Paṭhamauggasutta
Paṭhamauggasutta → vesālikauggasuttaṁ (bj)๒๑ ปฐมอุคคสูตร
Ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ กูฏาคารศาลา ป่ามหาวัน เขตกรุงเวสาลี
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
bhikkhū → bhikkhu (bj) | Bhikkhavo → S. pe (M. Ph. M8 without pe) || Aṭṭhahi. (pts note) | + → bhikkhavoti bhadanteti te bhikkhu bhagavato paccassosuṁ bhagavā etadavoca (bjt)ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคได้รับสั่งเรียกภิกษุทั้งหลายมาตรัสว่า
“aṭṭhahi, bhikkhave, acchariyehi abbhutehi dhammehi samannāgataṁ uggaṁ gahapatiṁ vesālikaṁ dhārethā”ti.
abbhutehi dhammehi → abbhutadhammehi (sya-all, mr) | dhammehi → abbhutadhammehi (cck: syā. ka.) | abbhutehi → M. Ph. M8. S. -ta- throughout. (pts note) | dhārethāti → dhārethā ti (pts)“ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงทรงจำอุคคคหบดีชาวเมืองเวสาลีว่าเป็นผู้ประกอบ ด้วยธรรมที่น่าอัศจรรย์ ไม่เคยปรากฏ ๘ ประการ”
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)พระผู้มีพระภาคผู้สุคตได้ตรัส เวยยากรณภาษิตนี้แล้ว
Idaṁ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṁ pāvisi.
vatvā → M. Ph. M8. S. -na. (pts note)เสด็จลุกจากพุทธอาสน์เข้าไปสู่พระวิหาร
Atha kho aññataro bhikkhu pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena uggassa gahapatino vesālikassa nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | atha kho → athakho (th) | pattacīvaramādāya → pattacīvaram ādāya (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)ครั้นในเวลาเช้า ภิกษุรูปหนึ่งครองอันตรวาสก ถือบาตรและจีวรเข้าไปยังนิเวศน์ ของอุคคคหบดีชาวเมืองเวสาลีแล้วนั่งบนอาสนะที่ปูลาดไว้
Atha kho uggo gahapati vesāliko yena so bhikkhu tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ bhikkhuṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho uggaṁ gahapatiṁ vesālikaṁ so bhikkhu etadavoca:
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)ลำดับนั้น อุคคคหบดี ชาวเมืองเวสาลีเข้าไปหาภิกษุนั้นถึงที่อยู่ อภิวาทแล้วนั่ง ณ ที่สมควร ภิกษุนั้นได้ ถามอุคคคหบดีนั้นดังนี้ว่า
“Aṭṭhahi kho tvaṁ, gahapati, acchariyehi abbhutehi dhammehi samannāgato bhagavatā byākato.
abbhutehi dhammehi → abbhutadhammehi (sya-all) | tvaṁ → M8 puts tvaṁ after gaha- (pts note) | byākato → vyākato (bjt, pts)“ท่านอุคคคหบดี พระผู้มีพระภาคทรงพยากรณ์ว่า ท่านเป็นผู้ประกอบด้วย ธรรมที่น่าอัศจรรย์ ไม่เคยปรากฏ ๘ ประการ
Katame te, gahapati, aṭṭha acchariyā abbhutā dhammā, yehi tvaṁ samannāgato bhagavatā byākato”ti?
abbhutā dhammā → abbhutadhammā (sya-all) | byākatoti → vyākatoti (bjt) | byākatoti → vyākato ti (pts)ธรรมที่น่าอัศจรรย์ ไม่เคยปรากฏ ๘ ประการ ที่เป็นเหตุให้ท่านได้รับพยากรณ์จากพระผู้มีพระภาค เป็นอย่างไร”
“Na kho ahaṁ, bhante, jānāmi:
ahaṁ → Ph. M8 put ahaṁ after bhante. (pts note)อุคคคหบดีกล่าวว่า “ท่านผู้เจริญ โยมไม่ทราบเลยว่า
‘katamehi aṭṭhahi acchariyehi abbhutehi dhammehi samannāgato bhagavatā byākato’ti.
