of so; M7 yo yo ce, but afterwards no ca. (pts note) | me → T. M6. M7 kho me; M. Ph. me so. (pts note) | deseti → M. Ph. M8. S. -si. (pts note) | ahamassa → aham assa (pts)But if they don’t teach me the Dhamma, I teach them.
Ayaṁ kho me, bhante, chaṭṭho acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
abbhuto dhammo → abbhutadhammo (sya-all)This is the sixth incredible and amazing quality found in me.
Anacchariyaṁ kho pana maṁ, bhante, devatā upasaṅkamitvā ārocenti:
Anacchariyaṁ → M. Ph. M8. S. acch- (pts note) | maṁ → M8 me. (pts note)It’s not unusual for deities to come to me and announce:
‘svākkhāto, gahapati, bhagavatā dhammo’ti.
dhammoti → dhammo ti (pts)‘Householder, the Buddha’s teaching is well explained!’
Evaṁ vutte, ahaṁ, bhante, tā devatā evaṁ vadāmi:When they say this I say to them:
‘vadeyyātha vā evaṁ kho tumhe devatā no vā vadeyyātha, atha kho svākkhāto bhagavatā dhammo’ti.
devatā → devate (sya-all) | vā → omitted by M8. (pts note) | devatā → Ph. M8. S. -te. (pts note) | vā → T. M6 ca. (pts note) | svākkhāto → Ph. M8 svākhāto; M. svākhyāto. (pts note) | atha kho → athakho (th) | dhammoti → dhammo ti (pts)‘The Buddha’s teaching is well explained, regardless of whether or not you deities say so!’
Na kho panāhaṁ, bhante, abhijānāmi tatonidānaṁ cittassa unnatiṁ:
unnatiṁ → uṇṇatiṁ (bj, mr); uṇṇanti (sya-all) | unnatiṁ → uṇṇatiṁ (ka.) dha. sa. 1121; vibha. 843, 845 passitabbaṁ (cck note) | tatonidānaṁ → M8 -nañ ca. (pts note) | unnatiṁ → Ph. M8 -ti; S. -nti. (pts note)But I don’t recall getting too excited by the fact that
‘maṁ vā devatā upasaṅkamanti, ahaṁ vā devatāhi saddhiṁ sallapāmī’ti.
saddhiṁ → (bj) | sallapāmīti → sallapāmi (sya-all) | saddhiṁ → omitted by T. M6. M7. (pts note) | sallapāmīti → sallapāmī ti (pts)the deities come to me, and I have a conversation with them.
Ayaṁ kho me, bhante, sattamo acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
abbhuto dhammo → abbhutadhammo (sya-all)This is the seventh incredible and amazing quality found in me.
Yānimāni, bhante, bhagavatā desitāni pañcorambhāgiyāni saṁyojanāni, nāhaṁ tesaṁ kiñci attani appahīnaṁ samanupassāmi.
samanupassāmi → samanupassāmīti (bj) | imāni → Ph. M8 yāni tāni. (pts note) | tesaṁ → M8 nesaṁ. (pts note) | attani → omitted by M6. (pts note) | samanupassāmi → M. T. M6. M7 -mī ti. (pts note) | saṁyojanāni → saññojanāni (th) | yānimāni → yān imāni (pts) | pañcorambhāgiyāni → pañc orambhāgiyāni (pts)Of the five lower fetters taught by the Buddha, I don’t see any that I haven’t given up.
Ayaṁ kho me, bhante, aṭṭhamo acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
abbhuto dhammo → abbhutadhammo (sya-all)This is the eighth incredible and amazing quality found in me.
Ime kho me, bhante, aṭṭha acchariyā abbhutā dhammā saṁvijjanti.
me → (bj, sya-all, pts) | abbhutā dhammā → abbhutadhammā (sya-all)These eight amazing and incredible qualities are found in me.
Na ca kho ahaṁ jānāmi—
na → no (bj)But I don’t know
katamehi cāhaṁ aṭṭhahi acchariyehi abbhutehi dhammehi samannāgato bhagavatā byākato”ti.
katamehi cāhaṁ → katamehipahaṁ (bj); katamehi pāhaṁ (pts1ed); katamehipāhaṁ (mr) | abbhutehi dhammehi → abbhutadhammehi (sya-all) | cāhaṁ → pāhaṁ (pts) | cāhaṁ → katamehipahaṁ (cck: sī.); katamehipāhaṁ (cck: pī. ka.) | pāhaṁ → T. M6. M7 p'ahaṁ; S. cāhaṁ. (pts note) | byākatoti → vyākatoti (bjt) | byākatoti → vyākato ti (pts)what eight amazing and incredible qualities the Buddha was referring to.”
Atha kho so bhikkhu uggassa gahapatino vesālikassa nivesane piṇḍapātaṁ gahetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
atha kho → athakho (th)Then that mendicant, after taking almsfood in Ugga of Vesālī’s home, rose from his seat and left.
Atha kho so bhikkhu pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)Then after the meal, on his return from almsround, he went to the Buddha, bowed, and sat down to one side.
Ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu yāvatako ahosi uggena gahapatinā vesālikena saddhiṁ kathāsallāpo, taṁ sabbaṁ bhagavato ārocesi.He informed the Buddha of all he had discussed with the householder Ugga of Vesālī. The Buddha said:
“Sādhu sādhu, bhikkhu.“Good, good, mendicant!
Yathā taṁ uggo gahapati vesāliko sammā byākaramāno byākareyya, imeheva kho, bhikkhu, aṭṭhahi acchariyehi abbhutehi dhammehi samannāgato uggo gahapati vesāliko mayā byākato.
kho → (bj) | abbhutehi dhammehi → abbhutadhammehi (sya-all) | byākaramāno byākareyya → vyākaramāno vyākareyya (bjt) | yathā taṁ → yathātaṁ (th) | byākaramāno byākareyya imeheva → vyākaramāno vyākareyya imeh eva (pts) | byākato → vyākato (pts)When I declared that the householder Ugga of Vesālī was someone who has eight amazing and incredible qualities, I was referring to the same eight qualities that he rightly explained to you.
Imehi ca pana, bhikkhu, aṭṭhahi acchariyehi abbhutehi dhammehi samannāgataṁ uggaṁ gahapatiṁ vesālikaṁ dhārehī”ti.
aṭṭhahi → (bj) | dhārehīti paṭhamaṁ → dhārethāti (bj, sya-all, pts) | abbhutehi dhammehi → abbhutadhammehi (sya-all) | dhārehīti → dhārethā (pts)You should remember the householder Ugga of Vesālī as someone who possesses these eight amazing and incredible qualities.”