acchariyehi → (bj) | byākatoti → vyākato (bj, pts) | katamehi → katamehi ahaṁ (sya-all, pts) | abbhutehi dhammehi → abbhutadhammehi (sya-all) | ahaṁ → omitted by Ph. M8. (pts note) | byākatoti → byākato (th)พระผู้มีพระภาคทรง พยากรณ์ว่าโยมเป็นผู้ประกอบด้วยธรรมที่น่าอัศจรรย์ ไม่เคยปรากฏ ๘ ประการ เหล่าไหน
Api ca, bhante, ye me aṭṭha acchariyā abbhutā dhammā saṁvijjanti,;
abbhutā dhammā → abbhutadhammā (sya-all) | ye me → yeme (th)แต่ขอท่านโปรดฟังธรรมที่น่าอัศจรรย์ ไม่เคยปรากฏ ๘ ประการที่โยมมี อยู่เถิด
taṁ suṇohi, sādhukaṁ manasi karohi, bhāsissāmī”ti.
taṁ suṇohi → te suṇāhi (bj, sya-all, pts) | te → M. Ph. taṁ. (pts note) | suṇāhi → M. Ph. M8 suṇohi. (pts note) | manasikarohi → T. -karotha. (pts note) | manasi karohi bhāsissāmīti → manasikarohi bhāsissāmī ti (pts)โปรดใส่ใจให้ดี โยมจักกล่าว
“Evaṁ, gahapatī”ti kho so bhikkhu uggassa gahapatino vesālikassa paccassosi.
paccassosi → T. M7 -ti. (pts note) | gahapatīti → gahapatī ti (pts)ภิกษุนั้นรับคำแล้ว
Uggo gahapati vesāliko etadavoca:
Vesāliko → M8 inserts taṁ bhikkhuṁ. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)อุคคคหบดีชาวเมืองเวสาลี จึงได้กล่าวเรื่องนี้ว่า
“yadāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ paṭhamaṁ dūratova addasaṁ;
dūratova → dūrato va (pts)๑. “เมื่อโยมได้เห็นพระผู้มีพระภาคแต่ที่ไกลเป็นครั้งแรก
saha dassaneneva me, bhante, bhagavato cittaṁ pasīdi.
Bhagavato → T. Bhagavati. (pts note) | saha dassaneneva → sahadassaneneva (bjt) | dassaneneva → dassanen eva (pts)พร้อมกับ การเห็นนั่นเอง โยมก็มีจิตเลื่อมใสต่อพระผู้มีพระภาค
Ayaṁ kho me, bhante, paṭhamo acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
abbhuto dhammo → abbhutadhammo (sya-all) | kho → omitted by T. (pts note)นี้แลเป็น ธรรมที่น่าอัศจรรย์ ไม่เคยปรากฏประการที่ ๑ ที่โยมมีอยู่
So kho ahaṁ, bhante, pasannacitto bhagavantaṁ payirupāsiṁ.
So → Ph. M8 yo. (pts note) | payirupāsiṁ → M. Ph. M8 -si. (pts note)๒. โยมมีจิตเลื่อมใสแล้ว เข้าไปนั่งใกล้พระผู้มีพระภาค
Tassa me bhagavā anupubbiṁ kathaṁ kathesi, seyyathidaṁ—
anupubbiṁ kathaṁ → ānupubbīkathaṁ (bj); anupubbikathaṁ (sya-all, pts) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (bjt, th, pts)พระองค์ได้ทรง แสดงอนุปุพพีกถาแก่โยม คือ
dānakathaṁ sīlakathaṁ saggakathaṁ; kāmānaṁ ādīnavaṁ okāraṁ saṅkilesaṁ, nekkhamme ānisaṁsaṁ pakāsesi.
nekkhamme → nekkhamme ca (bj) | okāraṁ → T. M6. M7 vokāraṁ. (pts note) | nekkhamme → M. nekkhame; Ph. nikkhame; M8 nekkhamaṁ. (pts note) | saṅkilesaṁ → saṁkilesaṁ (my, ms2005, pts)ทรงประกาศทานกถา(เรื่องทาน) สีลกถา(เรื่องศีล) สัคคกถา(เรื่องสวรรค์) กามาทีนวกถา(เรื่องโทษ ความต่ำทราม ความเศร้าหมองแห่งกาม) เนกขัมมานิสังสกถา (เรื่องอานิสงส์แห่งการออกจากกาม)
Yadā maṁ bhagavā aññāsi kallacittaṁ muducittaṁ vinīvaraṇacittaṁ udaggacittaṁ pasannacittaṁ, atha yā buddhānaṁ sāmukkaṁsikā dhammadesanā taṁ pakāsesi—
udaggacittaṁ → udaggacittam (pts)เมื่อพระผู้มีพระภาคทรงทราบว่า โยมเป็นผู้มีจิตควร อ่อน ปราศจากนิวรณ์ เบิกบาน ผ่องใส จึงทรงประกาศสามุกกังสิกเทศนา คือ
dukkhaṁ, samudayaṁ, nirodhaṁ, maggaṁ.ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค
Seyyathāpi nāma suddhaṁ vatthaṁ apagatakāḷakaṁ sammadeva rajanaṁ paṭiggaṇheyya;
paṭiggaṇheyya evamevaṁ → patigaṇheyya evameva (bj) | suddhaṁ vatthaṁ → suddhavatthaṁ (sya-all) | apagatakāḷakaṁ → apagatakālakaṁ (pts) | sammadeva → samma deva (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | apagatakāḷakaṁ sammadeva → apagatakālakaṁ samma-d-eva (pts)
evamevaṁ kho me tasmiṁyeva āsane virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi:
vītamalaṁ → M8 vigata- (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | tasmiṁyeva → tasmiṁ yeva (bjt, th, pts) | evamevaṁ → evam eva (pts)ธรรมจักษุอันปราศจากธุลี ปราศจาก มลทิน ได้เกิดแก่โยมบนที่นั่งนั้นเองว่า
‘yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman’ti.
sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ (th) | sabbaṁ → sabban (pts) | nirodhadhammanti → nirodhadhamman ti (pts)‘สิ่งใดสิ่งหนึ่งมีความเกิดขึ้น เป็นธรรมดา สิ่งนั้นทั้งปวงมีความดับไปเป็นธรรมดา’ เปรียบเหมือน ผ้าขาวสะอาด ปราศจากมลทิน ควรรับน้ำย้อมได้เป็นอย่างดี
So kho ahaṁ, bhante, diṭṭhadhammo pattadhammo viditadhammo pariyogāḷhadhammo tiṇṇavicikiccho vigatakathaṅkatho vesārajjappatto aparappaccayo satthusāsane
vigatakathaṅkatho → vigatakathaṁkatho (my, bjt, th, ms2005, pts) | satthusāsane → satthu sāsane (th, pts)ท่าน ผู้เจริญ โยมนั้นได้เห็นธรรม บรรลุธรรม รู้ธรรม หยั่งลงสู่ธรรม ข้ามพ้นความสงสัย ปราศจากความเคลือบแคลง ถึงความแกล้วกล้า ปราศจากความมีผู้อื่นเป็นปัจจัยในศาสนาของพระศาสดา
tattheva buddhañca dhammañca saṅghañca saraṇaṁ agamāsiṁ, brahmacariyapañcamāni ca sikkhāpadāni samādiyiṁ.
samādiyiṁ → samādayiṁ (sya-all) | agamāsiṁ → M. M8. M6. M7 -si. (pts note) | samādiyiṁ → M. Ph. M8 -yi. (pts note) | saṅghañca → saṁghañca (ms2005) | tattheva buddhañca dhammañca saṅghañca → tatth eva buddhañ ca dhammañ ca saṅghañ ca (pts)ได้ถึง พระพุทธเจ้า พระธรรม และพระสงฆ์เป็นสรณะแล้ว และได้สมาทาน สิกขาบทที่มีพรหมจรรย์เป็นที่ ๕ บนที่นั่งนั่นเอง
Ayaṁ kho me, bhante, dutiyo acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
abbhuto dhammo → abbhutadhammo (sya-all)นี้แลเป็นธรรม ที่น่าอัศจรรย์ ไม่เคยปรากฏประการที่ ๒ ที่โยมมีอยู่
Tassa mayhaṁ, bhante, catasso komāriyo pajāpatiyo ahesuṁ.๓. โยมนั้นมีภรรยาที่เป็นสาวรุ่น ๔ คน
Atha khvāhaṁ, bhante, yena tā pajāpatiyo tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā tā pajāpatiyo etadavacaṁ:
etadavacaṁ → etadavocaṁ (bj, sya-all, pts) | khvāhaṁ → M. Ph. kho pāhaṁ. (pts note) | avocaṁ → M8. M7 -ca. (pts note) | atha khvāhaṁ → athakhvāhaṁ (th) | tenupasaṅkamiṁ → ten upasaṅkamiṁ (pts) | etadavacaṁ → etad avocaṁ (pts)โยมเข้าไปหาภรรยาเหล่านั้น ถึงที่อยู่แล้วกล่าวกับพวกเธอว่า
‘mayā kho, bhaginiyo, brahmacariyapañcamāni sikkhāpadāni samādinnāni.
samādinnāni → samādiṇṇāni (mr) | samādinnāni → samādiṇṇāni (cck: sī. ka.)‘น้องหญิงทั้งหลาย ฉันได้สมาทาน สิกขาบทที่มีพรหมจรรย์เป็นที่ ๕ แล้ว
Yā icchati sā idheva bhoge ca bhuñjatu puññāni ca karotu, sakāni vā ñātikulāni gacchatu.
idheva → imeva (sya-all) | ca → (sya-all) | sā idheva → idh eva (pts) | eva → M. Ph. S. sā im'; eva; M8 sā ime ca. (pts note) | ca → omitted by M. Ph. S. (pts note) | ñātikulāni → T. -kulāgavā. (pts note)หญิงใดปรารถนา หญิงนั้น จงใช้จ่ายโภคทรัพย์เหล่านี้ และจงทำบุญ หรือกลับไปยังตระกูลญาติ ของตนเถิด
Hoti vā pana purisādhippāyo, kassa vo dammī’ti?
purisādhippāyo → purisādhippāyā (bj) | kassa → Ph. M8 tassa. (pts note) | ti → T. M6. M7 continue: komāraṁ (sic) kho panāhaṁ and so on. (pts note) | dammīti → dammī ti (pts)หรือมีความประสงค์ชาย ฉันก็จะมอบพวกเธอให้แก่เขา’
Evaṁ vutte, sā, bhante, jeṭṭhā pajāpati maṁ etadavoca:
pajāpati → pajāpatī (bj) | etadavoca → etad avoca (pts)เมื่อโยมกล่าวอย่างนี้แล้ว ภรรยาหลวงได้กล่าวกับโยมว่า
‘itthannāmassa maṁ, ayyaputta, purisassa dehī’ti.
maṁ → omitted by M8. (pts note) | ayya → S. ayyaputta. (pts note) | itthannāmassa → itthaṁnāmassa (bjt) | dehīti → dehī ti (pts)‘ขอท่าน โปรดมอบดิฉันให้แก่ชายผู้มีชื่อนี้เถิด’
Atha kho ahaṁ, bhante, taṁ purisaṁ pakkosāpetvā vāmena hatthena pajāpatiṁ gahetvā dakkhiṇena hatthena bhiṅgāraṁ gahetvā tassa purisassa oṇojesiṁ.
kho ahaṁ → khvāhaṁ (bj, pts) | bhiṅgāraṁ → bhiṅkāraṁ (bj) | oṇojesiṁ → onojesiṁ (bj) | khvāhaṁ → M. Ph. S. kho ahaṁ; M8 kho so. (pts note) | oṇojesiṁ → M. Ph. -si; M8 -jemi. (pts note) | atha kho → athakho (th)ลำดับนั้น โยมได้เรียกชาย คนนั้นมา ใช้มือซ้ายจับภรรยา มือขวาจับเต้าน้ำหลั่งน้ำมอบให้ ชายคนนั้นไป
Komāriṁ kho panāhaṁ, bhante, dāraṁ pariccajanto nābhijānāmi cittassa aññathattaṁ.
pariccajanto → pariccajanno (bj) | dāraṁ → dānaṁ (sya-all) | Komāriṁ → M. M8 -ri; Ph. -riyaṁ. (pts note) | aññathattaṁ → T. aññattaṁ. (pts note)เมื่อบริจาคภรรยาสาวรุ่นให้เป็นทาน โยมไม่รู้สึก ว่าจิตแปรไป
Ayaṁ kho me, bhante, tatiyo acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
abbhuto → (bj) | abbhuto dhammo → abbhutadhammo (sya-all)นี้แลเป็นธรรมที่น่าอัศจรรย์ ไม่เคยปรากฏประการ ที่ ๓ ที่โยมมีอยู่
Saṁvijjanti kho pana me, bhante, kule bhogā.
Saṁvijjanti → T. M6. M7 -te. (pts note)๔. ตระกูลของโยมมีโภคทรัพย์อยู่พร้อม
Te ca kho appaṭivibhattā sīlavantehi kalyāṇadhammehi.และโภคทรัพย์เหล่านั้น โยม ได้จำแนกแจกจ่ายกับผู้มีศีล มีกัลยาณธรรม
Ayaṁ kho me, bhante, catuttho acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
abbhuto dhammo → abbhutadhammo (sya-all)นี้แลเป็นธรรมที่น่า อัศจรรย์ ไม่เคยปรากฏประการที่ ๔ ที่โยมมีอยู่
Yaṁ kho panāhaṁ, bhante, bhikkhuṁ payirupāsāmi;
panāhaṁ → pana ahaṁ (bj)๕. โยมเข้าไปนั่งใกล้ภิกษุใด
sakkaccaṁyeva payirupāsāmi, no asakkaccaṁ.
sakkaccaṁyeva → sakkaccaṁ yeva (th, pts)ก็เข้าไปนั่งใกล้โดยเคารพเท่านั้น มิใช่เข้าไป นั่งใกล้โดยไม่เคารพ
Ayaṁ kho me, bhante, pañcamo acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
abbhuto dhammo → abbhutadhammo (sya-all)นี้แลเป็นธรรมที่น่าอัศจรรย์ ไม่เคยปรากฏ ประการที่ ๕ ที่โยมมีอยู่
So ce, bhante, me āyasmā dhammaṁ deseti;
bhante → (sya-all) | deseti sakkaccaṁyeva suṇomi → desesi sakkaccaṁ yeva suṇāmi (sya-all) | ce → ca (bj: sīmu) | bhante → M. puts bh- before me; omitted by Ph. M8. M7. S. (pts note) | deseti → M. M8. S. -si. (pts note)๖. หากท่านผู้มีอายุนั้นจะแสดงธรรมแก่โยม
sakkaccaṁyeva suṇomi, no asakkaccaṁ.
sakkaccaṁyeva suṇomi → sakkaccaṁ yeva suṇāmi (bj, pts) | suṇāmi → M. Ph. M8 -ṇomi. (pts note)โยมจะฟังโดยเคารพ เท่านั้น มิใช่ฟังโดยไม่เคารพ
No ce me so āyasmā dhammaṁ deseti, ahamassa dhammaṁ desemi.
so → (sya-all, pts) | deseti → desesi (sya-all) | ce → T. M6 ca, but yo instead of so; M7 yo yo ce, but afterwards no ca. (pts note) | me → T. M6. M7 kho me; M. Ph. me so. (pts note) | deseti → M. Ph. M8. S. -si. (pts note) | ahamassa → aham assa (pts)หากท่านผู้มีอายุนั้นจะไม่แสดงธรรม แก่โยม โยมก็จะแสดงธรรมแก่ท่าน
Ayaṁ kho me, bhante, chaṭṭho acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
abbhuto dhammo → abbhutadhammo (sya-all)นี้แลเป็นธรรมที่น่าอัศจรรย์ ไม่เคยปรากฏประการที่ ๖ ที่โยมมีอยู่
Anacchariyaṁ kho pana maṁ, bhante, devatā upasaṅkamitvā ārocenti:
Anacchariyaṁ → M. Ph. M8. S. acch- (pts note) | maṁ → M8 me. (pts note)๗. ไม่น่าอัศจรรย์เลย ที่พวกเทวดาเข้ามาหาโยมแล้วบอกว่า
‘svākkhāto, gahapati, bhagavatā dhammo’ti.
dhammoti → dhammo ti (pts)‘ท่าน คหบดี ธรรมอันพระผู้มีพระภาคตรัสไว้ดีแล้ว’
Evaṁ vutte, ahaṁ, bhante, tā devatā evaṁ vadāmi:เมื่อพวกเทวดากล่าว อย่างนี้แล้ว โยมได้กล่าวกับเทวดาเหล่านั้นอย่างนี้ว่า
‘vadeyyātha vā evaṁ kho tumhe devatā no vā vadeyyātha, atha kho svākkhāto bhagavatā dhammo’ti.
devatā → devate (sya-all) | vā → omitted by M8. (pts note) | devatā → Ph. M8. S. -te. (pts note) | vā → T. M6 ca. (pts note) | svākkhāto → Ph. M8 svākhāto; M. svākhyāto. (pts note) | atha kho → athakho (th) | dhammoti → dhammo ti (pts)‘เทวดา พวกท่านจะบอกอย่างนี้ หรือไม่บอกอย่างนี้ก็ตาม แท้จริง ธรรมก็ เป็นธรรมอันพระผู้มีพระภาคตรัสไว้ดีแล้ว’
Na kho panāhaṁ, bhante, abhijānāmi tatonidānaṁ cittassa unnatiṁ:
unnatiṁ → uṇṇatiṁ (bj, mr); uṇṇanti (sya-all) | unnatiṁ → uṇṇatiṁ (ka.) dha. sa. 1121; vibha. 843, 845 passitabbaṁ (cck note) | tatonidānaṁ → M8 -nañ ca. (pts note) | unnatiṁ → Ph. M8 -ti; S. -nti. (pts note)โยมไม่รู้สึกฟูใจเพราะ เหตุนั้นเลยว่า
‘maṁ vā devatā upasaṅkamanti, ahaṁ vā devatāhi saddhiṁ sallapāmī’ti.
saddhiṁ → (bj) | sallapāmīti → sallapāmi (sya-all) | saddhiṁ → omitted by T. M6. M7. (pts note) | sallapāmīti → sallapāmī ti (pts)‘พวกเทวดาเข้ามาหาโยม หรือโยมสนทนากับพวก เทวดา’
Ayaṁ kho me, bhante, sattamo acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
abbhuto dhammo → abbhutadhammo (sya-all)นี้แลป็นธรรมที่น่าอัศจรรย์ ไม่เคยปรากฏประการที่ ๗ ที่โยมมีอยู่
Yānimāni, bhante, bhagavatā desitāni pañcorambhāgiyāni saṁyojanāni, nāhaṁ tesaṁ kiñci attani appahīnaṁ samanupassāmi.
samanupassāmi → samanupassāmīti (bj) | imāni → Ph. M8 yāni tāni. (pts note) | tesaṁ → M8 nesaṁ. (pts note) | attani → omitted by M6. (pts note) | samanupassāmi → M. T. M6. M7 -mī ti. (pts note) | saṁyojanāni → saññojanāni (th) | yānimāni → yān imāni (pts) | pañcorambhāgiyāni → pañc orambhāgiyāni (pts)๘. สังโยชน์เบื้องต่ำ ๕ ประการ ที่พระผู้มีพระภาคได้ทรงแสดงไว้ โยม ไม่เห็นสังโยชน์อะไรในตนที่ยังละไม่ได้
Ayaṁ kho me, bhante, aṭṭhamo acchariyo abbhuto dhammo saṁvijjati.
abbhuto dhammo → abbhutadhammo (sya-all)นี้แลป็นธรรมที่น่าอัศจรรย์ ไม่เคยปรากฏประการที่ ๘ ที่โยมมีอยู่
Ime kho me, bhante, aṭṭha acchariyā abbhutā dhammā saṁvijjanti.
me → (bj, sya-all, pts) | abbhutā dhammā → abbhutadhammā (sya-all)ท่านผู้เจริญ ธรรมที่น่าอัศจรรย์ ไม่เคยปรากฏ ๘ ประการนี้แล ที่โยมมีอยู่
Na ca kho ahaṁ jānāmi—
na → no (bj)แต่โยมไม่ทราบเลยว่า
katamehi cāhaṁ aṭṭhahi acchariyehi abbhutehi dhammehi samannāgato bhagavatā byākato”ti.
katamehi cāhaṁ → katamehipahaṁ (bj); katamehi pāhaṁ (pts1ed); katamehipāhaṁ (mr) | abbhutehi dhammehi → abbhutadhammehi (sya-all) | cāhaṁ → pāhaṁ (pts) | cāhaṁ → katamehipahaṁ (cck: sī.); katamehipāhaṁ (cck: pī. ka.) | pāhaṁ → T. M6. M7 p'ahaṁ; S. cāhaṁ. (pts note) | byākatoti → vyākatoti (bjt) | byākatoti → vyākato ti (pts)พระผู้มีพระภาคได้ทรงพยากรณ์ว่าโยมเป็นผู้ประกอบด้วยธรรม ที่น่าอัศจรรย์ ไม่เคยปรากฏ ๘ ประการเหล่าไหน”
Atha kho so bhikkhu uggassa gahapatino vesālikassa nivesane piṇḍapātaṁ gahetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
atha kho → athakho (th)ลำดับนั้น ภิกษุนั้นรับบิณฑบาตในนิเวศน์ของอุคคคหบดีชาวเมืองเวสาลีแล้ว ลุกจากอาสนะจากไป
Atha kho so bhikkhu pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)ท่านกลับจากบิณฑบาต หลังจากฉันอาหารเสร็จแล้ว เข้าไป เฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วนั่ง ณ ที่สมควร
Ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu yāvatako ahosi uggena gahapatinā vesālikena saddhiṁ kathāsallāpo, taṁ sabbaṁ bhagavato ārocesi.ได้กราบทูลเรื่อง ที่สนทนาปราศรัยกับอุคคคหบดีชาวเมืองเวสาลีทั้งหมดให้พระผู้มีพระภาคทรงทราบ
“Sādhu sādhu, bhikkhu.พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ดีละ ดีละ ภิกษุ
Yathā taṁ uggo gahapati vesāliko sammā byākaramāno byākareyya, imeheva kho, bhikkhu, aṭṭhahi acchariyehi abbhutehi dhammehi samannāgato uggo gahapati vesāliko mayā byākato.
kho → (bj) | abbhutehi dhammehi → abbhutadhammehi (sya-all) | byākaramāno byākareyya → vyākaramāno vyākareyya (bjt) | yathā taṁ → yathātaṁ (th) | byākaramāno byākareyya imeheva → vyākaramāno vyākareyya imeh eva (pts) | byākato → vyākato (pts)อุคคคหบดีชาวเมืองเวสาลี เมื่อจะ พยากรณ์ให้ถูกต้อง พึงพยากรณ์ไปตามนั้น
Imehi ca pana, bhikkhu, aṭṭhahi acchariyehi abbhutehi dhammehi samannāgataṁ uggaṁ gahapatiṁ vesālikaṁ dhārehī”ti.
aṭṭhahi → (bj) | dhārehīti paṭhamaṁ → dhārethāti (bj, sya-all, pts) | abbhutehi dhammehi → abbhutadhammehi (sya-all) | dhārehīti → dhārethā (pts)ภิกษุ เราพยากรณ์ว่าอุคคคหบดีชาว เมืองเวสาลีเป็นผู้ประกอบด้วยธรรมที่น่าอัศจรรย์ ไม่เคยปรากฏ ๘ ประการนี้แล และเธอจงทรงจำอุคคคหบดีชาวเมืองเวสาลีว่าเป็นผู้ประกอบด้วยธรรมที่น่าอัศจรรย์ ไม่เคยปรากฏ ๘ ประการนี้”